Öğrenim ve çalışma yılları

İlk ve orta öğrenimini Adapazarı, İstanbul ve Bursa'daki çeşitli okullarda gören (1928) Sait Faik Abasıyanık, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde başladığı yüksek öğrenimini iki yıl sonra yarıda bırakarak babasının isteği uyarınca iktisat okumak için önce Lozan'a (İsviçre), daha sonra da Grenoble'a (Fransa) gitti.

Grenoble'da kaldığı üç yıl boyunca (1930-1933), öğrenimini düzenli biçimde sürdürmek yerine gönlünce yaşamaya daldı;
Babası tarafından geri çağrıldıktan sonra, ticaretevi ortaklığı, türkçe öğretmenliği, fıkra ve röportaj yazarlığı gibi çeşitli işlerde çalıştı; sonunda, babasından kalan gelirle geçinerek kendini bütünüyle edebiyat çalışmalarına verdi ve kışları Şişli'deki, yazları da Burgaz adasındaki evinde annesiyle birlikte yaşadı.

Bir öykü ustası

Daha lise sıralarında şiir ve öykü denemelerine girişen Sait Faik Abasıyanık, ilk öyküsü İpekdi Mendil'i 1934'te Varlık dergisinde yayımladı.

İlk öykülerinde (Semaver, Sarnıç, Şahmerdan] daha çok çocukluk (Adapazarı) ve ilk gençlik (Bursa, Fransa) izlenimlerini yansıtırken, biçim ve içerik açısından geliştirdiği sonraki öykülerinde "küçük adam" in yalnızlığını, yaşama sevincini, çirkinlik ve kötülüklere karşı koyma çabalarını, İstanbul'un orta ve daha aşağı kesim insanlarının sorunlarıyla kaynaştırıp vermeye çalıştı (Lüzumsuz Adam).

Bu özelliğiyle tam bir İstanbul öykücüsü oldu. Edebiyat yapıtlarının insanı yeni, mutlu, iyi ve güzel dünyaya götürmesi gerektiğine inanan Sait Faik, bu yeni dünyayı kurma özlemini yapıtlarında bazen küçük mutluluklara sığınarak, bazen mutsuzluğun tadını çıkararak, bazen de gerçeküstücü bir anlatıma yönelerek (Son Kuşlar, Alemdag'da Var Bir Yılan) verdi.

Şiirsel dilin yetkin sesini duyurduğu öykülerinin yanı sıra şiir (Şimdi Sevişme Vakti) ve roman da yazmaya yöneldi. Romanları arasında yer alan Birtakım însanlar'da Burgaz adasında yaşayan insanların ikinci Dünya savaşı yıllarındaki acılarım, sevgilerini, yasadışı işlere yönelmek zorunda kalışlarını ayrı öyküler biçiminde sergiledi.
Kayıp Aranıyor'daysa, mutluluğu arayan bir genç kızın, düş kırıklığına uğrayınca çevresine yabancılaşışını anlattı.

Çağdaş edebiyata katkılarından ötürü A.B.D'ndeki Mark Twain Derneği tarafından onur üyeliği verilen [1953) sanatçının ölümünden sonra annesi, onun adına bir öykü armağanı kurmuş (1955), Burgaz adasındaki evi de,ölümünden çok sonra bir müzeye dönüştürülmüştür (1964)

Yapıtları

öykü:
Semaver (1936); Sarnıç (1939); Şahmerdan (1940);
Lüzumsuz Adam (1948); Mahalle Kahvesi (1950);
Kumpanya (1951); Havada Bulut (1951);
Havuz Başı (1952); Son Kuşlar (1952);
Alem dağ da Var Bir Yılan (1954);
Az Şekerli (öyküler- röportajlar, 1954);
Tüneldeki Çocuk (öyküler röportajlar, 1955);
Mahkeme Kapısı (öykü-röportaj arası anlatı, 1956).

Roman:
Birtakım İnsanlar (1952, 1944'te Medar-ı Maişet Motoru adıyla yayımlandı); Kayıp Aranıyor (1953).

Yazı-Şiir: Şimdi Sevişme Vakti (şiir- 1967: ler, 1953); Balıkçının ölümü- Yaşasın Edebiyat (ölümünden sonra derlenen yazılar- şiirler, 1977).

Röportaj-Mektup: Açık Hava Oteli (ölümünden sonra derlendi, 1980).

Çeviri-Uyarlama: Müthiş Bir Tren (ölümünden sonra derlendi, 1981).

Sait Faik Hikaye Armağanı

Sait Faik Abasıyanık'ın ölümünden bir yıl sonra, annesi Makbule Abasıyanık tarafından kurulan (1955) Sait Faik Hikâye Armağanı, yazarın ölüm yıldönümlerinde (11 Mayıs), bir önceki yılın en beğenilen öykü kitabına verilir. Başlangıçta Sait Faik'in Varlık yayınlarındaki kitaplarının satış gelirinden karşılanan ödül, Makbule Abasıyanık'ın ölümünden sonra, vasiyeti uyarınca, Darüşşafaka Cemiyeti tarafından verilmeye başlanmış, 1964'te 5.000, 1980'de 10.000, 1982'de 25.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu armağanı günümüze kadar kazanan öykücüler ve yapıtları şunlardır:

1955 Sabahattin Kudret Aksal (Gazoz Ağacı) ve Haldun Taner (On İldye Bir Var)
1956 Tahsin Yücel (Haney Yaşamalı)
1957 Necati Cumalı (Değişik Gözle)
1958 Orhan Kemal (Kardeş Payı)
1959 Oktay Akbal (Berber Aynası) (1960-1963 yıllan arasında ödül verilmedi)
1964 Mehmet Şeyda (Başgöz Etme Zamanı) ve Adnan özyalçıner (Sur)
1965 Kâm uran Şipal (Elbiseciler Çarşısı) ve Mahmut özay (Yorgo)
1966 Cengiz Yörük (Çölde Bir Deve)
1967 Tank Dursun K. (Yabanın Adamları)
1968 Muzaffer Buyrukçu (Kavga)
1969 Orhan Kemal (Önce Ekmek) ve Faik BaysaKSancı Meydanı)
1970 Zeyyat Selimoğlu (Direğin Tepesinde Bir Adam)
1971 Bekir Yddız (Kaçakçı Sahan) ve Bilge Karasu (Uzun Sürmüş Bir Günün Akş**ı)
1972 Füruzan (Parasız Yatılı)
1973 Demirtaş Ceyhun (Ç** as an)
1974 Fakir Baykurt (Can Parası)
1975 Adalet Ağaoğlu (Yüksek Gerilim)
1976 Selim ileri (Dostluklann Son Günü)
1977 Necati Cumalı (Makedonya 1900)
1978 Adnan Özyalçıner (Gözleri Bağlı Adam) ve Selçuk Baran (Anaların Hakkı)
1979 Ferit Edgü (Bir Gemide)
1980 Tomris Uyar (Yürekte Bukağı)
1981 Verilmedi
1982 Verilmedi
1983 Nursel Duruel (Geyikler, Annem ve Almanya)
1984 Pınar Kür, Akışı Olmayan Sular
1985 Tarık Dursun K.Ona Sevdiğimi Söyle
1986 Feyza Hepçilingirler, Eski Bir Balerin
1987 Tomris Uyar, Yaza Yolculuk
1988 Gülderen Bilgili, Bir Gece Yolculuğu ve Mahir Öztaş, Ay Gözetleme Komitesi
1989 Demir Özlü, Stockholm Öyküleri
1990 Nezihe Meriç, Bir Kara Derin Kuyu
1991 Ayla Kutlu, Sen de Gitme Triyandafilis
1992 Oya Baydar, Elvada Alyoşa
1993 Ödül verilmedi.
1994 Osman Şahin, Selam Ateşleri
1995 Mehmet Zaman Saçlıoğlu, Yaz Evi
1996 Cemil Kavukçu, Uzak Noktalara Doğru
1997 Ayşe Kulin, Foto Sabah Resimleri
1998 Erdal Öz, Sular Ne Güzelse ve Orhan Duru, Fırtına
1999 Necati Tosuner, Güneş Giderken
2000 Faruk Duman, Av Dönüşleri
2001 Murat Gülsoy, Bu Kitabı Çalın
2002 Yekta Kopan, Aşk Mutfağından Yalnızlık Tarifleri
2003 Mehmet Günsür, İçeri Bakan Kim
2004 Başar Başarır, Getirin O Günleri, Yakalım Bu Öyküleri
2005 Ayşe Sarısayın, Yorgun Anılar Zamanı
2006 Refik Algan, Saat Kulesi, Kısa Metinler ve Hikayeler
2007 Selma Fındıklı, İmbatta Karanfil Kokusu,


kaynak 3
1.cilt / s. 3-4

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önde gelen öykücülerindendir. Varlıklı bir ailenin çocuğu olan Sait Faik Adapazarı'nda doğdu; ilkokulu da bu kentte bitirdi. Kurtuluş Savaşı sonrasında ailesiyle birlikte İstanbul'a yerleşti. İlk şiir ve öykülerini 1925'te, henüz lise öğrencisiy-ken yazdı ve çeşitli dergilerde yayımladı.

