Coğrafya öğretimi için stratejiler

Ayşe Dürdane Erduran · #11 10.05.08, 18:59

3 Bütün erkek ve kız öğrencilere ulaşabilmek için sınıf içi yöntem ve stratejilerinizi ayarlamanız gerekmektedir. Örneğin, öğretmen tarafından yöneltilen iyi sorulardan, öğrencilerin tamamı fayda sağlayacaktır. Bunun yanında, daha yavaş öğrenen öğrencilere zorluk derecesi daha az olan sorular ve daha çok tekrarlama soruları yöneltilmelidir. Bu tip öğrencilerin, daha kolay okuma malzemesine ve öğretmen tarafından yönlendirilen daha fazla çalışmaya ihtiyaçları olacaktır.

Ayşe Dürdane Erduran · #12 10.05.08, 18:59

4 Öğretmen, üniversite ile ilgisi olmayan öğrencilere yönelik, daha uygun dersler oluşturmak için önderlik yapabilmelidir. Lise sınıflarındaki sosyal bilimler dersleri, genelde, üniversite programlarına daha iyi durumdaki öğrencilerin girmesi için, öğrencilerin birbirlerinden ayırılmasına olanak tanıyan bir yol olarak değerlendirilmektedir. Bu, çok büyük sayıda öğrencinin, yüksek öğrenimden başka, alanlarda da kendilerini geleceğe hazırladıkları düşünülürse, bu pratikte kabul edilebilir bir durum oluşturmaz. Sosyal bilimler derslerinin, bu tip öğrencilere fayda sağlayacak bir başka hizmeti daha olmak zorundadır. Bir demokraside, vatandaşların sahip olması gereken bilgi birikimi, beceri ve yaklaşımların geliştirilmesi hedeflerini bu derslerin taşıması gerekir.

Öğretmenler, daha sonra, kendi sınıflarındaki geniş kapsamlı bireysel farklılıklarla ilgilenmek zorunda olacaklardır. Öğretmenler, öğrencilerin tamamı için iyi bir öğrenim ortamı oluşturmaya çalışmak zorundadır. Öğretmenlerin, öğrencilerinin tamamına ulaşmalarına yönelik, burada hepsini sıralayamayacağımız kadar çok sayıda teknik mevcuttur. Buna rağmen, aşağıda kendi sınıflarınızda uygulayabileceğiniz fikirlerin yer aldığı kısa bir listeye yer veriyoruz.

· Çeşitli kitaplar ve okuma pasajları kullanın. Böylece herkes faydalanarak okuyabilir.

· Olabildiğince fazla sayıda grup çalışması kullanın; daha zeki öğrencileri danışman öğretmen olarak kullanın.

· Okumada yaşanan zorlukların, sonucu etkileyecek önemde olmaması için değişik etkinlikler kullanın.

· Akademik olarak zayıf öğrencilere yönelik, sorunlarına çare olacak yardımları düzenlemeye çalışın.

· Elinizden geldiği kadar görsel malzeme kullanın.

· Okuma ile ilgili olmayan etkinlikleri de içeren ev ödevleri düzenleyin.
· Öğrencileri cesaretlendiriniz ve bir şeyi iyi yaptıkları zaman onlara övgü dolu sözler söyleyin.

· Yavaş giden öğrencilerinize yardımcı olabilmek için öğretmenin yönlendirdiği çalışma bölümleri oluşturun.

Ayşe Dürdane Erduran · #13 10.05.08, 19:00

7.1.3 Açık kitap dersleri ve güdümlü çalışmalar

Sınıfınızdaki öğrencilerin hemen hepsi, sosyal bilimlerde kullanılan becerileri öğrenirken yardıma ihtiyaç duyarlar ve çoğunun da çok fazla yardıma ihtiyacı vardır. Öğrencilerin neden yetersiz oldukları hakkında düşünebileceğiniz şey her ne olursa olsun, onların nerede olması gerektiğini istediğiniz yerden değil, öğrencilerinizin kaldığı yerden itibaren öğrencilerinizle çalışmak zorundasınız.

