GOTÇA

Gotlar'ca konuşulan ve doğu germence öbeğinin bilinen tek tanığı olan ölü dil.

Gotça, Kuzey-doğu Avrupa'da geniş bir alana yayılmış olan Gotlar'ın doğuya, güneye ve güney-batı'ya (Balkanlar, İtalya, ispanya) göçlerinden önce kullandıkları dildir. Bu dilin, italyada VI. yy.'ın ortalarına doğru (Ostrogot krallığı'nın düşüşü) ve Vizigot İspanyası'nda VII. yy. içinde ortadan kalktığı sanılır. Bu dil, IV. yy.'da aryan piskopos Ulfilas'ın, Aşağı Tuna'ya yerleşmiş vizigot boyları için yaptığı bir Kutsal Kitap çevirisiyle tanınır. Sözkonusu metin, VI. yy. ortalarından kalma (Kuzey İtalya'da bulundu) ve Uppsala'da saklanan, ince bir deri üstüne gümüş ve altın harflerle yazılmış bir kopyasıyla, Codexar-genteus, günümüze değin gelmiştir. Ger-, men dillerinin ilk ortak durumunu tanımada çok büyük bir önem taşır, çünkü, ancak Karolenj döneminde ortaya çıkan öbeğin öteki metinlerinden (eski ingilizce, eski saksonca, eski yukarı almanca) birkaç yüzyıl daha eskidir.

Gotçada birçok eskil özellikler görülür: ikilin ve fiil çekiminde ara-edilgen biçimlerin varlığı, ad çekiminde seslenme durumu; ne tanımlık vardır, ne de cümle içinde fiilin yerine ilişkin kesin bir kural.

Gotçanın, İtalya ve ispanya'dan çok, Kırım'da daha uzun süre yaşadığı sanılır: 1560'lara doğru, bir flaman diplomat, Avusturya imparatoru Ferdinand I'in İstanbul'daki elçisi Ogier Ghislain de Busbecq, bir Kırım topluluğunun dilinden kendi diliyle benzerlikler gösteren birtakım sözcük ve cümleler derlemişti; sonradan, bunların gotçanın bir biçimi oldukları anlaşıldı.

Kaynak: Büyük Larousse, Cilt 8, sf 4641


» Nüve Forum » kütüphane » Kültür » Diller » Nesli Tükenmiş Diller » Orta Çağ Dilleri