Herkes İngilizce bağırıyor kendi dilinde konuşsana!
Fazıl Hüsnü Dağlarca Türk Edebiyatı’nın yaşayan en önemli şairlerinden. Ömrü bir asra dayanan 94 yaşındaki Dağlarca, tam 78 yıldır şiir yazıyor. Türkiye’nin her geçen gün kötüye gittiğini ve bu durumun kendisini üzdüğünü söyleyen Dağlarca, ulus ve yurt sevgisinin unutulduğundan yakınıyor. Sözcüklerin bir ulusun kara parçaları olduğunu belirten Dağlarca, Türkçe’yi korumakla görevli Türk Dil Kurumu’nun da bir kuklaya dönüştüğünü ifade ediyor
İlkokuldaki çocukların bile dili doğru kullanma konusunda kendisi kadar duyarlı olmalarını isteyen Dağlarca, “Hayvanların bile hepsinin ayrı bir dili var. Ama herkes İngilizce bağırıyor. Türkçe’yi savunmak için bakanlık kurmak gerekli” diyor.
Türk edebiyatına ve Türk tarihine yaklaşık bir asırdır tanıklık eden Fazıl Hüsnü Dağlarca tam 94 yaşında... Hâlâ dinç, hafızası yerinde ve evindeki radyosundan Türkiye’yi izlemeye devam ediyor. 2007’de çocuklar için yazdığı şiirlerden oluşan 4 kitabı çıkan Dağlarca, şiir yazmaya devam ediyor. Asırlık çınar, son şiirini bu yılbaşından 3 gün önce yazdı. Şair, şimdi evinde yeni çıkaracağı kitaplar için çalışmaya devam ediyor. İşte üstadın gözünden Türkiye, Türkçe, çocuk sahibi olmayışı ve yaşadığımız günlerin tahlili.
n Türkiye’nin durumunu nasıl görüyorsunuz?
Yurdumu üzüntü ile seyretmekteyim. Ekmek meselesi dersen 100 kişiden 3’ü doyuyor. Geri kalan aç. Memleket gırtlağa kadar borç içinde. 300 yıldır yönetimler kendi devirlerinde, günü kurtarmak adına çabalarken tasarım, uzak görüş ve programdan yoksun oldular. Ulus sevgisi, yurt sevgisi unutuldu. Koca İstanbul’un her gün artan nüfusu tüm Türkiye’nin özet görüntüsüdür. Akşam olunca düşünüyorum. Bu büyük kalabalık yarı karanlıkta hangi sofralarda? Kentin öbür ucunda oturan, ev dediğimiz barınağı olan milyonlar ne durumda? Bütün fiyat artışları ile kim ilgilenecek?
n Neler daha kötüye gidiyor?
Toplumumuzun kötü beslenmesi genel sağlığımızı korkunç görüntülere ulaştırmaktadır. Yaşamak, bir ceza olmaktadır. Hastalığını göstermek için doktora giden halk gece yarısında uyanıp yola çıkmak zorunda. Muayeneler doktorun parmağı hastaya değmeden sonuçlanmakta. Hasta için de doktor için de anlatılmaz üzüntülere dönüşmektedir.
n Genel olarak bir kötüye gidişten söz ediyorsunuz. Peki Türkçe’nin ve edebiyatın durumu nasıl?
Toplumun yaşamak savaşı, kendisini değerli kılan, ölümsüz kılan, aydınlığa ulaştıran eylemlerden uzak tutmaktadır. Geçenlerde bir yerde okumuştum. 6 yıl okuyan öğrenciler okuma-yazma bilmiyorlarmış. İnanması güç bir olay. İnanırsa kişinin eli ayağı güçsüz kalacak bir olay. İçimizdeki yurt ve ulus sevgisi tüm bu depremden hiç etkilenmeyen bir güçtür. Korkuyorum bu güç nereye kadar yaşayacak diye. Her ulusun bir savunma bakanlığı var. Bu askeri alandaki çabalarımız ve aldığımız önlemlerdir. Yurt dili de en küçük parçasının bile korunması, doğru yazılması, doğru söylenmesi, vatan toprağı gibi üzerine titrenmesi gereken en değerli varlığımızdır. Yurt dilinin savunmak için bir bakanlık olması gerekir. Ben, Türkçe’m benim ses bayrağım demişsem, bu söz atasözü gibi yayılmışsa bu doğruluğundan ötürüdür. Bugün bütün bakanlıkları suçluyorum. Çünkü hepsinin üzerine bastıkları toprak Türkçe’dir. Şarkılarda, türkülerde, bütün okullarda, bütün meslek kuruluşlarında duyarlı Türkler tüm güçleriyle ulusalcılık içine girmeliler. Sözcükler bir ulusun kara parçalarıdır. Türkçe’miz 15 bin sözcükle 15 bin ada üzerinde sayılabilir. Kullandığımız sözcüklere bu Türkçe’dir demek çok yanlıştır. İnsanı Osmanlı’nın düştüğü yanlışlara götürür. Dil bir ulusun kendi yaratısı olmadığı anlarda yitirdiğimiz benliktir.
