Cinsel ve Jinekolojik Sorunların Tedavisinde Bitkilerin Kullanımı

safran çiçeği · #1 01.07.08, 15:56

Cinsel ve Jinekolojik Sorunların Tedavisinde
Bitkilerin Kullanımı
Hanefi Özbek
Özet:
Bitkilerle tedavi, târih öncesi dönemden bugüne kadar kullanıla gelmiş, ayrıca günümüz modern tedavi sisteminin de
temellerini oluşturmuştur. Bugün de modern yöntemlerle ilâç üretiminde bitkilerden yararlanılmaktadır. Bu
araştırmada tıbbî bitkiler ile cinsel sorunların ve bazı kadın hastalıklarının tedavisinde tıbbî bitkilerin yeri hakkında
yapılan literatür taramasının sonuçları verilmiştir

Tıbbi Bitkiler
Dünya üzerinde bulunan 750.000-1.000.000
arasındaki bitki türünden yaklaşık 20.000’inin tıbbî
amaçlarla kullanıldığı bilinmekte, hatta bu sayının
100.000’e kadar çıkabileceği ileri sürülmektedir.
Türkiye’de yetişmekte olan 9.000 kadar bitki
türünden ise ancak 500 kadarının tedavide
kullanıldığı bildirilmektedir (1).
Tarih öncesi dönemden başlayarak Mezopotamya,
eski Mısır, Hitit, Yunan, Roma, Selçuklu ve Osmanlı
dönemlerinde
bitkisel
ilâçlar
kullanılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi’nde de halk tıbbı (tıbbî folklor)
araştırmaları yapılmıştır. Anadolu’da Yontma Taş
Devri’nden beri insanların yaşadığı ve yaklaşık
50.000 yıldan beri bitkilerden çeşitli amaçlarla
yararlandığı bilinmektedir (1-4).
Kimya ve biyokimya alanındaki gelişmeler ilâç
sanayiine büyük bir ivme kazandırmış; bu sayede
etkinlik,
zararsızlık
ve
kalite
prensipleri
benimsenerek analitik, toksikolojik, farmakolojik ve
klinik çalışmalar sonucu, laboratuvarlarda tıbbın
ihtiyaçlarına cevap veren pek çok ilâç geliştirilmiştir
(5). İlâç sanayiindeki bu gelişmelerle birlikte, tıpta
oldukça yoğun olarak kullanılan ilâçların birçoğu
(söğüt kabuğundan üretilen asetil salisilik asit,
yüksükotundan elde edilen digoksin, kınakına
bitkisinden çıkarılan kinin, haşhaştan elde edilen
morfin gibi) bitkilerden elde edilmektedir (6).
Günümüzde kullanılan ilâçların % 25’i bitkisel
kökenlidir (7). 1980’lerden itibaren tıbbî bitkiler,
bunlardan elde edilen aktif maddeler üzerindeki
çalışmalar
bütün dünyada artan bir ivme göstermiştir (8).

