Şekil Değiştiren Uçaklar Havacılıkta Yeni Bir Devrim Yaratabilir mi

Haluk Koç · #1 02.03.12, 20:38

[coverattach=1] Şekil değiştiren uçak [morphing aircraft]terimi, uçuş sırasında kanat plan şeklini [planform]verilen bir kumanda sonucunda belirginolarak değiştirebilme yeteneğine karşılık gelmektedir.
Uçuş sırasında şekil değiştirme yeteneği,yakıt ekonomisini, çok rollü görev kabiliyetini ve görev performansını artırıcı bir etken olarak düşünülebilir. Günümüzde mevcut sabit kanatlı uçaklar, görev profillerinin ya da uçuş zarflarının sadece bir evresi için en iyileştirilmiş olarak tasarlanmaktadırlar. Örneğin bir yolcu uçağı seyir performansı, bir av uçağı ise tırmanış ya da manevra performansı en üst düzeyde olacak şekilde tasarlanmaktadır. Bu
tip bir tasarım yaklaşımında uçağın kanat şekli, görev performansı üzerindeki en belirleyici etkendir. Örneğin, görev tanımı yüksek irtifada turlamayı gerektiren bir uçağın kanat açıklığının fazla olması gerekirken, bu kanat şekli alçak irtifada yüksek süratli uçuş için hiç de uygun değildir. Şekil 1, bazı uçuş durumları için en uygun kanat şekillerini göstermektedir [1].
Öte yandan şekil değiştiren uçaklar, kanat şekillerini uçuş profillerinin her evresi için en uygun biçime getirebilme potansiyeline sahiptirler.Örneğin, böyle bir uçak hem yüksek irtifada uzun süre turlama yapıp hem de düşük irtifada keskin manevralar yapabilir. Dolayısıyla, normalde birden fazla tipte uçak gerektiren farklı görevleri yerine getirebilmek için tek tip uçak yeterli olabilmektedir. Bu teknoloji aynı zamanda konvansiyonel kumanda
yüzeylerini de ortadan kaldırma potansiyeline sahiptir. Bu sayede kumanda yüzeyleri ile ilgili ağırlık ve mekanik karmaşıklık gibi sorunlar da ortadan kalkacaktır.Bir uçağa şekil değiştiren uçak denebilmesi için kanat şeklini ne kadar değiştirmesi gerektiğine dair bir standart bulunmamasına rağmen, kanat açıklığının %200, kanat alanının %50 ve kanat ok açısının 20 derece değişmesi hedeflenmektedir [2]. Böyle bir kabiliyet aşağıda belirtilen amaçlara ulaşmada uygulanabilir:
Doç. Dr. Serkan ÖZGEN
kaynak

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç