Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Denizcilik Okulları > Depreşim Dalgası (Tsunami) Tanım Ve Korunma Yöntemleri

Denizcilik Okulları hakkinda Depreşim Dalgası (Tsunami) Tanım Ve Korunma Yöntemleri ile ilgili bilgiler


Denizin herhangi bir bölgesinde yerel olarak oluşan depreşim nedeniyle ortaya çıkan dalgalar, Japonca'da "tsunami" olarak adlandırılmakta olan uzun dönemli bir dalga türüdür. Bu dalganın fiziksel özellikleri, oluşumu, hareketi ve kıyılardaki

Like Tree1Likes
  • 1 Post By Efe Özcan

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 19.10.10, 10:52
Profesör
 
Üyelik tarihi: Oct 2008
Nereden: Amerikadan
İletiler: 7.777
Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.Efe Özcan için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Depreşim Dalgası (Tsunami) Tanım Ve Korunma Yöntemleri

Denizin herhangi bir bölgesinde yerel olarak oluşan depreşim nedeniyle ortaya çıkan dalgalar, Japonca'da "tsunami" olarak adlandırılmakta olan uzun dönemli bir dalga türüdür. Bu dalganın fiziksel özellikleri, oluşumu, hareketi ve kıyılardaki davranışları konusunda yapılan güncel araştırmalarla yeni bulgular elde edilmekte, böylece depreşim dalgasının doğal afet olarak yapa¬bileceği etkileri saptayabilmek ve korunmak için yön¬temler geliştirilmektedir. Bu yazı kapsamında dalganın tanımlaması ve fiziksel özellikleri anlatılarak, derin denizden kıyılara doğru hareketi, kıyılarda, sığ sularda ve karadaki davranışları hakkında bilgiler verilmekte, dünyadan önemli olaylar özetlenmekte, olası tsunami olayları karşısında gerekli olabilecek korunma yöntem¬leri anlatılmaktadır.
DEPREŞİM DALGASI (TSUNAMİ)
Tanım ve Oluşma Mekanizması
Tsunami sözcüğü, 1896 yılında Japonya'daki "Büyük Meiji Tsunamisi" afetinde yaklaşık 22000 kişinin ölü¬müne neden olmasından sonra, Japonların tüm dünyaya yaptıkları yardım çağrısı içinde yer alan sözcük olarak tanınmış, o tarihten beri de birçok dilde aynı adla "tsunami" olarak kullanılmaya baş¬lanmıştır. Tsunami sözcüğü Çince kaynaklı olup, tsu (liman) ve nami (dalga) sözcüklerinin birleşiminden oluşarak, "liman dalgası" anlamında kullanılmakta¬dır. Bunun nedeni, zayıf bir tsunaminin bile kıyılarda ve sığ sularda şiddetli akıntılar oluşturması ve özel¬likle limanlarda hasara yol açmasıdır. Yukarıdaki tanım değerlendirilerek, denizin herhangi bir bölge¬sinde yerel olarak oluşan depreşim nedeniyle ortaya çıkan dalgalar için, "depreşim dalgası" tanımlaması ilk kez Yalçıner ve diğerleri (2000) de verilmiştir.
Deprem sırasında havuzlarda oluşan dalgalanma depreşim dalgası olarak adlandırılamaz. Ancak havuza atlayan bir insanın yarattığı dalga küçük ölçekte bir depreşim dalgasıdır. Doğada ise, deniz¬lerin herhangi bir bölgesinde yerel olarak oluşan depreşim (deniz taban deformasyonu, çökmeler, oturmalar, zemin kaymaları, göçmeler, volkanik hareketler, meteor çarpmaları gibi kütle hareketleri) biçimindeki olaylardan herhangi biri yada birkaçının birden oluşması sırasında potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşerek deniz ortamına kısa sürede enerji aktarılması gerçekleşir. Denize geçen enerji, su kütlesi içinde akıntılar ve su düzeyi değişimine neden olarak depreşim dalgası oluşturur. Çizim 1'de sualtı heyelanı ve depreşim dalgası oluşumu şematik olarak gösterilmektedir.
2.JPG
Hareket Biçimi Depreşim dalgası ilk oluştuğunda genellikle tek bir dalga biçimindedir. Ancak kısa bir süre içinde 4 veya 5 dalgaya bölünerek kıyılara doğru hareket eder. Önde giden dalga "centilmen dalga" olarak tanımlanabilir. Ancak ikinci ve üçüncü dalgalar etkili olabilecek niteliktedir. Arkadan gelen diğer dalgalar daha küçük olup daha az etkilidirler. Depreşim dalgasının hızı, bulunduğu derinliğin karekökü ile doğru orantılıdır. Derin sularda hızlı, sığ sularda yavaş hareket eder. Ancak rüzgar dalgala¬rından farklı olarak çok daha uzun periyotlu olurlar ve dalganın altında bulunan su moleküllerinin bir¬birini iterek yer değiştirmesi ile hareket ederler. Bu itme ve yer değiştirmenin sonucunda su kütlesinde yatay düzlemde sürekli akıntı ve sürekli su tranferi oluşur. Su kütlesinin bu hareketi, su derinliğinin taşınan su kütlesini eşit kılmak su düzeyinin yük¬selmesi (genlik artması), deniz taban sürtünmesi etkisi ile de dalga boyu (iki dalga tepesi arasındaki uzaklık) kısalması gerçekleşir. Kıyılara gelen dalga, denizin önce geri çekilmesi veya karaya doğru iler¬lemesi, ardından da karada dalga tırmanması ve su taşınımı oluşturur. Bunun sonucu olarak da kıyılarda şiddetli akıntılar ve su düzeyi değişimleri gerçekle¬şir. Dalganın zarar veren asıl etkisi fazla olduğu yer¬lerde birim derinlikte etkisiz bir tavır gösterirken, sığ sulara gelince yavaşlarken, bu şiddeti akıntılar olup, dalga yüksekliği zayıf bile olsa genellikle limanlar ve küçük tekne barınaklarında etkili olması genel dav¬ranış biçiminidir. Zaten Japonca'da liman dalgası sözcükleri ile tanımlanmasının nedeni de budur.
Depreşim Dalgalarının Kıyılardaki İzlerinin Saptanması Amacıyla Tsunami Sonrası Yapılan Araştırmalar
1992 Nikaragua depreşim dalgası ile, dünyadaki tsunami bilimcilerinin çalışma düzeninde bir yenilik yapılmıştır. O tarihten sonra, her önemli deprem ve tsunamiyi incelemek üzere bölgeye uzmanlar gön¬derilmiş ve ayrıntılı raporlar hazırlanmıştır. Bu tür depreşim dalgası araştırmalarında üç önemli olgu yer alması zorunludur. Bunlar, deneyimli ve bilgili araştırma ekibi, yeterli ölçüm malzemeleri ve doğru hazırlanmış sitematik ve bilimsel anket sorularıdır. Alan çalışmalarında çeşitli sorulara anket, ölçüm, gözlem ve video film kayıtları yapılarak cevap aran¬malıdır.
Depreşim dalgasının tanımlanması için yapılan alan çalışmaları ve anketlerde aşağıdaki temel sorular yer alır:
1. Kıyılardaki olağan dışı su düzeyi değişimleri hak¬kındaki gözlemler var mıdır? Varsa nelerdir?
2. İlk dalga kıyılara ne zaman ulaşmıştır?
3. Dalgalar kıyılarda ne kadar yükseğe tırmanmış¬tır?
4. Dalgalar kıyılarda ne kadar uzaklığa ilerlemiştir?
5. Dalgaların periyodu (iki dalga tepesi arasındaki zaman aralığı) nedir?
6. Dalgaların biçimi nasıldır? Deniz önce çekilmiş ya da ilerlemiş midir?
7. Denizdeki geri çekilme uzaklığı ve derinliği ne olmuştur?
8. Dalga kıyılara gelirken su düzeyi köpürme biçi¬minde ve dikleşerek mi yaklaşmıştır?
9. Depremden önce denizde herhangi bir olağan dışı durum gözlenmiş midir?
10. Hasarlar varsa ne düzeydedir?
Bu sorulardan 3 ve 4 için ölçümler ve diğerleri için de tanıklarla görüşmeler ve sistemli anketler yapılır, bu çalışmalara bağlı olarak yapılan sentez ve fizik¬sel tanımlama sonucunda, denizde oluşan olayın depreşim dalgası olup olmadığı, kıyılarda hangi bölgeleri etkilediği, kıyıdan ne kadar uzaklıkta, ne büyüklükte bir alanda oluştuğu, deniz tabanında ne kadar yükselme ya da çökme biçiminde oluştuğu ve nasıl oluştuğu konusunda bilgilere ulaşılabilir.

Ahmet C. YALÇINER(1), Şükrü ERSOY(2)
(1) Doç. Dr., ODTÜ İnşaat Müh. Böl., Deniz Mühendisliği
Araştırma Merkezi, Ankara
(2) Prof. Dr., Yıldız Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri Araştırma Merkezi, İstanbul
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf 438-ACYalciner.pdf (142,2 KB (Kilobyte), 4x kez indirilmiştir)
__________________
Nevart Akademi
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
(tsunami), dalgası, depreşim, korunma, tanım, yöntemleri

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 11:57 .