n Çocuklar hakkında en çok şiir yazan şairsiniz? Ancak hiç çocuğunuz olmadı. Bu kararınızdan pişman mısınız?
Çocukları çok ama çok severim. Benim kadar çocuk eseri yazan başka şair belki de yoktur. Zamanında çocuk yapmamakla hata ettim. Yıllar önce bir sabah gazeteyi açtığımda “Orgeneral Kazım Orbay’ın oğlu Haşmet Rus Casusu” diye bir manşet okudum. Orgeneral Orbay’ı şahsen tanırdım. Güçlü, çalışkan ve çok zeki bir adamdı. Bu olay üstüne o dağ gibi adam kanser oldu. Bir ayda eridi gitti. Vefat etti. O zaman çocuk yapmaktan soğudum. Sonra çocuk yapmak zamanı geçti. Kazım Orbay’ın olayı beni mahvetti. Çocuk en büyük şans. Bir kumbara. Ne çıktı diye bir bakarsın, casus da çıkar, hain de çıkar, şans. Ama şimdi çok pişmanım.
n En çok neye pişmansınız? Kimleri çok özlüyorsunuz?
Kendimin ya da başkasının yaşını tek tek saymaktan pişmanım. İnsan yaşasın ama yaşı sayılmasın. Rakamlar taksimetre gibi atıyor. Onun için genç ölenlere çok üzülürüm. En çok Cahit Sıtkı Tarancı ve Behçet Necatigil’i özlüyorum. Nasıl özlemeyeyim ki? Çok sevdiğim dostlarımdı. Necatigil, eski yazıyla yazdığım 302 sayfalık Sivaslı Karınca kitabımı baskıya göndermek için yeni Türkçe’yle 1.5 günde yazdı bitirdi. Böyle değerli bir dosttu o. İnsan sevdikleri gidince öyle bir yalnızlığa düşüyor ki...
n Evinizi müze yapılması için bağışladınız. Hatırlanmak için miydi bu?
İnsan sevdiği şeyi çok yapar. Ben şiiri ve yurdumu çok sevdim. Şiir benim yurdumdur. Evimi, şiirlerimi gençlere ve bu millete bırakıyorum. Belki gelip şiirlerimi okurlar, biraz faydalanıp aydınlanırlar diye bırakıyorum. Bizde bir şair öldü mü bir daha hatırlanmaz. Devletin bir galeri açıp, ölen şairlerin fotoğraflarını koyup, altına onlardan bir dize yazıp hatırlatması lazım. Mehmet Akif, Tevfik Fikret, Yunus Emre, Şeyh Galip olmasaydı Türk edebiyatı çok daha küçük kalırdı. Bu insanların eserleri kendilerinden çok, o topluma değer kazandırdı. Ama beni hatırlayıp hatırlamamaları beni çok alakadar etmiyor. Oradan buraya ne telefon ne de televizyon var. Ama düşünürsen yine en çok hatırlanacak kişi benim. 1930’dan saysan 78 senedir yazıyorum. Kolay iş mi? Bir sürü kişi o yaşa bile erişemiyor. Türk edebiyatında böyle bir adam yok.”