Açık kitap dersleri ve yönlendirilen çalışmalar, sosyal bilimlerde zor malzemelerin okunup anlaşılmasının öğrenilmesinde, öğrencilere yardımcı olacak iki stratejidir. Bu stratejilerin kullanılmasına yardımcı olabilecek bazı anahtar sorular aşağıda yer almaktadır.

Ayşe Dürdane Erduran · #14 10.05.08, 19:01

1 Öğrenciler, açık kitap dersleri ve güdümlü çalışmalardan ne şekilde faydalanabilirler?

· Sosyal bilimler ders kitabı ve malzemelerinin okunmasında öğrencilerin hepsi birtakım yardımlara gereksinim duyarlar. Genelde, daha küçük yaştaki öğrenciler ile akademik olarak daha az yönlendirilen öğrenciler en fazla yardıma ihtiyaç duyarlar.

2 Bu tür dersler ne zaman kullanılmalıdır?

· Senenin başında, çoğu sınfta en fazla yardıma ihtiyaç duyan öğrencilerin belirlenmesinde. Kitapların kullanılmasına yönelik beceriler, kitapların dağıtılması ile başlatılabilir.

· Kağıtların yazılması veya kütüphanenin kullanılması ve diğer kaynakların kullanımı gibi yeni beceriler, öğrenciler kendi becerilerini ortaya koyarken, onları yönlendirmek amacıyle uygun bir zamanda devreye sokulur.

· Bir ünite çalışmasına yönelik tekrar mahiyetinde alıştırma olarak.

3 Bu teknikler, dersin tamamını içine alacak şekilde mi yoksa dersin bir bölümünde mi uygulanmalıdır?

· Bununla ilgili kesin bir kural yoktur, fakat çoğu zaman, olması gerektiği gibi dersin bir bölümünü teşkil edecek şekilde olması gerekir. Öğretmenler tarafından belirtilecek ortak bir ifade şu olmalıdır: ‘Çoğunuz (örneğin, harita işaretleri) konusunda zorluk çekiyorsunuz. Haydi, şimdi öğrendiklerimizi tekrar edelim.’

· Bazen, öğretmenler, sınıfın bir bölümü diğer çalışmalarını sürdürürken, yardıma ihtiyacı olan küçük bir öğrenci grubu ile ilgilenme durumunda kalabilir.

· Daha yavaş öğrenen öğrenciler, büyük ölçüde yönlendirilen çalışmaya ve kitabın okunmasında yardıma ihtiyaç duyarlar.

4 Öğrencilerden, açık kitap çalışmalarında ve güdümlü çalışmalarda hangi özel becerilerin öğrenilmesi istenir?

· Cümleleri sesli bir şekilde okuyarak, yazarın kitaplarda sözünü ettiği şeyleri kendi cümleleri ile aktarmaları.

· Bir paragraf veya bölümdeki ana fikrin araştırılarak sessizce okunması.

· Okuma bölümünden, öğrencilerin arkadaşlarına sorabilecekleri bazı kavrama sorularının liste halinde hazırlanması.

· Bilgi almak amacıyla, kitabın içindekiler kısmını kullanma; grafiğin ve çizelgenin ana fikrini veren bir alt yazının yazılması.

· Okuma pasajında adı geçen kilit insanların, fikirlerin, yerlerin ve tarihlerin listelenmesi.

· Kitaptaki bölümün veya kısmın taslağının hazırlanması.

5 Bu derslerde öğretmenin rolü nedir?

· Üniteye başlamak için hazırlık testleri yazılması.

· Yönlendirilen çalışma süresince küçük bir öğrenci grubu ile çalışılması.

· Kitabın kullanımını gerektiren problemlerin öğrencilere verilmesi.

· Öğrencilerle bireysel çalışma yapabilmek için odada sürekli dolaşılması.

· Karşılaştırma yapabilmek için sınıfa başka ders kitaplarının da getirilmesi.

Yönlendirilen okuma dersi üzerine yazılmış Ünite 4’deki malzemeleri tekrar gözden geçirin. Daha sonra, öğrenciler arasında geniş çaplı akademik kabiliyet farkları bulunan bir sınıfın coğrafya dersine ait bir GOD yazın.

