Küresel Isınma
ve Küresel İklim Değişimi
ve Küresel İklim Değişimi
www.tema.org.tr
www.tema.org.tr
Küresel Isınma nedir?
- Sera gazlarının atmosferde birikmesi ile yeryüzü ile yeryüzüne yakın atmosfer tabakalarında sıcaklığın artması
- Küresel ısınmaya bağlı olarak, diğer iklim
www.tema.org.tr
Patagonya Buzulları 1928
Patagonya Buzulları 2004
Kuzey Kutbu 2002
1998 yılında Dünya sıcaklık ortalaması, 1961 – 1990 yılları arasındaki ortalama dünya sıcaklığından 0,57ºC fazla
Kuzey Kutbu 1918
Binlerce, milyonlarca yıllık buzullar erimeye başladı.
www.tema.org.tr
- Son 50 yılda Antarktika’da 2,5 °C’lik sıcaklık artışı ölçüldü.
Klimanjaro Dağı (2000 Yılı)
- 1860 yılından günümüze küresel ortalama hava sıcaklıklarında
döneminden daha büyüktür.
- Son buzul çağında yerküre ortalama sıcaklığı bu güne göre 5 ºC
Klimanjaro’nun buzullarını eriten sebep nedir?
Kaynak: Bergkamp, G. Orlando, B. And Burton I. (2003). Change. Adaptation of water management to climate change. IUCN, Gland, Switzerland and Cambridge, UK. page.3
www.tema.org.tr
- Sera gazlarını fazla üretiyoruz
- Ormanları yok ediyoruz, yakıyoruz.
- Çarpık kentleşiyoruz
- Hızlı sanayileşiyoruz
- Denizlerdeki bitkisel planktonların
Küresel ısınmaya
biz sebep oluyoruz !
biz sebep oluyoruz !
- Yanlış tarım yapıyoruz
www.tema.org.tr
Kömür
Petrol
Doğal gaz
Karbondioksit
Halokarbonlar
Buzdolapları
İtici gazlar
Klimalar
İşte bu gazları atmosfere salarak
küresel ısınmaya neden oluyoruz.
küresel ısınmaya neden oluyoruz.
www.tema.org.tr
Yaşam düşmanı ozon
Ozon
Diazot monoksit
Egzoz Gazları
Azotlu Gübreler
Anız Yakma
Metan
Çöp Yığınları
Hayvan Gübresi
Pirinç Tarlaları
Bataklıklar
Sadece onlar değil bu gazlar da var
www.tema.org.tr
Karbondioksit
% 50
% 50
Azot oksitler
% 5
% 5
Ozon
% 7
% 7
Metan
% 13
% 13
Halokarbonlar
(CFC,HCFC,HFC)
% 17
(CFC,HCFC,HFC)
% 17
Kaynak: Dialog-Zeitschr-3/1995, s.9
Peki, “suçlu” gazların
payları ne kadar?
payları ne kadar?
www.tema.org.tr
Geleceğimiz daha sıcak ve
daha kurak olabilir.
daha kurak olabilir.
Kuraklık
Aşırı sıcaklık ve yangınlar
www.tema.org.tr
Seller
Artan doğal afetlerin ve yangınların
nedenini biliyor muyuz?
nedenini biliyor muyuz?
Kasırgalar
2005 yılı Katrina ve Wilma,
2007 yılı Florida Kasırgaları
2007 yılı Florida Kasırgaları
www.tema.org.tr
Gıda üretim düzeni bozulacak
Örnek olarak; orta kuşak iklim bölgesinde bulunan buğday yetiştirme alanları
kutuplara doğru kayacak. Bu durum bir çok ürün için de geçerlidir.
Anadolu’da buğday yetişmeyecek mi?
www.tema.org.tr
Açlık, yoksulluk ve hastalıklar
Bizleri bekleyen tehlikelerin
gerçekten farkında mıyız?
gerçekten farkında mıyız?
Önce adalar, sonra kıyılar sular altında kalacak
www.tema.org.tr
- Petrol, kömür ve doğal gaz (fosil yakıtlar)
- Enerjiyi tasarruflu kullanalım
- Güneş, rüzgâr ve jeotermal gibi
Güneş pilli lamba
Herkesin yapabileceği
bir şeyler var !
bir şeyler var !
www.tema.org.tr
Ormanları koruyalım ve miktarını arttıralım
Plansız ve çarpık kentleşmeye izin
vermeyelim
1,7 kg Oksijen
2,3 kg CO
2
1 saatte
Yetişkin bir ağaç 1 saatte 2,3 kg karbondioksiti alıp 1,7 kg oksijen verir.
Herkesin yapabileceği
bir şeyler var !
bir şeyler var !
www.tema.org.tr
Buzdolabınızın kapağının iyi kapanıp kapanmadığını kontrol ederek enerji tasarruf edin.
Yeni bir buzdolabı 8-10 yaşında olandan çok daha az enerji tüketir.
Buzdolabınızı güneş alacak yere, soba veya radyatör yanına yerleştirmeyiniz.
Buzdolabına sıcak malzeme koymayınız.
Üstü açık sıvı yiyecekler nem oranını arttırarak kompresörün daha fazla çalışmasına neden olur.
Kaynak: www.eie.gov.tr
Enerjiyi tasarruflu kullanın
Enerji tasarruflu ampulleri kullanın.
Tasarruf ampullerin kullanılması konusunda dünya çapında bir karar alınsaydı ; kömürle çalışan yüzlerce santral kapatılırdı.
Enerji tasarruflu lamba akkor lamba göre % 80 kadar enerji tasarrufu sağlar.
www.tema.org.tr
Televizyon, bilgisayar, yazıcı, VCD, CD gösterici, gibi elektronik aletleri “bekleme durumunda” (stand-by) bırakmayın.
Bu tip enerji tüketimine sızıntı adı verilmektedir
ve aletin açık iken harcadığı enerjinin yaklaşık
% 5'i kadardır.
Energy Star etiketli yeni teknoloji TV ve VCR'lar kayıp enerjiyi %75'e kadar azaltmaktadırlar.
Kaynak: www.eie.gov.tr
Yüksek sıcaklıkta yıkamak yerine ılık veya soğuk suyla yıkamalı, durulama ise soğuk su ile yapılmalıdır.
Çok kirli değil
Ilık su
Eğer mümkünse çamaşırlar dışarıda güneş ve rüzgardan yararlanarak kurutulmalıdır.
Enerjiyi tasarruflu kullanın
www.tema.org.tr
Kaynak: www.eie.gov.tr
Tüketim alışkanlığınızı değiştirin.
Geri dönüşümü mümkün olan şişe ve kutulardaki yiyecek ve içecekleri tüketin. Kağıtları geri dönüşüm çöp kutusuna atın.
Çöplerin yüzde 50’si geri dönüşüme uğrasa, daha az karbondioksit gazı açığa çıkar.
Damlayan bir musluk ayda 2250 litre, günde 75 litre su kaybına neden olur. Bu suyla yılda 900 kere duş yapılabilir.
5 dakikalık duşla yetinin. Daha az su tüketirsiniz.
www.tema.org.tr
Binaların yalıtımı ile %25 den %50’ye varan yakıt tasarrufu sağlar. Çatı, kapı ve pencerelerinizin yalıtımını yapınız.
Evinizin dış cephesini koyu renkle boyamak sıcaklığı muhafaza eder.
Pencereler ve kapılar, ısının dörtte birinin kaybına neden olmaktadır. Çift cam veya ısıcam ısı kaybını yarı yarıya azalmaktadır.
Pencere bandı ve süngerler kullanınız.
Evinizin duvarlarını yalıtın.
Kaynak: www.eie.gov.tr
Havayı değil binalarımızı ısıtalım.
www.tema.org.tr
Kaloriferin derecesini çok açmayın.
0
6
8
+ºC
20
Oda sıcaklığını 1°C arttırmak için yaklaşık
% 6 oranında daha fazla yakıt gerekmektedir.
Oda sıcaklığı
- 23 °C iken ısı kaybı 100 ise;
- 22 °C olursa % 6 tasarruf
- 21 °C olursa % 12 tasarruf
- 20 °C olursa % 18 tasarruf sağlanabilir.
musluğunu kısınız. 2 saat açık duran pencerelerden
50-75 kW/m2 yıl ısı kaybı olduğu söylenebilir.
Oda ısısına duyarlı termostatik vanalar kullanın.
Kaynak: www.eie.gov.tr
Fosil yakıt tüketiminizi azaltın.
www.tema.org.tr
Aracınızı gerekmediği zamanlarda kullanmayın. Toplu ulaşım araçlarını kullanın.
Lastiklerinizin hava basınçları düşük ise yakıt tüketimi artar.
Gereksiz yere ani fren ve gaza basmak benzin tüketimini % 5 arttırır.
Camları açık olarak Saatte 100 Km'lik bir hızla otomobilinizi sürmeniz % 4 aşırı yakıt tüketimine sebep olur.
Kaynak: www.eie.gov.tr
Tatilinizi yakın yerlerde yapın. Böylece kişi başına harcanan yakıt azalmış olur.
Araçlar da fosil yakıt kullanır!
Mevsim sebze ve meyvesi tüketin. Dış ülkelerden ithal edilen ürünler çok yakıt tüketilmesine neden olur.
www.tema.org.tr
Bu dünya bize atalarımızın mirası değil gelecek nesillerin bir emanetidir.
www.tema.org.tr
Emanete ihanet edildiğini görmek istemiyoruz !
www.tema.org.tr
Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma
ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı
ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı
Çayır Çimen Sok. Emlak Kredi Blokları
A-2 Blok D.10 1. Levent / İSTANBUL
Tel : 0212 283 78 16 Faks : 0212 281 11 32
www.tema.org.tr
tema@tema.org.tr
Hazırlayanlar :
Prof. Dr. Necmettin ÇEPEL
Celâl ERGÜN
Ahmet AYDEMİR
Prof. Dr. Necmettin ÇEPEL
Celâl ERGÜN
Ahmet AYDEMİR

-











Normal