Alkol: Karbon, oksijen ve hidrojen atomlarının birleşmesinden oluşan kimyasal sıvı.
Alkol genellikle mayalanmış ürünlerin damıtılmasıyla elde edilir ve sözcük genellikle şıra veya şaraptan damıtma yoluyla elde edilen «*şarap ispirtosu» yani etil alkol anlamında kullanılır. Ama bunlar dışında alkollü (yani içinde alkol bulunan) içkiler de vardır; arpasuyundan yapılan bira, tahıl mayalandırılmasından (viski, votka) ve çeşitli meyve sularından elde edilen içkiler (armut, erik, kiraz rakısı v.b.) gibi. Alkol en çok şeker pancarından çıkartılır.
Bu sıvılarda bulunan saf alkol yüzdesine derece adı verilir. Bu derece birada yüzde 2'den 5'e; şarapta yüzde 8'den 15'e; rakılarda yüzde 60'tan yüzde 100'e kadar değişebilir. Derece ne kadar yüksek olursa boğazdaki yanma duygusu ve vücudu kaplayan sıcaklık izlenimi de o kadar fazla o-lur.
Eskiden ilkel imbikler'de «çekilerek» üretilen içkiler, günümüzde bir sanayi konusudur. Çeşitli ülkelerde bugün milyonlarca litre alkol damıtılmaktadır.
Alkol renksiz, hoş kokulu acı bir sıvıdır. Donma derecesi —80, kaynama derecesi 78'dir. Çok iyi yanar ve ısı verir. Bazı füze motorlarında yakıt olarak kullanılır. Eritici özelliği vardır, bu bakımdan, lavantacılıkta, kolonya ve parfüm yapımında işe yarar. Ayrıca vernik ve cila, patlayıcı madde, sunî elyaf, ecza yapımında büyük ölçüde kullanılır. Alkol, en eski çağlardan beri keyif verici madde olarak içilir. Bundan dolayı, yakıt olarak kullanılan alkol içilmesin diye maviye boyanır (ispirto).
Kimyanın gelişmesiyle alkol daha geniş bir kapsam kazanmış, etil alkolünkine benzeyen kimyasal bileşime sahip cisimlerin hepsine birden verilen cins adı olmuştur: metil alkol (eski odun ispirtosu), amil alkol (patates ispirtosu) v.b.
Hemen bütün dünyada ve Türkiye'de alkol üretimi bütün alkollü içkilerden ağır vergi alan devletin sıkı denetimi altındadır.

» Nüve Forum » kütüphane » Toplum ve Yaşam » Yiyecek & İçecek » İçecekler »