Ayşe Dürdane Erduran · #15 10.05.08, 19:01

7.1.4 Güncel olaylar ve çağdaş konuların öğretimi

Öğrencilerin orta öğretime katılım gereksinimlerinin önemli nedenlerinden birisi, zamanın olaylarına ışık tutmaktır. Sosyal bilimler, dünyada neler olup bittiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Fakat bu anlayış, otomatik olarak tarih veya coğrafyayı işlemenin bir ürünü şeklinde yansımaz. Bu tür bir anlayış, günümüzde yaşanan olaylar ile geçmişte yaşanan olayları fiziksel çevremiz ile bağlantı kurmak için öğretmenlerin bilinçli bir çaba sarfetmesi ile oluşur.

Bu konu dahilinde, güncel olaylar ile gündemdeki konuların öğretilmesine değineceğiz. Yukarda adı geçen her iki terim, gündemde yaşanan olayların, genel olarak modern dünyanın süregelen bir çalışması olarak algılanması gerçeğini vurgulamak için kullanılmıştır. Güncel olayların işlenmesi, sadece sosyal bilimler sınıflarını bir parça canlandırmak amacıyle eklenmiş birşey olmamalıdır. Aynı şekilde, sıcak konuları yalnızca başlıklarıyla gözden geçirmemelidir. Bunun yerine güncel olaylar programı, çağdaş dünyanın temel olayları üzerine yoğunlaştırılmalı ve tarih ile coğrafyanın bu olaylara ait anlayışın oluşmasına ne gibi katkılar sağlayacağını açıklamalıdır.

Güncel olaylar ile gündemdeki konuları öğretmek için sıralayacağımız nedenler şu şekilde özetlenebilir:

· Günümüz dünya toplumlarında yaşanan olayların anlaşılmasına katkıda bulunmak.

· Öğrencilerin derin ilgisini hem ulusal hem de uluslararası olaylara yönlendirmek.

· Güncel olayları izleme alışkanlığı kazandırmak.

· Öğrencilere, yetişkinlerin dünyasına ait olaylara katılma anlayışı kazandırmak.

Ayşe Dürdane Erduran · #16 10.05.08, 19:01

Güncel olaylar sınıflarda nasıl ele alınmalıdır? Aşağıda, deneyimli coğrafya öğretmenleri tarafından kullanılan bazı öneriler yer almaktadır.

1 Günlük düzenli derslerinizde, güncel olaylar için her zamanki referansları kullanın. Burada temel sorumluluk öğretmenlere düşmektedir; öğretmen güncel olaylar üzerine sürekli eğilmek ve bunları sınıfta gereken yerlerle ilişkilendirmek için ciddi şekilde çaba harcar.

2 Öğrencilerin, günlük süreli kaynaklardan öğrendikleri olaylar ile ilgili raporlarını sunmaları için, tercihen dersin başında, öğrencilere hergün birkaç dakika süre ayırın.

3 Her hafta, gündemdeki konular üzerine hazırlanan raporlar ve tartışmalar için özel bir zaman (belki sadece yarım saat) ayırın. Öğrencilerden tartışmayı bireysel olarak yönlendirmeleri istenebilir.

4 Gazete ve dergilerden haritalar toplayınız; öğrencilere haritaların doğruluk oranlarını ölçmelerini isteyin.

5 Dergileri, bunları tamamlayıcı coğrafi içeriklerle (Atlas veya National Geographic, eğer varsa) birlikte sunun. Öğrencilerin sözlü raporları için birtakım makaleler kullanın.

Ayşe Dürdane Erduran · #17 10.05.08, 19:02

Coğrafya derslerindeki güncel olaylar için hangi tür konular uygundur?

1 Türkiye ve dış ülkelerde yayınlanan gazete ve dergiler, kırsal kesimin problemlerini anlatan makaleleri sık sık yayımlamaktadır. İstanbul’daki Habitat II kongresi buna iyi bir örnektir. Bu tür makaleler genelde, öğrettiğiniz derse doğrudan bağlanabilecek coğrafi bir içerik taşır.

2 Deprem ve fırtınalar gibi ulusal doğal afetler, fiziksel coğrafya konusuna bağlanabilir. Örneğin, tektonik plakalar veya hava durumu.

