Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü > Tire Müzesi'nde Bulunan Süslemeli Mezar Taşlarından Bazı Örnekler (XVIII-XX. yy.)

Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü hakkinda Tire Müzesi'nde Bulunan Süslemeli Mezar Taşlarından Bazı Örnekler (XVIII-XX. yy.) ile ilgili bilgiler


[coverattach=1]Tire Müzesi'nde Bulunan Süslemeli Mezar Taşlarından Bazı Örnekler (XVIII-XX. yy.)-Some Examples of the Decorated Gravestones at Tire Museum (18th-20th centuries) Tire Müzesi'nde bulunan Osmanlı dönemi süslemeli mezar taşları (18-20 yy.)

Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Arkeoloji sözcüğü, Yunanca Arkhaios (eski) ve logos (bilim) sözcüklerinin birleştirilmesi yoluyla türetilmiştir. Sanıldığının aksine arkeoloji, bir tarih bilim dalı değil; kazı ve araştırmalar yoluyla insanlığın kültür tarihini aydınlatmaya çalışan, bu bağlamda da tarih bilimine katkı veren bir bilim alanıdır.

Like Tree1Likes
  • 1 Post By Fehmide Zeytuna

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 25.10.10, 07:31
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Tire Müzesi'nde Bulunan Süslemeli Mezar Taşlarından Bazı Örnekler (XVIII-XX. yy.)

[coverattach=1]Tire Müzesi'nde Bulunan Süslemeli Mezar Taşlarından Bazı Örnekler (XVIII-XX. yy.)-Some Examples of the Decorated Gravestones at Tire Museum (18th-20th centuries)
Tire Müzesi'nde bulunan Osmanlı dönemi süslemeli mezar taşları (18-20 yy.) konulu bu çalışmada 25 mezar taşı yer almıştır. İncelenen mezar taşlarında tarihi bilinen bütün örnekler XVIII. yüzyıl başı ile XX. yüzyıl ilk çeyreği arasındadır. 25 örnekten 8 tanesi XVIII. yüzyıla, 14 tanesi XIX. Yüzyıla aittir. 3 tanesi de XX. yüzyılın başlarına ait dönemdedir. Bunların içlerinde üzerinde tarih olmayan 12 adet mezar taşı da XVIII. ile XIX. yüzyıllar arasında tarihlenebilir. Mezar taşlarının hepsi mermer malzemeden yapılmıştır. Mezar taşlarının büyükten küçüğe doğru yükseklikleri 128 cm. ile 34 cm., genişlikleri 64 cm. ile 25 cm., kalınlıkları ise 9 ile 5 cm. arasında değişmektedir. Genel olarak ele aldığımız bütün mezar taşlarından 21 tanesi kitabelidir. 25 mezar taşından 2 tanesi erkek mezarı, 23 tanesi kadınlara ait olabileceği düşünülen mezarlardır. Süsleme konusu olarak bitkisel, nesneli, geometrik ve figürlü bezeme unsurları ve yazı kullanılmıştır. Bitkisel tasvirler içerisinde en çok akantus, servi, gül, lale, kır çiçekleri, bazen tek, bazen çiçek demetleri şeklinde, bazen de mimari ve geometrik unsurlarla beraber işlenmiştir. Nesneli bezemelerde vazo, meyve kasesi, inci motiflerine yer verilmiş; geometrik süslemelerde ise çarkıfelek, burma, ışın çubuğu, hilal, saç örgüsü, testere dişi motifi tasvir edilmiştir. Cami, türbe ve evlerin yer aldığı tarihi bulunan mimari tasvirler 1773 ile 1813 tarihleri arasındaki yaklaşık 40 yıllık bir zaman dilimini kapsamaktadır.

The gravestones found at Tire Museum, which are included in the catalogue in this article, date between 18th-20th centuries. Eight of twenty five stones are from 18th century, fourteen from 19th century, and 3 belong to the turn of the 20th century. Gravestones were made of marble. The heights of the stones are between 34-128 cm, their widths are between 25-64 cm, with a thicknesses of between 5-9 cm. All of the gravestones have inscriptions except only four of them. Inscriptions on twenty samples were laid diagonal, and one of them was laid in a linear system, eleven of gravestones are in good condition, ten in dirt and sixteen stones bro¬ken. Two of twenty five are male gravestones and 23 female. While scarping was used in making the gravestones, painting were used as the main decoration technique and inscriptions of stones were colored. Most of the inscriptions and decorations are relieved. Decoration subjects seen on gravestones are phytomorphic, geometric, objective, calligraphic and figura¬tive. Most of the floral decorations are naturalistic. Acanthus, cypress, flowers, vases, fruit dishes and other floral compositions where used altogether. Architectural composition of the mosques, tombs and houses are dated between 18th and 19th centuries.

