KRONİK NÖROLOJİK PROBLEMLERİN REHABİLİTASYONUNDA FİZİK TEDAVİ

Fizyoterapide denen fizik tedavi, felç, serebral, musküler distrofi, travmatik beyin zedelen­mesi, multipl skleroz ve birçok diğer hastalıklar sonucu sakat kalmış olan kişilerden maksimal potansiyeli elde etmek için kullanılır. Fizik tedavi­ler ağrıyı gidermeye yardım etmek için, gücü­nüzü ve hareketliliğinizi geliştirmek için ve müm­kün olduğu kadar bağımsızlığınızı yeniden elde edebilmeniz amacıyla sizi temel işleri yapabile­cek şekilde eğitmeye yardımcı olmak için önem taşır.
Bir fizik tedavi programına başlamanızdan önce, doktorunuz tarafından belirlenecek şekilde diyagnostik. fonksiyonel ve psikolojik testleri içe­ren tam bir fiziki muayeneden geçiniz. Fizyote­rapi uzmanınız, genellikle bir mahalli hastahane veya klinikte, doktorunuzla yakın danışma halin­de olacaktır. Sizin için en faydalı olacak olan bir programı planlamak ve siz ilerleme kaydettikçe terapiyi sık sık yeniden değerlendirmek için test­lere ve konsültasyona ihtiyaç vardır.
Fiziki testler arasında sizin mafsal hareketlilik derecenizin belirlenmesi, adale gücü (herhangi bir zayıflık veya felç) koordinasyon, egzersize karşı kalbin ve akciğerlerin tepkisi, duruş pozis­yonu ve pozisyon değiştirebilme yeteneği, yü­rüme, iletişim sağlama, söyleneni anlama ve yerine getirme, ve diğer temel günlük faaliyetleri gerçekleştirebilme derecenizin belirlenmesini içerecektir.

Fizik tedavi uzmanları belirtileri ve hastalık bulgularını ortadan kaldırmaya yardımcı olabile­cek olan, su, sıcaklık, soğuk, ışık, elektrik, ult-rason ve diğer araçların kullanımında eğitimli ve lisanslıdırlar.
Bütün fizik tedavi teknikleri içinde egzersiz en çeşitli olanı ve en yaygın şekilde kullanılanıdır. Egzersiz programınız, rahatsızlığınızın görünür belirtilerini mümkün olduğu kadar yenmek ama­cıyla planlanacaktır; isterse bu mafsal hareketlili­ği derecesini arttırmak, adale gücünü veya daya­nıklılığını arttırmak veya isterse adalelerinizi, di­ğer adalelerle faydalı bir koordinasyon halinde kasılıp gevşemek üzere yeniden eğitmek olsun.
Egzersizler basit veya karmaşık olabilir. Bun­lar, tek başınıza sizin tarafınızdan aktif olarak gerçekleştirilir veya terapistinizin yardımıyla ya­pılır ya da pasif olarak fizik tedavi uzmanınız kolunuzu veya bacağınızı önceden reçete ile belirlenmiş bazı hareketlere göre hareket ettir­dikçe pasif olarak gerçekleştirilir. Aktif egzersiz­ler adale fonksiyonunuzu geliştirmek için şarttır fakat pasif egzersizler sizde adale kasılmaları varsa veya bazı hareketleri yeniden öğrenmeye ihtiyacınız varsa faydalı olur. Dirence karşı yapı­lan egzersizler gücünüzü geliştirebilir.
Bu terapi için, bir egzersiz masası veya şiltesi, bir sabit kondisyon bisikleti, yürümeye yardımcı araçlar, tekerlekli iskemle çalışma ba­samakları, engeller, rampalar, paralel barlar ve makara ve ağırlıklar dahil olmak üzere çeşitli tipte araçlar kullanılabilir.

Isı genellikle dolaşımı uyarmak, gergin adale­leri gevşetmek ve ağrıyı gidermek için kullanılır. Sıcaklık, sıcak su kompresleri, infraruj lambaları, kısa dalga radyasyonu, yüksek frekanslı elektrik ceryanı, ultrason, sıcak parafin banyosu veya sıcak banyolarla uygulanır. Bazı durumlarda so­ğuk tedavisi gereklidir. Bu, buz torbaları veya soğuk suya daldırma şeklinde uygulanır. Ellerin veya ayakların bir sıcak bir soğuk suya daldırıl­ması şeklinde bir işlem belirli durumlarda kulla­nılabilir.
Jakuziler adale spazmından gelen ağrıyı ra­hatlatabilir ve hareketlerinize yön vermeye veya güçlendirmeye yarayabilir, çünkü su sizi kısmen destekler ve hareketlerinize direnç sağlar.
Masaj, dolaşıma yardımcı olmak, sizin gevşe­menize yardım etmek, lokal ağrıları veya adale spazmlarını ortadan kaldırmak ve şişmeyi azalt­mak için kullanılır. Masaj, özşl aletleri bulunan eğitilmiş terapistler tarafından veya belirli teknik­ler konusunda eğitilmiş bulunan aile üyeleri tarafından yapılabilir.

Çok düşük güçlerde elektrik ceryanları, cildi­nizden geçerek yüzeysel adaleleri uyarmak ve onların kasılmalarını sağlamak için uygulanabilir. Bu, felçli veya zayıf düşmüş olan adalelerin tekrar cevap vermesine yardımcı olur. Örneğin, eğer sizde amiyotrofik lateral skleroz varsa bu şekilde bir tedavi adale fonksiyonunuzu mümkün olduğu kadar uzun süre sürdürmek için kullanı­labilir. Elektrikli aletler aynı zamanda adaleleri­nize hizmet eden ve cildinizde duyu etkisi yapan sinirlerin durumunu kontrol etmek için kullanılır. Hatta belirli ilaçlar, düşük voltajlı bir elektrikli cihazla cildinizden geçerek size verilebilir. Sıklık­la, portatif elektrik ceryanı cihazları (Tens Ünite­leri) kronik ağrıya yardımcı olmak için kullanılır.
Tedaviniz yürümeye yardımcı olan cihazların kullanımını öğrenmek (baston, koltuk değnekleri, yürüme aleti, veya diğerleri), yürümenin yerini alacak harekete yardımcı aletler (tekerlekli is­kemleler veya motorlu araçlar) kullanımını veya pozisyon değiştirmek için aktarma yardtmcı alet­lerini (tahtalar, tutunma yerleri ve barlar) kullanı­mını öğrenmeyi içerebilir. Sizin eğitilerek kullan­mayı öğrenebileceğiniz araçlar arasında baston veya yürüme aleti gibi basit yardımcı aletlerden düğme iliklemeyi, çatal tutmayı, telefon çevirme­yi veya araba sürmeyi kolaylaştıran karmaşık cihazlara kadar uzanan değişik seviyelerde bulu­nur.

Rehabilitasyona ekip yaklaşımı birçok kişiyi içine alır. Doktorunuza ve fizik tedavi uzmanınıza ek olarak, rehabilitasyon ekibinizin diğer üyeleri arasında jimnastik tekniklerini kullanan bir dü­zeltme terapisti, giyinme gibi günlük işleri yapa­cak yeteneği tekrar kazandıracak, meslekten te­rapist, veya kaybedilen bir fonksiyonu telafi ede­cek bir alternatif bulmanıza yardım edecek bir uzman bulunabilir. Bazen hareketlilik için gere­ken destekleri imal etmek için bir ortopedi ima­latçısına gerek duyulabilir. Sıklıkla bir rehabilitas­yon danışmanı size nasıl, nerede ve kimden gerekli rehabilitasyonu sağlayabileceğiniz konu­sunda tavsiyelerde bulunur.

kaynak:15
syf: 92