Elbette ikisi de.
Ama kabul edelim ki üretimi tetikleyen biz tüketiciler oluyoruz.
Aslında işin doğal olanı ihtiyaçların karşılanmasıdır.Yani tüketim
yaşantımızı devam ettirmek için yapılır.Teknolojinin gelişmesi
ve refah seviyesinin artması ile tüketim mallarındaki çeşit
sayısı artar.Bu bir tarafı ile iyi bir şeydir.Zira böylelikle ekonomi
büyür,ülke gelişir.Ancak makul bir tüketim aşırıya kaçtıkça
üretimi de arttıracağından kaynak israfı söz konusu olur.

Bence tüketim ilk çılgınlık. Tüketim oldukça üretim artıyor. Eskiden bir firmanın oldugunu düşünelim. İhtiyaçların karsılanmasında bu firma başı çekiyor elbet. Daha sonra rakip çıkıyor karsısına. Tüketim durmuyo tabi yerinde. Ardı arkası gelmeyen tüketimden bahsediyoruz.(Ölene kadar tras olacagız ya) Buna bağlı olarak üretim artıyor. Yeni firmala, yeni rakipler. Pastadan dilimini almak isteyenler. 1 iken 1000 olmak isteyenler durmuyor.

Tüketim çılgınlık. Üretim ise tüketimden kaynaklanan bir çılgınlık. Tüketimin olmadıgı bi sektörde üretim olur mu hiç???

Elbetteki tüketim cılgınlığı iyi değil.Zira bu bizim kontrol edemediğimiz bir egomuz ve maalesef sahip olduğumuz kültürün ve eğitimin biraz eksikliğinden kaynaklanıyor..

Ben yorumlarımı kendim vs. değilde objektif değişken bi tarzda yapacağım.

Üretim meselesi arz-talep meselesidir. Tüketecek olan kişiler ihtiyaçlarına göre arz da bulunurlar ve üretecek olan kişilere talepde bulunurlar. Yani ekonomi ortaya çıkar. Ama bizim ki gibi karma bir ekonomi izleyen ülkelerde durum değişebilir. Arz olmadanda üreticiler talepde bulunabilirler. Buda bizim(tüketici) arz'ımızı direk olarak varolmayan bir ihtiyaca iter ki asıl ÇILGINLIK budur. Arz'ı olmayan bir Talep direk olarak tüketim çılgınlığına yol açar . Bu durmlarda elbetteki tüketime çılgınlık demek yanlış olur ki çünkü yönlendirilmiş bir ihtiyaçdır bu. Burada Üretim ÇILGINLIK'dır.
Mesela: Micro~ft'un son versiyon ürünü olan Vista'yı ele alarak bi durum değerlendirmesi yaparsak. 350$ olan bir lisans alma ve bu ürün için herkesin elinde ki sistemini değiştirmesi sonucu bir o kadarda sistem değişikliğinden doğan (hatta daha fazla) maliyet var ortada. Burada micro~ft ürünü daha ağır bir program dili ve daha ağır sistemlerin kullanılabileceği şekilde tasarlayıp sadece eski kod sisteminin üzerine ağır tema ve grafiğin yanı sıra bazı ek özellikler ekleyip cazip ve çekici bir halde önümüze sunuyor. Tüketici sadece Vista kutusunu alıp kullanabilse diyebilirizki Tüketim Çılgınlıkdır. Ama yönlendirilen ağır sistem gereksinimleri direk olarak işin gidişatını Üretimin üzerine çeviriyor.
Olasılık sistemlerde sadece zaman aşımı değişikliği göre mali olarak yönlendirme olsa idi kimse kaos ortamında kalmazdı. Ve arayüz programları(işletim sistemleri) sistem durumuna göre kendini yönlendirse idi bu kendileri açısındanda büyük başarı olurdu. Durum Çılgınlıklar yerine doğal ihtiyaç olurdu. (Ki şuan da gerekli sistemleri kullanmadanda aynı özelliklerin daha da üzerinde diyebileceğimiz İşletim Sistemleri mevcuttur ama peşkeş çekilen bir teknoloji yönlendirmesi sonucu mağdur kalanlar ise bizleriz.)

İnsanın değişiklik aramasından kaynaklanır. Üretilen herşey bizim ürün ondan daha değişiktir, şudur budur der. Sende değişiklik iyi geleceğini düşünerek bu ürünü deneyip tüketirsim.

Artık iyi mi geldi, kötü mü geldi sen bilirsin. Bu ürünü beğenmesende tavsiyede bulunursun. Nedeni ise; insan kendisinin kullandığı bir şeye kötü diyemez(diyenlere ne mutlu), daima iyi ve daha güzeli aradığından kendisinin yaptığı daha iyidirde ondan tavsiye eder.