Aiskhylos

**lolipop** · #1 27.12.07, 16:42

Aiskhylos

Yunanlı trajedi yazarı (Eleusis Î.Ö. 525-Gela, Sicilya, 456).
Eski Yunan'ın üç büyük trajedi yazarından biri olan Aiskhylos, soylubir ana-babadan doğdu. Marathon, Salamis ve Plataia savaşlarına katıldı. Trajedi yarışmalarında on üç kez birinci geldi ve Atinalılar tarafından çeşitli biçimlerde onurlandırıldı.

Syrakusai (günümüzde Siracusa) tiranı Hieron'un çağrısıyla Sicilya'ya giderek, onun ölümünden sonra da orada yaşadı ve yetmiş yaşındayken Gela'da öldü.

Atinalılar Aiskhylos'a özel bir saygı göstermişler, hatip Lykurgos tunçtan bir heykelini yaptırmış, trajedileri çoğaltılarak bir tapmağa konmuş ve özel bir görevli tarafından korunmuştur.

Aiskhylos' un ölümüyle ilgili olarak Latin tarihçisi Valerius Maximus'un aktardığı, daha sonra da La Fontaine'in sözünü ettiği bir efsane vardır. Buna göre, Aiskhylos, bir kartalın pençesinden kurtulan bir kaplumbağanın, kafasına düşmesiyle ölmüştür.

Yenilik getiren bir yazar
başlıca yapıtları

**lolipop** · #2 27.12.07, 16:44

Yenilik getiren bir yazar

Homeros'un yapıtlarını, Hesiodos' dan esinlenen ozanları, Yunan lirik ozanlarını özellikle de Solon'u çok iyi bilen Aiskhylos, trajedi alanında köklü değişiklikler yapmış, özellikle trajediye ikinci bir kişi sokarak, diyalogu, trajedinin temel öğesi haline getirmiştir (ondan önce trajedilerde koro dışında bir tek oyuncu vardı; o da, anlatacaklarını iki şarkı arasında dile getiriyordu).
Böylece Aiskhylos'la birlikte koro, olayın akışında daha az bir yer tutmaya başlamış ve o ana kadar trajedinin temel öğesi olan şarkılar, ikinci dereceden bir öğe olmuşlardır.

**lolipop** · #3 27.12.07, 16:51

Bir tanrıbilimci

Klasik trajedinin kurucusu Aiskhylos aynı zamanda bir tanrıbilimcidir.

Trajedi yazarlığı ile tanrıbilimciliği yapıtlarında, Sophokles ve Eu-ripides'te pek görülmeyen bir biçimde kaynaştırmış, gerek efsanelerden esinlenerek yazdığı Hiketides (Yalvaran Kızlar), Hepta epi Thebas (Thebai'ye Karşı Yedüer ; Oidipus efsanesini ele alır) ve Oresteia (Atreus efsanesini ele alır) adlı trajedilerinde, gerek gerçek olayları düe getirdiği, Salamis savaşını anlatan Peırsai (Persler) adlı oyununda sürekli olarak insan üe tanrı arasındaki bağlantıyı işlemiştir.
Ama yapıtına yanlış yaklaşan Goethe ve Schüler, titan mitini yeni bir yorumla ele aldığı Prometheus adlı yapıtındaki kahramanın (Prometheus), kültürün kurucusu ya da insanlığın kurtancısı, Victor Hugo "'cezaiandın-lan bir asi", Michelet de "çaba harcayarak özgürlüğe kavuşma "nın simgesi olduğunu ileri sürmüşlerdir Böylece, bu eski tiyatronun, gerçek bir korku siyaseti üstüne dayalı kutsal bir korku tiyatrosu olduğu unutulmuştur.
Med savaşları döneminde yaşayan Aiskhylos'un yapıtlar: (Thebai'ye Karşı Yediler, Persler aslında, savaşm,genel olarak da insanlık durumunun korkunçluğunu sergilerler.

Aiskhylos'un yapıtlarında tanrıların özellikleri ile insanların özellikleri
birbirini bütünler. Böylece, Sokrates öncesi felsefenin kurtulamadığı
çelişki, Aiskhylos'un tiyatrosunda ortadan kalkar.

**lolipop** · #4 27.12.07, 16:53

Başlıca yapıtları

Aiskhylos'un yazdığı yaklaşık seksen tiyatro oyunundan (trajediler ya da yerli dramlar) günümüze ancak bazı bölümler ve yedi trajedi kalmıştır:
Hiketides (Yalvaran Kızlar);
Hepta epi Thebas (Thebai'ye Karşı Yediler);
Prometheus Desmotes (Zincire Vurulmuş Prometheus);
Persai (Persler);
Agamemnon, Khoephoroi ve Eumenides (bu üç oyun Oresteia üçlemesini oluşturur).

kaynak 3
1.cilt / s.48

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç