Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > İlahiyat Fakültesi > Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

İlahiyat Fakültesi hakkinda Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı ile ilgili bilgiler


[coverattach=1]Dilbilimciler, büyük dillerin, zaman içinde ortaya çıkan yeni varlıklar ve olaylar karşısında, kendi bünyesine uygun yeni kelimeler ve kavramlar türetme imkan ve kudretini taşıdığını belirtmektedirler. Dünyanın önemli dillerinden bir kabul

İlahiyat Fakültesi Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam, Tasavvuf, İslamiyetin mistik boyutu, Allah'ın varlığı ve nitelikleriyle ilgili konuları ele alan bir bilim kolu, tanrı bilimi, teoloji, metodoloji

Like Tree5Likes

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 11.06.09, 07:23
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

[coverattach=1]Dilbilimciler, büyük dillerin, zaman içinde ortaya çıkan yeni varlıklar ve olaylar karşısında, kendi bünyesine uygun yeni kelimeler ve kavramlar türetme imkan ve kudretini taşıdığını belirtmektedirler. Dünyanın önemli dillerinden bir kabul edilen Arap dilinin de kendine has, iştikak, ta***8217;rib, tevlid, kalb, terkib, ve naht gibi çeşitli kelime tü-retme yöntemleri bulunmaktadır. Çalışmamızda, iki yada daha fazla kelimeden farklı anlamlı bir kelime oluşturulması anlamına gelen naht olgusunun kelime türetiminde bir yöntem olarak kullanılıp kullanıla-mayacağı konusunu ele alacağız. Klasik dilciler arasında naht bir ke-lime türetme yöntemi olarak ele alınmamışken, konu çağdaş dilciler arasında çeşitli tartışmalara yol açmıştır. Makalede önce, klasik dö-nemden itibaren çeşitli örneklerini gördüğümüz naht konusunda açık-lamalar yapacak, daha sonra da, modern dünyanın ortaya çıkardığı ye-ni kavram ve terimlere Arapça karşılık bulmak için, bu olguyu bir yöntem olarak kullanılma imkanını inceleyeceğiz.

An-Naht (Word Coinage) in Arabic Language and It***8217;s Usings in Derivation as a Derivation Methots
Linguistic say that big languages has derivation possibility for words and new terms because of new events and existence, in the course of time. The Arabic Language has many ways of derivation***8217;s words such as ishtiqaq, ta***8217;rib and naht. The method of Naht had discussed more than another methods of derivation of word whether this method suitable for derivation or not. Particularly modern Arabic Linguists had disputed this subject for over the classical period. In this article we will deal with this subjects and try to descriptive examples of this phenomenon that we has seemed its examples since classical period. In addition, we will study whether ***8220;naht***8221; may be capability of word***8217;s derivation or not.

Makale Yazarı
Yakup Civelek
Yard. Doç. Dr., Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belagatı

Makale Tamamı İndir
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg Arabic Language.jpg (96,8 KB (Kilobyte), 31x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 11.06.09, 07:25
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

1. Giriş
Dilbilimciler her dil kendi bünyesine uygun olarak, zaman içinde, çeşitli biçimlerde, kelime ve terim türettiğini ve bunun dilin doğasında bulunduğunu belirtirler. Bunun için her dilin kendine has yöntemleri bulunmaktadır. Bunun yanı sıra her dil zamanla yeni türetme yöntemleri ortaya koyarken, eski yöntemlerin bazıları ortadan kalmakta, bazıları da yenilenmektedir .
Bütün dillerde kelime ve terim türetmeye yönelten çeşitli etkenler bulunmaktadır. Bunlar arasında, a) Dilin gelişmesinin bir süreç işi olduğu; b) Modern donemde ortaya çıkan yenilikler için kelime türetme ihtiyacı; c) Dilin kelime türetmeye yatkınlığı.. gibi etkenler sayılabilir.
Batı dünyası rönesansla birlikte bilim ve teknikte önemli ilerlemeler gerçekleştirmiş, yeni keşif ve icatlar insanlığın ufkunu genişletmiştir. Bilim ve tekniğin, bilim dallarının hızlı ve sürekli gelişmesi karşısında insanlar, bunları ifade edecek yeni kavramlara ihtiyaç duymuştur. Batılı dilcilerin, yeni gelişmeleri Latince ve Yunanca köklere dayanarak adlandırmaya çalışmalarının gelişmesiyle, terim türetme dalı olarak terminoloji, ortaya çıkmıştır. Bu sıralarda çoğunluğu Osmanlı egemenliği altındaki İslam dünyası bu gelişmeleri yakından takip edememekteydi. XIX. Yüzyıldan itibaren İstanbul ve Kahire***8217;den, öncelikle Fransa***8217;ya gönderilen öğrenciler aracılığıyla batı kavramları, ve değerlerinin, İslam dünyasına aktarılma sürecine girilmiştir. Batı dünya-sından bilimsel ve kültürel eserlerin Osmanlıca ve Arapça'ya çevrilmesi ile birlikte terim yapma ve kelime türetme çalışmaları başlamıştır. Osmanlı dö-neminde kurulan Istılah-ı İlmiye Encümenliği gibi kurumların yanı sıra ter-cüme eserler ve ediplerin gazetelerdeki makaleler yoluyla pek çok yeni terim Osmanlıca***8217;ya girmiştir. Arapça köklerden yararlanarak fen ve sosyal bilimlerle ilgili, ***8220;mebhasülhuceyrat***8221;, ***8220;mecmuainnebat***8221; gibi pek çok terim türetmişlerdir .
Arap dilinde kelime ve terim türetimi zaman içinde oluşmuş ve gelişmiştir. Bükümlü diller (***1575;***1604;***1604;***1594;***1575;***1578; ***1575;***1604;***1573;***1588;***1578;***1602;***1575;***1602;***1610;***1577;) grubundan olan Arapça, bu özelliğiyle kelime türetimine en uygun dillerdendir. Eklemeli dillerden farklı olarak, bir kelime sadece sonuna değil, başına ve ortasına aldığı ilavelerle, anlam ve lafız olarak yeni bir kelimeye dönüşebilmektedir. Arap Dilnde iştikak çalışmalarının başlangıcı için belirli bir zaman verilemeyişine karşın, hicri ikinci yüzyıldan itibaren bu konuda çalışmalar yapılmaya başlanmıi, eserler telif edilmiştir. İlk dönem müellifleri, Arapça'ya diğer dillerden giren ya da şekil ve anlam bakımından garip kabul edilen kelimeler hakkında yaptıkları açıklamalar, bu konudaki ilk çalışmalara örnek verilebilir.
Cahiliye ve İslâm***8217;ın ilk dönemlerinde, insanların ihtiyaçlarını ifade edecek düzeyde ve güçte olan Arap dili, sonraki yüzyıllarda İslam topluluklarının yeni bölgeleri fethetmesi ardından, yeni ihtiyaçlar ve yeni unsurlar belir-mesiyle, bu özelliğini ve gücünü kaybetmeye başlamıştır. Fetihlerle birlikte, çölde yaşayan Arap topluluklarının Arap olmayanlarla karşılaşmaları ve onlara karışıp kaynaşmaları, onları karşılığını dillerinde bulamadıkları yeni kavramlar ile yüz yüze getirmiştir. Araplar, ilk zamanlar bu yeni araç ve fikirleri, sözlü ifadede zorlansa da, zamanla Arapça***8217;nın bünyesine uygun yeni kelime-ler oluşturmaya başlamışlardır. Bu çabalar çerçevesinde, Abbasi döneminde telif ve tercüme çalışmalarının yeni kelimeler türetilmesinde büyük katkısı olmuştur. Bazı yazarlarca ***8220;inhitât dönemi***8221; diye adlandırılan gerileme döneminde duraklayan kelime türetme çabaları, ***8220;nahda dönemi***8221; diye adlandırılan XIX. yüzyılın başlangıcından itibaren canlanmıştır . Bu yüzyıldaki teknolojik ve bilimsel gelişmeler karşısında Arap dilbilimcileri, sanattan felsefeye eği-timden politikaya kadar her alanda yeni kelimeler ve kavramların türetilmesinin gereğini hissetmişler ve bu konuda yoğun çabalara girişmişlerdir . Yapılan tercümeler ve oluşturulan heyetler ve dil kurumları aracılığıyla bu konuda önemli çalışmalar gerçekleştirilmiştir.
XIX. yüzyılda kelime türetme yöntemleri konusunda Arap dilbilimcileri tarafından çok farklı görüşler ortaya atılmıştır . Çağdaş dilcilerden her biri benimsediği iştikâk (dilin kendi kök ve eklerinden yapılan türetme) , tevlîd (yeni kelime oluşturulması) , ta***8216;rîb (kavramların ana dile aktarımı) , kalb (hecelerin yerlerinin değiştirilerek kelime türetilmesi) ve naht (birleştirme) gibi metodlardan bir yada daha fazlasını kelime türetimi için uygun kabul etmişlerdir. Örneğin Hilmi Halil, konuyu el-Muvelled adlı eserinde konuyu, ilk dönemlerden itibaren genişçe ele almakta ve söz varlığını geliştirmek için iştikak, naht, tevlid, mecaz, ta***8216;rîb ve dahîl gibi yöntemlerin kullanılmasını önermektedir . XIX yüzyıldaki kelime türetme çalışmalarını a) telakki ve taklid, b) araştırma ve canlandırma, c) yenileşme ve icat dönemleri olarak üçe ayıran . Hilmi Halil, bu dönemde ferdi ve kolektif çalışmalar yapıldığından bahsetmekte ve bunlar arasında Ahmed Fâris eş-Şidyâk, Rafı***8217;ı Rıfa***8217;a et-Tahtâvî, İbrâhim el-Yazıcı, Anastas el-Kermeli, Ahmed Teymur, el-Emir Mustafa eş-Şihâbî edipleri saymakta ve onların çalışmalarından örnekler vermektedir . Kolektif çalışmaları da özel ve resmi olarak ikiye ayıran yazar, özel çalışmalara, 1892***8217;de Seyyid Tevfik Bekri***8217;nin başkanlığında kurulan ve üyeleri arasında Muhammed Abduh ve eş-Şinkîtî***8217;nin bulunduğu dil kurumunu, resmi kolektif çalışmalara da Mısır, Şam ve Irak***8217;ta kurulan dil kurumlarını örnek göstermektedir . Kelime türetimiyle ilgili bu genel ön bilgiden sonra, Arap dilbiliminde bir kelime türetme yöntemi olup olmadığı tartışılan naht olgusunu ayrıntılı biçimde incelemeye geçebiliriz.
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 11.06.09, 07:25
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

