Nüve Forum


Genel Kültür -I-İ- hakkinda İplikçilik ile ilgili bilgiler


İPLİKÇİLİK a 1. Tekstil elyafını iplik haline dönüştürme işlemlerinin tümü. (Bk. ansikl. böl.) —2. iplik satma işi —3. Dikiş iplikçiliği. özellikle bükme ve koşullandırma işlemlerini kapsayan, dikiş ipliği üretimi. —ANSİKL.

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 15.09.10, 20:41
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.966
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart İplikçilik

İPLİKÇİLİK a 1. Tekstil elyafını iplik haline dönüştürme işlemlerinin tümü. (Bk. ansikl. böl.) —2. iplik satma işi —3. Dikiş iplikçiliği. özellikle bükme ve koşullandırma işlemlerini kapsayan, dikiş ipliği üretimi.
—ANSİKL. Tekst. iplikçilik iki büyük sınıfa ayrılır: kesikli elyaf iplikçiliği (pamuk, yün. kesilmiş kimyasal elyaf vb.); doğal ipekler (,Bombyx mori ipeği, vahşi ipekler) ve kimyasal filamentler gibi kesiksiz elyaf iplikçiliği.
Kesikli elyaf iplikçiliğinde üç dizi işlem vardır: 1. elyafı açma, çözme, temizleme ve karıştırma; elyaftaki bütün katışkılar elenir, lifler iyice karıştırılır, nihayet elyaf, doğal kıvrımlarından başka bir bağlantısı olmayan yan yana dizilmiş, az çok koşut liflerden oluşan kesiksiz bir şerit biçimine getirilir; 2. düzgünleştirme ve inceltmede şeritlere homojenlik ve düzgün bir kalınlık kazandırılır (bu işlemlerden, şerit kalınlığını uygun bir değere getirmede yararlanılır; kalınlık gereken düzeye indiğinde, doğal kohezyon çok zayıflar ve hafif bir bükümle ya da cilalamayla kohezyon iyi-leştirilir: böylece fitil elde edilir); 3. çekme işlemi şeridi ya da fitili iplik kalınlığına gelinceye kadar inceltmeye ve bu ipliğe istenilen değerde büküm vermeye dayanır; böylece tek kat iplik elde edilir.
Daha sonra uygulanan işlemler şunlardır: büyük bobinler halinde sarma, bükme, yakma vb. Bu değişik işlemler (karıştırma, çözme, elyafın kalınlığına ve uzunluğuna bağlı inceltme, çekme) kuşkusuz işlenmiş liflere uygulanır ve bunların özelliklerinin (temizlik) sözkonusu işlemlere uyması gerekir Böyle bir uzmanlaşmada, üretilen İpliklerin kalınlığını da göz önünde tutmak zorunludur.
pamuk iplikçiliği (kısa elyaf)
Karde pamuk iplikçiliği. Pamuk ve kısa elyaf işleyen en yaygın iplikçiliktir ve özellikle orta yumuşaklıkta pamuk kullanılır. Pamuk önce balya-kırıcı denilen yükleyici ve karıştırıcı makinelere konur. Makineler, yirmi otuz balya alınarak elle ya da az miktarda balyayla mekanik olarak beslenir. Balya-kırıcılar malzemeyi ilk açıcıya götüren bir tabla üzerine bırakır. Açıcı, tablalara tutturulmuş çelik çubuklardan oluşur. Çubuklar pamuğu döver ve yabancı taneler, değişik aralıklı parmaklıklardan oluşan ızgaraların arasından geçerek elenir. Malzemede aranan kaliteye ve temizliğe göre değişik modelde birçok açıcı vardır. Bir ya da birçok açıcıdan geçen malzeme, dinamik bir depolama hacmine konur: pamuk genellikle yatay katmanlar halinde yerleştirilir ve düşey dilimler biçiminde alınır; bu yöntem ürünün homojenleşmesini sağlar. Pnömatik olarak alınan elyaf batöre yollanır. Batör, üç metal cetvelden ya da dişli bir mekanizmadan oluşan bir pıtrak temizleyicisi içerir. Ayarlanabilir çubuklar taşıyan eşmerkezli bir ızgara temizleme işlemini yapar ve elyaf yumaklarını açar. Eskiden, tarağı besleyen elyaf tülbenti batör çıkışında oluşturuluyor ve batör girişindeki bir düzenleyici tülben-tin çok düzgün olmasını sağlıyordu. Günümüzde, pamuk genellikle batör çıkışında emilir ve besleme tülbentlerini işleyen tarak bacalarını besler. Bu süreç gelişirken pamuğun oda havasıyla teması, dolayısıyla tozlanması önlenir, işlem için çok az işçi yeterlidir.
