Nüve Forum

Nüve Forum > kütüphane > Bilim ve Teknoloji > Fizik > Elektrik > Elektronik > Dalgagüdücünün yapısı, fizik ilkesi, dalga modları, uygulama alanları,

Elektronik hakkinda Dalgagüdücünün yapısı, fizik ilkesi, dalga modları, uygulama alanları, ile ilgili bilgiler


Dalgagüdücü, çok yüksek frekanslı elektromagnetik dalgaları (MİKRODALGA) taşımak için düzenlenmiş metal bir borudur (Bk. ELEKTROMAGNETİK IŞINIM). Dalgagüdücü, GÜÇ ve uyarım iletme açısından iletkene benzer. Ancak, iletken elektrik akımını, dalgagüdücü ise

Like Tree4Likes
  • 2 Post By remşit
  • 2 Post By Snowmann

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 26.07.08, 15:17
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2006
Nereden: Ankara
İletiler: 1.364
remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Dalgagüdücünün yapısı, fizik ilkesi, dalga modları, uygulama alanları,

Dalgagüdücü, çok yüksek frekanslı elektromagnetik dalgaları (MİKRODALGA) taşımak için düzenlenmiş metal bir borudur (Bk. ELEKTROMAGNETİK IŞINIM). Dalgagüdücü, GÜÇ ve uyarım iletme açısından iletkene benzer. Ancak, iletken elektrik akımını, dalgagüdücü ise dadaları iletir. Ayrıca, iletkenden akımın geçebilmesi için kapalı bir elektrik devresi gerekirken, dalgagüdücüde buna gerek yoktur. Elektromagnetik enerjiyi dalga biçiminde iletebilme amacıyla düzenlenmiş metal boru, dielektrik çubuk (Bk. ELEKTROSTATİK) ya da tel biçimindeki herhangi bir sisteme, dalgagüdücü denir.
Radyonun verici ANTEN'inden yayımlanan dalgalarla, dalgagüdücüden iletilen dalgalar arasında fark vardır. Verici antenden, enine elektromagnetik dalgalar yayımlanır, oysa dalgagüdücüde böyle değildir. Bu farklılaşmayı, elektromagnetik dalganın özelliklerini etkileyen bir sınır oluşturan, dalgagüdücü nün çeperleri yaratır.

İletkenlerden dalgagüdücüye:
lGHz'in (1000 MHz) altındaki frekanslarda elektrik enerjisinin taşınması, yükseltilmesi ve üretilmesi gibi işlemlerde, elektronik devre bölümleri arasında taşıma, alternatif akım olarak yapılır ve tel bağlantılarıyla gerçekleştirilir. Doğru akım devrelerinde kullanılan temel kurallar, burada da geçerlidir.
lGHz'den yüksek frekanslarda enerji taşımak için, iletkenlerde önemli değişiklikler yapmak gerekir. Çünkü böyle yüksek frekanslarda, bağlantı kablosunun fiziksel boyutları, elektrik iletkenliği ve içinde bulunduğu ortam, enerji iletiminin pek azını sağlayabilir. Hattâ, bazen bu iletim o kadar azdır ki, bağlantı kablosu kullanmanın anlamı kalmayabilir
1900'lerde James Clerk MAXWELL, j. j. THOMSON, Sir Oliver Lodge, Lord Rayleigh ve başka birçok bilim adamının yapmış olduğu çalışmalar sonunda, elektrik enerjisinin güdülür bir yapıya dönüştürülerek dalgagüdücü içinden, dalga biçiminde iletilmesi gerçekleştirilmiştir. 1936'larda dalgagüdücü yapımında kullanılan iletkenlerin ya da dielektrik gereçlerin yeterince nitelikli olmamasına karşılık, bunlarla sağlanan verim, iletkenlerle elde edilenden çok daha fazlaydı. O günden bu yana, dalgagüdücü üretiminde yürütülen araştırmalar ve gelişmeler, yüksek frekansla enerji üretimini ve iletimini gerektiren bütün elektronik aygıtlarda, bu sistemin yaygın bir biçimde kullanılmasını sağladı. Gerçekten de, mikrodalga aygıtlarının çoğunun tasarımı, ancak dalgagüdücülerin devre elemanları arasına katılmasından sonra gerçekleştirilebildi.
Son zamanlarda ışık iletimi için de aynı düşünceden yararlanılmaktadır. Çok ileri teknikler kullanılarak, görme aralığı içinde kalan elektromagnetik enerjiyi taşıyabilmek için özel yapılı cam çubuklar (ışıkgüdücüler Bk. LİF OPTİĞİ) geliştirilmiştir.