2. Naht Kavramı
Naht terimi sözlüklerde, yaymak, yontmak, sivrilmek, düzeltmek ve kesmek ***8220;***1575;***1604;***1606;***1588;***1585; ***1608;***1575;***1604;***1576;***1585;***1610; ***1608;***1575;***1604;***1602;***1591;***1593;***8221; anlamlarında kullanılmaktadır. Marangoz tahtayı veya ağacı yontuğu ve yüzeyini zımparaladığında ***8220;***1606;***1581;***1578; ***1575;***1604;***1606;***1580;***1617;***1575;***1585; ***1575;***1604;***1582;***1588;***1576; ***1608;***1575;***1604;***1593;***1608;***1583;***8221; denir . Dağlar ve taşlarla ilgili de kullanılan bu kelime, Kur'an-ı Kerim'de de ***8220;***1608;***1578;***1606;***1581;***1578;***1608;***1606; ***1605;***1606; ***1575;***1604;***1580;***1576;***1575;***1604; ***1576;***1610;***1608;***1578;***1575;***1611; ***1601;***1585;***1607;***1610;***1606;***8221; ***8220;siz dağlarda evler yapmaktasınız***8221; . şeklinde geçmektedir.
Bazı dilbilimciler tarafından ***8220;el-İştikaku***8217;l-Kubbar***8221; terimiyle adlandırılaran , bir türetme çeşidi olarak kabul edilen naht, ***8216;bir kelime ya da cümleyi alıp, onun harflerinden o kelime yada cümlenin taşıdığı anlamı ifade eden tek bir kelime oluşturma anlamına***8217; gelmektedir. Bu işlemde kelimenin kök anlamı olan tahta veya taşı düzeltme, yontma ve şekillendirme anlamı bulunmaktadır . Çağdaş dilcilerden Nihad Musa naht konusunda şöyle de-mektedir:
***8220;Naht, iki kelime veya cümleden yeni bir kelime yapmaktır. Bu durumda iki kelime veya kelimeler anlam ve şekil açısından farklı olmakta ve yeni ke-lime lafız olarak onların tümünden bir parça almakta ve anlam olarak da ona işaret etmektedir .***8221;
Naht terimini Türkçe'de en az bir tanesi bağımsız olmak üzere bir veya çok parçacıktan oluşabilen ve kendine özgü bir anlam taşıyan birim şeklinde birleşik kelimeler adıyla tanımlamaktadır . Barı dillerinde naht olgusunu tam olarak karşılayan bir kavram yerine, ona yakın, word coinage/***1575;***1604;***1573;***1585;***1578;***1580;***1575;***1585;, blend, amalgam/***1575;***1604;***1605;***1586;***1580;, acronomy, abbreviation/ ***1575;***1604;***1573;***1582;***1578;***1589;***1575;***1585;, compound word/***1603;***1604;***1605;***1577; ***1605;***1585;***1603;***1576;***1577; , affixation/***1575;***1604;***1589;***1602; şeklinde birkaç kavram kullanılmaktadır . Batı dillerinde nahta benzer örnekler arasında Organization of Petroleum Exporting Countries ifadesi OPEC, United State of America ifadesi U.S.A., The United Nationss Educational Sceientific and Cultural Organizations ifadesi U.N.E.S.C.O şeklinde kısaltılmıştır . Bunun dışında batı dillerinde ön ek kullanılarak pek çok bilisel terim türetilmiştir. Örneğin elektirik teirimi olan ***8220;transistor***8221; kelimesi aktarma anlamındaki ***8220;transfer/***1575;***1604;***1606;***1602;***1604;***8221; ve ***8220;direnç analmındaki ***8220;resistor/***1575;***1604;***1605;***1602;***1575;***1608;***1605;***8221; ***8220;***8221;resistor***8221; kelimelerin birleşmesiyle, ilkinden ***8220;tran***8221; ikincisinden ***8220;sistor***8221; kısımlarının alınmasıyla yapılmıştır. Bu terim arapçaya naht yoluyla değil olduğu gibi çevrilerek ***8220;***1578;***1585;***1575;***1606;***1586;***1587;***1578;***1615;***1608;***1585;***8221; olarak aktarılmıştır .
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 11.06.09, 07:25
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

3. Naht ve Dilcilerin Görüşleri
Klasik ve çağdaş pek çok Arap dilcisi naht kavramını çeşitli şekillerde tanımlam ışlar ve onun bir kelime türetme yöntemi olup olmadığı konusunda farklı görüşler belirtmişlerdir. Klasik dilciler daha çok naht üzerinde durup, onu örneklerle açıklarken, çağdaş dilciler, bu olgunun bir kelime türetme yöntemi olarak kullanılıp kullanılmayacağını konusunu ele almışlardır.
Arap dilinin öncü isimlerinden Halil b. Ahmed, (175/791) naht olgusun-dan söz eden ve bunu bir kavram olarak, ilk kullanan klasik dönem dilcisidir. O, bu olguyu, peş peşe gelen iki kelimeden bir kelime yapmak ve ondan bir fiil türetmek şeklinde tanımlamaktadır. Halil b. Ahmed, naht konusunda yay-gın kullanılan bir örneği vermekte ve şöyle demektedir.
***8220;Ayn harfi, çıkış yerleri yakın olduğundan Ha harfi ile aynı kelimede bir araya gelmez. Ancak, ***8220;***1581;***1610;***1617; ***1593;***1604;***1609;***8221; örneğindeki gibi iki kelime birleştirilip bir kelime türetilirse bu birliktelik mümkün olur. Şair de bu konuda şöyle demektedir:
Gözlerden yaş akarken ona diyorum,
Müezzinin Hayye alessalah***8217;ı seni hüzünlendirmedi mi? ***8221;
Şiirdeki ***8220;Hay***8217;ale***8221; kelimesi ***8220;Hayye ve ala***8221; kelimelerinden türetilmiştir ve ***8220;***1581;***1610;***1593;***1604; ***1600; ***1610;***1581;***1610;***1593;***1604; ***1600; ***1581;***1610;***1593;***1604;***1577;***8221; olmuştur .
Halil***8217;in öğrencisi Sîbeveyh (180/796) naht terimini kullanmamakla bir-likte konuyu ilk olarak nahiv ve sarf bağlamında ele almakta ve ***8220;***1581;***1600;***1610;***1600;***1607;***1600;***1604;***8221; menhût lafzını ***8220;***1581;***1610; ***1593;***1604;***1609; ***1575;***1604;***1589;***1604;***1575;***1577;***8221; kısaltması olarak sunmaktadır. Mürekkeb nisbette konudan ikinci defa söz etmekte ***8220;***1581;***1608;***1602;***1604;***8221; gibi örnekler vermektedir .
Naht kavramını kullanmayan ancak fiillerden yapılan isimleri açıklarken konudan söz eden Ebû Zekerriya el-Ferra (207/822), buna ***1576;***1587;***1605;***1604; / ***1587;***1576;***1581;***1604;/ ***1581;***1608;***1604;***1602; gibi kitaplarda yaygın olarak bulunan örneklerini vermektedir . O ayrıca ***1575;***1604;***1604;***1607;***1605; lafzının ***8220; ***1571;***1610; ***1575;***1604;***1604;***1607; ***1571;***1605; ***1576;***1582;***1610;***1585; / Ey Allahım bize hayrı ver.***8221; ifadesinden oluştuğunu belirtir. Yine ona göre ***8220; ***1607;***1604;***1605; ***1571;***1604;***1610;***1606;***1575; ***8221; da böyledir ve ***8220; ***1607;***1604; / ***1571;***1605; ***8221; kelimelerinden oluşur. Yine ***8220; ***1608;***1610;***1603;***1571;***1606; ***8221; kelimesinin de iki kelimeden oluştuğunu belirtir ve bununla ilgili açıklamaları aktarır .
İsimlere yapılan izafetlerdeki naht örneklerinden söz eden Ebu***8217;l-Abbas Muhammed b. Yezîd el-Müberred (285/898), bunun için ***8220;***1593;***1576;***1588;***1605;***1610;***8221; gibi bazı lafızları örnek verir. İki ismi tek isim yapmanın sebebini, kapalılıktan sakın-mak, korunmak ***8220;***1573;***1580;***1600;***1578;***1606;***1575;***1576; ***1575;***1604;***1604;***1576;***1587;***8221; olarak açıklar. Oda ***8220; ***1607;***1600;***1610;***1600;***1607;***1600;***1604; ***8221; lafzının da gibi iki isimden tek kelime yapıldığını belirtir ve konuyla ilgili iştikak terimini kullanır .
Klasik dönemin önemli dilcilerinden biri olan Ebu***8217;l-Hüseyin Ahmed b. Fâris***8217;in (395/1004) görüşleri de, naht olgusu üzerinde çalışanların sıkça baş-vurduğu görüşler arasındadır. Zira, onun klasik dilcilerin içinde konuyla en fazla ilgilenen kişi olduğunu söylemek mümkündür. Nahtin bir kelime türet-me yöntemi olarak kullanılmasını savunan çağdaş dilciler, düşüncelerinin temel dayanaklarını, naht düşüncesini benimseyen ve bunu Mu***8217;cemu Mekayisu***8217;l-Luga***8217;da tatbik eden İbn Fâris***8217;in görüşlerinden almışlardır. Üçten fazla harfli olan kelimelerin çoğunun iki sülâsi/üçlü lafızdan türetilen menhût kelimeler olduğu teorisini ortaya koyan İbn Fâris, bu düşüncesini üç yüzden fazla lafızda uygulamaya çalışmıştır. Ancak İsmâil b. Hammad el-Cevheri (393/1003), İbn Manzur (711/1311) ve Muhammed b. Ya***8217;kûb el-Firûzâbadi (816/1413) gibi sözlükbilimciler, ***8220; ***1580;***1585;***1583;***1576; ***8221; gibi kimi lafızlara işaret ederek, onun menhût olarak belirttiği bazı lafızların böyle olmadığını belirtmişlerdir. Naht düşüncesini Halil b. Ahmed***8217;e dayandıran İbn Fâris, konuyla ilgili şun-ları belirtmektedir:
***8220;Rubai ve Hümasi***8217;nin kıyasta, dikkatli bir bakışla ortaya konabilecek bir metodunun olduğunu bil. Bu yöntemde, gördüğün bu lafızların pek çoğunun menhût olmasıdır. Nahtin anlamı da, İki kelimenin alınıp, onlardan bütün harfleri içeren yeni bir kelime yapılmasıdır. Bu konudaki esas; Halil***8217;in, Arapların haydi felaha anlamında hayale lafzını kullanmalarını örnek gös-termesidir .***8221;
İbn Fâris, bir başka eserinde de, buna benzer ifadeleri kullanmakta ve ***8220;Araplar, bir kısaltma türü olarak iki kelimeden bir kelime yapmaktadırlar. Bu da, üç harften fazla fiillerin, pek çoğunun menhût kelimeler olduğu konu-sundaki görüşümüzdür. Araplar güçlü adama, ***8220; ***1590;***1614;***1600;***1576;***1614;***1600;***1591; ***8221; ve ***8220;***1590;***1614;***1600;***1576;***1614;***1600;***1585; ***8221; kelimelerinden türetilmiş ***8220;***1590;***1616;***1600;***1576;***1614;***1600;***1591;***1618;***1600;***1585; ***8221; lafzı kullanılmaktadır.***8221; demektedir .
Öte yandan Suyûtî (911/1505), Yâkût el-Hamevi***8217;ye(626/1229) atfen Ebû Ali ez-Zahîr b. el-Hatir el-Fârisî(598/1201)***8217;nin konuyla ilgili 20 varak-lık Tenbîhu***8217;l-Bârîın ale***8217;l-Menhût min Kelimâti***8217;l-Arab isimli bir eser yazdı-ğını belirtmektedir .
Konuyla ilgili klâsik dönemden önemli bilgileri ardından çağdaş dilcile-rin konuya yaklaşımını aktarmakta yarar vardır. Çağdaş dönemde naht olgusu gerek dilbilimle ilgili kitaplarda, gerekse müstakil olarak yazılan makalelerde ele alınmıştır. Dilbilimle ilgili eserinde naht konusunu değerlendiren Subhi es-Salih, çağdaş dilcilerin konuya yaklaşımını şöyle özetlemektedir:
***8220;Naht olgusu bütün dönemlerde taraftar bulmuştur. Zaman ilerledikçe, insanların bu ***8220;büyük türetme/ ***1575;***1604;***1575;***1588;***1578;***1602;***1575;***1602; ***1575;***1604;***1603;***1576;***1617;***1575;***1585;***8221; yöntemi yoluyla dilin genişletilmesi yönündeki ihtiyaçları artmıştır. Bunun sonucu olarak, mentut fasih kelimelerden korumayla beraber, bu dil genişlemesinin meşru olduğunu desteklemeye başladılar. Buna rağmen, naht, dil kitaplarında sınırlı sayıdaki naht örnekleriyle anlatılan bir hikaye ve rivayet olmayı sürdürmüştür. Bilginler; çağımızdaki dil ve edebiyat uyanışı gerçekleşinceye kadar, bu olgunun kurallarını belirleme ve yenileme konusunda ciddi biçimde düşünmemişlerdir .***8221;
Naht konusunda çağdaş bilginler iki gruba ayrılmaktadır:
1- Naht***8217;in olgusunu kabul eden ve terimlerin tümüyle lafız aktarımını yapılabileceğinin söyleyenler,
2- Anistâs Mârî el-Kermelî***8217;nin temsil ettiği ve ***8220;dilimiz Batı dillerinde olduğu ve eserlerinde çokça yer aldığı gibi naht olgusuna uygun bir dil de-ğildir. Dilimizdeki menhût kelimeler onlarcadır. Onlarda ise yüzlerce belki de binlercedir. Zira onların dilinde muzaf-ı ileyhin muzafın önüne geçmesi bilinen bir husustur. Bu sebeple naht onlara uygundur. Bizde ise, dil bu du-rumu reddetmekte ve ondan uzak olmaktadır .***8221; şeklinde düşüncelerini akta-ranlar,
Subhi es-Sâlih, naht konusundaki iki zıt grup karşında üçüncü ve ortayı bulan bir eğilimi savunmakta ve şöyle demektedir:
***8220;Her iki grupta, düşüncelerinde aşırıdır. Zira kelime türetme ve ifade zenginliği konusunda her dilin, kendine has bir yapısı, yöntemleri ve kuralla-rı vardır. Nahtin mutlak olarak bu dilin durumunu bozacağı sözünde şüphe yoktur. Bu yöntem, Arapça kelime ve terkiplere uyumlu değildir. Beklide menhût kelime Arapça kökünden çok uzaktır. Bu konudaki en sağlıklı sonuç, Mustafa Cevad***8217;ın, psychosomatic teriminin tercümesinde belirttiği görüştür. O bu terimi ***8220;fiziki psikolojik tıp - ***1575;***1604;***1591;***1576; ***1575;***1604;***1606;***1601;***1587;***1610; ***1575;***1604;***1580;***1587;***1605;***1610;***8221; şeklinde Arapçaya çe-virmiştir. Burada naht yöntemiyle kelime türemenin terimi bozabileceğini dü-şünmüştür. Bu terimin Arapça tercümesindeki kimi kelimelerinin alınarak, ***8220;***1575;***1604;***1606;***1601;***1587;***1580;***1610;***8221; veya ***8220;***1575;***1604;***1606;***1601;***1580;***1587;***1605;***1610;***8221; şeklinde naht yoluyla türetilmesinde sakınca görmüştür. Zira bu durumda lafız aslından uzaklaşma, diğer lafızlarla karışma ihtimali doğmakta ve kelime türetmeden amaçlanan yarar kaybolmaktadır .***8221;
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 11.06.09, 07:26
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

