Coğrafya öğretimi için stratejiler

Ayşe Dürdane Erduran · #1 10.05.08, 18:49

Giriş

‘Coğrafyanın biliminin araştırdığı olgu, bir yerin özelliğinin genel olarak anlaşılmasından öte, bir yerleşim birimini diğerlerinden farklı kılan tüm olguların uyuşumudur. Coğrafya birçok soru yöneltir: İnsanlar niçin birşeyler yaptıkları yerlerde yaşarlar ? Yaşadıkları bu yerin ya da şu yerin potansiyeli nedir? Ne, ne miktarda ve nerede mevcuttur?’

Bir coğrafyacının, coğrafyanın önemini vurgulayan bu tür bir anlatımı, bu dersin bakış açısını yansıtmaktadır. Biz, öğrencilerin bir yerin neye benzediği hakkında genel bir bilgi edinmelerini istiyoruz. Öyleyse, bizler de coğrafyayı, anlamayı geliştirecek şekilde öğretmeliyiz. Sağlam bir coğrafya eğitimi, öğrencilere, yerleri, isimleriyle, bulundukları konumlarıyla ve bunun da ötesinde, coğrafya olgusu hakkında gerçeğe dayalı bilgi sağlamalıdır. Fakat tüm öğrencilerimizin öğrendikleri şeyler bir seri ezberlenen olgulardan oluşursa, öğrencilerin fazla birşey öğrenmedikleri ortaya çıkar ve belleklerine yerleştirdikleri bu bilgileri çok çabuk unutacaklardır.

Öyleyse, öğrencilere bağlantılı bir dünyada yaşadıklarını ve burada tüm yerlerin ve insanların bir biriyle ilişkili olduğunu öğreten strateji ve yöntemler kullanmalıyız. Bizler, bu birbiriyle bağlantının ne olduğunu anlamalarına yardımcı olacak birtakım yollar aramak zorundayız.

Birbiriyle bağlantılı olmak, gerçekte coğrafyanın içeriğini teşkil eder. Ana hedefi, öğrencilerin bilgi edinmelerine yardımcı olmak, çevrenin insanları ne yönde etkilediğini, insanların kendi coğrafya çevrelerinde buldukları şeylere nasıl yaklaştıkları konularında öğrencilere anlama becerileri kazandırmaktır. Kısaca, herşeyin nasıl birbiri ile ilişkili olduğunu gösterir.

Ünite 7, öğrencilerinizin coğrafi olarak eğitilmesine yardımcı olacak bazı etkinlik ve alıştırmaları içermektedir. İlk olarak, çalışmanızda kullanacağınız uygun metot ve etkinliklerle ilgili birtakım genel yorumları yaparak işe başlayacağız. Daha sonra, öğretirken kullanabileceğiniz veya benzeri dersler için model teşkil edecek birkaç örnek dersi size sunacağız.

» Nüve Forum » akademik » Fen Edebiyat Fakültesi » Tarih Bölümü

Ayşe Dürdane Erduran · #2 10.05.08, 18:50

7.1 Rehber ilkeler ve kullanışlı teknikler

7.1.1 Yöntemler: kısa bir tekrar ve özet

Konumuzun hemen başlarında, Ünite 1’de iki temel öğretim yaklaşımınden söz etmiştik. Bunlardan biri, davranışcılık denilen öğrenme kuramı ile ilgili bir metot olan öğretmen merkezli diye adlandırdığımız yaklaşımdı. Burada, öğretmen temel rolü üstlenmektedir. İşlenecek konunun içeriğine ve ne zaman işleneceğine, hangi kitapların okutulacağına, hangi ödevlerin verileceğine ve bunların ne zaman tamamlanacağına ilişkin kararları öğretmen kendi başına alır. Öğrenciler, öğretmenden veya kitaptan bilgi alarak öğrenirler. Bunaanlamlı öğrenme (reception) denmektedir.

Diğeri ise, bilişsel öğrenme psikolojisi üzerine kurulmuş, öğrenci merkezli yaklaşımdır. Burada ise öğrenciler temel rolü üstlenmektedir. Öğretmenin rolü, öğrencilere kendi öğrenimleri ile ilgili sorumluluk bilincini yükleyerek, onları güdülemek, canlandırmak ve yönlendirmektir. Kullanılan metodlar problem çözme ve keşif metotlarıdır. Buna da keşfederek öğrenme denmektedir.