Batör tülbentleri ya da bacalarda oluşan tülbentler tarak makinelerinde işlenir Bu makineler elyafı ayırır, temizler ve az çok düzgünleştirir. Her tarak makinesinin çıkışında, elyaf bükümsüz bir şerit oluşturur. Şerit bir kova içinde toplanır ya da kesintisiz işlemlerde 6 ile 8 şerit birleştirilerek (katlama) daha sonraki geçişte kullanılacak tülbent elde edilir.
Şeritler genellikle, çekme İçin iki kez makineden geçirilir. Çekme oranı, şerit numarasının değişmemesi için, katlama oranına oldukça yakın tutulur. Şeritler birleştirilerek numara ayarlanır ve çekmeyle elyaf koşut hale getirilir. Kimi kez tarak makinesinin çıkışında ya da çekme geçişlerinden birinde düzenleyici bir düzenek kullanılır: çekme oranı beslenen malzemenin numarasına bağlıdır.
Çekme makinesi,'"(genellikle hızları gittikçe artan dört çift silindirden oluşur. Alt silindirler metaldendir ve üzerinde oluklar bulunur; üst silindirler bir elastomerle kaplanır ve alt silindirlere sıkıca basar. Çiftler arasındaki uzaklık, bir lifin aynı anda iki çift tarafından alınmasını önler; bu da, liflerin birbirine göre kaymasını sağlar: bu işleme çekme işlemi denir. Çıkışta, elyaf, bir şerit halinde yoğunlaştırılarak döner bir kovaya yerleştirilir. Fitil durdurma düzeneği, besleme şeridinin kopması ya da bitmesi halinde makineyi durdurur.
Bu şekilde elde edilen şeritler genellikle flayerli çekme makinelerinde inceltilir. Flayerli çekme makinesinde belli sayıda baş yer alır (genellikle 60 ile 90) ve her başı bir şerit besler. Şerit iki silindir çiftinin arasından geçerken çekilir; iki çift arasında, besleyici silindirlerden biraz daha hızlı dönen bir çift manşon bulunur. Bu manşonlar, çekici silindirler yakalayana değin elyafı tutar. Makine çıkışında her fitile, numaraya ve işlenilen malzemeye göre ayarlanabilen hafif bir büküm verilir Böylece değişmez bir hızla dönen düşey eksenli bir maşayla bükülen fitil, maşayla eşmerkezli bir masuraya sarılır. Masuranın otomatik olarak ayarlanan dönme hızı her kat geçişinde azalarak fitilin düzgün bir bobin halinde sarılmasını sağlar. Çok ince kimi iplikler için iki geçişli flayerli çekme makineleri kullanılır; ikinci geçiş birinci geçişte elde edilen bobinlerle beslenir.
Fitiller iplik makinelerini beslemede kullanılır Eğirme, open-end iplik makinelerinde uygulanıyorsa, her makine başını beslemek için kovalardaki şeritler kullanılır.
• Penye pamuk iplikçiliği. Bu iplikçilik yöntemiyle ince, oldukça düzgün iplikler elde edilir ve genellikle uzun ştapelli lifler kullanılır. Hazırlama ve taraklama karde iplikçiliğinde uygulanan işlemlere eşdeğerdir. Pamuk, çekme makinelerinden geçirilerek birleştirilir ve makinenin çıkışında 40 ile 50 santimetre genişliğinde bir tülbent elde edilir. Rulo haline getirilmiş her tülbent bir tarama başını besler. Tarama başında yer alan bir pens tülbentin ucunu sıkıştırır. Bu ucu alan çembersel bir tarak, çevresindeki iğnelerle tülbenti işler; iğneler lifleri ayırır, kısa elyafı ya da tarama döküntülerini ve küçük katışkıları sürükler. Ardından pens açılır ve sabit bir tarak arasından çekilen taranmış saçak daha önce taranmış tülbente eklenir ve işlem bu şekilde yinelenir. Taraklardan geçen bu tülbent bir şerit haline getirilir. Bir tarama makinesinde genellikle sekiz baş vardır ve birleştirilen şeritler çekilerek kovaya yerleştirilir. Çekme geçişinden sonra, işlem karde iplikçiliğinde olduğu gibi sürer.
