Ansiklopedi sözcüğü Yunanca en (içinde), kyklios (çember) ve paideia (öğrenme) sözlerinin birleşmesinden oluşur ve bütün bilimleri çevreleyen öğretim anlamına gelir. Söz konusu düzen alfabe sırası olabileceği gibi, bilgilerin konulara göre toplanması da olabilir. Böylelikle ortaya çıkacak eser de ya bütün bilgileri toplamak amacını güder, ya da bir bilim dalında bilinenleri maddelere bölerek verir. Bunlardan birincisine genel ansiklopedi, ikincisine de uzmanlık ansiklopedisi denir.
İnsanlığın çağlar boyunca oluşmuş ortak bilgisini herkesin ve sonraki kuşakların yararlanabileceği biçimde toplama düşüncesi Milattan önceki yüzyıllarda doğmuştur. Nitekim ilk ansiklopedinin M.ö. 384-322 yılları a-rasında yaşamış olan *Aristoteles tarafından hazırlandığını biliyoruz. Gene o çağlarda Roma'lı Marcus Teren-tius Varro (M.Ö. 166-27) dokuz ciltlik bir ansiklopedi yapmıştı.
Bugün yararlandıklarımıza yakın anlam ve kapsamdaki ansiklopediler XV. yüzyıldan sonra ortaya çıkmağa başladı. Bunlar arasında 1481 'de İngiltere'de VVilliam Caxton'ın çıkardığı Dünyanın Aynası (Mirror of the WorId), 1541'de İsviçre'de Ansiklope di adıyla yayımlanan eser anılmağa değer.
XVIII. yüzyıla doğru ansiklopedi çalışmalarının kişilerin çaba sınırlarını aşarak, bilim adamlarının ve dü-• şiinürlerin ortak eseri halinde yürütülmesine önem verildiği görülür. Bunun ilk örneklerinden biri Fransa'da Diderot ve d'Alambert'in Ansiklope-di'si ile yayımcı Panckoucke'un bir grup düşünüre hazırlattığı ve 1781'-de çıkmağa başlayan bir başka ansiklopedidir. Bu arada Çin'de de, her cildi 80 sayfalık, 10 000 ciltten oluşan bir ansiklopedi 1725 yılında yayımlanmıştı.
Bu çalışmaları büyük, ve ulusal nitelikteki ansiklopediler dönemi izledi. İngiltere'de Encyclopaedia Britan-nica 1768'de, Fransa'da XIX. Yüzvıl Evrensel Sözlüğü (Dictionnaire Üniversel du XIX" Siecle)1866'dâ yayımlanmağa başladı. Almanların büyük ansiklopedisi Der Grosse Brock-haus 1796'da çıktı.
» Nüve Forum » kütüphane » Kültür » Edebiyat » Edebiyatçılar » Sözlükçüler











Normal
