Ülkemizdeki Kürt hareketlerinin ilk güçlü çıkışı 1920'lerdeki ayaklanmalar ve 1938 Dersim isyanıdır.
Feodal ve ulusal nitelik içiçedir bu ayaklanmalarda.Ayaklanmalar, açık olarak anti-emperyalist bir tutuma sahip olmadıkları gibi. iktidar ve bağımsızlık hedefleri de çok net değildir: daha çok Kürt kimliğini savunma ve bu kimlikleriyle yaşayabildikleri yerel statükoları savunma temelindedir. Ulusal bilincin geriye düştüğü, feodalizmin öne çıktığı ölçüde de Kürtlerin birliği sağlanamamış ve ayaklanmalar belli yerleşim birimleriyle, belli aşiretlerle sınırlı kalmıştır. Bu zaafları taşıyan ayaklanmaların ulusal sorunun çözümünü sağlamaları da mümkün olmamıştır.
1970'lerin sonunda gelişen Kürt yurtsever hareketi ise, milliyetçi temeline karşın, tamamen sol,sosyalist bir söylemle ve bağımsızlık hedefiyle çıktı mücadele arenasına. Adını "İşçi Partisi" olarak koyan,Marksist-Leninist olduğunu ve sosyalizmi hedeflediğini belirten bir hareketin emperyalizme karşı olması da bu sıfat ve iddiaların doğal sonucuydu.
Kürdistan İşçi Partisi de en genel anlamda böyle görüldü. Ancak pratik böyle şekillenmedi. Halkın silahlı mücadelesini geliştirdiği ölçüde, emperyalizmi ve oligarşiyi objektif olarak gerileten bu hareket,politik planda emperyalizme karşı açık bir karşı çıkıştan uzak durdu. Bu hareketin "bağımsızlık" hedefi esas olarak, emperyalizme karşı bir hedef ilanı değil, "sömürgecilerden" kurtulmak anlamındaydı. Ulusal sorunun çözümünü emperyalizmden kurtuluş sorunu olarak ele almayan böyle bir "bağımsızlık" anlayışı, sömürgecilik meselesinin yanlış değerlendirmesinin ürünüydü ve bu yanlışlık, bir noktadan sonra Kürt milliyetçi hareketinin bu bağımsızlık anlayışından da vazgeçmesini beraberinde getirecekti.
Belirttiğimiz gibi, çıkış aşamasında savunulan tek çözüm "Bağımsız Kürdistan"dır. Bu öylesine kesin biçimde ifade edilen bir hedeftir ki, özerklik gibi çözümleri savunmayı "sömürgeciliğin uşaklığı" olarak görmektedir.
Bu süreç, önce bağımsızlığı, ayrı bir devleti savunmaktan vazgeçip "federasyonu tartışabiliriz"e,ardından "otonomi olabilir"e dönüşmüştür. Ancak "Amerika'daki eyaletler kadar bir otonomi olabilir" görüşünde de ısrar edilemeyip, "demokratik cumhuriyet içinde yer almak" adı altında düzenin kabul edilmesine, oligarşiye dil, kültür çerçevesinde ulusal hak kırıntılarıyla yetinme çizgisine gelinmiştir. Bizim burada 5-10 satıra sığdırdığımız bu evrim, gerçekte siyasi anlamda tam bir inkarcılığa tekabül etmektedir. Savunulan her şey inkar edilmiştir.

Abdullah Öcalan, bu inkarı şöyle teorileştirmeye çalışıyor:
"Ayrı devlet,federasyon, otonomi ve benzeri yaklaşımların bile, geri ve bazen çözümsüzlüğe yol açtığını pratikte görünce; demokratik sistem üzerinde yoğunlaşma, bana çok önemli geldi. Bunda askeri, silahlı güç yolunun giderek tıkanmasının da büyük payı vardır."

Politikada, herşeyin "teorisi" yapılabilir. Klasik deyişle dilin kemiği yoktur. Böyle olduğu içindir ki,bir siyasi hareketin yeri, onun kendisi için ne söylediğiyle değil, eylemleriyle belirlenir. Öcalan'ın "teorisi"de bu anlamda görüşlerdeki değişikliğin asıl nedenini açıklamıyor. Federasyon, otonomi, "geri" olduğu için değil, aksine "ileri" bir hedef olduğu ve Kürt milliyetçi hareketinin o kadar ileriye gidecek politik takati kalmadığı için bu inkarlar yaşanmıştır.
Bugüne kadar savunulan tüm teori ve politikaların iflasını, adeta ayda bir ileri sürülen yeni teori ve politikalar da gizlemeye yetmemektedir.
Bugün Öcalan'ın teorilerinin başına gelen de budur. Nesnel gerçeklikten kopan bu teoriler, doğal olarak hayatın içinde de pratik bir karşılığını bulamamaktadır.
Kürt milliyetçi hareketin gelişimi içinde, bu köklü dönüşlerin tek örneği "çözüm" konusundaki görüşler değildir. Bir örnek olması bakımından ABD
emperyalizmi karşısındaki iki tutumu gösterebiliriz.Sözünü ettiğimiz iki tutum, tek bir örgüte aittir.

