TİPOGRAFİ

1. Kabartma kalıplar (tek tek karakterler gravürler, klişeler) üzerinde dizgi ve baskı yöntemi.
2. Bir matbaada, dizgi ve sayfa düzenlemesi işleminin yapıldığı bölüm.

Tipografi tekniğinde baskı kalıpları metin ve resimlerden oluşur. Metinler çoğu kez elle ya da mekanik olarak dizilir, resimlerse fotogravür yöntemiyle elde edilir. Sayfa düzeni, metin satırlarının, gerektiğinde klişe ve başlıkların bir araya getirilmesi, gerekli boşlukların yerleştirilmesi, sayfaların numaralanması vb. işlemlerini kapsar; daha sonra sayfalar, sayfa sıralaması kurallarına uygun olarak bir şasi üzerinde bir araya getirilir. Baskı işlemi doğrudan dizgi (el dizgisi) ve fotogravür klişeler üzerinden gerçekleştirilebilir. Kalıp çıkarma yöntemleriyle elde edilmiş kalıplar (stereotipi, galvanotipi, plastotipi) yardımıyla da baskı yapılabilir. Bu arada düzeltmeler için provalar çekilir: ilk prova, basıla provası, son prova. Sayfa sıralaması yapılan kalıp, baskı tezgâhı üzerinde takozlanır. Daha sonra da baskıya hazırlık işi başlar. Bu iş tüm baskı elemanlarının aynı düzeyde olmasını sağlamak için yapılır. Kalıbın makine üzerine takozlanma-sı işleminden önce de gerçekleştirilebilen bu işlemden sonra mürekkep ayarı ile birkaç sayfalık bir deneme baskısının ardından baskı işlemine geçilir. Kâğıt, basınç altında, merdaneyle, mürekkeplenmiş kalıp arasından geçerken mürekkep alır.

Ofset ve helyogravür tekniklerinin rekabetine rağmen, kalitesinin eşsizliği nedeniyle, afiş, el ilanı ve meraklılar için özel olarak hazırlanan kitapların basımında, baskısı doğrudan kâğıt üzerine uygulana tüpografi tekniği tercih edilir.

Kaynak: Büyük Larousse, Cilt 19, sf 11548



» Nüve Forum » kütüphane » Kültür » Diller » Tipografi