GİRİŞ
Ölümden sonra hayatın devam ettiği ve tekrar diriliş inancıyla, ölen insanlar için mezarlar açmak, o mezarlar üzerine taş dikmek binlerce yıldır süregelen bir adettir. İnsanımız da bu adete bağlı kalmış, Orta Asya'dan itibaren XX. yüzyıl başlarına kadar devam eden zaman dilimlerinde, birbirinden değerli eserler vermiş, eşsiz bir olgunluğa ve estetik değere ulaşılmıştır. İlk devirlerde düz ve yüksek taşları mezarın yerini belli etme amaçlı dikerlerken, bu taşlara zamanla figüratif özellikler de eklenmiş; Göktürkler döneminde taşlar, giderek insanı hatırlatan heykel halini almıştır. Selçuklular döneminde ise genellikle sandukalı ve şahideli mezar taşları yapılmıştır. Eski gelenek ve inançların etkisiyle süslemeler ve motifler işlenmiş, yazı eskiye oranla daha fazla önem kazanmıştır. Osmanlının ilk zamanlarında, çağına göre yeni bir anlayışla, daha çok iyi işlenmiş bitkisel, hayvansal ve figüratif bezemeli mezar taşları karşımıza çıkmıştır. Klasik devrin Osmanlı mezar taşları ise, daha ağır başlı bir anlatım içerisindedir. Bunu çiçek motifleriyle süslü Lale devri mezar taşları izler. XVIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ise dış etkilerin tesiriyle süslemelerdeki dinginlik zamanla kaybolmuştur. Barok devrin mezar taşları biçim, görünüş ve motif yönünden daha hareketli ve kıvrımlıdır. Çeşitli akımlar, sanatçılar tarafından Osmanlı toplumuna özgün bir biçimde sentezlenerek yorumlanmıştır. Bunun sonucunda Batı kaynaklı çiçek ve yaprak motifleri mezar taşları üzerinde yer almaya başlamıştır. Etkili olan sanat akımlarının etkisiyle kurdelalara sarılmış güller, lale, sümbül, karanfil ve servi ağaçları mezar taşları üzerinde yoğun olarak kompozisyona katılmıştır.
Osmanlının ilk devirlerinden başlayarak, son zamanlarına kadar devam eden örneklerin sergilendiği Tire Müzesi'ndeki mezar taşları; müzeye çeşitli cami, türbe hazirelerinden ve mezarlıklardan getirilmiştir. Taşlar kendi döneminin beğenileriyle süslü, değişik kompozisyonlarla bezelidir. Bu konu üzerinde durulmasının sebebi, bugün var olan fakat kısmen zarar görmüş taşların kaybolmadan veya ağır bir tahribata uğramadan özelliklerini ortaya çıkarmak Türk mezar taşları içerisinde hak ettiği yere koymaktır. Ayrıca, Tire'nin kimlik belgesi olan mezar taşlarına eğilerek kime ait olduğunun bulunması hedeflenmiştir. Zaman içerisinde her yerde olduğu gibi Tire mezar taşları gerek doğa, gerek insan ve gerekse hayvanlar tarafından gün geçtikçe tahribata uğramaktadır. Geçmişle gelecek arasında bir köprü vazifesi gören bu tür sanat eserlerimizi korumak, tanıtmak, insanlarımızı bilinçlendirmek gerekmektedir. Bunların yanında, Tire kültür ve sanatını araştıranlar içinde faydalı bir rehber olabileceğini düşündüğümüz için bu konuyu araştırdık.
Tire Müzesinde, bütün veya parça halinde iki yüzün üzerinde mezar taşı bulunmaktadır. Bu mezar taşlarının bir kısmı Erken Osmanlı, bir kısmı Beylikler, çoğunluğu da XVIII-XX. yüzyıla ait mezar taşlarıdır. Tire Mezar taşları şüphesiz müzede yer alanlarla sınırlı değildir; Tire'nin içerisinde ve köylerinde eski camilerin ve türbelerin bir kısmının haziresinde, asri mezarlıkta mezar taşları bulunmaktadır. Konumuz olan süslemeli mezar taşları ise müzede yaklaşık olarak altmış adet civarındadır. Müzede yer alan mezar taşlarının bazıları toprak altında veya taşların arkasında duvara dayalı vaziyettedir. Ayrıca, bir kısmının da nispeten iyi durumda olmadığı gözlenmiş ve makale içinde hepsini ele almanın yayınlama açısından zorluğu sebebiyle XVIII-XX. yüzyıllara ait toplam 25 mezar taşı, incelenerek katalog çalışmamızda yer almıştır (Tablo I-IV). Kitabelerin bazıları aşınmış veya bulundukları konum itibarıyla okumaya elverişli olmadığından eksik okunmuştur. Mezar taşlarında tarihi bilinen bütün örnekler XVIII. yy. başı ile XX. yy. ilk çeyreği arasındadır. Katalog çalışmasında, giriş, değerlendirme ve karşılaştırma yapılırken, 2004 yılında bitirdiğimiz doktora tezinden ve aynı konulu üniversitemizce desteklenen bilimsel araştırma projesi örnek alınarak değerlendirilmiş ve alıntılar yapılmıştır.

H. KAMİL BİÇİCİ
DR., GAZİ Ü. FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SANAT TARİHİ BÖLÜMÜ
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg Tire Museum.JPG (164,1 KB (Kilobyte), 5x kez indirilmiştir)
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf 05+Tire_Muzesi_Mezartaslari.pdf (1,83 MB (Megabyte), 3x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
(xviii-xx., bulunan, mezar, müzesi'nde, örnekler, süslemeli, taşlarından, tire, yy.)

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 01:01 .