4. Naht***8217;ın Gaye ve Gerekçeleri
Naht yöntemini bir kelime türetme yöntemi olarak kullanmanın gaye ve gerekçelerinin neler olduğu ve bu yöntemden nasıl yararlanmak gerektiği ko-nusunda çeşitli görüşler ortaya atılmıştır..Bunlar şöyle sıralanabilir:
A- Kısaltma: Naht sayesinde iki kelime tek kelime olmaktadır. B4u da kısaltma yoluyla, ifade***8217;nin kolay ve hızlı söylenmesini sağlamaktadır. İbn Fâris bununla ilgili olarak, ***8220;Araplar iki kelimeyi bir kelime yapmaktadırlar. Bu bir tür kısaltma (ihtisar) türüdür. Örneğin ***8220;***1593;***1576;***1583; ***8221; ve ***8220;***1588;***1605;***1587; ***8221; kelimelerine nispet yapılmakta ve bu da ***8220;***1593;***1614;***1600;***1576;***1618;***1600;***1588;***1614;***1600;***1605;***1616;***1600;***1610;***1617; ***8221; şeklinde kısaltmaktadırlar . Ayrıca naht yöntemiyle uzun bilimsel ibareler ve birleşik kelimeler, aynı anlamı ifa-de eden tek bir kelimeye dönüşebilmektedir.
B- Dili zenginleştirme: Naht, dilin sözvarlığını geliştirme ve zenginleş-tirme amacıyla, bir yöntem olarak kullanılabilir. Bu yöntemle mevcut kelime veya cümlelerden yararlanılarak, yepyeni anlamlar için, daha önce Arapça'da lafzı olmayan yeni kelimeler türetilmektedir. Yani, naht yöntemiyle, dilde daha önce bulunmayan ve bir başka kelimenin de istenen anlamı vermediği durumlarda yeni anlamlar için yeni kelimeler türetilebilir. Bu da dilin kelime hazinesinin zenginleşmesine yol açmaktadır. Ayrıca naht şekliyle türetilen yeni kelime, tekil olarak alındıkları kelimelerin anlamlarını taşımamakla, mana ve lafız zenginliği bakımından bir daralma oluşturmamaktadır .
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 11.06.09, 07:27
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

5. Naht***8217;ın Kuralları ve Türleri
Klasik kitaplardaki naht örnekleri; naht olgusunu bütün yönleriyle kav-ramak ve bununla ilgili temel kuralları tespit bakımından hayli önem taşı-maktadır. Ancak, bu örneklerden, naht yapılırken, alınması gereken ve ge-rekmeyen harflerin hangisi olduğunu belirleyen kurallara ilişkin kesin ve do-yurucu açıklamalar kolayca çıkarılamamaktadır. Buna rağmen İsmail Mah-zar, Ramsîs Cercis ve Abdullah Emin gibi çağdaş dilciler ve Arap Dil Kuru-mu nahtle ilgili, türetme de de göz önünde bulundurulan bir takım kurallar belirlemişlerdir. Ancak Abduldulhak Fâdıl et-Tuhâmi Râcihî gibi bazı dilciler bu kurallara dikkat etmeişlerdir. Bunun sonucunda türettikleri terimler kendi içinde uyumlu olmadığı gibi, aynı anlamdaki bir diğer dilcinin türettiği keli-meden çok farklı olmuştur. Naht karşıtları bu durumu eleştirmişler ve naht ta-raftarlarının her birinin kendine has, birbirlerinden çok farklı yöntemlerini, bir terim için pek çok menhût kelime oluşturulmasını, naht için ortak bir ku-ralın bulunmadığı şeklinde yorumlamışlardır. Dolayısıyla onlara göre nahtın bir türetme yöntemi olarak kullanılması uygun değildir . Halbuki naht için bazı kurallar bulunmaktadır ve bunları şöyle özetleyebiliriz:
a-Menhût kelime Arapça bir kalıpta türetilmeli: Klasik dönemlerdeki besmele gibi naht örnekleri Arapçanın bilinen, söylenişi kolay ve kulağa hoş gelen vezinlerindeki menhût kelimelerdendir. Menhût kelimenin bir vezne uygun olması onun diğer kalıplarda çekimini de kolaylaştıracaktır. Örneğin besmele-yübesmilü-besmeleten-mübesmilun .. gibi.
b-Arapça kelimelerin harf sayısını aşmamalı: Bilindiği gibi Arapça fiil-ler, eklemeleriyle birlikte en fazla altı, isimler ise yedi harften oluşur. Menhût kelimelerin de bu sayıları aşmaması gerekir. Aksi takdirde türetilen kelimenin hem telaffuzu zor olmakta hem de bunlar kulağı tırmalamaktadır.
c- Menhût kelimede harlerin uyumlu olması:
Arap dilinde ***8220;***1581; ***8211; ***1582;- ***1591;-***1592;-***1593;-***1594;***8221; gibi kimi harflerin, diğer harflerle birlikte söylenmesi dile ağırlık vermekte ve kulağa hoş gelmemektedir. Fasih kelime-lerde bulunmaması gereken tenâfuru***8217;l-huruf (harf uyumsuzluğu) özelliğin-den uzak olması gerekmektedir. Bu tür harflerden iki ya da daha fazlasının menhût kelimede olmaması gerekir.
d-Rubâî veya humâsî menhût kelimelerde, dil ucuna dokunularak çıkarı-lan ve zelaka harfleri denilen ***8220; ***1576;-***1585;- ***1601;- ***1604;- ***1605;- ***1606;***8221; gibi harflerinden biri bu-lunmalıdır .
e-Birleştirilen kelimelerin harfleri ortak bir ölçüye göre alınmalıdır. Ör-neğin ***8220;Toprağın iyileştirilmesi***8221; anlamındaki ***8220;***1575;***1587;***1578;***1589;***1604;***1575;***1581; ***1575;***1604;***1571;***1585;***1590; ***8221; terimini ***8220;***1575;***1587;***1578;***1589;***1571;***1585;***1590; ***8221; şeklinde naht yaparken ilk kelimeden üç harf, ikinci kelimeyi olduğu gibi almaktadır. Ancak ***8220;gelişim bozukluğu***8221; anlamındaki ***8220;***1575;***1606;***1581;***1585;***1575;***1601; ***1578;***1591;***1608;***1585;***1610; ***8221; teriminden ***8220;***1581;***1601;***1591;***1608;***1585;***1610; ***8221; menhût kelimesini türetirken kimi harfleri tamamen kaldırmaktadır. Burada her iki menhût kelimede ortak bir kural olması gerekmektedir.
Mevcut örnekler, nahtin genellikle fiil, isim, harf/edat şeklinde yapıldığı-nı göstermekte ve menhût kelimenin de genellikle rubai olduğunu ortaya koymaktadır.
Diğer yandan nahtin türlerine, kaç kısma ayrıldığına ilişkin sağlıklı de-ğerlendirmeler yapabilmek için, nahtle ilgili mevcut örneklerin iyi tahlil edilmesi ve doğru okunması gerekmektedir. Bu amaçla Halîl b. Ahmed ve İbn Fâris***8217;in aktardığı örnekleri inceleyen dilciler nahti, fi***8217;lî, vasfî, ismî, nisbî, harfî ve tahfifî gibi açılardan birkaç altı gruba ayırmışlardır. Bunları kısaca şöyle açıklayabiliriz .
A- Fi***8217;lî Naht / ***1575;***1604;***1606;***1581;***1578; ***1575;***1604;***1601;***1593;***1604;***1610; : Bu, bir cümleden bir fiili türetilmesi şeklin-deki naht türüdür. Bir cümleden, onu ifade etmeye imkan veren ve onun muhtevasının oluşunu belirten veya onun anlamını gösteren bir fiili yapmaya, fiilimsi naht denmektedir. Cümlelerden yapılan nahtlerde de, cümledeki ke-lime sayısı iki, üç, dört ve daha olabilmektedir. Oluşturulan menhût fiiller ru-bai/dörtlü fiiller olmaktadır. Bunlardan hareketle, en meşhur rubai fiilimsi menhût kelimeleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
İki kelimelik cümlelerden yapılan menhût kelimelere, ***8220;sana feda olsun- ***8220;***1580;***1593;***1604;***1578; ***1601;***1583;***1575;***1603;***8221; şeklindeki iki kelimelik cümleden yapılan, ***8220;***1580;***1600;***1593;***1600;***1601;***1600;***1604;***8221;, ve ***8220;***1580;***1600;***1593;***1600;***1601;***1600;***1583;***8221; kelimelerini örnek vermek mümkündür. ***8220;Allah***8217;ı tesbih ederim***8221; anlamındaki ***8220;***1587;***1576;***1581;***1575;***1606; ***1575;***1604;***1604;***1607;***8221; ifadesinden ***8220; ***1587;***1600;***1576;***1618;***1600;***1581;***1614;***1604;***1614;***8221; lafzı da iki kelimeden yapılan fiilimsi nahtlerdendir. Üç kelimeden türetilen menhût kelimeye ***8220;haydi kurtuluşa- ***8220; ***1581;***1610; ***1593;***1604;***1609; ***1575;***1604;***1601;***1604;***1575;***1581;***8221; ifadesinden türetilen ***1581;***1600;***1610;***1600;***1593;***1600;***1604; lafzını örnek verilebilir. Dört kelimeden oluşan ve rahman rahim olan Allah***8217;ın adıyla başlarım anlamındaki- ***1576;***1587;***1605; ***1575;***1604;***1604;***1607; ***1575;***1604;***1585;***1581;***1605;***1606; ***1575;***1604;***1585;***1581;***1610;***1605;***8221; ifadesinden besmele ***8220;***1576;***1587;***1605;***1604;***8221; menhût kelimesi türetilmiştir. Bazı rivayetlerde bu lafzın, Allah***8217;ın adıyla anlamındaki ***8220;bismillah- ***1576;***1587;***1605; ***1575;***1604;***1604;***1607;***8221; şeklindeki iki kelimelin cümleden yapıldığı ifade edilmektedir. Bu ifade, Ömer b. Rebî***8217;â***8217;nın şiirinde şöyle yer almaktadır.
***8220;Leyla onunla karşılaştığım sabah Besmele çekti
Besmele çeken sevgili ne de güzeldir.***8221;
Dörtten fazla kelime olan cümlelerden yapılan naht örneğini ***8220;Allah***8217;tan başkasında güç ve kudret yoktur***8221; anlamındaki ***8220;***1604;***1575; ***1581;***1608;***1604; ***1608;***1604;***1575; ***1602;***1608;***1577; ***1573;***1604;***1575;***1617; ***1576;***1575;***1604;***1604;***1607;***8221; ifadesinden türetilen ***8220;***1581;***1614;***1600;***1608;***1602;***1600;***1604;***8221;ve ***8220;***1581;***1600;***1608;***1604;***1600;***1602;***8221; lafızları oluşturmaktadır .
Fiilimsi nahtlerde temel alınan ifade, sadece isim ve fiil cümlesi olmaya-bilir. Örneğin ***8220;gönderdi ve yol açtı***8221; anlamındaki ***8220;***1576;***1593;***1579; ***1600; ***1571;***1579;***1575;***1585;***8221; fiillerinden ***8220;***1576;***1600;***1593;***1600;***1618;***1579;***1600;***1614;***1585;***8221; şeklinde bir menhût lafız türetmek mümkündür Bunlarda fiilimsi naht grubuna girer .
B-İsmî naht / ***1575;***1604;***1606;***1581;***1578; ***1575;***1604;***1575;***1587;***1605;***1610; : İsmi nahtler de fiilimsi nahte benzerler. An-cak fiilimsi nahtte esas alınan cümledeki kelime sayısı ikiden fazla olmasına karşın, isimsel nahtte bu görülmemektedir. İsimsel naht genellikle, iki ayrı fiillden yapılmaktadır.
Örneğin ***8220;***1580;***1600;***1605;***1614;***1600;***1583;***8221; ve ***8220;***1580;***1600;***1614;***1604;***1600;***1614;***1583; ***8221; fiillerinden ***8220;***1580;***1614;***1600;***1604;***1618;***1605;***1608;***1583; ***8221; ile, ***8220; ***1581;***1614;***1576;***1617;***1615;***8221; ve ***8220;***1601;***1600;***1615;***1600;***1585;***1617; ***8221; fiillerinden türetilen ***8220;***1581;***1614;***1600;***1576;***1618;***1600;***1602;***1600;***1615;***1585; ***8221; lafızları isimsel bir naht türüdür.
İsimsel nahtlere fiil cümlesinden oluşturulan menhût kelime örnekleri ve-rilebilir. Örneğin ***8220;***1588;***1602;***1617;***1614; ***1575;***1604;***1581;***1591;***1576;***8221; lafızlarından ***8220;***1588;***1600;***1614;***1602;***1600;***1614;***1581;***1618;***1600;***1578;***1614;***1600;***1576;***8221; şeklinde menhût bir lafız türetilmektedir. Bu örneklerinde görüldüğü gibi, fiil+fiil veya fiil+isim tarzında iki ayrı kelimeden bir birleşik isim oluşturularak naht yapılmıştır.
C-Harfî naht / ***1575;***1604;***1606;***1581;***1578; ***1575;***1604;***1581;***1585;***1601;***1610; : Birbirinden bütünüyle bağımsız, iki veya daha çok harf veya edattan yeni bir anlam ifade etmesi için oluşturulan naht türüdür. Bu tür de iki farklı harf veya edat bir kelime şekline getirilir. Bu tür nahtler batı dillerinde çok rastlanmasına karşın, Arapça ve diğer Sami diller-de pek fazla bulunmamaktadır. Arapça'daki bu tür naht örnekleri de alimlerin çıkarması sonucunda elde edilmiştir. Nahivcilerden bazıları, ***8220;***1604;***1603;***1606;***1617; ***8221; edatının türetilmiş/menhût olduğunu belirtmektedirler. el-Ferrâ, lafzın aslının ***8220;***1604;***1614;***1603;***1616;***1606; ***8221; ve ***8220;***1571;***1606;***1617;***8221; edatlarından alındığını belirtir. İlk kelimedeki ***8220;***1575;***1604;***1606;***1608;***1606;***8221; harfi, iki sakin harfin birleşmesiyle düşmüş, ikinci kelimedeki hemze de kaldırılarak, kelime bu şekle dönüşmüştür. Ancak Kûfe dil ekolüne mensup kimi dilciler, bu eda-tın ***8220;***1604;***1575; ***8221; ve ***8220;***1571;***1606;***8221; kelimelerinden türetildiğini belirtirler. Ortadaki ***8220;***1575;***1604;***1603;***1575;***1601;***8221; harfi ise teşbih edatı değil, fonksiyonu olmayan (zâid) bir harftir. Lafızdaki hemze de tahfif amacıyla kaldırılmıştır .
Bu tür naht örnekleri arasında nasb edatı olarak bilinen ***8220;***1604;***1606;***8221; edatı da bu-lunmaktadır. Halil b. Ahmed bu edatın nefy " ***1604;***1575;" sı ve nasbeden ***8220;***1571;***1606; ***8221; kelimelerinden oluştuğunu belirtir Bir başka örnek ***8220;***1607;***1614;***1600;***1604;***1615;***1600;***1605;***1617;***1614;***8221; edatıdır. el-Ferrâ da ***8220;***1607;***1604;***1605;***8221; edatının soru edatı ***8220;***1607;***1604;***8221; ile kasdediyorum ***8220; ***1571;***1615;***1605;***1617; ***8221;fiilinden naht yapıldığını kaydeder.
Şart edatı olarak kullanılan ***8220;***1571;***1610;***1575;***1606;***8221; lafzının da, "***1571;***1610; ***1570;***1606;" kelimelerinden türetildiği kaydedilmektedir. Burada "***1570;***1606;" hemzesi kaldırılmış iki kelime, birbirlerinin anlamalarını içerecek şekilde tek kelimeye dönüşmüştür. Bu tür naht örneklerinin hangi lafızlardan türetildiği konusu, dilciler arasında pek fazla tartışılmıştır .
D- Vasfî naht / ***1575;***1604;***1606;***1581;***1578; ***1575;***1604;***1608;***1589;***1601;***1610; : Bu, iki kelimeye eş değer veya ondan daha güçlü bir niteliğe işaret eden bir naht türüdür. Örneğin çok sert ve güçlü adam için ***8220;***1590;***1616;***1600;***1576;***1614;***1600;***1591;***1618;***1600;***1585; ***8221; denilmektedir. Bu türetilmiş (menhût) kelime ***8220; ***1590;***1614;***1600;***1576;***1614;***1600;***1591; ***8221; ve ***8220;***1590;***1614;***1600;***1576;***1614;***1600;***1585; ***8221; kelimelerinden alınmıştır. Yine koruması güçlü, aşırı koruyan anla-mında, ***8220;***1575;***1604;***1589;***1604;***1583; ***8221; ve ***8220;***1575;***1604;***1589;***1583;***1605; ***8221; kelimelerinden türeyen ***8220;***1575;***1604;***1589;***1617;***1600;***1614;***1604;***1618;***1600;***1583;***1614;***1605; ***8221; lafzı kullanılmaktadır .
E-Nisbî naht / ***1575;***1604;***1606;***1581;***1578; ***1575;***1604;***1606;***1587;***1576;***1610; : Bu da, bir varlık ya da insanı, bir şehre nisbet etmek amacıyla yapılan naht türüdür. ***8220;***1593;***1576;***1583; ***8221; ve ***8220;***1588;***1605;***1587; ***8221; kelimelerine nispet yapılarak kısaltılan ***8220;***1593;***1614;***1600;***1576;***1618;***1600;***1588;***1614;***1600;***1605;***1616;***1600;***1610;***1617; ***8221;, lafzı nisbî nahta bir örnektir . Burada alem bir isim, birleşik tamlamaya (mürekkeb izafi) nisbet edilmekte, böylece, muzaf ve muzaf ileyhten oluşan ifadede naht yapılmaktadır. Bu durumda ***8220;***1593;***1576;***1588;***1605;***1610;***8221; şeklindeki menhût alem isim ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1588;***1605;***1587;***8221; tamlamasından türetilmektedir. Bir başka örnek olan, ***8220;***1593;***1576;***1618;***1583;***1614;***1585;***1616;***1610;***8221; menhût lafzı ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1575;***1604;***1583;***1575;***1585;***8221; tamlamasından elde edilmiştir.
Yine bir kişiyi, ***8220;***1591;***1576;***1585;***1587;***1578;***1575;***1606; ***8221; ve ***8220;***1582;***1608;***1575;***1585;***1586;***1605;***8221; Taberistan ve Havarizm şehirlerine naht yoluyla nisbet yaptığımızda, ***8220;***1591;***1614;***1600;***1576;***1614;***1600;***1585;***1582;***1600;***1586;***1616;***1610;***1617;***8221; şeklinde iki kelimeden ismi mensub kalıbında türetilmiş bir kelime oluşturulur. Türeyen kelimenin anla-mı, bu kişinin her iki şehre de mensuptur anlamına gelir. Şafi ve Ebû Hani-fe***8217;ye mensub mezheb kişiler için ***8220; ***1588;***1575;***1601;***1593;***1610;***8221; ve ***8220;***1581;***1606;***1601;***1610;***8221; ***8220;***1588;***1614;***1614;***1600;***1601;***1618;***1600;***1593;***1614;***1600;***1606;***1614;***1614;***1614;***1600;***1578;***1610;***1616;***8221;; kelimesi kullanılmaktadır. Hanefi ve Mutezile mezhebi mensupları için ***8220;***1581;***1606;***1601;***1610;***8221; ve ***8220;***1605;***1593;***1578;***1586;***1604;***1610;***8221; kelimelerinden ***8220;***1581;***1614;***1600;***1606;***1618;***1600;***1601;***1614;***1600;***1604;***1614;***1600;***1578;***1610;***8221; lafzı türetilmiştir. Kaynaklarda bu türden pek çok örnek bulunmaktadır .
F-Tahfîfî naht / ***1575;***1604;***1606;***1581;***1578; ***1575;***1604;***1578;***1582;***1601;***1610;***1601;***1610;: Bu tür nahtte de, kısaltma amacıyla iki kelime alınır ve tek kelimeye dönüştürülür. Genellikle mağrib ülkelerinde yaygın biçimde kullanılan özel isimler bu yolla türetilmiştir. Örneğin ***8220;***1576;***1614;***1600;***1604;***1600;***1593;***1600;***1617;***1606;***1600;***1618;***1576;***1600;***1614;***1585;***8221; ismi ***8220;***1576;***1606;***1610; ***1575;***1604;***1593;***1606;***1576;***1585;***8221;, ***8220;***1576;***1600;***1614;***1604;***1618;***1600;***1581;***1575;***1585;***1579;***8221; ismi ***8220;***1576;***1606;***1610; ***1575;***1604;***1581;***1575;***1585;***1579;***8221;, ***8220;***1576;***1600;***1614;***1604;***1618;***1600;***1582;***1600;***1614;***1586;***1618;***1585;***1580;***8221; ismi ***8220;***1576;***1606;***1610; ***1575;***1604;***1582;***1586;***1585;***1580;***8221; lafızlarından türetilmiştir. Cevheri bunları kuraldışı tahfiflerden kabul eder . Bu kelimeler, ***8220;nun***8221; ve ***8220;lam***8221; harflerinin çıkış yerlerinin birbirine yakın olması sebebiyle menhût yapılmış, dolayısıyla iki kelime birleşebilmiştir. Lam harfi sukun olunca idgam gerçekleşmeyeceğinden, ***8220;***1605;***1587;***1578;***8221; ve ***8220;***1592;***1604;***1578;***8221; dedikleri gibi bu harf hazfedilmiştir. Yine her kabilede marifelik lamı ortaya çıkmaktadır. Lam harfi belirmeyince, bu olay geçekleşmez. ***8220;***1576;***1606;***1609; ***1575;***1604;***1589;***1610;***1583;***1575;***1569;***8221; ve ***8220;***1576;***1606;***1609; ***1575;***1604;***1590;***1576;***1575;***1576;***8221; ve ***8220;***1576;***1606;***1609; ***1575;***1604;***1606;***1580;***1575;***1585;***8221; örneklerinde bu olay geçekleştirmiştir .
Kimi klasik kitaplarda yukarıdaki naht sınıflandırmalarına girmeyen kimi lafızlara rastlanmaktadır. Naht olması yada naht olgusunun varlığına işaret eden bu tür kelimeler hakkında mizahi açıklamalar da yapılmaktadır. Dilbi-limciliği yanı sıra, mizâhi eserleriyle meşhur Câhız***8217;ın (255/869) konuyla ilgi-li belirttiği örnekler dikkat çekmektedir. Câhız, Ebu Abdirrrahman es-Sevri***8217;ye atfen şu bilgileri aktarmaktadır. ***8220;O kendine kimi lazıfların anlamını soran oğluna şöyle cevap vermiştir: ***8216;Ey oğlum muhakkak ki, ***8216;dirhem-***1575;***1604;***1583;***1585;***1607;***1605;***8221; lafzının yorumu ***8220;sıkıntılar evi -***1583;***1575;***1585; ***1575;***1604;***1607;***1605;***1617;***8221;, ***8220;dinar- ***1575;***1604;***1583;***1610;***1606;***1575;***1585;***8221; lafzının yorumu ***8220;ateşe yaklaştırır- ***1610;***1583;***1606;***1610; ***1573;***1604;***1609; ***1575;***1604;***1606;***1575;***1585;***8221; şeklindedir.***8221; Yine bununla ilgili bir rivayette Abdu***8217;l-a***8217;la***8217;ya ***8220;neden köpek ***8220;yalaka-***1587;***1604;***1608;***1602;***1610;***8221; olarak isimlendirildi***8221; diye sorulunca, onun, ***8220;köpek ***8220;***1610;***1587;***1578;***1604; ***8221; ***8220;***1610;***1604;***1602;***1609;***8221; yalakalık yapar***8221; şeklinde cevap verdiği aktarılmaktadır. Yukarıdaki örneklerde dirhem ve dinar lafızlarının, bir ölçüde mizahi unsurları da katarak iki ve daha fazla kelimeli ifadelerden türetildiği, yani naht yapıldığına işaret edilmektedir. Köpekle ilgili rivayette de aynı durum söz konusudur. Köpeği niteleyen ***8220;***1587;***1604;***1608;***1602;***1610;***8221; kelimesinin de bu iki fiilden türetilmiş olduğu ortaya çıkmaktadır. Yine Abdu***8217;l a***8217;la***8217;ya ***8220;serçeye***1575;***1604;***1593;***1589;***1601;***1608;***1585;***8221; neden serçe denildi***8221; diye sorulmuş, o da ***8220;çünkü o isyan etmiş ve kaçmıştır. ***1593;***1589;***1609; ***1608; ***1601;***1585;***1617;***8221; diye cevap vermiştir. Bu örnekte, serçe lafzının iki fiilden naht yapılarak oluşturulduğu düşüncesine yol açmaktadır .
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 11.06.09, 07:27
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

