Nüve Forum

Nüve Forum > gazete haber ve makale yorumları > Toplum ve Yaşam > Sağlık > Genel Sağlık > Kordon kanı : Yeni bir hayat mı, yeni bir ticaret kapısı mı?

Genel Sağlık hakkinda Kordon kanı : Yeni bir hayat mı, yeni bir ticaret kapısı mı? ile ilgili bilgiler


Kordon kanı: Yeni bir hayat mı, yeni bir ticaret kapısı mı? Doğum sırasında kordon kanının saklanmasının uygun ve gerekli olduğu konusunda bilim çevrelerinde tam bir fikir birliği yok. Bazı uzmanlar

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 29.10.07, 21:22
nuvekolik
Ziyaretçi
 
İletiler: n/a
Standart Kordon kanı : Yeni bir hayat mı, yeni bir ticaret kapısı mı?

Kordon kanı: Yeni bir hayat mı, yeni bir ticaret kapısı mı?Doğum sırasında kordon kanının saklanmasının uygun ve gerekli olduğu konusunda bilim çevrelerinde tam bir fikir birliği yok. Bazı uzmanlar “zorunluluk” diye düşünüyor, bazı uzmanlar ise bunun yetişkinlik tedavilerinde yetersiz olduğunu savunuyor. Kim ne demek istiyor? İmmünolog Nilgün Akdeniz sorularımı yanıtladı. Son gelişmeleri okuyun, kararınızı kendiniz verin.

Defne ve Ege’ye dört aylık hamileyken, tam da kordon kanının ne olduğunu araştırırken Türk Hematoloji Derneği’nden zehir gibi bir açıklama gelmişti. Dernek özetle şunları söylemişti: “Halk kandırılıyor. Bebeğin kordon kanından elde edilen kök hücreler kesinlikle çocukların ‘yaşam sigortası’ değildir. Bu konuda pek çok şey henüz bilimsel açıdan kanıtlanmamıştır. Kordon kanından elde edilen kök hücreler, sadece kişinin kendisi için lösemi, bazı kan veya bağışıklık sistemi hastalıklarının tedavisinde kullanılabilir ve bir çocuğun bu hastalıklara yakalanma riski de yüz binde birdir. Ayrıca bir çocuk 15 yaşına geldiğinde doğumunda alınan kordon kanındaki kök hücre sayısı onun tedavisi için son derece yetersizdir. Uyumlu çok sayıda kök hücreye ihtiyaç vardır. Kordon kanındaki kök hücreler başka hastalara nakil amacıyla bağışlanıp saklanabilir. Bu uygulama da henüz ülkemizde yok. Büyük bir belirsizliğe milyarlar harcanıyor. ”

Başka bir doktor da “Genetik olarak hasta bir çocuğun, kök hücrelerinde de hastalık vardır. Bu durumda kordon kanı hiçbir işe yaramaz” diyordu.
Bu açıklamalara bilimadamlarından “Hematoloji derneği, toplumun bile gerisinde kaldı” diyerek karşı cevaplar gelmişti. Bir süre kararsız kaldıktan sonra, şöyle düşündüğümü hatırlıyorum: “Şimdi işe yaramasa da, ileride yarayabilir. Pişman olmaktansa aldırayım şu kordon kanını...”

Ancak itiraf ediyorum ki, çocukların her doğum gününde postadan yıllık kira tutarı çıktığında sinir oluyorum. Çöpe para atıyormuşum gibi geliyor.

Geçenlerde bu tartışmaların hangi boyuta geldiğini, son gelişmeleri merak ettim ve Genkord Kordon Kanı Bankası Bilim Kurulu Üyesi İmmünolog Nilgün Akdeniz ile temasa geçtim.
Bilim dünyası hâlâ bu konuda bir fikirbirliğine varmış değil. Son durumu aktarıyorum. Siz kararınızı verin: Yeni bir hayat mı, yeni bir ticaret kapısı mı?


Bebeğin kök hücresi, dedeyi hayata döndürebilir


Kordon kanı nedir?
Bebeğin doğumundan sonra göbek kordonunun plasenta tarafında kalan kandır, “kök hücreler” açısından oldukça zengin bir kaynaktır.

