Çocuğumu Keşfediyorum
Ethem Kocabaş
Kişisel Gelişim Uzmanı
Zeka

İnsan zihninin en büyük potansiyellerinden birisidir zekâ. Zekâyı insanın ruhsal, düşünsel ve duygusal süreçlerinin bir bütünü olarak ele almak gerekir. Genel ve tek bir zekâ tanımı ancak bu sinerjiyi destekleyecek bir zihin birlikteliğinde cevap bulabilir. Ancak zekânın alt tanımlarına baktığımızda, gerek zekâya etki eden çok sayıda farklı genin var olması ve gerekse beynin korteks tabakasının işlevleri anlamında parsellenmesi bakımından zekânın farklı boyutlarının varlığından bahsedebiliriz. Bu bilinci günümüzde en yakın şekilde benimseyen ve ifade eden bilim insanlarının başında çoklu zeka teorisinin kaşifi Howard Gardner gelmektedir. Garnder zekânın farklı boyutlarının varlığından bahsetmektedir. İnsanların performanslarının geri planında, bu farklı zekâ boyutlarının etkilerine atıf yapmaktadır Gardner. Zekânın nöron organizasyonu ile önemli bir ilişkisi bulunmaktadır. Beynimizde var olan milyarlarca nöronun bir biri ile gerçekleştirdikleri sinaps bağlantıları, zekânın destek kaynağını oluşturmaktadır.
2005 yılında Türkiye’de ilk defa “Farklı Zekâ Boyutlarının Kültürel Değerlerle Harmanlanması” adında bir proje başlatmıştım. Proje kapsamında Türkiye’de ve dünyada mesleğinde üst düzey başarılara imza atmış bilim ve sanat insanları ile bir araya gelmek suretiyle, mesleki başarıları ile ilgili zekâ boyutunun detaylarını ve gelişim süreçlerini birlikte paylaşmıştık. Zekâ ve kültür çok önemli etkileşim halinde olan iki dinamiktir. Kültür genetik kodlarda zekânın hammaddesini destekler. Müzik, edebiyat gibi pek çok evrensel uygulama, kültür değerleri dikkate alındığında daha güçlü yaratımlara tanıklık ederler. Bu nedenledir ki kültürel mirasını yaşatamayan milletler yaratıcılıklarını da kaybetmeye başlarlar. Başkalarından farkı kalmayan insanlar ve toplumlar benzerliğin esareti altına girmeye başlarlar. Benzerlik zekânın kedisini gerçekleştirme ve geliştirme sahası değildir. Kültürü yaşatacak ve birikimlerinden fayda sağlanmasına vesile olacak en önemli iki zekâ boyutu, sözel edebi zekâ ve sosyal iletişim zekâsıdır. Bu noktadan hareketle edebiyatın ve yazılı metinlerin, dil bilgisinin ve kelime haznesinin zenginliğinin insan beyninin edebi yeteneğini geliştirdiğini söyleyebiliriz. Edebi yeteneğin gelişmesi de iletişimi daha zengin ve verimli hale getirir.
Dünyaya gelen her insan benzersiz bir zihin şifresi ile doğar. Bir anne ve babanın en önemli sorumluluğu bu şifreyi çözmeye çalışmaktır. Şifrenin zekâ ayağında bizi bekleyen bilmeceler ve bazı cevaplar oyuncaklarda saklıdır. Oyuncaklar zihin süreçlerine göre analiz edilmeli ve çocuğun oynarken mutlu olduğu oyuncakların zihinsel deşifrasyonu yapılmalıdır. Bu amaçla yine Türkiye’de ilk defa 2006 yılından beri oyuncakları zihin süreçleri kapsamında analiz eden projenin başında yer almaktayım.
Dünyaya gelen her bebek beyin potansiyelinden dolayı benzersiz bir canlıdır. Hiçbir çocuk bir başka çocukla karşılaştırılmamalıdır. Farklılıkları ve varoluş nedenleri araştırılmalıdır. Zekâ testleri eğer çocuğun varoluş nedeninin ardındaki zihin süreçlerini keşfetmeye yönelik ise fayda sağlayabilir ama zekâ testi bir insanın diğerlerine göre zihin potansiyelini ölçmeli karşılaştırmayı amaçlıyorsa bence en başta sosyal iletişim zekâsı bu gayeden zarar görür. İnsanları sıradan hale getiren onun zihnini keşfedemeyen anne, baba, aile ve eğitim sistemleridir.
Dahi ya insanlığı ileri götürmek için görevlendirilmiş bir zihindir ya da insanlığa sende yapabilirsin mesajıdır. Her iki durumda da dahinin varlığı insanlığı aşağı çekmek değildir. Dahi dehadan beslenir. Deha her insanda var olan üst düzey zihin potansiyelidir. Kaynak bir ve aynı ölçüde eşsizken insanın kendini değersiz görmesi yine bir öğrenilmiş çaresizliktir.
Çocuklarınızın ve kendinizin zihin şifrenizi çözmenizi temenni ederim. Bu bilinç çocuklarınızın geleceğinin teminatı olacaktır. Çocuklarınıza bir vaadiniz olmalı. Bu vaadi en üst düzeyde bilgi ve değişim besler.
Sizler ve çocuklarınız yaratıcı zekânın bir parçasısınız. Unutmayın zekâ, tinsel zekâ anlamında bizim için bir keşif aracıdır, yaratım değil.










Bebek ve Çocuk