• Döküntü iplikçiliği. Çok düşük kaliteli pamuklardan ve iplik çekimi boyunca artan döküntülerden, tarak iplikleri denilen çok kalın ipliklerin üretiminde yararlanılır. Bu yöntem, karde yün iplikçiliğinde kullanılan yönteme çok yakındır. Open-end iplikçiliğinin ortaya çıkışından bu yana, bu sistem pamuk tarama makinesinden çıkan şeridin doğrudan işlenmesinde de kullanılır: çok kısa lifler, özellikle tarama döküntüleri çekme makinesinde işlenemez.
Arı ya da karışım halindeki kimyasal lifler, pamuk gibi İşlenir. Bu lifler taraklama işleminden önce ya da çekme sırasında pamukla karıştırılabilir.
yün iplikçiliği ve uzun lifler
Yün işlemede yapılan ilk İşlem yıkamadır; çünkü kaba yün birçok katışkı içerir: kum, saman, dışkı, çözünür yağıltı, yapak-yağı vb.
Kaba yün yıkanmadan önce ayırma işleminden geçirilebilir, yani her yapağı inceliklerine göre birçok parçaya ayrılır. Ancak, çok pahalı olan bu yöntem kaybolmaya yüz tutmuştur. Yün, pamuk açıcısına benzer bir ilkeyle çalışan ve toprağı ayıklayan bir batörden geçer. Yün, genellikle beş tekneden oluşan bir dizide yıkanır. Islatıcı denilen birinci tekne, çözünen yağıltıyı ve toprakları temizler. Bu teknede ılık su bulunur; çıkışta yün, pres görevi yapan iki büyük silindir arasında sıkılır, sonra yıkayıcı denilen, deterjan ve sodyum bikarbonat içeren ikinci ve üçüncü teknelere yollanır. Nihayet iki durulayıcı tekne diziyi tamamlar Durulayıcılardan birincisi bir yükleyiciyle beslenir ve madde, bir vargel devinimi yapan ve genellikle her teknenin içinde bulunan bir tırmıkla sürüklenir. Her teknenin çıkışında kurutucu bir pres bulunur. Nemlendirici denilen bir yükleyici, sıcak havalı bir kurutma fırınını besler; bu fırının çıkışında, yün üzerine az miktarda yağlayıcı madde püskürtülür
Artık sular çok kirleticidir. Bu yüzden banyoların kapalı devre biçiminde çalıştırılmasına dikkat edilir: preslerden çıkan sudan, merkezkaç yöntemiyle toprak ve özellikle emülsiyonlaşmış katı yağlar ayrılır; anlaştırılan bu katı yağlardan lanolin elde edilir.
• Penye yün iplikçiliği. Penye yün iplikçiliğinde iki ayrı evre vardır: tarama ve gerçek anlamıyla iplik çekme. Taramada her zaman bir ya da birkaç yıkama dizisine başvurulur. Kurutma fırınından çıkan yün, iğneli valslerden (tek tamburlu ya da çift taraklı makineler) geçer. Yün açılır, pıtrakları temizlenir ve bitkisel maddeler yünden ayrılır. Bu yolla elde edilen şeritler iki ya da üç çekme makinesinden geçer. Bu makinelerde besleme silindirleri ve genellikle üç silindirden oluşan bir çekici grup vardır: grubu oluşturan silindirlerden ikisi çelikten yapılır ve olukludur; öteki ise bir elastomerle kaplanmış baskı silindirini oluşturur. Besleme silindirleriyle çekici grup arasında, iğnelerle donatılmış bir ba-ret sistemi yer alır. Baretler sonsuz bir vidayla ya da zincirlerle devindirilebilir. Genellikle, birinin iğneleri diğerinin arasından geçecek biçimde iki baret alanı bulunur; buna çift taraklı çekme makinesi denir. Bu makinelerin tümü, fitil durdurma düzeneği gibi çeşitli güvenlik düzenekleriyle donatılmıştır.
Bu yolla elde edilen şeritler, pamuk tarama makinesiyle aynı çalışma ilkesine dayanan yün tarama makinesini besler. Bununla birlikte, her baş bağımsız bir makine oluşturur. Tarama makinesinde, karde yün iplikçiliğinde kullanılan kısa lifler ve tarama döküntüleri elenir.