Fitoterapi, “tıbbî bitkilerle tedavi” anlamına
gelmektedir. Hastalıkların, tedavi edici değere sahip
taze veya kurutulmuş bitki kısımları (drog) ya da
bunlardan
elde
edilen ekstraksiyon ürünleri
kullanılarak üretilen çay, damla, draje, kapsül, şurup,
tablet ile tedavi edilmesi “fitoterapi” olarak
değerlendirilmektedir.
Fitoterapi,
günümüzde
alternatif tıp konuları arasında değerlendirilmekte
olup tarih süreci içerisinde birikimi, gelişimi ve
uygulanışı ile birçok tıp bilimine öncülük etmiştir.
Kronolojik olarak fitoterapi, klasik tıp yöntemleri ve
tıp kurallarına karşı bir alternatif değil, aksine diğer
tedavi yöntemleri fitoterapiye bir alternatif olarak
gelişmişlerdir. Almanya, Fransa, İsviçre gibi
ülkelerde bitkisel ilâçları modern tıpla birleştirmek
için güçlü bir eğilim vardır. Her tıp öğrencisi
fitoterapi dersleri almak zorundadır. Hekimlerin %
80’i bitkisel ilâçları düzenli olarak reçetelerine
yazmaktadır. Almanya’da bitkisel ilâçların % 80’i
eczaneler tarafından hazırlanmakta ve % 42’si
reçeteli ilâçlar sınıfına girmektedir (4).
Günümüzde Tıbbi Bitkiler
Son yıllarda sentetik ilâçların kullanımı sonucu
meydana gelen ciddî yan etkiler ve bunların yol
açtığı medikal ve ekonomik sorunlar bitkilerle
tedaviyi tekrar popüler hâle getirmiştir (9). 1997
yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde bitkisel
ilâçların satışının bir önceki yıla göre % 9’ luk artış
göstermiş olması (10), hastaların % 5’lik bir
bölümünün temel tedavi olarak sadece bitkisel tedavi
alıyor olması, bu tedaviler için Amerika'da yılda 3.24
milyar dolar (11), İngiltere’de 40 milyon sterlin (6)
harcanması yine bu popülariteyi yansıtmaktadır.
Diğer yandan, konvansiyonel sentetik ilâç üretimi
kalitesinde ve standartlarında bitkisel ilâç üreten
firmaların sayısı da giderek artmaktadır.
Herbalistler (bitkisel tedavi uzmanları) bitki
tedavisinde, sadece etken maddenin izole edilip
verilmesini amaçlayan konvansiyonel tedavinin
aksine, maksimum etkinin bir bütünsellik içinde ortaya çıktığını
bitkinin tüm bileşenlerinin olumlu etki üzerinde bir payı olduğunu savunmaktadırlar.

safran çiçeği · #2 01.07.08, 15:58

Onlara göre saflaştırılmamış bitkinin kullanımı,
bitkiyi oluşturan maddelerin birbirini nötralize etmesi
sebebiyle yan etki olasılığını azaltmaktadır.
Unutulmamalıdır ki, doğal olan her zaman güvenli
demek değildir. Pek çok bitkinin yüksek derecede
toksik olduğu, diğer tedavi yöntemleri içinde
fitoterapinin (bitkilerle tedavi) yan etki ve toksisite
yönünden çok daha fazla risk taşıyabileceği de
bildirilmiştir (6, 7). Tıbbî amaçla kullanılan bitkilerin
bir kısmının hepatotoksik olduğu yönünde literatür
bilgisi vardır (9, 12-17). Ayrıca bilinçsiz fitoterapi
uygulaması sonucu zaman zaman ölümle sonuçlanan
olgular bildirilmiştir (18). Fitoterapi uygulamasının
direkt toksik etkilerinden başka hastanın kullandığı
diğer
konvansiyonel
ilâçlarla
toksikolojik
etkileşmelerin olabileceği de gösterilmiştir (19).
Yapılan birçok araştırma, fitoterapi uygulamalarının
bazan konvansiyonel tıp metotlarına denk hatta
ondan daha üstün olabileceğini de göstermiştir:
Hypericum perforatum’un (kantaron, binbirdelik otu)
orta dereceli depresyon üzerine amitriptilin ile benzer
düzeyde etkiye sahip olduğu (20), Serenoa repes
bitkisinin semptomatik benign prostat hiperplazili
hastalarda fenasterid’e eş etki gösterdiği, buna ek
olarak daha az yan etkiye neden olduğu (21),
geleneksel olarak Çin’de uygulanan bitkisel tedavi
metotlarının adult atopik dermatitinde oldukça etkili
olduğu gösterilmiştir (22).
Fitoterapide kullanılan bitkilerin; botanik açıdan
tayini yapılmış, mikrobiyolojik ve kimyasal
kontrollu, etken madde miktarı belli, standardize
edilmiş ve hijyenik şartlarda ambalajlanmış olarak
hastaya sunulması gerekir. Amerika Birleşik
Devletleri ve Avrupa’daki çeşitli kuruluşlar, toksik
etkileri de olabilen ve oldukça çok rağbet gören tıbbî
bitkilere belirli standartlar getirmeye çalışmaktadırlar
(5). Fitoterapinin güvenirliği ve etkinliği henüz tam
olarak kanıtlanmadığı bu yüzden bitkisel ilâçların
bazı kurallar çerçevesinde reçete edilmesi gerektiği
bildirilmiştir. Buna göre tıbbî bitkiler;
Ciddî hastalıklarda, hamilelikte veya hamile
kalmanın düşünüldüğü durumlarda, laktasyon
(emzirme) döneminde, bebek ve çocuklarda, alkol
kullananlarda veya geçirilmiş sarılık öyküsü (hepatite
bağlı sarılık) olanlarda kullanılmamalıdır. Ayrıca
tıbbi bitkiler uzun süreli ve düzenli bir şekilde
kullanılmamalıdır (7, 22).

Cinsel Sorunlarda Fitoterapi
Ülkemizde, cinsel sorun denilince cinsel
iktidarsızlık ve çocuk sahibi olamamak başta olmak
üzere kadınların adet sorunları, cinsel temasla
bulaşan hastalıklar, kızlık zarı problemleri ve
gebeliğin önlenmesi gibi durumlar akla gelmektedir.
Özellikle cinsel iktidarsızlık konusu şifâlı bitkiler
kitaplarında önemli bir yer tutmaktadır (2).
Halk İçin Yazılmış Fitoterapi
Kitaplarında Cinsel Sorunlar ve Önerilen
Tedaviler
Halk tıbbında, özellikle cinsel konularda çeşitli
bitkisel ilâç terkipleri genişçe bir yer tutmaktadır.
Şifalı bitkilerle ilgili yazılmış kitaplarda (23, 24)
cinsel sorunlar şu alt başlıklarda ele alınmış olup
tedavisi için kullanılacak bitkiler hakkında bir adet
örnek reçete karşılarına yazılmıştır. Bu reçetelerin
hazırlanması ve kullanımı hakkındaki bilgi bu
çalışmanın
konusunun
dışında olduğu için
verilmemiştir.
• Adet sancısının giderilmesi: Pastırma çemeni.
• Adet kanamasının (aşırı kanama) normal hâle
getirilmesi: Günlük ve kuru üzüm.
• Adet
kanamasının
(normalin
altında
kanamanın) normal hale getirilmesi veya
adetin söktürülmesi: Çörek otu, bal ve
papatya.
• Aşermenin tedavisi: Menekşe ve nilüfer.
• Bel gevşekliğinin (erken boşalma) önlenmesi:
Semiz otu tohumu, sinirlik yaprağı tohumu,
sedef çiçeği kurusu ve kişniş.
• Bel soğukluğunun (Gonore) tedavisi: Meyan
kökü.
• Cinsel arzunun (aşırı cinsel arzu) azaltılması:
Semizotu tohumu, hindiba tohumu ve hıyar
çekirdeği.
• Cinsel arzunun artırılması: Havuç tohumu,
yumurta akı ve tuz.
• Gebe kalmayı sağlayıcı tedavi: Ravend çini ve
bal.
• Gebeliği önleyici tedavi: Lahana tohumu ve
lahana çiçeği.
• Kızlık zarının onarılması: Pelin, mazı ve
zeytinyağı.
• Meni (ejekulat) salgısını artırıcı tedavi: Çam
fıstığı.
• Penisin sertleşmesinin sağlanması: Sarımsak
yağı.
Bilimsel Amaçla Yazılmış Kitaplarda
Cinsel Sorunların Fitoterapi ile Tedavileri
Fitoterapi konusunda Türkçe yazılı az sayıdaki
kaynakta bulunan cinsel konu başlıkları ve tedavileri
ile ilgili özet bilgiler aşağıda maddeler halinde
verilmiştir (2-4).
• Adet düzenleyici bitkiler:
◊ Apium graveolens (kereviz),
◊ Petyroselinum crispum (maydanoz).

safran çiçeği · #3 01.07.08, 15:59

• Adet kanamasının aşırı olduğu durumlarda
(menoraji) kullanılan bitkiler:
◊ Viburnum prunifolium (gilabru, germişek),
◊ Hydrastis canadensis (hidrastis).
• Adet sancısını önleyici bitkiler:
◊ Potentilla anserina (beşparmakotu),
◊ Viburnum prunifolium (gilabru, germişek),
• Adet söktürücü bitkiler:
◊ Artemisia vulgaris (adi pelin),
◊ Achillea millefolium (civan perçemi).
• Bel soğukluğu (gonore) için kullanılan
bitkiler:
◊ Oleum pini, Oleum templini (çam yaprağı
esansı).
• Cinsel arzuyu artırıcı (afrodizyak etkili)
bitkiler:
◊ Mandragora autumnalis (adamotu kökü),
◊ Physeter macrocephalus (amber).
• Cinsel arzuyu yatıştırıcı bitkiler:
◊ Lactuca sativa (marul yaprağı),
◊ Humulus lupulus (şerbetçiotu çiçeği).
• Seks
hormonlarının
düzenlenmesinde
(regülasyonunda) kullanılan bitkiler:
◊ Cimicifuga racemosa (simisifuga, karayılan
kökü, fare otu).
• Seksüel
bozuklukların
(ne
olduğu
belirtilmemiş) tedavisi için kullanılan bitki:
◊ Avena sativa (yulaf).
Science Citation Index’e (SCI) Giren
Dergilerde Cinsel Sorunların Fitoterapi
ile Tedavileri
SCI’e giren dergilerde yayınlanmış konuyla ilgili
bitkiler ve etkileri aşağıda sıralanmıştır.
Tribulus terrestris L. (demir dikeni, çarık dikeni,
çobançökerten): Çin ve Hindistan’da cinsel işlevleri
düzeltmek amacıyla kullanıldığı, sıçanlarda (5
mg/kg, ağızdan, günde bir kez) içerdiği protodioscin
adlı bileşik aracılığı ile androjenik etkinliğe sahip
olduğu, ayrıca tavşan penis kavernöz dokusunun
kanlanmasını artırdığı bildirilmiştir (25, 26).
Eurycoma longifolia Jack: Malezya’da erkeklerin
cinsel güç ve cesaretini artırıcı etkilerinden dolayı
kullanıldığı, sıçanlarda 800 mg/kg dozda afrodizyak
etkili olduğu bildirilmiştir (27-32).
Ferula harmonis: Orta Doğu’da zallouh ismiyle
bilindiği
ve
afrodizyak amaçla kullanıldığı,
sıçanlarda penisin erektil fonksiyonunu olumlu yönde
etkilediği, fakat kilo kaybı, karaciğer büyümesi,
testislerde atrofi, kan hemoglobin düzeyi ve alyuvar
sayısında önemli derecede azalma
yaptığı
gösterilmiştir (33).
Terminalia catappa: Tohumlarından elde edilen
yağın (1500 mg/kg dozda) sıçanlarda afrodizyak
etkili
olduğu,
ejaculatio
precox’ta
da
kullanılabileceği bildirilmektedir (34).
Panax quinquefolium ve Panax ginseng (Ginseng):
İnsanlarda cinsel fizik aktiviteyi artırdığı, tavşan
penis kavernöz dokusunda kanlanmayı artırıcı etkiye
sahip olduğu bildirilmiştir (35-38).
Lepidium meyenii: Fare ve sıçanlarda cinsel
fonksiyonları olumlu yönde etkilediği bildirilmiştir
(39).
Diodia scandens: Doğu Nijerya’da kullanılan bu
bitkinin deney hayvanlarında penisin ereksiyonunu
ve
ejakülasyonu
olumlu
yönde
etkilediği
bildirilmiştir (40).
Yohimbine:
Pausinystalia yohimbe
ağacının
kabuğundan elde edilen ekstrenin penisin ereksiyon
bozukluğunda etkili olduğu bildirilmiştir (41-44).
Trichopus zeylanicus: Sıçanlarda afrodizyak etki
gösterdiği bildirilmiştir (45).
Catha edulis Forsk.: Sıçanlarda afrodizyak etkisinin
bulunmadığı bildirilmiştir (46).
Salvia haematodes: Bitki ekstresinin (500 mg/kg,
oral yoldan) sıçanlarda afrodizyak etkili ve erken
boşalmayı tedavi edici olduğu bildirilmiştir (47).
Lithospermum Arvense: Bitki ekstresinin (300
mg/kg, oral yoldan) sıçanlarda androjenik ve
afrodizyak etkiye sahip olduğu bildirilmiştir (48).
Bu derleme, araştırmacıların gittikçe artan bir
ivmeyle ilgisini çeken fitoterapinin cinsel sorunlar ve
jinekolojik bazı hastalıklar konusunda sunduğu
tedavi seçeneklerini, folklorik tıp ve ciddi bilimsel
araştırmalara dayanarak, ilgilenen araştırıcılara
topluca, fakat özet bir şekilde sunmak amacıyla
yapılmıştır. Cinsel Sorunlar ve tedavi, sosyal ve tbbi
yönden önemli ve ciddi olan problemlerdir. Bu
sorunlara sahip kişiler problemlerinin çözümü için
modern tıbbi tedavi yerine, doğrudan bitkilerle tedavi
yöntemlerine
başvurabilmektedir.
Türkiye’de
bitkilerle tedavi konusunda resmi yollarla ve ciddi bir
şekilde eğitim veren bir kurum veya kuruluş da
bulunmamaktadır.
Ancak Ezacılık Fakültelerinde bu konuda fitoterapi
isminde bir ders bulunsa da bu konuyla ilgilenen
kişilere Amerika’da ve bazı Avrupa ülkelerindeki
gibi sertifika veya yeterlilik belgesi verecek düzeyde
bir fitoterapi
eğitimi henüz yoktur. Tıp
Fakültelerinde
de
böyle
bir
müfredat
uygulanmamaktadır.
Aktar dükkanı veya baharatçı dükkanı olarak
adlandırılan ticarethanelerin hemen her yerleşim
bölgesinde bulunması, halkın bir bölümünün buralara
tedavi amacıyla başvurduğunu göstermektedir. Bu
durumda halk sağlığı açısından fitoterapi eğitimi ve
buna göre standardize edilmiş bitki kısımları veya
ekstrelerinin Sağlık Bakanlığı’nın denetiminde halkın
arzına sunulması önemli bir durum olarak karşımıza
çıkmaktadır.

safran çiçeği · #4 01.07.08, 16:01

Phytotherapy And Its Use In Sexual and
Gynecological Disorders
Abstract:
Phytotherapy has been utilised since ancient times and
constituted the basis for modern medical therapeutics.
Currently the plants have their places in modern drug
armamentarium. In this article we reviewed the literature
data regarding medicinal plants, basic informational
about phytotherapy especially focusing on treatments of
sexual and gynecological diseases.
Key words: Phytotherapy, herbal therapy, sexual
disorders.
Kaynaklar
1. Baytop T: Türkiye’de Bitkiler İle Tedavi. 2. baskı,
Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 1999.
2. Kara H, Aydın S: Cinsel Sorunlar ve Çözüm
Yolları. Sen Yayınları 10, Ankara, 2002.
3. Gürkan E, Öndersev DV, Ulusoylu M, Göztaş Z,
Dinçşahin
N:
Bitkisel
Tedavi.
Marmara
Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayın No: 19,
İstanbul, 2003.
4. Çubukçu B, Meriçli AH, Mat A, Sarıyar G,
Sütlüpınar N, Meriçli F: Fitoterapi. İ.Ü. Eczacılık
Fakültesi Yayın No: 79, İstanbul, 2002.
5. Asımgil A. Şifalı Bitkiler, Timaş Yayınları,
Istanbul, 1997.
6. Vickers A, Zollman C: ABC of complementary
medicine-herbal medicine. BMJ 319: 1050-1053,
1999.
7. Cassileth BR: The Alternative Medicine Handbook.
W.W. Norton&Company, London, 1998, pp: 86-
99.
8. Aboolenein AA: Back to medicinal plants therapy.
Hamdard (1-4): 40, 1982.
9. Larrey
D: Phytothérapie et hepatotoxicité.
http//fmcgastro.org/GASTRO/postu98/ Larey.html.
10. Richmon A, Witkowski J: Herbs by numbers.
Whole foods magazine. 20, 1997.
11. Johnston BA: One third of nation's adults use
herbal remedies. Helbegram 40:49, 1997.
12. Sallivan JB, Barry RH et al: Pennyroyal oil
poisoning and hepatotoxicity. JAMA 242: 2873-
2874, 1979.
13. Sheikh NM, Philen RM et al: Chaporrol-associated
hepatotoxicity. Arch Intern Med 157: 913-919,
1997.
14. Woolf GM, Petrovic LM et al: Acute hepatitis
associated with Chinese herbal product in Jin Bu
Huan. Ann Intern Med 121: 729-735, 1994.
15. Weston CMF, Cooper BT et al: Veno-occlusive
disease of the liver secondary to ingestion of
comfrey. BMJ 295: 183, 1987.
16. MacGregor
FB,
Abernethy
VE
et
al:
Hepatotoxicity of herbal remedies. BMJ 336: 1068,
1989.
17. Carlsson C: Herbs and hepatitis. Lancet 336: 1068,
1990.
18. Mostefa KN, Paulvels A et al: Fatal hepatitis after
herbal tea. Lancet 340: 674, 1992.
19. Miller LG: Herbal medicinals:selected clinical
considerations focusing on known or potential
drug-herb interaction. Arch Intern Med 158: 2200-
2211, 1998.
20. Linde K, Ramirez G et al: St John's wort for
depression. BMJ 313: 253-258, 1996.
21. Willt JT, Ishani A et al: Saw palmetto extracts for
treatement of bening prostatic hyperplasia. JAMA
280: 1604-1609, 1998.
22. Sheehan MP, Rustin NHA et al: Efficacy of
traditional Chinese herbal therapy in adult atopic
dermatitis. Lancet 340: 13-17, 1992.
23. Pamuk A: Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi, Pamuk
Yayıncılık, İstanbul, 1998.
24. Özgülen H: İksir-i Şifa. Timaş Yayınları, İstanbul,
1998.
25. Gauthaman K, Adaikan PG, Prasad RN:
Aphrodisiac properties of Tribulus Terrestris
extract (Protodioscin) in normal and castrated rats.
Life Sci 71(12): 1385-1396, 2002.
26. Adaikan PG, Gauthaman K, Prasad RN, Ng SC:
Proerectile pharmacological effects of Tribulus
terrestris extract on the rabbit corpus cavernosum.
Ann Acad Med Singapore 29(1): 22-26, 2000.
27. Ang HH, Cheang HS: Effects of Eurycoma
longifolia jack on laevator ani muscle in both
uncastrated and testosterone-stimulated castrated
intact male rats. Arch Pharm Res 24(5): 437-440,
2001.
28. Ang HH, Ngai TH: Aphrodisiac evaluation in non-
copulator male rats after chronic administration of
Eurycoma longifolia Jack. Fundam Clin Pharmacol
15(4): 265-268, 2001.
29. Ang HH, Ikeda S, Gan EK: Evaluation of the
potency activity of aphrodisiac in Eurycoma
longifolia Jack. Phytother Res 15(5): 435-436,
2001.
30. Ang HH, Cheang HS, Yusof AP: Effects of
Eurycoma longifolia Jack (Tongkat Ali) on the
initiation of sexual performance of inexperienced
castrated male rats. Exp Anim 49(1): 35-38, 2000.
31. Ang HH, Sim MK: Eurycoma longifolia increases
sexual motivation in sexually naive male rats. Arch
Pharm Res 21(6): 779-781, 1998.
32. Ang HH, Sim MK: Eurycoma longifolia JACK and
orientation activities in sexually experienced male
rats. Biol Pharm Bull 21(2): 153-155, 1998.
33. El-Thaher TS, Matalka KZ, Taha HA, Badwan AA:
Ferula harmonis 'zallouh' and enhancing erectile
function in rats: efficacy and toxicity study. Int J
Impot Res 13(4): 247-251, 2001.
34. Ratnasooriya WD, Dharmasiri MG: Effects of
Terminalia catappa seeds on sexual behaviour and
fertility of male rats. Asian J Androl 2(3):13-219,
2000.

safran çiçeği · #5 01.07.08, 16:03

35. Nocerino E, Amato M, Izzo AA: The aphrodisiac
and adaptogenic properties of ginseng. Fitoterapia
71 Suppl 1: S1-S5, 2000.
36. Kim HJ, Woo DS, Lee G, Kim JJ: The relaxation
effects of ginseng saponin in rabbit corporal
smooth muscle: is it a nitric oxide donor? Br J Urol
82(5): 744-788, 1998.
37. Chen X: Cardiovascular protection by ginsenosides
and their nitric oxide releasing action. Clin Exp
Pharmacol Physiol 23(8): 728-732, 1996.
38. Chen X, Lee TJ: Ginsenosides-induced nitric
oxide-mediated relaxation of the rabbit corpus
cavernosum. Br J Pharmacol 115(1): 15-18, 1995.
39. Zheng BL, He K, Kim CH, Rogers L, Shao Y,
Huang ZY, Lu Y, Yan SJ, Qien LC, Zheng QY:
Effect of a lipidic extract from lepidium meyenii on
sexual behavior in mice and rats. Urology 55(4):
598-602, 2000.
40. Onuaguluchi G, Nwafor P: Pharmacological basis
for the use of the antivenene water soluble extract
of Diodia scandens as a laxative, oxytocic agent
and a possible aphrodisiac in traditional medicine
practice in eastern nigeria. Phytother Res 13(6):
459-463, 1999.
41. Pittler MH: Yohimbine in therapy of erectile
dysfunction. Fortschr Med 20;116(1-2): 32-33,
1998.
42. Riley AJ: Yohimbine in the treatment of erectile
disorder. Br J Clin Pract 48(3): 133-136, 1994.
43. Saito TR, Hokao R, Aoki S, Chiba N, Terada M,
Saito M, Dohbutsu A, Amao H, Wakafuji Y,
Sugiyama M, et al: Central effects of yohimbine on
copulatory behavior in aged male rats. Jikken
Dobutsu 40(3): 337-341, 1991.
44. Costa R, Marino A: On the eventual psychotropic,
cardiovascular and aphrodisiac properties of
yohimbine, an old drug with new indications. Clin
Ter 129(3): 159-168, 1989.
45. Subramoniam
A,
Madhavachandran
V,
Rajasekharan S, Pushpangadan P: Aphrodisiac
property of Trichopus zeylanicus extract in male
mice. J Ethnopharmacol 57(1): 21-27, 1997.
46. Taha SA, Ageel **, Islam MW, Ginawi OT:
Effect of (-)-cathinone, a psychoactive alkaloid
from khat (Catha edulis Forsk.) and caffeine on
sexual behaviour in rats. Pharmacol Res 31(5):
299-303, 1995.
47. Islam MW, Tariq M, Ageel **, al-Said MS, al-
Yhya **: Effect of Salvia haematodes on sexual
behaviour of male rats. J Ethnopharmacol 33(1-2):
67-72, 1991.
48. Ilarionov I: Androgenic and aphrodesiac action of
the medicinal plant Lithospermum Arvense (bird
millet) Eksp Med Morfol 28(1): 28-33, 1989.

kaynak pdf

» Nüve Forum » akademik » Fen Edebiyat Fakültesi » Biyoloji Bölümü »

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Bunlara Baktınız mı?