Fransızca yazan Romanyalı yazar (İbrail, 1884-Bükreş, 1935). Çamaşırcı bir kadınla Yunanlı bir kaçakçının oğlu olan Panait İstrati, bir yaşındayken babasını yitirdi. Büyük özverilerde bulunan annesi tarafından yetiştirilip temel bir eğitim gördü. On altı yaşmda badanacılık yapmaya başladı; bu sıralarda tanıdığı Rus genci Mihail Kazanski'yle birlikte dokuz yıl süreyle, Romanya'dan Mısır'a kadar çeşitli ülkelerde başıboş bir yaşam sürdü. Arkadaşının ölümü onu son derece etkiledi. Gönülden toplumcu ve bir bohem olan Panait İstrati başıboş bir yaşam sürdürürken maddi açıdan da büyük bir yoksulluk çekti.
1916'da kendi kendine fransızca öğrenmeye başladı. 1921'de Nice'de son veremediği yalnızlığının etkisiyle, gırtlağını keserek, kendini öldürmeyi denedi. Bu üzücü olaydan sonra Fransız yazarı Romain Rolland'ın önerileri üstüne yazmaya koyuldu ve Kira Kiralına (1924) adlı yapıtıyla edebiyat çevrelerinde adını duyurdu.
1928'de gittiği S.S.C.B'nden derin bir düşkırıklığıyla döndü. Vers l'autre flamme (Öbür Ateşe Doğru, 1929) adlı Sovyet karşıtı bir yergisinin yayımlanması üstüne, eski dostlarının şiddetli saldırılarıyla karşılaştı. Bir köşeye çekildiği Bükreş'te, üçüncü eşinin yanında, veremden öldü.



SANAT ANLAYIŞI
Kırk yaşında ve anadili olmayan bir dilde yazmaya başlayan Panait İstrati
hiçbir zaman kendini tam anlamıyla bir yazar olarak görmedi. Dostluk, sevgi, doğrudan yaşam deneyi onun için yazılı yapıttan her zaman daha önemliydi; çünkü yazılı yapıtı, sözlü anlatım yeteneğini bütünüyle yansıtmaya yetecek güçte görmüyordu. Gerçekten de İstrati'nin sanatı,içten gelen, yapaylıktan uzak ve sözlü dilin doğrudan aktarımına dayanan bir sanattır. Bu özellikleriyle de, bazı edebiyat eleştirmenlerine göre, Binbir Gece Masalları'nın üslubunu çağrıştırır.
Panait Istrati'nin şaheseri olarak Arkadaş (Mihail) adlı kitabı gösterilebilir. Bu kitapta, Panait Istrati'nin pek çok başka romanındaki başkahramanı da olan Adrian Zografi ile Mihail'in arkadaşlığı anlatılır. Bu arkadaşlık, ideal bir sevgi görüşünü simgelemek için kullanılmıştır. Istrati birçok başka eserinde de arkadaşlık temasını kullanmıştır. Hatta bu eserlerin çoğunda büyük, efsanevi aşklar bile arkadaşlıklar uğruna feda edilmişlerdir.

İstrati'nin hareketli, sıradan olay ve basit insanlarla dolu yapıtları her şeyden önce yaşama sevgiyle bağlı bir inşam, bir dost düşkününü,içinde kardeşlik özlemi taşıyan, doğduğu çevreden kopmuş bir bireyi yansıtır.
Panait İstrati'nin dilimize çevrilmiş yapıtları arasında özellikle şunları sayabiliriz: Kodin; Sokak Kızı; Hayat Yollarında; Kira Kiralina; Uşak; Angel Dayı; Akdeniz; Baragan'ın Dikenleri; Perlmutter Ailesi; Sünger Avcısı; Minka Abla; vb.

Nüve Forum » kütüphane » Kültür » Edebiyat » Edebiyatçılar » Yazarlar » Roman Yazarları

kaynak 3
6.cilt / s.2084