Tarama makinesinin çıkışında, şerit çift taraklı çekme makinesinden iki kez geçirilerek düzgünleştirilir. Kimi kez. yağlayıcı maddeleri elemek için şerit iki geçiş arasında IIsöz makinesinde yıkanır. Üretilen şeritler iplik fabrikalarına satılır.
Kimyasal lifler, yıkama dışında, yün gibi işlenebilir. Ancak koparma ya da aşındırma yoluyla da şeritler hazırlanabilir. Her iki halde de, üreticilerin hazırladığı halatlardan, yani bükümsüz kalın kimyasal elyaf şeritlerinden yararlanılır. Koparma yönteminde, halatlar, hızları gittikçe artan ve ayarlanabilir aralıklı silindir gruplarından geçirilir. Filamentler ezilir ve silindirlerin çıkışında, çift taraklı çekme makinesinden iki kez geçirildikten sonra, iplikçilikte kullanılacak bir şerit elde edilir. Aşındırma yönteminde, filamentler sert oluklu bir silindir ile düz yüzeyli bir silindir arasında yerel olarak ezilerek koparılır. Bu yöntemde de, filamentler çift taraklı çekme makinesinden bir ya da ıkı kez geçirilir.
Gerçek anlamıyla iplikçilik, hazırlama ve eğirme İşlemlerini içerir. Boyanmış ya da beyazlatılmamış yün ve kimyasal elyaf şeritleri hazırlama evresinde karıştırılarak inceltilir. Çift taraklı çekme makinesinde ya da buna eşdeğer makinelerde, düzgün-leştirilir ve yavaş yavaş inceltilir, ardından elyaf şeritleri hazırlama finlsöründen geçirilir. Malzemelerln^arışımı, ya çift taraklı bir çekme makinesinde ya da iki çekim başı taşıyan ve çıkan İki tülbenti birleştirerek bir şerit oluşturan karıştırıcıda, üretimin başında gerçekleştirilir, ilk geçişe özayarlayıcı denir ve uygulanan çekme İşlemi, makineye verilen kütlenin kalınlığına bağlıdır. Bunu izleyen İki geçişte, şeridin numarası inceltilir.
Finisör, pamuk İplikçiliğinde olduğu gibi flayerli bir çekme makinesi olabilir. Ancak ovucu finisör de kullanılabilir: şeritler (fitil başına bir ya da iki) çekilir; besleme silindirleri ile alıcı silindirler arasında lifleri tutmak için iki tabla yer alır. Fitiller çıkışta, lifleri gidiş geliş devinimiyle ovalayarak sürükleyen İki manşonun arasından geçer. Modern finisörler otomatik kaldırmalı patronlarla donatılmıştır.
Üretilen fitiller sabit vargele ya da öz-bükümlü iplik makinesine gider. Kalın numaralara, doğrudan eğirme yöntemi uygulanır; sabit vargel kovadaki şeritlerle beslenir.
Temiz malzemelerle yeterince kalın iplik eğirildiğinde, yarı taraklanmış eğirme yöntemine başvurulur: bu yöntem, pamuk iplikçiliğinde kullanılan karde sisteme eşdeğerdir. ilk taraklamayla hazırlanan malzeme, yeni taramadan geçirilmeden eğlrilir.
Ýplikçilik-iplikcilik.jpg
• Karde yün iplikçiliği. Karde yün iplikçiliğinde çok değişik malzemeler kullanılır: artık lifler, eğirme ve tarama döküntüleri, yıkanmış yün, kimyasal lifler, çeşitli kıllar (angora yünü, tavşan ve deve yünü vb.). Boyanmış ya da beyazlatılmamış malzemeler iyice karıştırılır. Her eğirme evresi son kullanım amacına uygun olarak gerçekleştirilir ve bu nedenle kütlesi oldukça az olabilir. Karıştırma, lif katmanları yatay konumda pnömatik olarak kutulara yerleştirildikten sonra düşey dilimler halinde alınarak sağlanır. Karıştırma evresinden sonra tutamlar değişik tipteki makinelerde açılır. En çok kullanılan makine, çok kalın dişli bir tür iğneli vals olan hallaç makinesidir. Hazırlama işlemi sonunda, °/o 7'yi aşan oranda bir yağla yağlanır.
Taraklama, birbirini izleyen bir tarak dizisinde uygulanır; başlangıçta, bir yükleyici-tartıcı, diziyi düzenli olarak besler. Bir taraktan çıkan tülbent, diğerine otomatik olarak geçer Son makinede, tülbent ovalanmış ve rulo haline gelmiş şeritlere bölünür. Her şerit, hafif bir çekme işleminden sonra (genellikle 1,4 ile 1,6 oranında) iplik elde edilir.