3 Ulusal sınırların dışına çıkan veya birden fazla ulusu etkileyen problem ve konular genelde iyi birer coğraya konularıdır. Bunlara örnek olarak, kıtlık, hava ve su kirliliği, asit yağmurları, sivil savaşlar, dünyanın geniş çaplı ısınması, uzay yolculuğu, Birleşmiş Milletler Barış Gücünün misyonu vb. verilebilir. Öğrencilere, bu konularla ilgili hikayeleri izlemelerini ve haberlerde görülen bu temalarla ilgili hikaye türünde kısa bir raporu sınıfa sunmalarını ödev olarak verin.

4 Tampon mahsüller, diğer milletlerde var olan kuraklık ve kıtlık yerel Türk topluluklarında etkiler yaratabilmektedir. (örneğin tohum fiyatlarının artması veya azalması) Bu tür olaylar, öğrencilerin kendi topluluklarındaki büyükleriyle iletişim kurmalarına ve onların, bu olayların etkileri hakkındaki tahminlerini öğrenmeleri için iyi fırsatlar yaratmaktadır.

Güncel olayların işlenmesi, işlenen suçların rapor edilmesi veya iki başlı buzağının doğması örneklerinde olduğu gibi, sadece yüzeysel olmamalıdır. Bu tür olaylar öğrencilerinize ilginç gelebilir, ama bunlar, coğrafya derslerinizdeki gündemdeki konuların işlenmesinin temel amacına hizmet etmeyecektir.

Ayşe Dürdane Erduran · #18 10.05.08, 19:02

7.1.5 Görsel kaynaklar

Bu dersimizin başında, eski bir arap atasözünü hatırlatmıştık: Duyduğum zaman, unuturum; gördüğüm zaman, hatırlarım; yaptığım zaman, anlarım. Sosyal bilimler üzerine yazılan kitaplar çok miktarda karmaşık terminoloji içerirler. Eğer bizler de öğretmek istediğimiz şeyleri görsel olarak göstermeden öğretirsek, öğrencilerimiz öğrettiğimiz şeyleri kolay kolay anlayamayacaklardır. Bu konu kapsamında, sınıfınızı görsel kaynaklar kullanarak ilginç bir hale getirebileceğiniz ve getirmeniz gereken çeşitli tipte kaynaklardan söz edeceğiz.

Resimler : Coğrafyayı öğretirken kullanacağınız resimler hiç kuşkusuz çok değerlidir. Çöl, kilise veya iş adamı takım elbisesi gibi terimler, eğer bu yerleri ve nesneleri veya bunların resimlerini daha önce görmediyseniz size ne ifade edecekti? Kelimeler kullanarak resimler oluşturmak mümkün olabilir, fakat resimler ebedi olarak yüzlerce hatta binlerce kelimeye bedeldir.

Nedendir bilinmez, bazı coğrafya öğretmenleri sınıflarında resimler kullanma konusuna ilgisiz kalmaktadır. Belki de bunun nedeni bunların nasıl kullanılacağı hakkında daha önce hiç düşünmemiş olmalarıdır. Böyle bir durumun sizin başınıza gelmemesi için, aşağıda bu resimleri nasıl kullanacağınıza dair bazı ipuçlarına yer verilmiştir.

· Resimleri sık sık kullanın. Coğrafya görsel bir öğretim dalıdır. Öğrencilerinize göstermek istediğiniz şeyleri, onları yerine götürüp gösteremeyeceğinize göre, bu durumda yapılacak en iyi şey resimler kullanmaktır.
· Resimleri nerede bulursanız toplayın. Arkadaşlarınıza ve akrabalarınıza, iyi resimler bulabilmek için, eski dergileri karıştırmak istediğinizi söyleyin.
· Öğrencilerin resimleri incelemelerine yardım için, iyi soru sormayı öğrenin. Bu resimde ne görüyorsun? Daha başka neler görüyorsun? Bunlar niye önemlidir? Resimde size mantıklı görünmeyen şeyler nelerdir? Resimde bakıp da anlamadığınız neler görüyorsunuz?
· Resimlerinizi saklayın. Resimleri önce panoya asınız, daha sonra tekrar kullanmak üzere toplayıp dosyalayınız.

