ARDAHAN ili 27 Mayıs 1992'de çıkartılan bir yasayla kuruldu. Bu yasaya göre eskiden Kars iline bağlı olan Ardahan, Çıldır, Damal, Göle, Hanak ve Posof ilçelerinin sınırları içinde, merkezi Ardahan kenti olmak üzere yeni bir il oluşturuldu.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin kuzeydoğu köşesinde yer alan Ardahan ili, kuzey ve doğuda Gürcistan, güneydoğuda Ermenistan, güneyde Kars, güneybatıda Erzurum, batıda Artvin
illeriyle çevrilidir. Ardahan, Türkiye'nin 75. ilidir.
Doğal Yapı
İl toprakları Doğu Anadolu'nun en dağlık ve en engebeli kesimlerinden birinde yer alır. Büyük bölümünün yükseltisi 2.000 metreden fazladır. Kuzey kesimini Yalmzçam Dağları, güneybatı kesimini de Allahuekber Dağları' nın uzantıları engebelendirir. Kuzeydoğu kesiminde Keldağ'ın (3.033 metre) ve doğu kesiminde Akbaba Dağı'nın (3.026 metre) yer aldığı Ardahan ilinin en yüksek noktası güney kesimindeki Kısır Dağı'nın 3.197 metreye erişen doruğudur. İlin orta kesiminde uzanan yüksek düzlüklere Aradahan Yaylası denir. Erzurum-Kars Yaylası'nın bir parçası olan Ardahan Yaylasının ortalama yüksekliği 2.000 metreye yakındır. Karlar eridikten sonra yemyeşil çayırlarla kaplanan bu yayla önemli bir hayvan otlatma alanıdır. Çevredeki akarsuların bazı kesimlerde genişleyen vadi tabanlarındaki ovalarda tarlalar vardır. Bunların en önemlileri Ardahan ve Göle ovalarıdır.
YÜZÖLÇÜMÜ: 5.576 km2.
NÜFUSU (1990): 170.117.
İL TRAFİK NO: 75.
İL MERKEZİ: Ardahan.
İLÇELER VE NÜFUSLARI (1990): Merkez ilçe (52.574),
Çıldır (24.296), Damal (11.240), Göle (44.953), Hanak
(18.393), Posof (18.661).
BAŞLICA KENT VE NÜFUSU (1990): Ardahan (16.761).
BAŞLICA YÜKSELTİLER: Kısır Dağı (3.197 m), Keldağ (3.033 m).
İLGİ ÇEKİCİ YERLER: Karıncadüzü orman içi dinlenme yeri, Ardahan ve Şeytan kaleleri.
Ardahan ilinden doğan akarsular Türkiye sınırları dışındaki Hazar Denizi'ne dökülür. Bu akarsulardan başlıcası Kura Irmağı'dır. Bu ırmak, AUahuekber Dağları'nın il sınırları içindeki kuzey yamaçlarından çıkan bazı derelerin Göle Ovası'nda birleşmesiyle oluşur. Türkiye'deki 189 kilometrelik bölümünün tümü il sınırları içindedir. Kısır ve Akbaba dağlarının güney yamaçlarından çıkan bazı dereler ile Çıldır Gölü'nün gideğeni il sınırları dışında Araş Irmağı'nın kollarından Arpaçay'a katılan Kars Çayı'nı besler. İlin güneybatı kesiminden çıkan bazı sular da Oltu Çayı'nın katıldığı Çoruh Irmağı aracılığıyla Karadeniz'e ulaşır.
Ardahan ilinde iki doğal göl vardır. Bunlardan Çıldır Gölü'nün kapladığı alan 120 km2'dir. Daha kuzeydeki Aktaş Gölü'nün yüzölçümü ise 14 knr'dir. Hazapin Gölü adıyla da anılan Aktaş Gölü'nün doğu yarısı Gürcistan sınırları içindedir.
İlde çok sert bir karasal iklim etkili olur. Yıllık ortalama sıcaklığın 5°C'nin altında olduğu ilde kışın —30°C'nin altına düşen hava sıcaklıklarına sıkça rastlanır. Türkiye'de en çok yazın yağış ala,n dar bir alanda bulunan Ardahan iline yılda ortalama 500 mm kadar yağış düşer.
İklim ve yükseklik nedeniyle ilin doğal bitki örtüsü bozkır (step) görünümündedir. Yalnızca Ardahan ve Göle yörelerindeki dağların yüksek kesimlerinde ormanlar vardır. Bu ormanlar soğuğa ve kuraklığa dayanıklı sarı-çamlardan oluşur. Yüksek kesimlerde yer alan çayırlar karsız mevsimler boyunca yeşil kalır.


Kaynak:1
2.cilt /

Nüve Forum » kütüphane » Coğrafya ve Tarih » Şehirler » Avrupa » Türkiye » Ardahan