Ünite 1’de, her iki yaklaşımın da, sosyal bilimlerde kullanışlı ve geçerli yaklaşımlar olduğunu belirtmiştik. İşe yeni başlayacak bir öğretmen olarak, hangi yaklaşımı seçeceğiniz büyük ölçüde öğretmenin ne derece otoriter olması gerektiğini düşünmenize ve kullanılan belirli bir yaklaşım ile kendinizi ne derece güvenli hissettiğinize bağlıdır.

Başarılı bir öğretimin anahtarı, öğrencilerin kendi öğrenmelerine aktif katılım göstermelerini sağlamaktır. Bunu, hem öğretmen hem de öğrenci merkezli bir sınıfta gerçekleştirmek mümkündür. Fakat nasıl? Coğrafya, sonunda başarılı bir öğretimi garanti eden, izlenecek bir takım özel kurallara sahip değildir. Ama, iyi bir öğretim gerçekleştirmek amacıyla, kendi tekniklerinizi oluştururken kullanabileceğiniz ve kullanmanız gereken pek çok ve öneri vardır. Aşağıda metotlar ve stratejiler ile ilgili beş genel öneri yer almaktadır.

Ayşe Dürdane Erduran · #3 10.05.08, 18:50

1 Becerilerin ve üst düzey düşünme stratejileri öğretiminin üzerinde durun. Neden ve nasıl gibi soruları yöneltmeyi alışkanlık haline getirin. Neden böyle düşünüyorsun? Bu yerleşim biriminde yaşayanların, aynı bölgede, yetiştirmek için belirli bir ürünü neden seçtiklerini tahmin ediyorsun? Çevrelerine ne gibi etkilerde bulunuyorlar? Çevreleri kendilerini nasıl etkilemiştir? Bu tür sorular, öğrencilerden coğrafya hakkında eleştirisel düşünmelerini ve hayatlarıyla olan ilişkisini algılamalarını istemektedir.

Ayşe Dürdane Erduran · #4 10.05.08, 18:51

1 Çeşitli öğretim ve değerlendirme stratejileri kullanın. Arazi gezileri (Ünite 4’e bakın) verilecek coğrafi fikirlerle, ilk deneyimi gerçekleştirmek için mükemmel bir olaydır. Coğrafya, katılım sağlayarak öğrencilerinin ilgisini çekebilecek diğer etkinlikleri de vermektedir. Bunlardan birçoğu bu ünitede belirtilmiştir. Bunlardan başka düzinelerce benzer etkinlikleri düşünmekte zorluk çekmeyeceksiniz. Ayrıca, öğrencilerinize ezberlenmiş cevapları olan sorular yöneltmek yerine, onlardan öğrendiklerini uygulamaya sokacak değerlendirme stratejilerini kullanmaya çalışın.

Ayşe Dürdane Erduran · #5 10.05.08, 18:51

Sınıf içerisinde veya dışında bir coğrafya laboratuarı kurun. Coğrafya laboratuarı, atlaslardan oluşan bir kolleksiyon, haritalar ve yer küre modelleri magazinler, coğrafya konularında haber oluşturan öyküler, harita izleme masası ve bir kum tablosundan oluşur. Dışarıda oluşturalacak bir laboratuar ise okul bahçesinde öğrencilerin rahatlıkla girip çıkabilecekleri bir köşeye kurulabilir. İşe başlarken ilk yapılacak şey bir hava ölçüm istasyonu kurmak olacaktır. Başlangıçta yapacağınız şey, hava durumunu günlük olarak saptamak için, bir yağmur miktarı ölçüm standı, bir termometre ve bir de barometre edinmektir. Arzu ederseniz, öğrencilerin diğer gözlemleri yapmalarına imkan tanıyacak örneğin teleskop gibi malzemeleri de yukarıdakilere ekleyebilirsiniz

Ayşe Dürdane Erduran · #6 10.05.08, 18:51

1 Sürekli olarak, öğrencilerinize coğrafyanın, hayatlarının büyük bir kısmını 21. yüzyılda geçirecek insanlar ile doğrudan ilişkili olduğunun altını çizerek vurgulayın. Gazete ve dergilerde çıkan coğrafya içerikli yayınlara ve coğrafya hakkında bilgi veren televizyon programalarının kullanımına olanak tanıyın.

Ayşe Dürdane Erduran · #7 10.05.08, 18:51

1 Coğrafyanın işlenmesini geniş yer şekilleri üzerine odaklayınız. Özel yerleşim birimleri ve yerlerin isimleri genelde coğrafyanın esas işi olduğu sanılmasına rağmen, bunların yerine, temel kavram ve genellemeler üzerinde durun. Fiziksel ve sosyal çevreler arasındaki ilişkiler önemli şeylerdir.

Ayşe Dürdane Erduran · #8 10.05.08, 18:52

7.1.2 Bireysel farklılıkların karşılanması

Lise öğrencileri farklı ölçü ve şekillerde gelirler. Bazıları fiziksel ve duygusal olarak yetişkin birer insan gibi olgun olurlar; diğerleri ise çocuk gibi davranırlar. Bazıları okula istekli ve öğrenmeye hazır olarak gelir; diğerleri ise oldukça isteksizdirler. Akademik başarı ölçü alınarak seçilen belirli bir okul için bile, öğrenciler arasında dillerini kullanma şekli, okuma kabiliyetleri ve sosyal tutumlarında farklılıklar gösterirler.

Öğretmenlerin, bu farklılıkları anlayabilmesi ve aklın kullanımını gerektiren becerileri nasıl olusa olsun, tüm öğrencileri derse katılıma davetkar dersler hazırlamanın yollarını bilmeleri çok önemlidir. Aynı şekilde, öğretmenin, her öğrencinin okulda yer alma ve öğrenme haklarına sahip olduğunu iyi anlaması da çok önemlidir. Sosyal bilimlerden alınan içerik ve genellemeler, üniversiteye gidecek öğrencilere olduğu kadar gitmeyeceklere de uygunluk taşımaktadır.

Öğrenciler arasındaki bu büyük farklılık, çok dikkat çekici olduğu kadar umut kırıcıdır. Tecrübeli ve iyi yetişmiş öğretmenler bile bütün bu farklılıkları tam olarak hesaba katamamaktadır. Fakat her öğretmen, kendi sınıflarında var olan, çeşitli derecelerdeki farklılıklar için yöntemler uygulamayı düşünebilir. Bireysel farklılıklarla karşılaşıldığı hallerde, izlenebilecek yollardan bazılarını içeren özet ifadelere şimdi bir göz atalım. Öğretmen olarak ne yapabilirsiniz?

Ayşe Dürdane Erduran · #9 10.05.08, 18:53

1. Öncelikle, öğrencilerin değişim gösteren becerileri karşısında kendi yaklaşımlarınızı inceleyebilirsiniz. Öğrencilerin tümünün öğrenebileceğine inanıyor musunuz? Öğrencilerin bilgi düzeylerine akademik becerileri ve sosyal birikimlerine bakmaksızın, öğretmenlerin, öğrencilerinin tümüne ulaşmak için gayret gösterme konusunda belli bir sorumluluk taşıdıklarına inanıyor musunuz? Eğer bunlar yaklaşımlarınız değilse ve bu fikirleri benimsemiyorsanız, yeni bir iş kolunda çalışmayı düşünmeye başlamalısınız.

Ayşe Dürdane Erduran · #10 10.05.08, 18:58

2 Öğrencileriniz hakkında öğrenebileceğiniz mümkün olan herşeyi bilmek için araştırma yapmalısınız. Erken ve geç ergenlik arasındaki temel farkı bilmeniz gerekir. Aynı şekilde sosyo-ekonomik, ve benzeri farklılıklar arasında var olan özellikleri araştırıp bulmaya çalışmanız gerekir. Bu farklılıkların, öğrencilerin okula ve öğretmene olan yaklaşımlarını nasıl etkileyeceğini anlamaya çalışın.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Bunlara Baktınız mı?