Dalgüdücülerin fizik ilkesi:
Dalgagüdücü ile enerji iletimi, enerjinin elektromagnetik dalgalar halinde, boru biçimli yapının içine bir verici anten
bağlantı ucu aracılığıyla verilmesiyle sağlanır. Dal-gagüdücü içinde yayılan enerjide herhangi bir yitim olmadığı varsayılırsa, güdücünün öbür ucundan, benzer bir anten ya da bağlantı ucu, aynı enerjiyi alacaktır. Bu tıpkı, radyo vericilerinden çıkan radyo dalgalarının bir alıcı tarafından alınmasına benzer. Bilindiği gibi, radyo dalgaları enine elektromagne-tik dalgalar olarak yayılır. Bu dalgalar birbirine dik elektrik ve magnetik bileşenler içerir; yayılma doğrultusu da bu iki bileşene diktir (Bk. ELEKTBOMAG-NETİZMA). Oysa, ideal iletkenden (Bk. İLETİM, ELEKTRIKSEDyapılmış bir dalgagüdücüde.en verimli
iletim biçimi enine dalga iletimi değildir. Temel elektromagnetik kurallara göre enine dalgalar, çeperlerinden ötürü dalgagüdücünün içinde oluşamaz. Gene, temel kurallara göre, ideal iletken çeper, yalnızca kendi düzleminin normali ile aynı yönde (düzleme dik yönde) elektrik alana geçit verirken, magnetik alan bileşeni de, iletkenin sınırlarındaki alan denge koşullarını sağlamak için iletken yüzeyine koşut olmak zorundadır.

Dalga modları:
Bir dalgagüdücünün (özellikle içinin) fiziksel boyutları, buradan geçen elektromagnetik dalganın özel bir alan ya da dalga modlarma dönüşeceği biçimde düzenlenir. İşi yalmlaştırmak için bu dalga modlarma, eğik bir yansımaya uğramış enine elektromagnetik dalgaların bileşkesi gibi bakılabilir.
Dalgagüdücü kesitinin dikdörtgen ya da daire oluşuna bağlı olarak enine elektrik mod (TE ya da H modu) ya da enine magnetik mod'dan (TM ya da E biçimi), yalnız bir tanesi oluşabilir. Bu durum, tümüyle dalgagüdücü çeperlerinin sınır koşullarına bağlıdır.
Kesiti belli bir dalgagüdücüde, modlar katlanabilir. Bunlardan en yalını temel mod'dur. Müzik alet-lerindeki dalga ve titreşimler de buradaki duruma benzer (Bk. REZONANS). Dalgagüdücü içindeki modları tanımlamak için, yalın simgeler kullanılır. Bu simgelerin altına konulan indisler, dalgagüdücünün genişlik ve derinliğine uygun düşen belli frekans yayımının yarı dalgaboyunu gösterir. Örneğin, temel mod E, ya da Hu, biçiminde yazılır.
Bir dalgagüdücü boyunca enerji yayımlayan etkin bir dalga yapısı, belli bir mod alanı oluşturur. Dalgagüdücüde yol alan dalganın iki belirgin özelliği vardır: Yayılma hızı, ışık hızından azdır; bunun sonucu olarak dalgaboyu, uzayda yayılan aynı frekanstaki enine dalgaların dalgaboyundan daha büyüktür.
Bir dalgagüdücü içinde yol alan dalga yapısı, enerji taşıması açısından tıpkı radyo frekansının yayımladığı hatlara benzer. Gerçekten de, bir dalga-güdücüdeki E ve H alan yeğinliklerinin dağılımı, zayıflama, duran dalgaların oranları ile, bir iletim hattı boyunca gerilim ve akım dağılımları, dalgaların oranları arasında büyük bir benzeşim vardır. Bir iletim hattında, akım ya da gerilim dağılımlarına et-kiyerek İNDÜKTANS, SIĞA, DİRENÇ etkileri ortaya çıkarılabilir. Dalgagüdücüde de, uygun girinti ve çıkıntılarla E ve H alanlarının dağılımlarını etkileyerek, benzer olaylar oluşturulabilir.

Bir dalgagüdücünün yapısı:
Bir dalgagüdücünün iç boyutları ile alan modu yapısı arasında, kritik bir ilişki vardır. Aynı ilişki, iletim işlemi sırasında oluşan sönüm ve enerji yitimleri için de geçerlidir. Bu nedenlerle dalgagüdücünün, kullanımı süresince değişmeden kalması gereken belirleyici boyutlarının, çok duyarlı yapılması gerekir.
Bazı özel durumların dışında, dalgagüdücülerin büyük çoğunluğu, nitelikli çekme pirinçten yapılır. İç çeperlerin altın ya da gümüşle kaplandığı özel durumlar dışında, güdücünün iç çeperleri, paslanmayı en aza indirmek için çoğu kez kadmiyum ya da nikelle kaplanır. Hareket edebilecek bir mikrodalga, antene enerji sağlama durumunda ise, büküiebilen dalgagüdücü kesiti gerekir. Bunun için, çok özel türden bir esnek tüpe gereksinim vardır. Bükülebilir tüpün kesiti, bükülemeyen tipin kesiti ile aynı toleransta üretilir ve üstü lastikle kaplanır.
Bükülebilir dalgagüdücüler yerine, bazen döner eklemli güdücüler de kullanılır. Bu tip bir aygıt, sürekli dönme halindeki mikrodalga antenlerini besleyebilmek için kullanılır. Bu tür güdücülerde, döner eklemi oluşturan kısa dairesel dalgagüdücü kesiti içinden etkili bir enerji taşınmasını sağlama amacıyla, alan modlarının değiştirilmesi gerekir. Bunun için de, çok özel bazı tekniklere gereksinim vardır.
Genellikle kesitleri birbirlerinin tümüyle aynı olan dalgagüdücüler, birbirlerine flanşlarla bağlanabilir. Bu flanşlar, güdücü içindeki alan yapısını bozmayacak ve mekanik olarak sağlam bir bağlantı oluşturacak biçimde yapılmıştır. Bu yalın flanşlı bağlantıların yanı sıra, iletim devrelerinin bağlanmasını olanaklı kılan çeşitli bağlama öğeleri de kullanılır. Bağlantı elemanları hem bir çok iletim devresinin birbirine bağlanmasına olanak verir, hem de enerjiyi istenen biçimde yönlendirirler.
Bu tür aygıtlar (en yalın dalgagüdücü de dahiD çok hassas teknoloji gerektirdiğinden pahalıya mal-olur. Hele 36 GHz gibi frekanslarla (Q bandı) yayın yapan çok gelişken mikrodalga aygıtları söz konusu olursa, maliyet büyük' boyutlara yükselir. Böyle bir aygıtın iç kesit boyutları olarak, en çok 0,711 cm x 0,356 cm kullanılır. Doğal olarak, bu tür güdücülere gereksinim duyulan mikrodalga donanımları da, çok büyük yatırımlar gerektirir.

Uygulama alanları:
İlk uygulamalarda dalgagüdücüler, birer anten besleyicisi olarak kullanıldı. Örneğin, RADAR'ın ilk kullanıldığı günlerde, mag-netron ya da klistron'laım ürettiği çok yüksek frekanslı mikrodalgaları antene taşıma görevi yapıyorlardı. Aynı dalgagüdücüler, hedeften radar antenine yansıyan çok zayıf sinyallerin taşınmasında da kullanıldı. Günümüzde radarlarda gene dalgagüdücü-lerden yararlanılmaktadır, ama dalgagüdücünün uygulama alanları başka konuları da kapsar.
Mikrodalga frekanslarında enerji taşınmasını gerektiren yöntemlerin hemen tümünde, dalgagüdücüler kullanılır. Ayrıca, mikrodalga radyo röle sistemleri, RADYOTELESKOP'lar, mikrodalga ocakları, radyo METEOROLOJİ (radyo refraktometresi), KÜTLE TAYFÖLÇÜMÜ, KADASTRO (tellurometre), malzeme kalınlık göstergeleri, monitörler, hattâ hırsızlara karşı ALARM SİSTEMLERİ'nde de uygulama alanı bulmuşlardır. Bütün bu uygulamalarda sözü edilen dalgagüdücüler 1-2 m boyundadır. Anten besleyici olarak kullanıldıklarında, aygıtın durumuna bağlı olarak 10-20 m'yi buldukları olur.
Özel tasarım gerektiren başka uygulama alanları da vardır. Son teknik araştırmalar sonucunda, çok uzaklarla TELEFON iletişimi için kablolar yerine kullanılabilecek, yitimleri azaltan 2 km boyunda dalgagüdücüler yapılmıştır. Son derece dayanıklı mikrodalga antenlerinde tek yarıklı bir dalgagüdücü kesiti bulunur. Her iki yüzünde dar bir yarık bulunan bir dalgagüdücü, tıpkı iki kutuplu yalın bir anten gibi elektromagnetik enerji yayar. Alan sınır koşullarının sağlanması için, dalgagüdücü çeperlerinde dolaşan akımlar, bu yarığı bir kaynak biçimine dönüştürür. Bir güdücü üstünde çok sayıda yarık bulunuyorsa, o zaman yönlendirilmiş bir yayın demeti elde edilebilir. Bu demet, hareketli radarlarda yaygın olarak kullanılır.

Nüve Forum
Kaynak:4
2.cilt / s.445-449
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]

#sadece remşit#
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 05.06.09, 13:31
Acemi
 
Üyelik tarihi: Jun 2009
İletiler: 13
Snowmann doğru yolda ilerliyor.
Standart Cevap: Dalgagüdücünün yapısı, fizik ilkesi, dalga modları, uygulama alanları,

Tam aradığım forum. Bu tür paylaşımlarınıza devam ederseniz sevinirim, herşey için teşekkürler.
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
alanları, dalga, dalgagüdücünün, fizik, ilkesi, modları, uygulama, yapısı

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 21:48 .