Bu tutumun birinci biçimi, milliyetçi hareketin 1978'de yayınlanan "Kuruluş bildirgesi"nde dile getirilmiştir ve şöyle denilmektedir: "PKK, başta ABD emperyalizmi olmak üzere tüm emperyalistlerin ve işbirlikçilerinin bölgedeki düzeni devrilmeden,Ortadoğu ulusları arasında eşitlik ve özgürlük temelinde bir barış ve işbirliği ortamı geliştirilemeveceği düşüncesindedir."

Son derece kesin ve net bu ifadenin sahibi olan milliyetçi hareket, 20 yıl sonra, "Geçtiğimiz on yılda,dünya ölçüsünde büyük bir değişim yaşandı. ...
Bunu yürüten, buna hakim olan ABD, buna 'Yeni Dünya Düzeni' dedi ve dünya ölçüsünde gelinen noktada, bu konuda da önemli bir düzey tutturuldu.
Bunu görmek, anlamak ve kabul etmemiz gerekiyor."
(Serxwebun, Ağustos 1999, Sayı: 212) diyen hareketle aynıdır.

İki alıntı arasındaki fark, basit bir taktik değişikliği değil, dünya görüşündeki bir değişikliği ifade ediyor. Ancak iki farklı dünya görüşünün sahiplerinin ifadeleri birbirinden bu kadar farklı olabilir.Kürt milliyetçi hareketi temsilen İmralı'da yapılan savunmalarda bu konuda söylenenler şunlardır:

"Türkiye'de ortak bir ulustan bahsetmenin yadırganacak bir tarafı yoktur. ... Atatürk milliyetçiliği ırk, köken milliyetçiliği değildir, esasında tarihten
süzülen bir kültür ulusçuluğunu esas alır..."

ABD'ye, bağımsızlığa, federasyona, demokratik cumhuriyete, Kemalizme ilişkin bu düşünceler, yarın yine değişebilir, bu tarz değişmenin bir sınırı yoktur. Dün savunulanlar nasıl ki bugün savunulmuyorsa.Bugün savunulanlar da yarın savunulmayabilir.
Milliyetçilik tüm görüşlerin temelinde yer alan ana fikir olmaya, politikalara tutarlı bir ideoloji değil, pragmatizm yön vermeye devam ettiği müddetçe değişimler, devrimci doğrulara yönelemez.Bu düşünce, strateji ve politika "değişim’leri kaçınılmazdır. Çünkü küçük-burjuva milliyetçiliği sınıfsal konumunun doğrudan bir ifadesi olarak kendi gücüne güvenmez; tutarlı bir ideolojiye sahip olamaz.
Kendi dışındaki güçlere bel bağlar. Bu da kendi dışındaki koşullar değiştikçe, güçler dengesinde farklılaşmalar oldukça, onu görüş değiştirmeye yöneltir.İran-Irak savaşının coğrafi ve askeri anlamda oluşturduğu avantajlı konjonktür içinde savunulanlar farklı, 1990-9l'de ABD emperyalizminin askeri gücünü körfeze yığdığı koşullarda ise savunulanlar daha farklıdır. Birinci konjonktür içinde bağımsızlık,kurtarılmış bölgeler savunulurken, ikinci konjonktür içinde emperyalizme karşı o güne kadar ki söylemlerden vazgeçilip, emperyalizmin Ortadoğu halklarına karşı saldırısının Kürtler için bir "fırsat" yaratacağı düşünülmüştür. Herhangi bir politik durumun
"fırsat" sayılıp sayılmayacağı, soruna nereden baktığınıza bağlıdır. Amerikan emperyalizminin Ortadoğu'ya müdahalesi, ancak Amerikan emperyalizmine itirazı olmayan, ABD'nin yönettiği ve denetlediği bir Ortadoğu düzeninde yeralmayı kabul edenler için bir fırsat olarak görülebilir. Bu anlamda ABD emperyalizm 'inin saldırısı tabii bir fırsattır ve nitekim bugün Talabani ve Barzaniler bu fırsatı değerlendirmektedirler.

Alıntıdır.
» Nüve Forum » kütüphane » Toplum ve Yaşam » Siyaset »