6. Naht***8217;ın Semâi ya da Kıyasî Oluşu
Naht olgusunun nasıl bilindiği ve hangi kelimeleri menhût lafızlar olduğu konusu dilciler arasında tartışmalıdır. Kimi bu tür kelimeler ait kurallar oldu-ğunu (kiyasî) belirtirken kimileri de bu lafızların herhangi bir kuralı olmadı-ğını, işitime yoluyla (semâî) bilinebileceğini ifade etmişlerdir.
Nahtin semâî olduğunu söyleyen çağdaş dilciler arasında yer alan İbra-him Necâ, mürekkeb izafetin dışında nahtin semâi olduğu ve önceki dilcilerin onayladığı herhangi bir kuralının bulunmadığını belirtir. Dilciler, mürekkeb izafeti ***8220;her kelimeden fa ve ayn harflerinin alınmasıyla, iki lafızdan ***8220;***1601;***1614;***1600;***1593;***1618;***1600;***1604;***1614;***1600;***1604;***1614;***8221; kalıbında yeni bir kelime oluşturulmasıdır.***8221; diye tanımlamışlardır. ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1588;***1605;***1587;***8221; lafızlarından ***8220;***1593;***1576;***1588;***1605;***1610;***1617;***8221; kelimesinin, ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1575;***1604;***1583;***1575;***1585;***8221; lafızlarından ***8220;***1593;***1576;***1583;***1585;***1610;***1617;***8221; lafzının, ***8220;***1578;***1610;***1605; ***1575;***1604;***1604;***1575;***1617;***1578;***8221; lafızlarından ***8220;***1578;***1610;***1605;***1604;***1610;***1617;***8221; lafzının türetilmesini buna örnek göstermişlerdir. Bunun dışındakiler semâî***8217;dir ve ancak Araplardan işitilerek bilinir***8221; demişlerdir .
Daha öncede belirtildiği üzere nahtin türetme yöntemi konusunda temel dayanak İbn Fârîs***8217;in ifadeleridir. Onun üçlü harfli kelimelerden türetilen ke-limelerin menhût olduğu ifadesi, kimi çağdaş dilciler tarafından farklı yorum-lamış ve bu ifadeyi, İbn Fâris***8217;in nahti kiyasî bir olgu olarak kabul ettiğinin delili kabul etmiştir. Bunlardan biri olan İbrahim Enîs şunları belirtmektedir:
***8220;Klasik dilcilerin büyük bir kısmı naht konusundaki rivayet edilen pek çok örneğe rağmen bu olgunun semâi olduğu sonucunu çıkarmıştır. Ancak, çağdaş dilci olan bizlere onun doğrultusunda bir kelime türetme yöntemi koymamışlardır. Bununla birlikte İbn Fâris bu olguyu kiyâsî kabul etmiş, İbn Mâlik de Teshîl isimli eserinde bunun kiyâsî olduğunu ifade etmiştir .***8221;
İbn Mâlik Muhammed b. Abdullah (672/1271) Teshilu***8217;l-Fevâid***8217;de ***8220;***1601;***1614;***1593;***1618;***1604;***1614;***1604;***1614;***8221; kalıbının iki kısmından, her bir kelimenin fa ve ayn harfleri alınarak yeni bir kelime yapısı kurulabilir. Eğer ikinci kelimenin ayn harfi illetli bir harf olur-sa, kelimenin kurulumu, lam harfiyle ya da birincinin lam harfiyle tamamla-nır ve bu kelimeye nisbet harfi eklenir.***8221; demektedir. İbn Mâlik***8217;in eserini şerheden Ebû Hayyân el-Endelûsî (745/1345) bu hükmü, ***8220;bu kural kabul edilmez***8221; diye yorumlamakta ve ***8220;bu hususta Arapların söylediği söylenir. ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1588;***1605;***1587;***8221; lafzının ***8220;***1593;***1614;***1576;***1618;***1588;***1605;***1610;***1617;***8221;, ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1575;***1604;***1583;***1575;***1585;***8221; lafzının ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1585;***1610;***1617;***8221;, ***8220;***1575;***1605;***1585;***1574; ***1575;***1604;***1602;***1610;***1587;***8221; lafzının ***8220;***1608;***1605;***1585;***1602;***1587;***1609;***1617;***8221;, ***8220;***1593;***1576;***1583; ***1575;***1604;***1602;***1610;***1587;***8221; lafzının ***8220;***1593;***1614;***1576;***1618;***1602;***1614;***1587;***1614;***1609;***8221;, ***8220;***1578;***1610;***1605; ***1575;***1604;***1604;***1607;***8221; lafzının ***8220;***1578;***1610;***1605;***1604;***1610;***8221; olduğu Araplardan ezberlenmiştir.***8221; demektedir . Bu ifadeleriyle Ebû Hayyân, bu kelimelerin kiyâsi değil semâi olduğunu açıklamaktadır.
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 11.06.09, 07:28
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

7. Naht - İştikak İlişkisi ve Bir Türetme Yöntemi Olarak Naht
Daha öncede kısaca işaret edildiği üzere, naht olgusunun bir iştikak türü olup olmadığı konusu hayli tartışmalı bir husustur. Klasik dilciler arasında konu bu açıdan ele alınmamışken çağdaş dilciler bu olguyu tanımlanın öte-sinde ele alarak, bundan bir kelime türetme yöntemi olarak yararlanılıp yarar-lanılamayacağı hususu üzerinde durmuşlardır. Burada iştikak ve naht ilişkisi-ni, çağdaş dilcilerin naht olgusunun bir iştikak türü olarak kabul edilip edil-mediği açısından ele almaya çalışacağız. Çağdaş dilciler bu konuda dört gru-ba ayrılmaktadır.
İlk grup, nahti önemli bir türetme yöntemi kabul etmekte ve bunu işti-kak/türetme tanımının unsurlarını içerdiğini söylemektedirler. Zira iştikak da naht de bir şeyden bir şeyi türetme, çıkarma /***1578;***1608;***1604;***1610;***1583; anlamını taşımaktadır. Her iki olguda asıl (türetilen) ve fer***8217; türeyen) vardır. İkisi arasındaki fark, sadece bir veya daha fazla kelimeni naht yada iştikak yöntemlerinden biriyle, çekim-li bir kıyasa dayalı olarak türetilmesidir .
İkinci gruptaki dilciler naht olgusunun bir türetme yöntemi olduğu görü-şüne tümüyle karşıdırlar. Onlara göre naht, Arap dilinin türetimsel sistemine (***1606;***1592;***1575;***1605; ***1575;***1604;***1604;***1594;***1577; ***1575;***1604;***1593;***1585;***1576;***1610;***1577; ***1575;***1604;***1575;***1588;***1578;***1602;***1575;***1602;***1610; ) aykırıdır. Bu yüzden onu bir türetme yöntemi kabul etmek mümkün değildir. Önceki dilcilerde bu olguyu bir türetme çeşidi ola-rak kabul etmemişlerdir. Zira naht iki veya daha fazla kelimeden bir kelime çıkartmak iken, iştikak sadece bir kelimeden bir kelime çıkarmaktır. Ayrıca iştikakın amacı yeni bir anlam ortaya koymak iken, nahtin amacı sadece kı-saltmaktır. Diğer taraftan naht karşıtları, kelime türetiminde geçmişin dil mirasının bütünüyle tetkik edilip, türetilmek istenen yeni gelişmeye uygun lafızlar aranması gerektiğini ifade etmektedirler. Ayrıca, klasik dönemlerdeki menhût kelimelerin çoğunluğu önceleri cümle ya da bir ifade iken, Araplar bunları kısaltarak menhût hale çevirdiler. Bu sebeple dilciler, bu naht örnek-lerinin kelime türetme yöntemi oluşturabilecek düzeyde yeterli olmadığını belirtirler.
Üçüncü grubun öncülüğünü yapan Abdulkadir el-Mağribi her iki karşıt görüşün ortasında bir tutum izler ve nahti bizatihi bir türetme olmadığını an-cak, türetme kabilinden bir olgu kabul edilebileceğini belirtir. Zira iştikakta sadece bir kelimeden bir kelime çıkarılırken, nahtta iki yada daha fazla keli-meden kelime çıkarıldığı ve bununda menhût bir kelime olduğu bilinmekte-dir .
Dördüncü grubu ise, tek başına Mahmud Şükri el-Âlûsî temsil etmekte-dir. O nahti büyük iştikak grubundan (***1575;***1604;***1575;***1588;***1578;***1602;***1575;***1602; ***1575;***1604;***1571;***1603;***1576;***1585;) kabul ederek , onu ***8220;kendinden kelime türetilen lafızların bütün harflerini, alınan lafız için asıl kabul etmeksizin bir lafızdan başka bir lafız çıkarmaktır***8221; diye tanımlamaktadır . O, yeni türetilen lafızda harflerin sıra takip etmesi gerekli görmemekte, sadece mahreç bakımından uyumlu olmasını yeterli kabul etmektedir. Buna göre, Büyük iştikaktaki ***8220;***1606;***1600;***1607;***1600;***1602;***8221; kelimesinden ***8220;***1606;***1600;***1593;***1600;***1602;***8221; türetilmesi, ***8220;***1604;***1575;***1581;***1608;***1604; ***1608;***1604;***1575; ***1602;***1608;***1577; ***1573;***1604;***1575; ***1576;***1575;***1604;***1604;***1607;***8221; cümlesinden ***8220;***1575;***1604;***1581;***1608;***1602;***1604;***1577;***8221; türetilmesine benzemektedir .
Âlûsî***8217;nin bu yaklaşımı bazı çağdaş yazarlar tarafından kabul edilmemiş ve büyük iştikakın, bazı türetme unsurlarını barındıran yeni bir kelime ortaya koyma özelliğiyle nahtten ayrıldığını ifade etmişlerdir. Onlara göre naht, bi-zatihi bir türetme değil ona benzeyen bir yöntemdir. Nahtte yeni bir kelime ortaya koyma unsuru açıkça olmakla birlikte, iştikakla arasında önemli fark-lar bulunmaktadır .
Nahtı bir türetme yöntemi olarak kabul edilmesi yanı sıra, bu yöntemin hangi ölçülerde kelime türetmede kullanılabileceği konusunda da tartışmalar yaşanmıştır. Bu yöntemi fazla önemsemeyip, bunun sadece zaruret olduğun-da kullanmak gerektiğini söyleyenlerin yanında, bu yöntemi kelime türetiminde bir ihtiyaç kabul ederek, ona hayli önem atfedenler de bulun-maktadır. Zaruret anında kullanılması gereğini ifade edenler, zaruret duru-munun, genel türetme kurallarının uygulanamadığı bilimsel terimlerin türetiminde ortaya çıktığını belirtmişlerdir. Ayrıca bir kelimenin ya da kav-ramın Arapça'ya aktarımında güçlükler yaşandığında zaruret hali görülmekte ve bu durumda naht yöntemini kullanılma gereği otaya çıkmaktadır.
Naht yöntemi ile isim mi fiil mi türetileceği konusunda bazı görüşler bu-lunmaktadır. Her ne kadar iştikak yönteminin daha çok fiil türetimi için kul-lanıldığı söylenebilirse de, naht içim aynı tespit geçerli değildir. Günümüzde bilimsel terimlerin türetilmesinde kullanılan naht örnekleri ve klasik naht ör-nekleri, bu yöntemin daha çok yeni isimler türetilmesinde kullanıldığına işa-ret etmektedir.
Üzerinde hayli tartışmalar yapılması sonucunda, naht olgusunun bir tü-retme yöntemi olup olmayacağını gündemine alan Kahire Arap Dil Kurumu konuyla ilgili şöyle demektedir:
***8220;İbn Fâris***8217;in yukarıda aktarılan görüşü naht olgusunun kiyâsi olduğu anlamına gelmemektedir. Ancak İbn Fâris***8217;in üçlü kelimelerin mezidlerinin çoğunluğunun naht olduğu iddiası kabul edildiğinde kıyâsilik geçerli olmak-tadır .***8221;
Bu mütereddit ifadelere rağmen Kahire Dil Kurumu, 1948 yılında konuy-la ilgili son kararında şöyle demektedir:
***8220;Naht; fen ve sanat dallarındaki kavramları kısa ve özlü Arapça lafızlar-la ifade etme konusunda aşırı mecburiyetten dolayı nahtin bu alanlarda kul-lanılması uygundur.***8221;
Çağdaş dilcilerden Subhî Salih ise, konuyla ilgili olarak şu sonuca var-maktadır:
***8220;Menhût kelimede harfler bir araya getirilirken bu harflerin birbiriyle uyumuna ve türetilen kelimenin Arapça kurallarına ve kalıplarına uygun ola-rak alınmasına dikkat edilmelidir. Bu şartların sağlanmasıyla, diğer türetme yöntemlerinde olduğu üzere, naht yöntemiyle türetme, Arapça***8217;nın geliştiril-mesi ve zenginleştirilmesi için ve çok güzel bir araç kabul edilebilir. Kelime-nin yapısı ve Arapça***8217;nın sağlam dokusu bozulmadığı takdirde bu yöntem, söz söyleme üslupları yenilenmesi konusunda da mükemmel bir yöntem olabilir .***8221;
Kanaatimce bu tartışmada bir diğer çağdaş dilci, Abbas Hasan***8217;ın görüş-leri de kayda değer ve daha makul görüşlerdir. O şunları belirtmektedir:
***8220;Nahtin kabul ve red edilmesi konusunda yeniden tartışmalar başlamış-tır. Doktorlar, eczacılar, kimyacılar, biyologlar, zoologlar ve diğer teknik a-landa çalışan bilim adamları nahtin kullanılması ve bu olgunun yabancı te-rimlerin Arapça***8217;ya çevirisinde onlara kolaylık sağlayan iyi bir araç olduğu-nu ifade etmişlerdir .***8221;
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #9  
Alt 11.06.09, 07:28
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

8. Bilimsel Terimlerin Türetiminde Nahtın Kullanımı
Klasik dönemde naht örneklerini ve konuyla ilgili görüşleri aktardıktan sonra günümüzde nahtin uygulandığı alanlardan ve türetilen menhût kelime-lerden söz etmek, konuyu tamamlayacak ve yararlı olacaktır.
Bilindiği üzere Batı dünyasındaki bilimsel gelişmeler ve yenilikler sonu-cu yüzlerce yeni terim türetilmiştir. Pek çok Arap bilim adamı, Batı dünyası-nın ulaştığı ileri düzeyi yakalamanın bir parçası olarak da, bilimsel ve tekno-lojik alanlardaki gelişmeleri karşılayacak kelime varlığının türetimini gerekli görmüştür. İşte naht yöntemi bu ihtiyacı karşılamak için bazı bilim adamları tarafından bir çare olarak kabul edilmiştir. Bu sebeple naht yöntemi daha çok, batı dillerinde yer alan bilimsel ve teknolojik terimlerin türetiminde kullanıl-maya başlanmıştır. Ancak yukarıda belirttiğimiz üzere bazı bilim adamları da, bu yöntemi uygun görmeyip, Arapça***8217;nın yapısına daha uygun diğer tü-retme yöntemlerinin kullanılması gerektiğini ifade etmişler, nahtin bir ihtiyaç değil zaruret anında başvurulabilecek bir türetme yöntemi olduğunu belirt-mişlerdir .
Yirminci yuzyılın başlarında Arapça bilimsel terimler türetilmesinde Sa-tı***8217; el-Husrî***8217;nin çabalrı göze çarpmaktadır. Terim türetilmesinde iştikak ve naht yöntemlerinin en önemli vesilelerden olduğu kanaatini taşıyan taraftarı olan el-Husrî, daha çok birleşik isimler türeteterek düşündcelerini uygulama-ya koymuştur. el-Husrî, naht yöntemine karşı çıkanlara, bü terim türemek i-çin naht yöntemi kullanılmadığı takdirde, bilimsel terimlerin tarib yoluyla Arapça'ya girmesinin daha tehlikeli olacağını ifade etmektedir. O batı dille-rindeki olumsuzluk anlamında kullanılan ***8220;un***8221;, ***8220;a***8221;, ***8220;an***8221; ön ekleri yerine ***8220;***1604;***1575;***8221; kelimesini kullanmış ve buna bağlı olarak, ***8220;sınırsız/unlimited/***1604;***1575; ***1605;***1581;***1583;***1608;***1583;***8221;, ***8220;ah-lakdışı / amoral / ***1604;***1575; ***1571;***1582;***1604;***1575;***1602;***1610;***8221;, ***8220;anidrid/anhydride/***1604;***1575;***1605;***1575;***1574;***1610;***8221; gibi çeşitli terimler türetmiştir. Ayrıca ***8220;pre***8221; ön ekini ***8220;***1602;***1576;***1604; /***1602;***1576;***8221; şeklinde kullanarak, ***8220;tarih önce-si/prehistory/ ***1602;***1610;***1578;***1575;***1585;***1610;***1582;***8221; gibi terimler, ***8220;dışında, üstünde, altında***8221; anlamlarına gelen ***8220; ***1582;***1575;***1585;***1580; / ***1601;***1608;***1602; / ***1578;***1581;***1578;***8221; zarflarını kısaltarak ***8220;okuldan me-zun/extraschoolar/***1582;***1575;***1605;***1583;***1585;***1587;***1610;***8221;, olağandışı/abovenormal/***1601;***1608;***1587;***1608;***1610;***8221;, bilinçal-tı/subconscioue/***1578;***1581;***1588;***1593;***1608;***1585;***1610;***8221; gibi terimler türetmiştir.***8221; Ön ekler dışında iki ke-limeden oluşturduğu ***8220;mikrobik canlı/sporozoa/ ***1581;***1610;***1579;***1608;***1605;***1577;***8221; ve ***8220;hayal kur-mak/daydream/ ***1581;***1575;***1602;***1592;***1577;***8221; gibi terimleri de naht yoluyla türetmiştir. İlk terimi ***8220;***1580;***1610;***1608;***1575;***1606; + ***1580;***1585;***1579;***1608;***1605;***1577;***8221; kelimelerinden ikincisi ***8220;***1581;***1604;***1605; + ***1610;***1602;***1592;***1577; ***8221; kelimelerinden türetmiştir .
Nahtı bilimsel terimler türetmede uygulama alanına sokanlardan biri olan Suriye Üniversitesinde Kimya Profesörü Muhammed Salahaddin el-Kevâkibî, türetme kolaylığı ve serbestliği olduğu için naht yöntemini kullan-makta bir beis görmemektedir. O bu yöntemle, maksadını ileteceği kelimele-ri türetmede, geniş bir hareket alanı kazanmaktadır. Dar odalarda kapalı kalmak yerine, kapıları ardına kadar açarak, bu geniş türetme yönteminden yararlanılması gerektiğine işaret eden el-Kevâkibî, Arap dünyasında teknik ve bilimsel terimleri ifade de kullanılan yüzlerce yabancı kelimelerin yerine menhût kelimelerin kullanılması gerektiğini ifade eder . Kimya terimleriyle ilgili, ***1594;***1608;***1604; + ***1605;***1575;***1569;= ***1594;***1608;***1605;***1604; ve ***1576;***1604;***1575; + ***1605;***1575;***1569; = ***1576;***1604;***1605;***1614;***1607;***1614; ve ***1576;***1604;***1575; + ***1588;***1605; = ***1576;***1604;***1588;***1605;***1577; gibi rubâi 120 menhût terim türeten el-Kevâkibî, burada ilk kelimenin iki veya daha çok harfini, ikinci kelimenin de ilk iki harfini almıştır. el-Kevâkibi iki farklı ke-limeleri birleştirirken bir vezne uygulayamasa da kendi içinde kural geliştir-meye çalışmıştır. Örneğin asit anlamındaki ***8220; ***1581;***1600;***1605;***1590; ***8221; kelimesini ***8220;***1605;***1575;***1574;***1610;***1604;***8221; ve ***8220;***1570;***1605;***1610;***1606;***8221; kelimesiyle birleştirmiş ***8220;***1581;***1600;***1605;***1590;***1574;***1610;***1604;***8221; ve ***8220;***1581;***1600;***1605;***1590;***1605;***1610;***1606;***8221; kelimelerini türetmiştir. Kelime birleştirmede harleri sırayla almaya dikkat etmiştir. Domuz yağı anlamında ***8220;***1588;***1581;***1605;***8221; ve ***8220;***1582;***1606;***1600;***1586;***1610;***1585;***8221; kelimelerini birleştirmiş, ilk kelimeden ***8220;mim/***1605;***8221; ve ***8220;şın/***1588;***8221; harlerini almış, ikinci kelimeden de ***8220;ha/***1581;***8221; harfini kaldırmış ve ***8220;***1588;***1614;***1605;***1614;***1606;***1600;***1618;***1586;***1610;***1585;***8221; kelimesini türetmiştir.el-Kevâkibî***8217;nin türettiği menhût kelimeler sıkça kullanılan yaygın kelimeler niteliğini kazanamamıştır .
Menhût kelime türetme çabası gösteren bir diğer dilci et-Tehâmî er-Râcihî***8217;dir. er-Râcihî bin terimden oluşan Mucemu***8217;d-Delâiliyye isminde bir sözlük hazırlamıştır. Bu sözlükte genellikle iki kelimeden türettiği menhût kelimelere yer vermiştir. Üç ve dört kelimeden türettiği sadece birer lafız bu-lunmaktadır..Örneğin, ***8220;qualisigne***8221; için ***8220;***1582;***1575;***1589;***1610;***1577;***8221; ve ***8220;***1583;***1604;***1610;***1604;***8221; kelimelerinden ***8220;***1582;***1614;***1583;***1618;***1604;***1610;***1604;***8221; terimini, ***8220;lésigne***8221; için ***8220;***1602;***1575;***1606;***1608;***1606;***8221; ve ***8220;***1583;***1604;***1576;***1604;***8221; kelimelerinden ***8220; ***1602;***1583;***1604;***1610;***1604;***8221; terimini, ***8220;semanalyse***8221; için ***8220;***1606;***1592;***1585;***1610;***1577;***8221; ve ***8220;***1583;***1604;***1575;***1604;***1577;***8221; kelimelerinden ***8220; ***1606;***1583;***1604;***1575;***1604;***1577;***8221; terimini türetmiştir. Kelimelerin anlamlarının gelişim bilimi anlamındaki ***8220;Semasiolugie***8221; terimi için dört harf kullanarak ***8220;***1593;***1578;***1583;***1604;***8221; terimini türeten er-Râcihî, ***8220;ayn***8221; harfini bilim-***1593;***1604;***1605; , ***8220;te***8221; harfini gelişme-***1578;***1591;***1608;***1585;, ***8220;dal***8221; harfini ***8220;anlam, gösterge-***1583;***1604;***1575;***1604;***1577;, ***8220;lam***8221; harfini de ***8220;kelimeler-***1575;***1604;***1571;***1604;***1601;***1575;***1592;***8221; anlamında kullanmıştır. Ancak türetilen kelimenin telaffuzu ağır olacağı için, son kelimede ***8220;elif***8221; yerine ***8220;lam***8221; harfini kullanmıştır. Üç kelimeden türettiği terim ben, yer ve zaman anlamındaki ***8220; ego hic et nunc ***8221; ifadesinin karşılığı olarak ***8220;***1571;***1605;***1603;***1575;***8221; terimini türetmiştir. ***8220;Ben***8221; anlamında ***8220;Elif ***8220;harfini ***8220;ego-***1571;***1606;***1575;***8221;, ***8220;yer***8221; anlamında mim ve kaf***8221; harflerini ***8220;hic-***1605;***1603;***1575;***1606;***8221; ve ***8220;nunc-***1608;***1602;***1578;***8221; zaman, şimdi anlamında ise elife dönüştürdüğü ***8220;vav***8221; harfini kullanmıştır. Örneklerde görüldüğü gibi Racihî***8217;nin naht yöntemiyle oluşturduğu kimi terimler, bu yöntemden çok İngilizce***8217;de kısaltma denilen acronomy türüne daha yakın görülmektedir .
Racihî***8217;nin kısaltma yöntemine benzer şekilde terim üretmeye çalışan bir diğer dilci de Abdulkadir el-Fâsî el-Fehrî***8217;dir. O da dilbilim alanında terimleri türettiği bir çalışma yapmıştır. el-Fehrî, dilbilgisi terimleri olan alofon ***8220;allophone***8221; için ***8220;***1576;***1583;***1589;***1608;***1578;***8221;, alomorf ***8220;allomorph***8221; için ***8220;***1576;***1583;***1589;***1585;***1601;***1610;***1577;***8221;, ***8220;allotone***8221; için ***8220;***1576;***1583;***1606;***1594;***1605;***1577;***8221; terimlerini türetmiştir. Buna benzer türettiği pek çok terimde karşılık anlamındaki ***8220;allo-***1576;***1583;***1610;***1604;***8221; kelimesini ***8220;***1576;***1583;***8221; olarak kısaltmış, diğer kelimenin anlamını da olduğu gibi tercüme etmiştir.
Nahtı kelime türetme yöntemi olarak kullanan dilcilerin en önemlileri arasında bulunan ve türettiği söcükleri derlediği Kamusu***8217;n-Nahda isimli bir eser hazırlayan İsmail Mazhar***8217;ın türettiği kelimelere birkaç örnek vererek, naht konusunda günümüzdeki çalışmalar ve uygulamalar konusunu bitirmek istiyoruz. İsmail Mahzar batı dillerinde de bilimsel terimlerin pek çoğunun çeşitli ön takılarla oluşturduğunu tespit etmiş ve bu yöntemi Arapça'ya uygu-lamaya çalışmıştır. Örneğin üst öte anlamındaki ***8220;supra-***1601;***1608;***1602;***8221; takısını için ***8220;***1601;***1608;***8221; şeklinde kısaltmış ve ***8220;supra spinal***8221; terimi için ***8220;***1601;***1608;***1588;***1608;***1603;***1577;***8221; terimini türetmiştir. Sonra anlamına gelen ***8220;post-***1576;***1593;***1583;***8221; ön takısının il iki harfini alarak ***8220;***1576;***1593;***1600;***8221; şeklinde kısaltmış ve ***8220;postglacial***8221; terimi için ***8220;***1576;***1593;***1580;***1604;***1610;***1583;***1610;***8221; terimini türetmiştir. Yarı, kısmî anlamındaki ***8220;semi***8221; ön ekini ***8220;***1606;***1589;***1601; /***1606;***1589;***1600;***8221; şeklinde kısaltmış ve ***8220;semiretculate***8221; terimi için ***8220;***1606;***1589;***1588;***1576;***1603;***1587;***1610;***8221; terimini türetmiştir. Batı dillerindeki önce anlamındaki ***8220;pre***8221; için ***8220;***1602;***1576;***1604;/***1602;***1576;***1600;***8221; kelimesini, alt, aşağı anlamındaki ***8220;sub***8221; için ***8220;***1578;***1581;***1578;/***1578;***1581;***1600;***8221; ve ***8220;***1583;***1608;***1606;/***1583;***1608;***8221;kelimelerini -aşağı, mahrum, anlamındaki ***8220;de***8221; ön eki içinde ***8220;***1606;***1586;***1593;/***1606;***1586;***8221;, ***8220;***1587;***1604;***1610;/***1587;***1604;***8221; ve ***8220;***1571;***1586;***1575;***1604; /***1586;***1604; ***8221; kelimelerini kullanmıştır. Botanikte kullanılan yaprakların dökülmesi, düşürülmesi anlamındaki ***8220;defoliate***8221; terimi için ***8220;***1606;***1586;***1593; ***1575;***1604;***1608;***1585;***1602;***8221; kelimelerinden ***8220;***1606;***1586;***1618;***1608;***1614;***1585;***8221; kelimesini türetmiştir. Bu fiilin ismi mefulunu ***8220;yaprakları dökülmüş anlamında ***8220;***1605;***1614;***1606;***1600;***1618;***1586;***1608;***1585;***8221; kelimesini olarak belirlemiştir. İsmail Mazhar İki kelimeden oluşan batılı pek çok terimi de naht yoluyla Arapça'ya kazandırmaya çalışmıştır. Bunlara da birkaç örnek vermek yararlı olacaktır. ***8220;Polyandry***8221; terimi botanikte erciklerin çok ve serbest olması, birden fazla kocası olma anlamına gelmekte ve çok anlamındaki ***8220;poly***8221; ve erkek eş anlamındaki ***8220;andry***8221; kelimelerinden oluşmaktadır. Bu terimi ***8220;***1603;***1585;***1586;***1580;***1577;***8221; şeklinde Arapçalaştırmıştır. Burada çok anlamındaki ***8220;***1603;***1585;***8221; kısaltması ***8220;***1603;***1579;***1610;***1585;***8221; kelimesinden ***8220;***1586;***1580;***8221; kısaltması da ***8220;***1586;***1608;***1580;***8221; kelimesinden alınmıştır. Yine fotoğraftan yapılan klişe anlamındaki ***8220;phototype***8221; terimi ***8220;ışık/ photo***8221; ve ***8220;baskı harfi/type***8221; terimlerinden türetilmiştir. Mahzar bunu Arapça***8217;da ***8220;***1591;***1576;***1590;***1571;***1577;***8221; şeklinde türetmiştir. Bunu ***8220;***1591;***1576;***1593;/***1591;***1576;***1600;***8221; ve ***8220;***1590;***1608;***1569;/***1590;***1600;***1571;***8221; kelimelerini kısaltarak yapmıştır. Zololoji terimi olan çok ayaklı böcek, tesbih böceği an-lamındaki ***8220;çok/myria***8221; ve ***8220;ayak/pod***8221; kelimelerinden oluşan ***8220;myriapod***8221; te-rimi için ***8220;***1603;***1579;***1610;***1585;/***1603;***1578;***8221; ve ***8220;***1585;***1580;***1604;/***1585;***1580;***1604;***8221; kelimelerinden ***8220;***1603;***1579;***1585;***1580;***1604;***8221; terimini türetmiştir .
Munir el-Ba***8217;lebekî el-Mevrid isimli İngilizce-Arapça sözlüğünde, kemdi türettiği bazı menhut kelimelere yer vermiştir. Ba***8217;lebekî burada batılı ilmi te-rimlere karşılık bulma çabası çerçevesinde naht yöntemini kullanmıştır. O, daha çok batı dillerindeki, ***8220;sub***8221; gibi ön ekli terimlerin Arapça'ya aktarımın-da nahtı kullanmıştır. O bu kelimenin Arapça'daki karşılıklarını ***8220;alt, aşağı, ikinci, yarı, parça, az, bir şeye yakın, / ***1578;***1581;***1578; ***8211; ***1583;***1586;***1606; ***8211; ***1571;***1583;***1606;***1609; ***8211; ***1588;***1576;***1607; - ***1579;***1575;***1606;***1610;***1577; ***8211; ***1602;***1604;***1610;***1604;***1575; ***8211; ***1580;***1586;***1574;***1610;***1575; ***8211; ***1605;***1580;***1575;***1608;***1585; ***1604;***1600;***1616; olarak belirlemiştir.Bu ön ekleri kullanarak türettiği kelime-lerden bazıları şunlardır: ***1606;***1581;***1607;***1608;***1575;***1574;***1610; ***8211; ***1578;***1581;***1605;***1575;***1574;***1610; ***8211; ***1578;***1581;***1604;***1587;***1575;***1606;***1610; , ***1583;***1608;***1576;***1588;***1585;***1610; ***8211; ***1583;***1586; ***1605;***1607;***1580;***1585;***1610; ***8211; ***1583;***1608;***1605;***1593;***1610;***1575;***1585;***1610; , ***1580;***1586;***1605;***1606;***1578;***1589;***1576; ***8211; ***1580;***1586;***1575;***1587;***1575;***1587;***1610; ***8211; ***1580;***1586; ***1602;***1587;***1605; , ***1588;***1576;***1605;***1575;***1574;***1610; ***8211; ***1588;***1576;***1607; ***1576;***1575;***1604;***1594; ***8211; ***1588;***1576;***1607; ***1602;***1575;***1585;***1577; . Ayrıca Ba***8217;lebekî ***8220;ses hızından az süratle giden***8221; anlamındaki ***8220;subsonic***8221; kelimesi için Arapça tercümesi olan ***8220; ***1583;***1608;***1606; ***1587;***1585;***1593;***1577; ***1575;***1604;***1589;***1608;***1578;***8221; ifadesini ***8220;***1583;***1608;***1587;***1585;***1589;***1608;***1578;***1610;***8221; şeklinde türetmiştir. Ba***8217;lebeki naht yoluyla türettiği bu kelimelerin yanına bazen bir-leşik isim veya birleşik sıfat şeklinde Arapça karşılıklarını da kaydetmiştir .
Naht yöntemiyle bilimsel terimler türetme konusunda, Abdulhak Fâdıl, Mucemu mustalahati sıyâneti***8217;t-tabîa, adıyla 257 terimi içeren bir çalışması bulunmaktadır .
Naht yöntemiyle bilimsel terimler türetme konusunu değerlendiren, Ka-hire Arap dil kurumu 1965 yılındaki otuz birinci oturumunda, daha önce al-dığı, ***8220;naht yöntemine zarureten başvurulur***8221; şeklindeki kararını, ***8220;ihtiyaç nis-petinde nahtten yararlanılır***8221; şekline dönüştürmüştür. Yine daha önce kararla-rında ***8220;nahtın iki kelimeden yapılabileceğini***8221; öngörmüşken, son kararında ***8220;i-kiden fazla kelimeden yapılabileceğini***8221; onaylamış ve nahtın ***8220;fa***8217;lele***8221; kalıbı dışında kalıplarda da olabileceğini belirtmiştir.
Naht ile ilgili bu kararına rağmen, dil kurumunun on dalda bilimsel te-rimler türetme komisyonlarınca ortaya konan yirmi bin terimde içinde menhut kelimeleri inceleyen Muhammed Hasan Abdulaziz, bu kelimelerin türetiminde naht yönteminin kullanılmadığını belirlemiş ve bu durumu dilci-lerin naht yönteminin Arap dilinin köklü türetme yöntemi olarak kabul edil-mediğini gösterdiğini belirtmiştir. Yine Arapçalaştırma koordine bürosunun yayınladığı on bir bin terimi inceleyen bir başka araştırmacı da, bu terimlerin menhût olmadığını tespit etmiştir .
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #10  
Alt 11.06.09, 07:29
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Arap Dilinde Naht ve Kalime Türetmede "Naht" Yönteminin Kullanımı

9. Klasik ve Modern Naht Örnekleri
Klasik ve modern Arapçadaki bazı naht örneklerine yukarıda işaret edil-miştir. Ancak bunlardan başka, naht yontemiyle oluşturulmuş olan klasik ve modern bazı kelimeler tablo halinde sunmayı yararlı buluyoruz :
1.JPG
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
"naht", arap, dilinde, kalime, kullanımı, naht, türetmede, yönteminin

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 09:45 .