Fitiller ya sabit vargellerde ya da arabalı vargel makinelerinde eğirilir. iplik çok düzgünsüzdür, elyafa aşırı bir koşutlaştırma uygulanmaz. Numaralar kalındır ve 50 teks'ten ince numara çok enderdir, ama bazen 40 ya da 30 tekslik numaralara da rastlanır.
keten iplikçiliği
Keten iplikçiliğinde sıyrılmış keten demetleri kullanılır, ilk işlem taramadır; istenilen inceliği elde etmek için demet lifleri boyuna taranır; kısa lifler ve yabancı maddeler (odun, saman vb.) ayıklanır. Tarama makinesinde, karşılıklı olarak yerleştirilmiş ve ters yönde dönen, deriden sonsuz iki bant vardır. Bu İki bant üzerinde, iğneli metal baretler yer alır ve bunların iğneleri kendi aralarında bir çapraz oluşturur. Sıyrılmış keten lifleri iki metal plakadan oluşan bir preste düzenli demetler halinde tutulur; birbiri üzerine bastıran bu metal plakalar elyafın makineden boyuna geçmesini sağlar. Bir makinede birbirine benzeyen on, on iki, on altı, hatta yirmi pres bulunabilir. Keten doldurulan pres, İnip kalkan bir taşıyıcıya ulaşır; taşıyıcının getirdiği keten iki döner tablanın arasına girer ve taranır, ilk taramadan sonra yukarı kalkan pres, öne doğru itilir ve aynı koşullarda keteni yeni bir tarağa verir; ancak keteni tarayan iğneler, ilk tarama işleminde kullanılan iğnelerden biraz daha incedir ve daha sıktır; işlem bu şekilde sürer. Birinci tarama makinesinin çıkışında, presler gevşetilir ve keten, birinci makinede taranmamış bölümlerinin işlenmesi için ikinci bir makineye aktarılır. Toplanan döküntüler tarama demetlerini oluşturur.
Daha sonra, taranmış keten demetleri bir yayıcı üzerinde kesiksiz şerit haline dönüştürme işlemine geçilir. Elde edilen şerit, aynı anda çekme ve katlama uygulayan çekme makinelerinden, ardışık üç geçişle düzgünleşir. Nihayet flayerli bir çekme makinesinde inceltmeden geçer. Bu makinelerin tümünde keten liflerini tutan ve çekme sırasında koşut hale getiren iğneli baretler vardır. Daha sonra demetler iplik makinelerinde kuru ya da ıslak yöntemle eğirilir.
Tarama sırasında artan ya da yatırılmış keteni sıyırma sırasında toplanan artık lif demetleri de taraklama, çekme, flayerli çekme makinesinden geçirme ve eğirme yöntemleriyle işlenebilir. Bunlardan, taranmış ketenden elde edilen ipliklere oranla daha düzensiz iplikler üretilir; bununla birlikte bu ipliklerin de birçok uygulama alanı vardır. Ayrıca bu lif demetlerinden elde edilen ipliklerin kalitesi, taraklamadan sonra bölmeli bir makinede yeniden taranarak iyileştirilebillr.
jüt iplikçiliği
Bu iplikçilik, daima çok sert olan jüt liflerini yumuşatmayla başlar. Bu işlem, ya rulolu bir yumuşatıcıda ya da iğneli ba-retlerle donatılmış sonsuz zincirler içeren bir Good makinesinde gerçekleştirilir Yumuşatma süresince jüt, çeşitli yağlardan oluşan bir emülsiyonla bol bol ıslatılır: buna, yağlama denir. Sonra jüt ardışık iki taraklama işleminden geçirilir; tarak makinesinde üretilen bu şeritler çekme ve katlamadan sonra maşalı iplik makinesinde eğirilir (çekme makinesinden üç geçiş).
kenevir iplikçiliği
iplikçilikte, taranmış keten gibi çok iyi kalitede kenevir kullanılır; urgancılıkta işlenen düşük kaliteli kenevirler, jüt iplikçiliğinde yararlanılan makinelerde eğirilir.

kaynak:2-cilt:9
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları

NuveRadyo Linki
Flatcast Tema Yapımı
Photoshop Dersleri Linki
Corel Draw Dersleri Linki
Corel PHOTO-PAINT Dersleri
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
ıplikçilik

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 19:59 .