Hangi hastalıkların tedavisinde etkin?
Lösemi, talisemi (Akdeniz Anemisi), immün sistemi hastalıkları gibi birçok hastalığın tedavisinde etkin. Alzheimer, felç, MS (multiple skleroz), lenfoma, şeker hastalığı, parkinson da sırada... Şu anda fareler üzerinde şeker hastalığında kök hücre tedavisini araştırıyoruz. Şeker hastası yaptığımız farelerin, kök hücre naklinden sonra tekrar insülin salgıladığı görüldü. Birkaç yıl içinde kordon kanı kök hücrelerinin yararı daha net anlaşılacak.

Kemik iliği naklinden farkı ne?
Kemik iliği naklinde tam doku uyumu (6/6) arandığı için vericinin bulunması zordur. Bulunsa da nakledilecek iliğin alınması riskli bir operasyondur. Kordon kanı kök hücreleri, en genç kök hücreleridir. Dondurulduklarında yaşlanma süreçleri de durdurulmuş olur. Üreme hızları daha fazladır ve 3/6 uyum yeterlidir. Yani tam uyum olmasa da başarı sağlanabilir. Gerekli olduğunda hemen kullanılabilecek olması, acil tedavi gerektiren durumlarda avantajdır.

Yani ailede birinin başına kötü bir hastalık gelse, bebeğin kanı, onu hayata döndürebilir mi?
Hastalığın ne olduğuna bağlı olarak “evet”.

“Kordon kanından çıkan kök hücre sayısı yetişkin bir insanın tedavisi için yeterli değil” diyorlar.
Doğru. Ancak şu anda kültür ortamında bu hücrelerin çoğaltılmasıyla ilgili bilimsel çalışmalar yapılıyor ve yakında başarılı olacak. Bir diğer konu ise kordon kanının paylaşıma açılması. Misal 6 kordon kanının birleşiminden ortaya çıkacak kök hücre sayısı tedavide daha etkindir. Birçok ülkede kordon kanı bankaları ortak paylaşıma açık ama karşılığında çok yüksek paralar istiyorlar.

Mesela ne kadar?
Bize bir hasta başvurdu ve kök hücre istediğini söyledi. Türkiye’de yasalar özel saklamaya izin verdiği için, yabancı bir merkeze sorduk. Kordon kanı başına 40 bin Euro istediler.

Ortak paylaşım tam olarak ne demek? Türkiye’de de olması gereken bu mu?
Siz kendi kordon kanınızı başkalarının tedavisi için kullanıyorsunuz. İhtiyacınız olursa eğer size uyumlu kök hücresi bulunuyor. Evet, olması gereken bu. Şu anda bizimle birlikte Türkiye’deki toplam 8 merkezde, onbinden fazla kordon kanı saklanıyor. Bunlar birçok kişinin derdine derman olabilirdi.

Peki ya ihtiyacım olduğunda uyumlu kök hücre bulunamazsa...
Birçok ülkede sistem böyle işliyor ve bulunuyor. Tabii yine bir bekleme süresi olur. “İlla kendi kanımı saklamak istiyorum” diyenler de kendine göre haklı. İhtiyaçları olduğu an ona ulaşabiliyorlar.

“Bir çocuğun buna ihtiyacı olma ihtimali yüzbinde bir” denmişti.
Milyarda bir bile olsa bu bir ihtimaldir. Böyle bir imkan varken kullanmak gerekir. Meseleye sadece çocuk olarak bakmamak lazım. Hangimizin ailesinde hiç hastalık yok. Kimi kanser oluyor, kimi şeker hastası, kimi MS. Bunların tedavisinde etkin olacak.

Tabii kültür ortamında çoğaltma işlemi başarılı olursa...
Önemli olan her bebeğin kordon kanının alınması. Mesela İsveç’te bu uygulanıyor ve devlet tarafından saklanıyor. Ortak paylaşım işin ticarete dönmemesi, kanların yüksek meblağlara alınıp satılmaması için devlet konrolünde yapılması gereken bir iş. Devlet Kızılay benzeri bir kordon kanı bankası kurmalı.

“Bebek genetik olarak rahatsızsa, kök hücre o bebeğin tedavisinde işe yaramaz”a ne diyorsunuz?
Bu da doğru. Genetik olarak hastalığı olan bebeğin kök hücresi de sağlıksızdır. Ancak hastalıklı hücre elemine edilebilir. Ayrıca yaşımız ilerledikçe genlerimizde olmayan birçok hastalığa yakalanabiliyoruz. Bu durumda işe yarıyor.

“Genetik hastalığı olanlar kordon kanını aldırmalı, diğerleri parasını çöpe atıyor” diyenler de var.
Ailede genetik hastalığı olan bir kişinin tedavisi için, o hastalıktan arındırılmış seçilmiş embriyo ile bir bebek dünyaya getiriliyor. O bebeğin kordon kanı tedavide etkili oluyor. Türkiye’de ortak paylaşım olmadığı için, tek bir kişinin kanınındaki kök hücre sayısının yetişkinlik hastalığının tedavisindeki yetersizliğini kastediyorlar. Bunu söylemek için henüz erken. Kök hücre çalışmalarındaki hızlı gelişimi göz önünde bulundurmak gerek. Ortak paylaşım da, kök hücre çoğaltılması da yakında hayata geçebilir.

Kordon kanı aileye uyumlu olduğu için, tek bir çocuğun kanını aldırmak yeterli mi?
Ne kadar çok kök hücreniz olursa o kadar iyi. Belki de beş çocuğunuzun kordon kanındaki kök hücre toplamı, büyükbabanın şeker hastalığını yok edecek.

İş nereye varacak?
Bir klinik araştırmada, hastaya nakledilen 6 kordon kanı hücresinin beşi uyumsuz, biri uyumlu olmuş. Bir süre sonra uyumlu hücrelerin, diğerlerini de olumlu yönde iyileştirdiği görülmüş. Yine yeni bir haber: Kök hücreden karaciğer elde edilmiş. Bu hayvanlar üzerinde yapılan deneylerin sonu demek.

Nasıl toplanıyor ve saklanıyor?
Doğumdan sonraki ilk 10 dakika içinde alınıyor. Burada “sepax” denilen özel bir otomasyon sisteminde hacmi azaltarak hücreler saklanıyor. Özel bir solüsyon eklenerek kademeli olarak – 136 dereceye kadar soğutuluyor. Daha sonra karantina tankına alınıyor. Hepatit, HIV gibi kültür testleri yapılıp, yeterli sayıda kök hücre olup olmadığına bakılıyor. Tahliller temizse ve saklanmaya değecek sayıda hücre varsa ana tankta saklanıyor.

Türkiye’de durum
u Ülkemizde 4’ü özel, 3’ü üniversite hastanesi olmak üzere 7 merkez var.
u Hacettepe Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Ege Üniversitesi bilimsel çalışmalar için saklarken, Baby Life, Baby Cord, Yaşam Bankası ve Genkord özel kordon bankacılığı yapıyor.
u Örnek olarak Genkord 2000 YTL işlem sırasında, çocuk 15 yaşına gelene kadar da yıllık 210 YTL kira bedeli alıyor. Enflasyona göre zam yapılıyor.

Yaşanan bir örnek
2006 yılında Talasemi hastası 4 yaşındaki oğullarının tedavisi için, özel seçilmiş embriyo enjekte edilerek, tüp bebek yöntemi ile kardeş dünyaya getirmiş bir aile var. Bebekten alınan kordon kanı kök hücreleri Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Talasemi hastası büyük kardeşe nakledildi. Tedavi başarılı bir şekilde devam ediyor.

Saklanma süresi
Sağlık Bakanlığı 15 yıl diyor. Ama mantıken (-136) derecede yüzyıllarca bile saklanabilir.


13.10.2007
GAZETEVATAN.COM
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
hayat, kanı, kapısı, kordon, mı?, ticaret, yeni

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 04:55 .