Filmler, film şeritleri ve video kaydedicileri (VCR) : Bu tip malzemeler, sınıfınıza inanılmaz çeşitte konuyu getirebilme olanağı tanıyacaktır. Okullarda kullanılmak üzere yüzlerce film ve film şeritleri hazırlanmıştır ve bir o kadar da ticari amaçlı hazırlanan fakat öğretirken de kullanabileceğiniz faydalı filmler vardır. Video kaydedicinin esnek yapısı ise harikuladedir. Televizyonun, coğrafya konusunda yayımlayacağı en iyi programı kasete alabilir ve daha sonra kullanmak üzere de saklayabilirsiniz.

Fakat bu cihazların bir dezavantajı vardır. Satın alınacak filmler çok pahalıdır ve kiralanması halinde ise kullanımı pek yararlı olmamaktadır. Film şeritleri elbette daha ucuzdur, fakat filmlerin ve televizyon programlarının olduğu kadar dramatik çekiciliği yoktur. Video kasetler tekrar tekrar kullanılabilse de, dar bütçeli bir okulun bütçesine, TV monitörleri ve kameralar da dahil edilirse, büyük külfet getirecektir.

Bu araçların kullanımı yönünde yine de birçok yarar vardır. Açıklaması güç bazı doğal olguların kavramlarını oluşturmakta kullanılması, saklama kolaylığı, defalarca kullanılabilir özelliği ve şu ana kadar keşfedilen en değerli haberleşme aracı olan televizyona ulaşabilme imkanı sayılabilecek yararları arasındadır. Video kaydedicilerinin özellikle ne şekilde kullanılabileceğini düşünmek için harcayacağınız birkaç dakika bile birçok yaratıcı öneri ortaya çıkartacaktır.

Öğrenciler, bu tip görsel cihazlara karşı doğuştan ilgili görünmelerinden dolayı, kullanımları diğerlerine göre daha kolaydır. Sınıfa göstereceğiniz malzemeyi önce gözden geçirmek ve seçilen malzemeyi öğrenciler izlerken, onları yönlendirecek birtakım sorular hazırlamak her zaman için akılcı bir davranış olacaktır. Öğrencilerinizin raporlarını kaset hazırlayarak verme ihtimalini hiçbir zaman göz ardı etmeyin.

Tebeşir tahtası, diyagramlar, maketler ve diğer görsel cihazlar: Az önce bahsettiğimiz cihazlardan farklı olarak, bunlar çok ucuzdur. Hantal özellikleri ile tebeşir tahtası veya kara tahta, Türkiye’nin hemen hemen her okulunda bulunur. Coğrafya öğretiminde sık sık kullanılabilir veya kullanılmalıdır. Bir dersin taslağını çıkarırken, okuma dersinde öğrencilere yabancı gelen bazı kelimeleri göstermede, yanıtlanması istenen soruların liste halinde sıralanmasında ve sınıfınıza göstermek istediğiniz bir haritanın şematik çizimi veya kaba çizimler için çok faydalı ve kullanışlıdır. Tahtayı kullanırken, öğrencilerinizin tamamının tahtayı görebildiğinden ve yazım hatası yapmadığınızdan emin olun.

Parçalara bölünerek kopyası çıkartılan şema ve şekillerin önce duvar panosuna, daha sonra da duyuru panosuna iğnelenmesi ile mükemmel birer öğretim malzemesi kullanımı oluşur. Basit bir şema veya şekil ile bir ürünün nasıl yapıldığını gösterebilir, bir siyasi partinin nasıl çalıştığını ya da bir nehrin drenaj sistemlerini açıklayabilirsiniz.

Ayşe Dürdane Erduran · #19 10.05.08, 19:03

7.1.6 Bilgisayar teknolojisi ve coğrafya öğretimi

Eğitimde, teknoloji kelimesi, öğretmenlerin işlerini daha iyi yapmak için kullandıkları şeyler anlamına gelir. Bahsettiğimiz şeyler - tebeşir tahtaları, şekiller, maketler ve resimler- eğitim teknolojisinin yapı taşlarıdır. Bunlar, cazip görünen bilgisayar donanım ve yazılımları ile karşılaştırıp ihmal edilmemesi gereken, inanılmaz ölçülerde faydalı öğretim araçlarıdır. Fakat göz önüne almamız gereken yeni bir şey daha vardır. Bilgisayar devrimi diye anılan gelişmeler, herkes tarafından kullanılan yeni teknolojiler ortaya çıkarmıştır. İnsanlar artık, bilgi çağı, bilgi yolu ve birbirine bilgisayar ağları ile bağlı küresel köylerden sözeder olmuştur. Bu bölümde, sözü edilen bu devrimin öğretmenleri ve okul yapılarını ne şekilde etkileyebileceği üzerinde duracağız.

Bazı insanlar, Türkiye’deki okullarda bilgisayar devriminin daha yeni başladığını ve öğretmenlerin, bilgisayarları konu olarak ele almalarının zaman kaybından başka birşey olmayacağını savunabilirler. Okullarda çak az sayıda bilgisayar vardır ve çoğu da insanların düzenli yazılar hazırlamalarını ve çalışmalarını daha kolay şekilde saklamalarına yönelik programları öğretmek üzere donatılmıştır. Gerekli sayıda bilgisayarın okulların tümünde yer alması birkaç yıl daha alacaktır.

Bu tür bir yaklaşımı reddediyoruz. Bilgisayar devrimi bir gerçek olarak ortadadır ve bu derste kısaca bahsetmemek büyük bir hata olacaktır. Bilgisayarın temel olduğu ve onunla birlikte ortaya çıkan teknolojinin birçok şekli, bu muhteşem kapasiteli bilgisayarların öğrenme üzerine etkileri konusunda bu günlerde geleceğin öğretmenlerini birşeyler öğrenmeye zorlamaktadır.

Hızla değişim gösteren bilgisayar dünyası ortamında, şu anda yapacağımız örnekli bir açıklamanın bir süre süre sonra modası geçmiş olacaktır. Bu yüzden, örnek öğretim etkinliklerini sıralamak yerine, biz sadece, hızla gelişen büyüleyici teknolojik dünyaya kendinizi hazırlamak için yapabileceğiniz ve yapmanız gereken beş öneri vereceğiz.

1 Onları kullanmayı öğrenin. Elbette, birçoğunuz zaten bunu yapabilir durumdadır, ama olmayanlar bir an önce bilgisayar dilini öğrenmelidir. Bu dersin oluşturulmasını destekleyen proje, aynı zamanda üniversitelerde bilgisayar laboratuarları kurarak, bilgisayar öğreniminin buralarda gerçekleştirilmesi olanağını yaratacaktır. Elenize geçen her şansı değerlendirin. Klavyeyi kullanmayı bilmiyorsanız, öğreniniz; hem kişisel bilgisayar (PC) hem de Macintosh makinalarını kullanmayı öğrenin. Üniversitenin bilgisayarlarla ilgili sağladığı her türlü imkanı ve bunların fonksiyonlarını öğrenin.

2 Coğrafi bilgi sistemleri hakkında bilgi edinin. (CBS) CBS, fiziksel ve insan özellikleri hakkında bilgi işlem veri bankası içeren bir sistemdir. Bilgisayar özelliği taşımasından dolayı, CBS verileri çok çabuk analiz edebilir. CBS’ler şu an çok pahalı sistemler olsalar dahi, teknoloji ilerledikçe bunların fiyatı ileride düşecektir. Üniversitedeki coğrafya profesörüne, CBS’lerinin ulaşabileceğiniz en yakın yerini, bunların içerdikleri bilgileri ve nasıl kullanıldıklarını sorun.

3 Uluslararası ağı (Interneti) öğrenin. Internet, birçok bilgisayar ağını birbirine bağlayan bir elektronik haberleşme şebekesine verilen addır. Internetin kullanımını öğrenmeniz, siz ve öğrencilerinizin faydalı bilgiler edinebilmeleri için inanılmaz bir görüş imkanı yaratacaktır.

4 Bilgisayarda neler olduğunu araştırın. Daha önce kullandığımız inanılmaz kelimesini kısa bir aradan sonra tekrar kullanmaktan nefret ediyoruz, fakat bu kelime, hem genel kullanım ve hem de okullarda kullanımı açısından, her ay çok geniş miktarlarda bilgisayar destekli öğrenim malzemesi yaratılmasını açıklayan tek uygun kelimedir. Bu malzemeler hakkında birşeyler öğrenmenin en iyi yolu, bir bilgisayar satış mağazasına gitmek veya bir bilgisayar fuarına katılıp, sosyal bilimler sınıflarına yönelik malzemeler hakkında sorular sormaktır. Buralarda, videolarla birlikte CD-ROM’lar, haritalar, şemalar, gerçekler, dünyada yaşanan sıcak gelişmelerle ilgili fotoğraflı yazılar ve diğer tipteki veri sonuçlarını bulabilirsiniz. Gerçekten inanılmaz !

5 Değerlendirin, değerlendirin ve değerlendirin. Eğer okulunuzda bir bilgisayar merkezi varsa veya sınıfınızda bir ya da birkaç bilgisayar varsa, atacağınız bir sonraki adım, bu malzemelerin sınıflarınızda kullanımının yararlı olup olmayacağına ve eğer yararlı olacaksa nasıl kullanılacağına karar vermektir. Bunlardan bazıları, hedeflediğiniz amaçlara yönelik hiçbir fayda sağlamayabilir, fakat bilgisayar kullanımı ile hazırlayabileceğiniz birçok dramatik ve uygulamaya değecek dersleri de bulabilirsiniz.

Dersleri nasıl hazırlayacağınızı zaten biliyorsunuz, şimdi yapacağınız şey, sadece konunun üzerine gitmektir.

Ayşe Dürdane Erduran · #20 10.05.08, 19:03

7. 2 Harita becerilerinin öğretilmesi

7. 2.1 Harita kaynakları

Haritalar, coğrafyacının birlikte çalışması gereken en faydalı araçlardır. Burada kullanılan
araç kelimesi yerinde bir kelimedir, çünkü coğrafyacı, gerçekten de haritaları, bir marangozun çekiç ve testere kullandığı gibi kullanır. Tek fark şudur: marangoz, kullandığı araçlar olmadan uzun ve yorucu bir zaman harcayarak bir evi yapabilir. Coğrafyacı ise, haritaların yardımı olmadan dünyayı incelerken büyük bir engelle karşılaşır.

Coğrafyacı için doğru olan birşey, aynı zamanda öğrenci için de doğrudur. Öğrenciler dünyayı öğrenmek için, haritaları kullanmak zorundadır; bunun başka yolu yoktur.

Bunun, bir coğrafya öğretmeni için ne anlama geldiğini şu şekilde açıklayabiliriz: Yeterince harita ve konuyla ilgili kaynaklar, öğrencilerin kullanımına sunulmalıdır. Bu kaynaklar sadece öğrencilerle derste kullanılırken değil, her zaman görüşe açık olmak zorundadır. Haritalar, kolay referans kullanım ortamı yaratılması için, sınıfta en öne veya kenar duvarlara, görüşe açık şekilde yerleştirilmelidir. Yer küresi veya yerküreleri, aynı şekilde sınıfta kolay görünür bir yerde olmalı ve öğrenciler sık sık bunların kullanımına yönlendirilebilmelidir.

Haritalar, öğreniminize katkı sağlaması amacıyle kuracağınız laboratuarların etkin bir parçası olmalıdır. Aşağıda, bunlara dahil edilmesi gereken harita ve diğer kaynak çeşitlerinin bir listesi yer almaktadır.

· Dünya duvar haritası, fiziksel ve siyasi dağılımları gösteren, tercihen 1/25,000,000 ölçekli

· Takım halinde kıtaları gösteren duvar haritaları, fiziksel ve siyasi dağılımları gösteren, tercihen 1/6,000,000 ölçekli

· Türkiye haritaları, fiziksel ve siyasi dağılımları gösteren, tercihen 1/500,000 ölçekli

· Fiziksel ve siyasi dağılımları gösteren küreler

· Sınıfta takım halinde masa üstü atlasları

· Harita izleme tablosu, ışıklandırılan bir küre, gökyüzünü anlatan açık bir küre

