MEKKE kenti Kızıldeniz'in Cidde limanından 80 km kadar içeride, Suudi Arabistan'ın batı kesimindeki çorak tepelerin arasındaki verimsiz bir vadide kurulmuştur. İslam'ın kurucusu Hz. Muhammed'in doğum yeri ve tüm Müslümanlar için dünyadaki en kutsal kenttir.
Mekke, Hz. Muhammed'in doğumundan önce de, Güney Arabistan'dan Doğu Akdeniz'e altın ve baharat taşıyan kervan yolunun üzerinde önemli bir ticaret merkeziydi. Aynı zamanda, Hz. Adem'in yaptırdığı söylenen kare biçimindeki tapınak Kabe nedeniyle de kutsal bir kent sayılıyordu {bak. Kabe).
Sonradan Hz. İbrahim ve Hz. İsmail'in tapınağı yeniden yaptırdıkları ve doğu köşesine yakın bir yere tavafın başlangıç noktasını gösteren Hacerü'l-Esved (siyah taş) adlı taşı koydukları sanılmaktadır. Tapınağın yanında Hz. İbrahim'in, eşi Hz. Hacer'le oğlu İsmail'i, ölsünler diye çölde bıraktığında, Hz. Hacer'in oğlunun hayatını kurtarmak için su çıkardığı zemzem kuyusu bulunmaktadır.
Hz. Muhammed İS 570'te Mekke'de doğdu. Uzun yıllar burada yaşadı ve İslam dinini kurdu. Kendisine karşı çıkanlarla uzun yıllar mücadele ettikten sonra Kabe'deki putları kaldırttı ve Mekke'yi İslamiyet'in kutsal kenti ilan etti {bak. Muhammed. Hz).
Mekke bundan sonra İslam dininin merkezi oldu. Müslümanlar dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar ibadet ederken yüzlerini Mekke'ye dönerler. Müslüman ölüleri de başları Mekke'ye yönelik olarak gömülür. Hali vakti yerinde olan her Müslüman'ın, bir kez Mekke'ye gitmesi sevap sayılır {bak. Hac). Her yıl, dünyanın dört bir yanından binlerce Müslüman bu amaçla Mekke'ye gelir. Kentin bugünkü ekonomisi tümüyle hac mevsiminde gelen 1 milyon kadar ziyaretçiden sağlanan gelirin üzerine kuruludur. Birçok Mekkeli yaşamını hacılara oda kiralayarak ya da törenler sırasında onlara rehberlik ederek kazanır.
Mekke kentine yalnızca Müslümanlar girebilir. Hac için gelenler sandalet ve beyaz pamuklu bezden oluşan özel bir giysi (ihram) giymek zorundadır. Haccın bazı törenleri Mekke'nin dışında yapılır, ama hacılar kenteyken Kabe'de ibadet etmek zorundadırlar. Ayrıca yedi kez Kabe'nin etrafında dönerler ve sonradan da Hacerü'l-Esved'i öperler. Hacca giden Müslümanlar kendilerine "hacı" der ve başlıklarına yeşil bir şerit takarlar.
Mekke'nin ana yapısı Mescidü'l-Haram' dır; içinde zemzem kuyusuyla Hz. İbrahim'in ayak izini gösteren bir taş bulunur. Kabe ise ortada yer alır. Güzel yollar Mekke' yi Cidde ve Hz. Muhammed'in mezarının bulunduğu kutsal Medine kentiyle Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'a bağlar. Mekke kıyıdaki Hicaz eyaletinin başkentidir.
Kentin nüfusu 550.000'dir (1980).

Nüve Forum » kütüphane » Coğrafya ve Tarih » Şehirler » Arap Yarımadası

Kaynak:1
12.cilt / s.128-129