‘METAMORFOZ’ DİYEN ADAM ULUSAL BENLİK KAYBOLSUN İSTİYORDUR
Türkçe konusunda çok hassas olan Fazıl Hüsnü Dağlarca şarkılarda ve günlük konuşmalarda İngilizce kelimeler kullanılmasına çok üzülüyor. Tarkan’ın son albümüne ‘Metamorfoz’ adını vermesi de ünlü edebiyatçıyı oldukça kızdırmış: ”Metamorfoz kelimesini söyleyen bir adam, bence hiç kimseye bir şey anlatmayan, yalnız ulusun benliğinin kaybolması için çaba gösteren kimsedir. Evet bazı deyimler Türkçe’de yoktur. Türkçe’nin yıllarca unutulmasından ötürü yoktur. Eskiden Türk Dil Kurumu (TDK) yayınladığı sözlüklerle bunların düzeltmelerini yapmaktaydı. Ne yazık ki bu bayrak, davranış gönderden indirildi. Şimdi kurum bir kukla haline getirildi. Güzel bilim adamları ve gençler dağıtıldı. Yetişen gençliğe siyah gözlük takıldı. Ulusun ölümü başladı. Gençler seçimlerde yönetimi ele alarak bu gidişi değiştirmezlerse tarih önünde suçludurlar. 10 bin Mustafa Kemal gelse Türk dili ve milletinin yok olmasını düzeltemez. Dili düzgün kullanmayı zorla yapamazsın. İkna yoluyla başarıya ulaşırsın. İlkokuldaki çocuk da benim kadar duyarlı olacak. Öğretmenine soracak, sözlük karıştıracak. Sevecek dilini. Hayvanların bile hepsinin ayrı bir dili var. Sen tutmuşsun İngilizce bağırıyorsun. Türk müsün sen be? Kendi dilinde bağırsana.
FAZIL SAY’A YÜKLENENLERİN SANATTAN HABERİ YOK
Gündemi her an yanı başında duran radyosundan takip eden Dağlarca adaşı Fazıl Say’ın ‘Türkiye’den gideceğim’ sözlerinin yanlış anlaşıldığı kanısında. Bir sanatçının asla ülkesini terk etmeyeceğini söyleyen Dağlarca, ”Bana kalırsa bunu bir kızgınlık anında söylemiştir. Bir sanatçı bunu yapamaz. Fazıl Say gibi bir kişi de eriştiği sanat düzeyi bakımından buradan gidemez“ diyor.
Sanatçının kendi taşının toprağının, kalabalıklarının, çocuklarının ve toplumunun sözcüsü olduğunu belirten Dağlarca şunları söylüyor: “Çekip gitse ne yapacak? Türkiye’nin bir değerini götürür. Burada kalarak ve aynı şekilde çalışarak mücadele edecek. Ülkeler böyle oluşur. Onun eserleri bu ülkenin değeridir. Sanatçılar siyasi görüşleri ne olursa olsun bu toprağın çocuklarıdır. Uluslar büyük bireyleriyle nefes alır. Fazıl Say’a yüklenenlerin sanattan ve sanatçının özgürlüğünden haberi yok. Bu toprağın ekmeği büyüktür. Bize de, yeni kuşaklarımıza da yeter.
UZUN ÖMRÜN SIRRI: BİFTEK VE SALATA
Yaşı bir asra yaklaşan Fazıl Hüsnü Dağlarca uzun yaşamanın sırrının kendine iyi bakmaktan geçtiğini söylüyor ve tüyolarını açıklıyor: “Kendime çok iyi baktım ama gençliğimde iki kere Ağrı Dağı’na çıktığım için dizlerim çok yoruldu. Hiç sigara içmedim. Biraz içkiye daldım. Her gün et yedim. Bence en güzel yemek biftek ve yeşil salatadır. Doktorların her dediği doğru değil. Hemen her gün et yedim. Daha çok yağlı şeyler yiyoruz. Biz ulus olarak salatayı az yiyoruz. Bir gavur tam 5 kişilik salata yiyor. Meyhanede dikkat ederdim. Bizde bir kişi salatadan 3 çatal aldı mı, salatayı bir daha yemez. Meyhaneciler de kalan salatayı başka mezelerde kullanır. Rahmetli Behçet Necatigil artık yememek için kalan yemeklerinin üzerine hep sigara külü dökerdi.”
20.01.2008
Haber: İLKER AKGÜNGÖR
GAZETEVATAN.COM