1928'de İstanbul Üniversitesi'nde Türkoloji öğrenimine başladı; ama üç yıl sonra öğrenimini yarım bırakarak üniversiteden ayrıldı. ~ Bir süre de, ekonomi öğrenimi görmek için gittiği İsviçre ve Fransa'da yaşadı. "İhtiyar ve Talebe", "Gauther Cambazhanesi" gibi öyküleri orada geçen günlerini yansıtır. Babasının geri çağırması üzerine yükseköğrenimini yanda bırakarak 1933'te yurda döndü. Gene babasının isteği doğrultusunda ticarete atıl-dıysa da başarılı olamadı. Halıcıoğlu Ermeni Yetim Mektebi'nde kısa bir süre Türkçe öğretmenliği yaptıktan sonra Haber gazetesinde adliye muhabiri olarak çalışmaya başladı. Bu gazetede yayımlanan röportaj lanndan 26'sı ölümünden sonra Mahkeme Kapısı (1956) adlı kitapta toplanmıştır.

Bu arada Varlık, Ağaç, Ses, Yeni Ses, Yaprak ve Yenilik gibi dergilerde öyküleri yayımlanıyordu. İlk öykü kitabı olan Semaver 1936'da basıldı. Sait Faik'in bu dönem öykülerinde çocukluk ve gençlik yıllannın izlenimleri, anılan öne çıkar. 1930-40 yıllarında Türk öykücülüğünde gelişen eğilimlerden Sait Faik de bir ölçüde etkilendi. O da öykülerinde insanların yaşam koşullannı ve insanlığın çelişkilerini işledi. Bunlann ötesinde, daha sıcak bir insancıllık anlayışına yöneldi. Sait Faik'in insana yaklaşımı, "her şey bir insanı sevmekle başlar" cümlesiyle özetlenebilir.

İkinci öykü kitabı olan Sarnıç (1939) yayımlandığı sırada babası öldü. Sait Faik'in asıl başına buyruk yaşamı o tarihten sonra başladı. Babasından kalan mirasın geliriyle geçindi; kışları Şişli'de, yazları da Burgazada'daki köşkte annesiyle birlikte yaşadı. 1944'te yayımlanan ilk romanı (Medarı Maişet Motoru) sıkıyönetim tarafından toplatılınca, yazar bir duraklama dönemine girdi ve bir süre yazmayı bıraktı. Ama 1946 Şubat'ında siroz hastalığına yakalandığını öğrenince yeniden yazma isteği duydu. Büyük bir yaşama ve yazma susuzluğuyla öyküler yazmaya başladı. Lüzumsuz Adam (1948), Mahalle Kahvesi (1950), Havada Bulut (1951) kitaplarında toplanan öykülerinde doğaya, yaşadığı kente, yaşam kavgası veren sıradan insanların günlük kaygılarına eğildi. Sait Faik'e göre öykünün özü çekişme ve çatışmalar değil, "yaşama sevinci" ve "paylaşılmış sevgi" olmalıydı. Öykülerindeki yalın ve şiirsel dil çağdaşIarını olduğu kadar kendisinden sonraki yazarları da etkiledi.
Hastalığıyla birlikte gelen sürekli ölüm düşüncesi, böyle bir yaşamın yarattığı bezginlik ve umut ile umutsuzluk arasındaki çalkantılar Sait Faik'in son dönem öykülerini büyük ölçüde etkiledi. Son Kuşlar (1952) ve Alemdarda Var Bir Yılan'daki (1954) öykülerinde kişinin yalnızlığını, düş kırıklığını, acılarını ve bunalımlarını işledi. Şiirlerini topladığı Şimdi Sevişme Vakti ile genç bir kadının mutluluk arayışını konu alan ikinci romanı Kayıp Aranıyor 1953'te yayımlandı.
Sait Faik, çağdaş edebiyata katkıları nedeniyle 1953'te ABD'deki Mark Twain Derne-ği'nin onur üyeliğine seçildi. Ölümünden sonra, 1955'te annesi tarafından adına bir öykü ödülü kondu. Burgazada'daki köşk de 1964'te Sait Faik Müzesi'ne dönüştürüldü.

kaynak 1
1.cilt / s.10-11