Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 1959 yılında çocuk hakları bildirisi yayınladı. Bu bildirideki en önemli ifadeler şöyledir:


Hiç bir çocuk ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal inanç nedeniyle ayrı tutulamaz.

Her çocuk korunacak ve özel bakım görecektir.

Her çocuk doğduğu andan başlayarak isme ve yurttaşlığa hak kazanmalıdır.

Her çocuk, sosyal güvenlikten yararlanmalıdır. Sağlıklı büyüyüp gelişmesi için gereken her çaba gösterilmelidir.

Sakat çocuklar için özel bakım ve eğitim uygulanmalıdır.

Hiç bir çocuktan sevgi esirgenmemelidir. Ailesi olmayan ve yoksul çocuklara özel ilgi gösterilmelidir.

İlköğretim parasız ve zorunlu olarak çocuğa sağlanmalıdır. Çocuk; bir tür eğitim olan oyun oynamak ve dinlenmek olanaklarına sahip olmalıdır.

Sosyal yardım ve korunma denildiğinde, ilk akla gelen çocuk olmalıdır.

Çocuk her tür kötülük ve sömürüden korunmalıdır.

Çocuk ırk, din ve insanlar arasındaki ayrılık yaratan baskılardan titizlikle korunmalıdır.
Bütün çocuklar için, daha güzel bir gelecek diliyorum...

Türk Çocuk Hakları BildirisiBirleşmiş Milletler Çocuk Hakları Bildirisi'nin ışığı altında Türk Çocuk Hakları Bildirisi hazırlandı. Bu bildiri 28 Haziran 1963 günü UNESCO Türkiye Milli Komisyonu 7. Genel Kurulunda kabul edildi.
1- İyi bakım, iyi yetiştirilme ve çocuğa uygun bir eğitim, her yerde ilgi, sevgi ve yardım görme her Türk çocuğunun hakkıdır. Resmi, özel her kurum, her yurttaş bu çocuk hakkını tanımak, eldeki olanaklarla onu gerçekleştirmek yükümlülüğündedir. Sıkıntı içinde bulunan çocuğun kurtarılmasına öncelik verilir.
2- 16 yaşından önce hiç bir çocuk resmi öğrenimden alıkonularak özel işlerde çalıştırılamaz. Hiç bir şekilde sömürülemez.
3- Her ana baba çocuğuna bakmak, onu bilgili, becerili ve en iyi şekilde yetiştirmekle yükümlüdür. Orta dereceli öğrenime devam etmeyen, edemeyenlerin gerekli bilgi ve becerileri kazanmaları için devlet kurslar açar. Ana babanın yeterli olmadığı durumlarda bu görev çocuğun birinci derece yakın akrabalarına ve devlete düşer.
4- İlk öğrenimden sonra orta dereceli okullara devam etmeyenler, edemeyenler için teknik, tarımsal bilgi ve beceri kazandıran kurslar açılması ve bu kurlardan çocukların yararlanması için Milli Eğitim Bakanlığı, Belediye Başkanlığı ve muhtarlar işbirliği yapmakla yükümlüdür.
5- Sakat ve uyumsuz çocukların iyileştirilmeleri, yaşama zorluğu çeken çocukların kurtarılmaları, durumlarına uygun bir meslek için kendi yaşamlarını kazanacak derecede başarılı ve güçlü yetiştirilmeleri ana baba ile birlikte devletin ve bu amaçla kurulmuş örgütlerin ödevidir.
6- Çocuğun korunması ile ilgili yasalar öncelikle hazırlanıp çıkarılmalı, geciktirilmeden uygulanmalıdır.

DÜNYA ÇOCUKLARI

Yaşamak gerekiyorsa eğer,
Bir çocuk oyunu kadar renkli olsun.
Dünyayı kardeşlik dallarında,
Uçan kuşlar doldursun.
Sen dargınlık ağacı barış ve yemiş ver.

Birleşiniz bütün dünya çocukları,
Kalp kırılmadıkça sürüp gider oyun.
Yorulunca bir dost sesiyle uyuyun,
Sabah, kalbinize örtsün şafakları…

Tanrım yorgunluktan koru bu ayakları,
Bu küçük ayaklar böyle hep beraber
Oraya, o kardeş bayramına gider
Kucaklaşır bütün dünya çocukları.
Ceyhun Atuf KANSU

Bildiğimizi bırakmış, uzaktakini, bilmediğimizi anlatıyoruz uzaktakine.

Eline kalem alan bildiği yöreyi anlatsın, bildiği kuşlardan böceklerden söz etsin. Saksıdaki çiçeklerinden söz etsin eğer varsa, bıraksın dağ çiçeğini bileni anlatsın. Sevgiden söz ederken bildiği tanıdığı insanları sevmekten söz etsin.

Güzel derken bildiği, yanı başındaki güzelden söz etsin herkes. Uzaklardakini anlatan çıkar nasılsa.

Bırakın o dağları, dağlarda açan çiçekleri onları anlatan birileri nasılsa çıkacak. Bırakın o uzak şehirleri anlatmayı. O şehirlerin dar sokaklarında oynamış, düşmüş dizindeki yara ile büyümüş çocuklar anlatsın.

Bırakın o şehirleri onların gözleri ile görmenin güzelini yaşayalım, sevelim. Onlar anlattığında o dağlara yağmurlar düşecek, yeşerecek, çiçekler açacak.

Bırakın herkes bildiğini anlatsın. İşçileri, alın terini silen bir işçi anlatsın. Yolları, yollara düşen uzun yol şoföründen dinleyelim. Denizleri bir kaptan anlatsın. Onun bıraktığı yerden bir çapacı, bir tayfa anlatsın…

Anamdan bilirim bizim oraları, dağlarını, o mor dağlarda açan çiçekleri ondan daha güzel anlatanı olmadı. Baharın ne kadar yeşil geldiğini karın yumuşak karnını yaran kardelenlerin her birinin bir adı olduğunu ondan duydum. “Ne güzel kokar bahar” der içini çekerdi o kokuyu duyacakmış gibi derin, gülümserdi.

İnsanın bildiğini anlatmasının sahiciliğidir bu. Yaşadıklarımızı anlatmak, anılara yeniden can verir, dinleyeni içine çeker sırrını aşikâr eder, bilinir olur.

Çocuklardan söz ediyorsunuz günlerdir. Kâğıda düşenler umarsız, ezberinizden tümceler. Çocuklar dünyanın her yerinde aynıdır. Olura olmaza kıyametler koparır ağlar. Bir şekere kandırabilirsiniz, bir öpücüğe oynatabilirsiniz. Ve ağlatmaktan daha kolaydır bir çocuğu güldürmek.

Öyleyse kolay işiniz, anlatın çocukları.

Peki ya bu çocuklar sekiz yaşında tornada çalışmışsa, ayakkabı boyacısı, işportacıysa, çöpten kâğıt ve konserve kutusu toplarken bulduğu ekmeği diğer torbaya akşam yemek için koyanlarsa.

Hala kolay mı işiniz?

Peki, bu çocukların babaları işsizse, akşama başı önünde eve dönüyorsa, anneleri her akşam dayak yiyorsa gözlerinin önünde ve daha hayatı tanımadan, işlenmiş namus cinayetlerini görmüş, ölümle tanışmışlarsa.

İşiniz ne kadar kolay hadi söyleyin…

Her işin bir kolay yanı vardır elbet. Çocuklar güzel, çocukları seviyorsunuz. Güzel çocukları anlatın, sevinçlerinden söz edin. Acılarını, kederlerini görmezden gelseniz de, çocuklar üzerine yazdığınız yazı sizi insandan saydırır.

Ancak unutmayın; bu yazılar çocuklarla çekilmiş diktatör resimlerinin yanına asılır. İnsandan sayılmayı en çok isteyenler, insan olmaktan en uzak olanlar için çocuk bir kalkandır. Vicdanlarını temize çekmek isteyenler döner çocukları yazar.

Satırlarınıza düşen çocuklar gülen oynayan çocuklar olsun. Sokağa düşen kan tüküren çocuklar benim. Ak mintanı içinde ak gülüşlü çocukları siz yazın. Sapanına taş koyan, vurulan çocukları ben anlatırım…




Hasan KAYA