Bu malzemeler, öğretmenliğe başladığınız zaman büyük bir ihtimalle elinizin altında olmayacaktır. Birkaç yıl geçtikten sonra, elinizde gerekli sayıda kaynak harita olması için çok uğraş vermeniz gerekebilir. Öğretmen, malzemeleri nasıl elde edebilir? Bunun için izlenecek en iyi yol, okul müdürüne gidip, MEB’den temin edilecek malzemeler listesine bu haritaların da eklenmesini istemektir. Haritaları, Silahtar Caddesi No:21 Gazi Mahallesi -Ankara adresindeki Ders Aletleri Yapım Merkezi’nden (DAYM) temin etmek mümkündür. DAYM, MEB tarafından onaylanan resmi nitelikli haritaları ve diğer malzemeleri yayınlamaktadır ve genelde bunlar ellerinde bulunmaktadır. Diğer iyi bir merkez de Milli Savunma Bakanlığıdır (MSB). MSB, diğerlerine göre daha ucuza temin edilebilecek, dünya atlası ve birçok mükemmel Türkiye haritaları yayınlamaktadır. Harita yayınlayan Hammond, Rand McNally gibi uluslararası büyük şirketler çok sayıda malzeme yayınlamaktadır, fakat bunlar İngilizce’dir.

Bütün bunlar, kulağa kolaymış gibi gelmektedir, fakat gerçek anlamda malzemeleri temin etmek zordur. Okul müdürünün ısmarlayacağı birçok malzeme ve yapacağı çok işi vardır, bütçeye göre harcayacağı fazla bir parası da yoktur. Öyleyse coğrafya öğretmenlerinin israrlı olma zorunluluğu vardır. Öğretmenler, öğrencilerinin ihtiyaçlarını, bir kez daha, kibarca, fakat ısrarlı bir şekilde belirtmek zorundadır. Bununla birlikte, veli gruplarından yardım istemeli ve yayımcılara ücretsiz malzeme vermeleri için ricada bulunmalıdır.

Gereken bütün harita malzemelerinin bu kaynaklardan temin edilemediği hallerde, harita yayıncısı şirket ve hükümete ait yayıncılar tarafından satılan daha çeşitli kaynaklar yerine, evde yapılan haritaları koyarak açığınızı kapatabilirsiniz. Örneğin harita hazırlamanın bir yolu, opak bir projektör kullanarak harita, atlas ya da kitaplardan kopyalar çıkartmaktır. Sınıfınızın duvarına bir parça poster panosu yerleştirin ve kopyesini almak istediğiniz haritayı bu pano üzerine yansıtın. Keçeli bir kalem kullanarak, kopyalamak istediğiniz şeyin taslağını izleyerek çizin; özellikle belirtmek istediğiniz şeyleri renkli gösterin. Bu şekilde yapacağınız haritalar, evde yapılmış gibi gözükecektir, fakat bu durum hiç haritanızın olmamasından çok daha iyidir.

Masa üstü atlasları temin edememişseniz, öğrencilerinizden bunları kendilerinin hazırlamasını isteyebilirsiniz. Örneğin her yeni üniteye başlarken, işleyeceğiniz yerlere ait taslak haritaları öğrencilerinize verebilir, işleyeceğiniz belirgin kısımları, üzerine çizmelerini isteyebilirsiniz. Her bölge için öğrencilerinizin şu haritaları yapmaları gerekmektedir: yükseklik, iklim, toprak özelliği, nüfus dağılımı ve ekonomik faaliyetler. Daha kısa bir zaman zarfında, öğrencilerinizin, referans olarak kullanabilecekleri düzenli ve kendisine ait bir masa üstü atlası olacaktır. Değişik tiplerde birçok atlasın öğrencilerinizin görüş ve kullanımına açık olması ve tüm bunları derste işlemeniz zaten mümkün değildir.

Nelerin gerekli olduğu konusunda bir kazanım elde etmek biraz yaratıcılık gerektirebilir, fakat bunu yapmak da mümkündür.

7.2.2 Temel harita becerilerinin geliştirilmesi

Aşağıda, temel harita becerilerinin geliştirilmesine yönelik iki ders, öğrencilerle, tekrar gözden geçirilmek üzere verilmiştir.

Örnek öğretim etkinliği 1: Bu basit etkinlik, harita sembollerini tekrar gözden geçirmek amacıyla hazırlanmıştır. Özellikle, sonbaharda yaz tatilinden okula dönen genç öğrencileriniz için faydalı olacaktır.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç