Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Mimarlık Fakültesi > Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü > Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü hakkinda Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma ile ilgili bilgiler


GELENEKSEL AFYONKARAHİSAR EVLERİNE AİT KAPILAR ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA-A RESEARCH ON THE DOORS USED IN TRADITIONAL AFYONKARAHİSAR HOUSES Bu araştırmada, Afyonkarahisar' ın merkezinde bulunan geleneksel Türk evlerine ait kapıların malzemeleri, yapım

Like Tree8Likes
  • 1 Post By CiwCiw
  • 1 Post By CiwCiw
  • 1 Post By CiwCiw
  • 1 Post By CiwCiw
  • 1 Post By CiwCiw
  • 1 Post By CiwCiw
  • 1 Post By CiwCiw
  • 1 Post By CiwCiw

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 02.11.08, 18:10
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

GELENEKSEL AFYONKARAHİSAR EVLERİNE AİT KAPILAR ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA-A RESEARCH ON THE DOORS USED IN TRADITIONAL AFYONKARAHİSAR HOUSES

Bu araştırmada, Afyonkarahisar' ın merkezinde bulunan geleneksel Türk evlerine ait kapıların malzemeleri, yapım teknikleri, boyutları, aksesuar ve süsleme özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Afyonkarahisar' ın merkezinde bulunan 22 geleneksel eve ait 45 kapı incelenmiştir. İncelenen bu evlere ait kapıların ölçekli çizimleri ve fotoğrafları her bir kapı için özel olarak hazırlanmış olan bir envanter form üzerinde toplanmıştır. Sonuç olarak; geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapıların karakteristik özellikleri tespit edilerek, bu kapılara ait özelliklerin bir sonraki nesillere aktarımı garanti altına alınmıştır.

The aim of this research is to determine the materials, sizes, construction techniques, accessories and decoration of traditional Afyonkarahisar houses' doors. For that aim, 45 doors of 22 traditional houses at the city center of Afyonkarahisar have been investigated. Regarding the research, scaled drawings and photos of each door have been recorded on an inventory form prepared separately for the each door studied. As a result, characteristics of the doors used in Afyonkarahisar houses have been determined and the transference of the details to the next generation has been guarantied.

Kemal YILDIRIM
Mobilya ve Dekorasyon Bölümü, Teknik Eğitim Fakültesi, Gazi Üniversitesi, 06500, Beşevler, Ankara,

__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü

Konu Unrealseptic tarafından (23.12.08 saat 13:18 ) değiştirilmiştir..
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 02.11.08, 18:11
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

Anadolu'da yeni bir mekan kimliğini ortaya çıkaran Geleneksel Türk evinin dayandığı kaynaklara ulaşabilmek için, "taşınabilen bir mekan" düşüncesine dayanan, eski gelenekten yararlanmak öncelikle gereklidir. Bu ilginç mekan geleneği, özellikle odaları, iç düzeni ve teknolojisi ile "kolayca kurulup sökülebilen ve taşınan çadır evlerin" önemli izlerini taşımaktadır. Anadolu'da biçimlendirilen Türk evinin kaynaklarına bu açıdan bakılınca, yüzyıllarca süregelen bir yaşama geleneğinin, ilkeleri, kavramları ve biçimleri ile bağlantılı olduğu görülür [1].
Türklerin Anadolu'ya gelip yerleşmelerinden önceki göçebelik döneminde çadırlar, yaşama mekanı olarak gelişmiş ve biçimlenmiştir. Taşınılabilen bir mekan düşüncesinden, toprağa kesin olarak bağlı olan bir düzene geçişte, eski gelenekler ve alışkanlıkların çok uzun bir süre boyunca etkili olmaya devam ettiği görülür [1].
Türkler, Anadolu'ya geldikten sonra göçebelikte kullandıkları çadırlar, zaman içinde geniş aileyi barındıracak şekilde odalara dönüşmeye başlamıştır [2]. Göçerlik döneminden gelen alışkanlıklarla, oda çadır ile, sofa'da ortak dış kullanım alanı ile eşdeğerdedir. Oda tek başına bir evdir. Aile bireylerinin hep beraber yaşadığı, ısındığı, yemek pişirdiği, yemek yediği, dinlendiği, banyo yaptığı, uyuduğu bir mekandır. Bu işlevleri yerine getirecek her türlü sabit ve hareketli donatıya sahiptir [3].

Geleneksel Türk evlerinin hemen hemen hepsinde mevcut olan ortak bir özellik de odalarında, günlük yapılan birçok eylemin gerçekleşmesine imkan tanıyan donanıma sahip olmasıdır. Her bir oda oturma, misafir ağırlama, dinlenme, yatma, yemek yeme, sokağı çok rahat görebilme, giysi- eşya vb. depolama, ısınma, yıkanma gibi eylemlerin çok rahatlıkla gerçekleştirilmesine olanak tanır [3].
Sokaktan eve ulaşılan ilk uygulamalarda, dış ortamın güvensizliğinden dolayı, yapıya giriş gizlenmiş veya olabildiğince küçük ve sınırlı tutularak, kolay savunulacak şekilde donatılmıştır. Dış ortam kamusal denetime ve düzene kavuşunca, özellikle devlet güvencesi yaşama geçince, giriş belirginleşmiş, büyümüş, bezenmiş, önem kazanmış, simgesel bir değer de taşıyan niteliğe ulaşmıştır. Osmanlı mirası olarak günümüze ulaşan geleneksel yapıların çoğunda sokaktan bahçeye veya avluya yapılan ana girişe boyut ve çekicilik açısından ayrı bir özen gösterilmiştir [4].
Sonuçta, doğadan ayrılan yapı; mekanı ve onu çevreleyen sınırlar, yer yer geçiş sağlayan boşluklarla dış ortama bağlanmış, boşluklar da isteğe bağlı olarak açılıp kapanarak ayarlanan hareketli öğelerle denetlenmiştir. İç ve dışın veya bölümlerin, geçiş ve görüş açılarından birbirine bağlanması, iç mekana ışık ve hava sağlanması amacıyla düzenlenen bu boşluklar ve onları denetleyen hareketli öğeler "kapı ve pencereler" olarak tanımlanır [4].
Mimarlıkta kapı sözcüğü yaygın olarak mekanı sınırlayan düşey yüzeylerde (duvar) bırakılan boşluk ve o boşluğu denetlemek üzere görevlendirilen hareketli öğe (doğrama) olarak tanımlanır. Tarihsel örneklerde de görüldüğü gibi dış kapı gerek geçişi sağlama ya da kesme (denetleme) işlevi açısından, gerekse de simgesel yönden yapıda özel konumdadır[4].
Geleneksel evlerin giriş kapıları genellikle büyük ve iki kanatlıdır. Bahçe duvarı içine açılanların üzeri çoğu zaman saçaklı yapılmıştır. Kanatlar aynalıdır. Kapı evin sembolüdür [5].
20. yy endüstriyel üretimde, seri üretime uygun yeni ahşap kapı tipleri ortaya çıkarken, aynı zamanda birçok olumsuzluklarına rağmen, gerek güvenlik açısından (çelik kapılar), gerekse de seri üretime uygunluğu, ekonomik oluşu, bakım istememesi, dönemin mimari görünümüne daha uygun olması gibi nedenlerle alüminyum, PVC, temperli özel cam vb. malzemelerden üretilen doğramalar, ahşap doğramalara göre daha yaygın kullanılır olmuştur [4]. Halbuki geçmişte sahip olduğumuz ve yok olmaya yüz tutmuş geleneksel detay ve tekniklerin korunarak sahip çıkılması, yeni önerilerde, belki yorumlanarak, yaşatılabilmesi sağlanmalıdır. Bu çalışmada, geleneksel Afyonkarahisar evlerinin genel mimari özellikleri ile bu evlerde kullanılan kapıların malzemeleri, yapım teknikleri, boyutları, aksesuar ve süsleme özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.

__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 02.11.08, 18:12
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

2. YÖNTEM
Afyonkarahisar merkezde 22 geleneksel eve ait kapıların incelemesi yapılmıştır. Araştırma verileri; kapıların çizimi ve ayrıntılı bir envanterinin çıkarılması ile elde edilmiş ve bu dokümanlar fotoğraflar ile desteklenmiştir. Araştırma yapılan yerleşim merkezinde, döneminin özelliklerini taşıyan, incelemeye değer özellikte olan ve kapıları orijinal durumdaki evler araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmada sadece yaşanan odalara ait mekan kapıları ele alınarak, tuvalet, banyo, mutfak ve depo gibi mekan kapıları incelenmemiştir. Bunun yanı sıra çalışma yapılan alanda; içine girilemeyen evler, büyük değişikliğe uğramış konutlar, kapıları sonradan değiştirilen (orijinal olmayan) evler inceleme kapsamı dışında bırakılmıştır. Toplam olarak 1 avlu kapısı, 22 giriş kapısı ve 22 oda kapısı olmak üzere, 45 kapının araştırma sonuçları çalışmaya dahil edilmiş olup sonuçları aşağıdaki gibidir.

__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 02.11.08, 18:20
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

3. BULGULAR
3.1. Geleneksel Afyonkarahisar Evlerinin Genel Özellikleri
Afyonkarahisar'a ait geleneksel evlerin şekillenmesinde etkili olan faktörler sıralanacak olursa; ilk etkenin iklim özellikleri, daha sonra kültür, sosyal ilişkiler, yörenin malzeme kaynağı, inşaat ustalarının becerisi vb. olduğu söylenebilir.
Yapım tarihleri itibariyle çoğunluğu 1900'lü yılların başlarına ait olan evlerden en eskisi 1900 yılına, en yeni tarihli olanı da 1912 yılına aittir. Evlerin bu tarihlere ait olmasındaki etken, Afyonkarahisar'da meydana gelen ve yaklaşık 1300 evin yandığı 1902 yılındaki büyük yangındır. Afyonkarahisar merkezdeki araştırması yapılan evlerin hepsi tescil edilerek koruma altına alınmıştır.
1902 yılında Afyonkarahisar'da yaşanan büyük yangın sonrası Afyonkarahisar için yeni bir imar planı hazırlanarak kent büyük ölçüde yeniden inşa edilmiştir. Bu yeni düzenlemeler sonucunda geleneksel dokunun, özellikle trafik açısından, günümüz gereksinimlerine cevap verebildiği söylenemez.
Afyonkarahisar evlerinin mimari özellikleri ile gösterişli oldukları görülmektedir. Sel [6], Özgündüz [7], Meriç [8] ve Parlar [9]'ın yaptıkları araştırmalar Afyonkarahisar evlerinin oldukça iyi plan özelliklerine sahip olduğundan bahsetmektedir. Kentte avlu kültürü olmamakla beraber, sadece bir evde avlu kapısına rastlanmıştır. Evler avlusuz olduğu için, ön cepheleri doğrudan sokağa açılmaktadır.
Geleneksel evlerde oturan ailelerin çoğunluğu alt gelir grubuna aittir. Evin esas sahibi olarak orta ve üst gelir grubundaki aileler, yeni yerleşim alanlarına taşınarak eski evlerini oldukça düşük kira ücreti ile kiraya vermişler ya da evlerini boş olarak bekletmektedirler. Kentin merkezinde yer alan geleneksel evlerden bir kısmı fazla bozulmadan günümüze kadar ulaşmış olmasına rağmen, bazı evlerde orijinal kapılar, estetik ve nitelik açısından hiçbir değer taşımayan, sadece güvenlik unsuru göz önünde bulundurularak basit metal kapılarla değiştirilmiştir.
3.1.1. İncelenen konutların genel plan özellikleri
İklim özelliklerinden dolayı incelenen Afyonkarahisar evleri avlusuz, bitişik nizam ve ağırlıklı olarak ahşap karkas ve kerpiç dolgu malzemesi ile inşa edilmiştir. Tamamı tescilli olan incelenen konutların; % 46'sı iki ve % 54'ü ise üç katlıdır. Alt katlar belli bir yüksekliğe kadar kesme ve moloz taş yığma, üst kısımlar çatıya kadar ahşap karkas kerpiç veya tuğla dolgulu olarak inşa edilmiştir. Taşlık da denilen, taş kaplı geniş zemin katlar dışarıya karşı korunaklı olup; mutfak, kiler, tuvalet, hizmetçi odası gibi amaçlarla kullanılan servis mekanlarını kapsamaktadır.
İncelenen Afyonkarahisar evlerinin büyük çoğunluğu (% 91) iki tarafı oda sıralı (çoğunlukla da dört odalı) orta sofa tipidir. Dış sofalı tip oldukça azdır (% 9) ve sofa avluya bakmaktadır. Diğer geleneksel Türk konutlarında olduğu gibi Baş oda sokak cephesinde yer almış, özenli bir işçilik, donatım ve süslü tavanı ile diğer odalardan daha nitelikli inşa edilmiştir.
Evlerin sofalarının sokağa bakan cephelerinde sedirler yerleştirilmiştir. Sofanın diğer tarafında katlar arasında ilişkiyi sağlayan ahşap merdiven yer alır. Sofaların ahşap döşemesi ve tavanı oldukça sade ve basit görünümdedir. Sofaların pencereleri, oda pencerelerine oranla daha sık ve büyüktür.
Afyonkarahisar evlerinde çıkmalar, yapıya estetik bir değer kazandırmıştır. Çıkmalar, manzaraya yönelmek veya yer kazanmak için, üst katlardan altı boş olarak dışarıya taşırılmıştır. Çıkmalar; düz, testere dişi ve çokgen şeklindedir. Her üçü de, ahşap payandalarla desteklenmiştir. Payandalar düz veya S şeklindedir. S kıvrımlı payandaların uçlarında torna sarkıtlar bulunmaktadır. Çıkmaların alt kısmı genellikle ahşap kaplamalıdır.
Afyonkarahisar merkezdeki bazı evlerde "Cihannüma" olarak isimlendirilen çatı katı odası (Şekil 1) günlük kullanımdan uzak, zemin ilişkisinden kopuk bir şekilde tasarlansa da, konutun görünümüne anıtsal bir ifade kazandırmaktadır. Bu anıtsallık cihannüma'nın cephede eksensel simetrik bir konumda yer almasıyla artmaktadır. Bazı evlerin cihannüma önlerinde yer alan üçgen alınlıklı, torna sarkıtlı süslemeli balkonlar binaya ihtişam kazandırmıştır. İncelenen 22 Afyonkarahisar evinin sadece 7 tanesinde cihannüma bulunmaktadır.
3.2. Geleneksel Afyonkarahisar Evlerinin Kapı Türleri ve Özellikleri
3.2.1. Kapıların konumlarına göre türleri
3.2.1.1. Avlu kapıları
Afyonkarahisar ve ilçelerinin yer aldığı İç Ege bölgesi kara ikliminin karakteristik özelliklerini taşır.

Şekil 1- Afyonkarahisar merkezden Cihannümalı geleneksel ev örnekleri.JPG
Ali Ak evi cephe görünümü----------Hasan Keser evi cephe görünümü
Şekil 1. Afyonkarahisar merkezden Cihannümalı geleneksel ev örnekleri


Yazlar kısa kışlar uzun sürmektedir. Bu sebeple, günlük yaşamın büyük kısmı kapalı mekanlarda geçmekte olduğundan bu bölgelerde açık avlu kültürü oluşmamıştır. Avlulu evlerin yaygın olduğu sıcak bölgelerde hava sıcaklıkları insanların havadar ve açık mekanlarda yaşamalarına imkan sağlamaktadır. O bölge insanları evde geçirdikleri zamanın büyük bir bölümünü evlerinin önünde yer alan avlularında geçirmektedirler. Afyonkarahisar gibi yerleşim bölgelerinde ise böyle bir gereksinim yoktur ve bu bölgelerde avlulu ev sayısı yok denecek kadar azdır.
Araştırmaya dahil edilen toplam 22 adet evden sadece birinde avlu kapısı mevcuttur. Avluya ve avlu kapısına sahip Ulukonak Evi avlu kapısı çift kanatlı olup, mekan içine açılmaktadır. Kapı kanadı; genişlik, yükseklik ve kalınlık ölçüleri bakımından normal ölçülerin çok üzerindedir. Kapı kanatları üzerinde beş adet göbek mevcut olup; orta göbek, Afyonkarahisar'da çok nadir görülen kündekari tekniği ile oluşturulmuştur (Şekil 2).
Avlu kapısı üzerinde dar bir çatı mevcuttur. Böylelikle kapı, dış etkenlerden korunmaya çalışılmıştır. Malzeme olarak sarıçam kullanılmıştır. İmalatta çatkı yapım tekniği, kasa türü olarak da karma kasa tercih edilmiştir.
Avlu kapısı üzerinde tokmak, halka gibi madeni aksamlar yer almıyor. Anadolu'da çok yaygın olan bu geleneğin Afyonkarahisar'da fazla yaygın olmadığı söylenebilir. Buna karşılık kapıda madeni aksam olarak sadece Afyonkarahisar'da yaygın olan "zemberek" yer almış, kilit türü olarak da "kapazlama kilit" kullanılmıştır.

__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 02.11.08, 18:38
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

3.2.1.2. Giriş kapıları
Afyonkarahisar'da avlu kapısı yok denecek kadar azdır. İncelenen evlerin birçoğunda iki adet giriş kapısı vardır. Bu özelliğe daha çok kale civarında yer alan evlerde rastlanmaktadır. Taşlığa giriş için tek kanatlı ahşap kapı, üst kata giriş için ise taş merdivenle çıkılan çift kanatlı kapı bulunmaktadır. Kapı yanlarında ve üzerindeki aydınlık pencerelerinde ahşap süslü kafesler dikkati çekmektedir. Evlerin giriş kapıları, sokak cephesine yaptıkları katkı nedeniyle önem kazanmaktadır. İncelenen 22 adet giriş kapısından 21 adedi çift kanatlı olup, hepsi de evin içine açılmaktadır. Dikkat çeken diğer bir özellikte tüm kapı kanat cumbalarının lambasız olarak yapılmış olmasıdır. Giriş kapılarının kanatları kapı kasasında açılmış olan lambaya otururken, iki kanat birleşim yerinde de bini çıtasına oturmaktadır. Geleneksel kapı kanatları bu yöntemle tek binili olarak kapı kasasına otururken, günümüz kapılarına baktığımızda hem kapı kanatlarına ve hem de kasalarına lamba açıldığı görülmektedir. Böylelikle günümüz kapı kanatları çift binili şekilde kapanmaktadır (Şekil 3).
Afyonkarahisar giriş kapıları çoğunlukla niş içinde yer almaktadır. Bu uygulama ile ön cephede derinlikler oluşturularak cepheye hareket kazandırılmış, aynı zamanda giriş kapısı yağmur, kar ve güneş etkilerine karşı korunmuştur. Çok nadir olarak da giriş kapısı dış duvarla aynı düzlemde yapılmıştır.

Şekil 2- Geleneksel Afyonkarahisar Ulukonak evi avlu kapısı.jpg
Şekil 2. Geleneksel Afyonkarahisar Ulukonak evi avlu kapısı

Bu tip örneklerin çoğunda kapı, cumba/balkon altına konumlandırılarak dış hava etkilerine karşı korunmuştur (Bkz. Şekil 1). Afyonkarahisar merkezdeki giriş kapıları kanatları ile oldukça sade yapıda olsalar da, niş içinde yer alan örnekleri oldukça göz alıcı görünümdedirler. Birinci kata girişi sağlayan niş içindeki ana giriş kapıları, kesme taş merdivenleri, kapı kenarlarında ve üstlerindeki perforje veya ahşap kafesleri, özel şekilli aydınlık pencereleri ile zengin bir görünüme sahiptirler. Zemin kata girişi sağlayan tek kanatlı ikinci giriş kapısı da, iki yanındaki sütunlar ve iki yan sütunu birleştiren üst kemeri ile cepheye görünüm zenginliği kazandıran öğeler arasında sayılabilir.
İncelenen giriş kapılarının hepsinin yapımında çıralı çam türü ahşap kullanıldığı tespit edilmiştir. Çam türünün de büyük oranda sarıçam olduğu görülmektedir. Dikkat çeken özelliklerden biride kapılardaki kanat sayısıdır. İncelenen 22 evden sadece bir evdeki giriş kapısının tek kanatlı, diğerlerinin de çift kanatlı olduğu tespit edilmiştir (Şekil 4).

Şekil 3- Kasa-kanat ilişkileri.jpg
Geleneksel kapılar--------Günümüz kapıları
Şekil 3. Kasa-kanat ilişkileri


Kapı kanatlarında yapım tekniği olarak, çoğunlukla çatkı tarzının kullanıldığı görülmektedir. Bu tarz 20 evin giriş kapısında da görülmektedir. Diğer 2 evin giriş kapısı kanatları çakma tekniği ile yapılmıştır. Çatkı tarzı ile yapılan kapı kanatlarında da değişik sayılarda aynalar (göbek) oluşturulmuştur. Ayrıca, incelenen giriş kapılarının 14 tanesinin çeşitli renklerde yağlı boyalarla kaplandığı, 1 tanesine vernik uygulandığı, 7 tanesinin ise doğal halde bırakıldığı tespit edilmiştir. İncelenen bir grup eve ait giriş kapısı örnekleri Şekil 5'de verilmiştir.
Süsleme olarak Afyonkarahisar merkezdeki giriş kapılarının oldukça sade, kullanılan süsleme şeklinin ise rölyef süsleme olduğu görülmektedir.
Kasa türü olarak Afyonkarahisar giriş kapılarında derin kasa ve karma kasa yöntemlerinin eşit sayılarda kullanılmış olduğu görülmektedir. Blok kasa örneğine de, 2 eve ait giriş kapısında rastlanılmaktadır.

Şekil 4- Geleneksel Afyonkarahisar Hacı Apak evi giriş kapısı.jpg
Giriş kapısının iç görünümü--------Giriş kapısının ön görünüşünün çizimi
Şekil 4. Geleneksel Afyonkarahisar Hacı Apak evi giriş kapısı


Şekil 5- İncelenen bir grup.jpg
Şekil 5. İncelenen bir grup

__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 02.11.08, 18:45
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

3.2.1.3. Oda kapıları
Geleneksel Afyonkarahisar evlerinde odalar, Anadolu'daki diğer geleneksel evler gibi kullanıcılarına gün içindeki birçok eylemini gerçekleştirme imkanı vermekte, birçok işlevi barındırmakta ve tek başına bir bağımsız yaşam alanı olma özelliğine sahip bulunmaktadır. Her odanın içinde çoğunlukla kapı arkasında yer alan duvar, boydan boya gömme dolap olarak inşa edilmiştir. Dolabın bir bölmesi özel banyo (Gusülhane) olarak düzenlenmiştir. Gömme dolap ortasında genellikle alçıdan yapılmış çiçeklik olarak isimlendirilen derinlikli açık raf oluşturulmuştur. Her odanın yan duvarına süslü bir "ocak" yerleştirilmiştir. Birçok örnekte ocak önünün sürgülü ve süslü bir kapakla gerektiğinde kapatılabildiği böylece gerek soğuğa karşı önlem alındığı gerekse de estetik bir değer kazandırıldığı belirlenmiştir. Bu iç donatım özellikleriyle her bir oda tek başına bağımsız bir yaşam mekanı haline getirilmiş ve günlük birçok gereksinimi karşılayabilme olanağına (çok fonksiyonlu) kavuşturulmuştur.
Baş odanın giriş kapısı genel olarak özenilerek detaylandırılmıştır. Bu kapı genellikle çift kanatlı, aynalı olup; sofaya bakan yüzleri daha özenli ve süslemeli yapılmıştır (Şekil 7). Bu evlerin tavanları ise ahşap dekoratif çıtalı, ahşap oyma göbekli veya üzerleri boyanarak süslenmiş, alçı tavanlarla ev sahibinin gelir durumunu ve sosyal seviyesini belirleyen bir durum olarak dikkati çekmektedir. Grup kimliğinin ağırlıklı olarak var olduğu, kişinin birey olarak kendini öne sürmediği geleneksel kültürümüzde çok da sık rastlanmayan bir durum burada gerçekleşmekte; kullanıcı kimliği ortaya konmaya çalışılmaktadır.
Oda kapılarının hepsi oda içine açılmaktadır. Açılma yönleri de, aynı ev içinde kapının plandaki yeri gereği bazı kapılar sağa bazı kapılar da sola açılmaktadır. İncelenen 22 konuttan toplam 6 tanesi çift kanatlı, 16 tanesi ise tek kanatlıdır. Çift kanatlı olan kapıların en sık kullanılan kanadı hepsinde sağ tarafa açılan kanat olmaktadır.
Kapının plandaki yeri çoğunlukla odanın köşesindedir. Kapının oda köşesine pahlı yerleştirildiği örnekler de yaygındır. Kapı iki komşu duvarın birleştiği köşede, her iki duvara da 135o açı yapacak şekilde yerleştirilmiştir (Şekil 8). Bu şekilde konumlandırılmış kapıların sofaya bakan cephesinin üzeri, içbükey kavisli üçgen alınlıklı olarak oluşturulmuştur. Bir başka örnekte de iki kanatlı oda kapısı, pencerelerin karşısındaki duvarın ortasına, odanın simetri eksenine yerleştirilmiştir.
Afyonkarahisar evleri oda kapılarında dikkat çeken en önemli özelliklerden birisi de oda kapısının tam açık durumda iken kapı arkasındaki yuvasına oturtulabilmesidir. Literatür taraması yapılırken rastlanılmayan fakat araştırmalarda karşılaşılan ve halk tarafından da vurgulanan bu özellik de oda kapısı, açık halde iken arka duvarda hazırlanmış özel bir yuvaya oturmaktadır. Kapının açık durumuna estetik bir çözüm getirilmiş ve kapının, özenle tasarlanmış sofaya bakan kısmının, kapı açık halde iken gömme dolaplarla bir bütünlük oluşturması sağlanmıştır (Şekil 9-a ve Şekil 9-b).
Oda kapılarında dikkat çeken bir özellik de kanat kalınlıklarıdır. Kanat kalınlıkları, dayanım sınırlarını zorlayacak şekilde ince tutulmuştur. Çoğu kapıda 2,5 cm olan kalınlık ölçüsü, bazı oda kapılarında 2 cm'ye kadar düşürülmüştür. İncelenen bütün oda kapısı kanatları da, giriş ve avlu kapıları gibi lambasız yapılmış ve kasaya tek binili olarak oturmaktadır. Oda kapılarının çoğunluğu tek kanatlıdır.
Oda kapılarında da biri hariç, giriş ve avlu kapılarındaki gibi çıralı çam türü ahşap kullanılmış, bir eve ait oda kapısın da çınar ağacından yapılmıştır. Yapım teknikleri olarak tüm kapılar çatkı tarzında yapılmıştır. Ayna sayıları bakımından Afyonkarahisar oda kapılarının çoğunlukla 3 panolu oluşturulduğu görülmektedir.
Kasa türü olarak çoğunlukta derin kasanın tercih edildiği görülmektedir. Çok nadir olarak blok ve derin kasanın birlikte kullanıldığı karma kasa türüne rastlanmıştır. Kilit türü olarak yine çoğunlukta kapazlama kilit kullanılmıştır. Sadece bir evde gömme kilit kullanılmıştır, bu evin de en yeni tarihli ev olduğu saptanmıştır.
Zembereğin, avlu ve giriş kapılarında olduğu gibi, oda kapılarında da çoğunlukla tercih edildiği görülmektedir. Görüşülen kişilerin ifadelerinden, zembereğin çıkardığı sesle dışarıdaki kişinin içeridekini haberdar etmesi için de tercih edildiği anlaşılmaktadır.
Sayı olarak bakıldığında da 6 kapı sola 16 kapı da sağa doğru açılmaktadır. Ayrıca, incelenen oda kapılarının %68'inin çeşitli renklerde yağlı boyalarla kaplandığı, %9'una çeşitli vernikler uygulandığı, %23'ünün ise doğal halde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Şekil 6 İncelenen bir grup.jpg
Şekil 6. İncelenen bir grup

Şekil 7- Geleneksel Afyonkarahisar Hacı Apak evi oda kapısı.JPG
Şekil 7. Geleneksel Afyonkarahisar Hacı Apak evi oda kapısı
Şekil 8- Oda kapılarının plandaki yeri.JPG

Şekil 8. Oda kapılarının plandaki yeri
Şekil 9-b- Kapının açık olduğu durum detayı.JPG
Şekil 9-b. Kapının açık olduğu durum detayı
Şekil 9-a- Oda kapısı detayı.JPG

Şekil 9-a. Oda kapısı detayı

__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 02.11.08, 18:58
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

3.2.2. Kapıların yapım teknikleri
Geleneksel Türk evi kapılarında sıkça uygulanan çatkı kapı yapım tekniğine, incelenen Afyonkarahisar konutlarında da sıkça rastlanmıştır (giriş kapısı 20, oda kapısı 22). Çatkı yönteminde kanatın dikey kayıtları (serenler) ile yatay kayıtları (alt başlık, üst başlık, ara kayıt) birbirlerine zıvanalı yöntemle tutturulmuş olup, ara boşluklar ise kordonla şekillendirilen masif tablalarla doldurulmuştur.
İncelenen konutlar arasında sadece 2 adet giriş kapısında rastlanan çakma kapı yapım tekniğinde, gayet basit olarak yan yana sıralanmış dikey tahtalar, arkalarından kalın kesitli ve yatay üç adet kayıta çakmak suretiyle tutturulmuştur. Çakma tekniğinin basit görünümlü olması sebebiyle, ait oldukları ve özenli evlerin görünümleriyle uyumlu olmadıkları görülürken, çatkı yapım tekniği ile yapılmış örneklerin ise mimari ile uyumlu oldukları ve görünüme olumlu katkı yaptıkları gözlenmiştir.
İncelenen giriş ve oda kapıları, ayna (göbek) sayıları ve süsleme özellikleri ile birbirlerinden ayrılmaktadır. Giriş kapılarının 17 tanesinde (%77) üç, 3 tanesinde beş, oda kapılarının ise 5 tanesinde iki, 16 tanesinde (%73) üç ve 1 tanesinde beş adet ayna (göbek) vardır. Giriş kapılarının 2 tanesi blok kasalı, 10 tanesi derin kasa ve 10 tanesi de karma kasalıdır. Oda kapılarının ise 19 tanesi derin kasa ve 3 tanesi ise karma kasalıdır. İncelenen bütün oda kapısı kanatları, giriş ve avlu kapıları gibi lambasız yapılmış ve kasaya tek binili olarak oturmaktadır.
3.2.3. Kapıların genel özellikleri
3.2.3.1. Kapıların süsleme özellikleri
Bazı benzer çalışmalarda ileri sürülen "bir eve ait kapılarda süslemenin olup olmaması ve süslemenin çeşidi ev sahibinin maddi varlığı ile doğru orantılıdır" tezinin, Afyonkarahisar evleri için geçerli olmadığı görülmektedir. Afyonkarahisar'da yer alan giriş kapıları süsleme açısından oldukça yoksundurlar. Avlu kapılarının sayısı çok az olduğu için birçok özellikleri gibi süslemeleri konusunda da kesin yargıya varmak zordur. Oda kapıları da yine sade yapılmışlardır. Afyonkarahisar merkezde sadece 1 evde avlu kapısı üzerinde kündekari süslemeler yer almaktadır (Bkz. Şekil 2).
Giriş kapılarında süsleme olarak en fazla rölyef süsleme kullanılmıştır. Bu süsleme türüne 1 evin oda kapısında ve 12 evin giriş kapısında karşılaşılmış olup, 4 değişik rölyef süsleme saptanmıştır. En çok kullanılan rölyef süsleme, orta göbek üzerinde yataylamasına uzanan piramit şeklindedir (Bkz. Şekil 5). Diğer bir rölyef süslemede üst göbek üzerinde kanal (oluk) ile oluşturulmuş baklava dilimi, alt göbekte de dikey ve düz olarak sık aralıklı freze desen şeklindedir. Orta göbek üzerinde oluşturulan rölyef süsleme de çapraz olarak birbirini kesen ve sık aralıklı küçük piramitler şeklindedir.
Türk süsleme sanatı içinde önemli bir yere sahip olan Kündekari tekniğine, Afyonkarahisar'da bir evin avlu kapısında ve bir evin giriş kapısında rastlanmıştır (Bkz. Şekil 4). Süsleme tekniği olarak kullanılan diğer bir tarz da kemer, taç ve sütun şeklindeki süslemelerdir. Bu süslemeleri kapının üst ve yan pervazında, aydınlık penceresi üzerinde görülmektedir ve Afyonkarahisar'da yer alan 3 eve ait giriş kapısında bulunmaktadır.
Oda kapıları en sade yapılan kapı türü durumundadır. Oda kapılarında en çok rastlanılan süsleme türü üst pervazda oluşturulmuş taç şeklindeki süslemedir ve toplam 10 oda kapısında mevcuttur. Diğer bir süsleme çeşidi olan rölyef süslemeye de sadece bir örnekte rastlanılmıştır. Oda kapıları üzerinde başka bir süsleme bulunmamaktadır.
3.2.3.2. Kapıların metal aksamları
Bütün avlu ve giriş kapılarının ön cephesinde zemberek yer almaktadır. Afyonkarahisar avlu ile giriş kapılarında tokmak ve halka'nın çok az kapı üzerinde bulunduğu tespit edilmiştir. Zemberek yanında bir evin giriş kapısı üzerinde tokmak, bir giriş kapısında halka, iki giriş kapısında da kulp yer almaktadır.
Zemberek, alt ve üst uçları kesilerek şekillendirilmiş ve orta kısmında bir tutma kolu olan bir kapı aksamıdır. Ayrıca kilidin mandalını harekete geçiren metal bir parçada tutma kolunun hemen üzerinde yer almaktadır. Oda kapılarının ön yüzlerinde yine çoğunlukta zemberek bulunmaktadır. Afyonkarahisar merkezde 22 adet oda kapısından 19'unda zemberek, 2'nde kulp, 3'nde kapı kolu kullanılmıştır (Şekil 10).
İncelenen avlu ve giriş kapılarında menteşe olarak çoğunlukla piştivan denilen ve yapraklarından biri kanat genişliğine yakın uzunlukta kancalı, diğer yaprağı da halkalı olan menteşe çeşidi kullanılmıştır (Şekil 11). Bu giriş kapılarında piştivan haricinde kullanılan menteşe çeşitleri de gullep ve yaprak menteşelerdir. Çatkı tekniğinde yapılmış kapılarda piştivan ve yaprak, çakma kapılarda ise gullep menteşenin kullanıldığı görülmektedir. Oda kapılarında da çoğunlukla yaprak menteşe kullanılmıştır. Çok nadirde olsa, bazı oda kapılarında da gullep menteşenin kullanıldığı görülmektedir.
3.2.3.3. Kapıların ölçüleri
İncelenen Afyonkarahisar evlerinin avlu, giriş ve oda kapılarının kanat ölçüleri; genişlik, yükseklik ve kalınlıkları yerinde ölçülerek belirlenmiştir. İncelenen kapıların kanat ölçüleri Tablo 1'de sunulmuştur.
Bu kapıların içinde sadece Ulukonak avlu kapısı kanadı genişlik, yükseklik ve kalınlık ölçüleri ile diğer kapılardan çok farklı bir görünüm sergilemektedir. Giriş kapılarının kanat ölçülerinin ortalama değerleri arasında istatistiksel açıdan kayda değer anlamlı bir farklılık görülmemekle birlikte, sadece bir eve ait tek kanatlı kapı kanadının 103 cm'lik genişlik ölçüsü dikkat çekicidir. Oda kapılarının kanat ölçülerinde dikkat çeken en önemli özellik, kanatın kalınlığı dayanım sınırlarını zorlayacak şekilde ince tutulmuş olmasıdır. Çoğu oda kapılarında 2,5 cm olan kalınlık ölçüsü bir evde 2,3 cm'ye, bir başka evde de 2 cm'ye kadar kalınlığın düşürülmesi dikkat çekici bir sonuçtur.

Şekil 10- Kapılarda yer alan zemberek ve tokmak.jpg
Şekil 10. Kapılarda yer alan zemberek ve tokmak

Şekil 11- Afyonkarahisar Çeşmeli Konağı giriş kapısı üzerindeki metal aksamlar.jpg
Çift kanatlı giriş ön cephe-------Çift kanatlı giriş arka cephe
Şekil 11. Afyonkarahisar Çeşmeli Konağı giriş kapısı üzerindeki metal aksamlar

Tablo 1- Kapıların kanat ölçüleri.jpg
Tablo 1. Kapıların kanat ölçüleri

__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü
Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 02.11.08, 19:00
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Geleneksel Afyonkarahisar evlerine ait kapılar üzerine bir araştırma

SONUÇ VE ÖNERİLER
Afyonkarahisar evlerine ait ana giriş kapıları, Osmanlı-Türk ahşap süslemeciliğinin ve işçiliğinin kaybedilmemesi gereken örnekleri olarak görülebilir. Niş içinde veya dış duvarla aynı düzlemdeki giriş kapıları, yer aldıkları evlerin ön cephelerine en fazla zenginlik katan mimari elemanlardır.
Yukarıda da belirtildiği üzere Afyonkarahisar'da ki evlerde avlu bulunmamaktadır. Aynı zamanda tokmak ve halka'da, giriş ile avlu kapılarının çok azında yer almaktadır. Bu bulgular dahilinde Afyonkarahisar'da "Avlu Kapısı" ile kapı üzerlerinde "Tokmak ve Halka" kültürünün oluşmadığı görülmektedir.
Özellikle Şekil 9-a ve 9-b'de verilen oda kapısı ile gömme dolap ilişkisini estetik ve fonksiyonel açıdan yaratıcı bir şekilde ortaya koyan detay tasarımı orijinal bir uygulamadır. Bu çözümlemenin konutların iç mekan donatı elemanlarının tasarımında dikkate alınarak günümüze adaptasyonunun sağlaması büyük önem arz etmektedir.
Varlığını günümüze kadar sürdürebilmiş kapıların birçoğu bakım yapma adına sentetik esaslı boyalarla boyanarak, orijinallikleri ve doğal güzellikleri yok edilmiştir. Birçok örnekte de zemberek, tokmak, halka, kapı kolu gibi metal aksamların da aynı boya ile boyanmış olduğu görülmektedir.
Giriş kapılarının iç kapılara oranla dış hava koşullarından kaynaklanan etkiler karşısında daha fazla yıprandığı görülmüştür. Ayrıca, kapıların büyük bir bölümünün yağlı boyalarla kaplanması nedeniyle sarıçam ahşabın doğal görünümü gizlenmiş, göze hitap eden o zengin oyma ve süslemeler kapatılmıştır. Özellikle, bu evlere ait kapıların yıpranmış bölümleri orijinalinde kullanılan sarıçam ahşap malzeme ve uygun yapım tekniğiyle onarılmalı ve yüzeylerindeki yağlı boyalar çıkarılarak, kapıların yüzeyleri örtücü olmayan verniklerle kaplanmalıdır. Bu uygulama için, ahşap malzemenin özelliğini bozmayan kimyasal boya sökücüler kullanılarak kapıların eski boyası temizlenen yüzeylerine sistire ve zımpara ile perdah işlemleri yapıldıktan sonra yağmur, kar, rüzgar gibi dış hava koşullarına, güneşin UV ışınlarına (Ultra Violet Rays) ve ahşap malzemeyi yıkımlayan mantar ve böceklere karşı koruduğu bilimsel olarak ortaya koyulan ve son yıllarda kullanımı giderek yaygınlaşan uzun ömürlü vernikli pinotekslerin kullanılması önerilebilir.
Afyonkarahisar Valiliğinin tarihi değerlere olan ilgisi sayesinde, birçok geleneksel evin ve tarihi binanın restorasyonu başlatılmış, bir kısmı da restorasyon programına alınmıştır. Geleneksel evlerin bulunduğu Afyonkarahisar kalesi eteğindeki mahalleler (Molla Bahşi, Zaviye, Tac-ı Ahmet, Kubbeli, Yukarı Pazar, Nurcu, Mecidiye, Sinanpaşa, Hacıeyüp, Arapmescit, Kale, ve Akmescit mahalleleri) yeni yerleşim alanlarından uzak kaldığı için, tarihi doku fazla bozulmamış ve günümüze kadar gelebilmiştir. Halen bozulmayarak günümüze taşınmış olan bu kültürel değerlerde var olan kapı elemanına ait detay ve tekniklere sahip çıkılıp gelecek kuşaklara aktarılması gerekmektedir.


Kemal YILDIRIM
Mobilya ve Dekorasyon Bölümü, Teknik Eğitim Fakültesi, Gazi Üniversitesi, 06500, Beşevler, Ankara,

kaynakpdf
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf DERGI2006%20V21%20NO1%20_sayfa75-86_.pdf (1,14 MB (Megabyte), 59x kez indirilmiştir)
__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü

Konu Unrealseptic tarafından (23.12.08 saat 13:17 ) değiştirilmiştir..
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
afyonkarahisar, ait, araştırma, evlerine, geleneksel, kapılar, üzerine

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 14:04 .