Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

vesalius · #1 10.10.07, 15:40

Serbest cumhuriyet fırkası | Tarikatlar ve Cemaatler - Cumhuriyet Öncesi - Cumhuriyet Sonrası | Bale'de Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet dönemi | Cumhuriyet | (Türk)iye (Cumhuriyet)i |

Ali Fuat Cebesoy, Kazım Karabekir, Refet Bele, Rauf Orbay ve Adnan Adıvar’ın öncülüğünde 17 Kasım 1924’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin 2. siyasi partisidir. 3 Haziran 1925’te “irticayı tahrik” suçlaması nedeni ile kapatılmıştır.
Yöneticilerinin tümü önce Şubat 1925'te, Şeyh Sait isyanına destek vermekle suçlanmış, daha sonra da (tam bir yıl sonra) Atatürk’e İzmir’de suikast düzenledikleri gerekçesi ile İstiklal mahkemesinde yargılanmış ve idamdan dönmüşlerdir……
Bu fırka (parti) cumhuriyet tarihinin ilk organize muhalefet hareketidir. Fırka cumhuriyet rejimine karşı değil, bazı inkılaplara ve ilan ediliş tarz ve zamanlarına muhalefet etmiştir. Fırkanın başında dönemin önemli isimleri yer almıştır.
Genel başkanı Kazım Karabekir, yardımcıları Rauf Orbay ve Adnan Adıvar'dır. Genel sekreter ise Ali Fuat Cebesoy'dur. Bu isimler Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet yıllarının en önemli isimlerinden bazılarıdır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, kuruluş tarihinden itibaren halk tarafından ilgi görmüş, mevcut siyasetle arası bozuk olan her kesimden insanın desteğini alarak kapatılıncaya kadar, iktidar partisi olan “Cumhuriyet Halk Fırkası”na muhalefet etmiştir.

#2 10.10.07, 15:53

kazım karabekir
Millet vekilliği [değiştir]
15 Ekim 1922'de Ankara'ya gelen Kâzım Karabekir, Edirne Milletvekili sıfatı ile meclis çalışmalarına devam etti. 17 Şubat 1923'de - Türkiye'de ilk defa - toplanan İzmir İktisat Kongresine başkanlık yaptı ve 29 Haziran 1923'de TBMM'nin İkinci Devresi'nde İstanbul Milletvekili seçildiği dönemde; Doğu Cephesi komutanlığı görevini de fiili olarak devam ettirmekte idi. 21 Kasım 1923'de "Milli Mücadelemizde Siyasi ve Savaş Yararlılığı" görülenlere verilen yeşil ve kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi. Kâzım Karabekir, 21 Ekim 1923'de son askeri görevi olan I. Ordu Müfettişliğine atandı. 26 Ekim 1924'de bu görevinden istifa ederek sadece siyasi alanda faaliyet gösterdi.
Kâzım Karabekir, 17 Kasım 1924'de TPCF (Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası) kurucuları arasında yer alarak; bir süre sonrada bu partinin başkanı oldu. İsmet (İnönü) Bey Hükümeti'nin Takrir-i Sukün Kanunu çıkarmasından sonra Doğuda Şeyh Sait İsyanı çıkmış ve bu isyanda TPCF'nin de rolü olduğu iddia edilmişti.İsmet İnönü başkanlığında ki hükümet tarafından bu olayı bahane ederek 5 Haziran 1925'de Bakanlar Kurulu kararı ile TPCF kapatıldı. Ayrıca Kâzım Karabekir, bu dönemde Mustafa Kemal'e düzenlenen İzmir suikasti ile ilgili olarak İstiklal Mahkemesi'nde yargılanıp, beraat eti. Kâzım Karabekir TBMM'nin ikinci Dönemi sona erince milletvekilliğine son verilmiş ve ordu açığında iken 5 Aralık 1927'de emekli olmuştur. Bu dönemden sonra uzun bir süre politikadan uzaklaşarak inzivaya çekilmek zorunda bırakılan Karabekir Paşa, yönetimle olan anlaşmazlığı yüzünden sıkıyönetim altında tutulması istenen 84 kişilik listenin başında yer aldı. 10 sene sürekli takip ve gözaltında tutuldu. Belki de en sıkıntılı yıllarını bu dönemde geçiren Kâzım Karabekir, sıkıntılı günlerin ardından 1939'da İstanbul Milletvekilliği'ne seçildi. 1943 - 1946 yıllarında milletvekili olarak yerini korudu ve 5 Ağustos 1946'da yapılan TBMM başkanlık seçimlerimde Meclis Başkanı seçildi. Kâzım Karabekir, 26 Ocak 1948 yılında - 66 yaşında iken - geçirdiği bir kalp krizi sonucu, Ankara'da vefat etti.
Kâzım Karabekir Paşa, askerlik yaşamı boyunca önemli başarılar kazanmış bir Türk Komutanı ve siyasi bir kişiliktir. AyrıcaBulgarca, Fransızca, Almanca ve Rusça dillerini konuşabilmekteydi.

#3 10.10.07, 15:56

çok teşekkürler değerli hocam

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

kullanıcısının bu bilgilendirici iletisine teşekkür eden üye :
vesalius (10.10.07)

Bunlara Baktınız mı?