Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Tarih Bölümü > Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

Tarih Bölümü hakkinda Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler ile ilgili bilgiler


B. Sefaretnamesi 10 Kasım 1791 tarihinde Şumnu'dan hareketinden itibaren başlayıp, İstanbul***8217;a dönene kadar 227 gün (7,5 ay) süren113 seyahat notlarını havi bir Sefaretname kaleme alarak114 Avusturya(Nemçe) örneği ile Avrupa ahvaline

Like Tree1Likes

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #11  
Alt 20.05.08, 21:31
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

B. Sefaretnamesi
10 Kasım 1791 tarihinde Şumnu'dan hareketinden itibaren başlayıp, İstanbul***8217;a dönene kadar 227 gün (7,5 ay) süren113 seyahat notlarını havi bir Sefaretname kaleme alarak114 Avusturya(Nemçe) örneği ile Avrupa ahvaline (kültürel Ekonomik, sosyal, siyasi ve askerî) dair tetkiklerini padişaha sunmuştur. İleride göreceğimiz gibi, bu bilgileri bilhassa Nizam-ı Cedit hareketine önemli ölçüde kaynaklık etmiştir. Ayrıca Türk Yenileşme tarihine olan katkısı dolayısıyla Osmanlı tarihine dair önemli vesikalar arasında zikredilmektedir.115 Bunun ne kadar doğru olduğu etkilerinin ortaya koyulması ile ispatlanabilir.
Ebubekir Ratib Efendi'nin Sefaretnamesi 490 büyük sayfadan ve iki fasıldan oluşur.
Birinci Fasıl Askerî kuvvetler(3 mukaddime, 11 Makale ve 1 sonuç )
Birinci Mukaddime: Askerî kuvvetlerin 4 esası, 2. Mukaddime: Harbiye Nezareti'nin merkez teşkilatı, 3. Mukaddime: Askerin organizasyonu ve eğitimi.
Birinci Makale: Askerin kaynağı, 2. Makale Subayların yetiştirilmesi, 3. Makale: Askerî Akademiler, 4. Makale: Savaş ve barışta askerîn durumu, 5. Makale: Kıtalar, yönetim, araç ve gereçler, 6.Makale: Askerî sınıfların donanımları, 7. Makale: Askerî sınıflar, 8.Makale: Askerîn yiyecek ve içecekleri, 9. Makale: Subayların rütbe ve hizmetleri, 10. Makale: Seferde ordunun hareketi ve 11. Makale: Yedek kuvvetler, 1. Sonuç Avrupa devletlerinin orduları.
Alıntı ile Cevapla
  #12  
Alt 20.05.08, 21:32
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

İkinci Fasıl: Ekonomik, sosyal ve kültürel durum.116
Şimdi Ebubekir Ratib Efendi***8217;nin Gözlem ve tetkiklerine kısa kısa değinerek bir bakış aşısı oluşturmaya çalışalım:
1. Halkın ve Kentlerin Refahı ve Güvenliği
***8220;... Avrupa devletlerinde vergisini veren ve yasalara uyan bir kişiye, hiç kimse ***8216;Gözünün üstünde kaşın vardır.***8217; diyemez. Hangi kumaşı isterse giyer, istediğini söyler, yer, içer, gezer, iner, biner. Hiç kimse bir başkasının evine, iş yerine giremeyeceği gibi, yiyeceğine, giyeceğine karışamaz... Ne zaman halktan vergi alınsa karşılığında bir kâğıt (makbuz )verilir. Makbuzsuz hiç kimseden para alınmaz, alınırsa gider, şikâyet eder... Her eyalette birkaç kadılık vardır ki, onlara kriminant ve de Senyoriye derler. Her kazada iki kalem vardır ki, bunların biri emlak ve arazi konularıyla ilgilenir ki, buna Gürziriçyan derler... Kasabalarda her sarayın ileri gelen ustalarının oluşturduğu bir kalem vardır. Kasabanın imarıyla uğraşır... Köy, kasaba ve vilayette ***8216;Obersatı, Mayor Oberlaydınant***8217; adı verilen komutanların yönetiminde ***8216;Miriçya***8217; denilen askerî birlikler vardır. Bunlar, büyük kavgalar, eşkıyalık ve isyanların dışında yönetime karışmazlar. Devlet işleri ***8216;Poliçya***8217; subaylarının görevleridir***8230;***8221;
***8220;...Her mahallenin bir papazı vardır ve bunlar ölüm doğum işleriyle ilgilenir. Papazlar, öleni ayrı, doğanı ayrı deftere günü ayı ve yılı ile yazarlar ve bu defterleri Viyana'daki kaleme gönderirler...***8221;
***8220;***8230;Avusturya'da hiçbir yerde soyluların dışında kimseyi işsiz komazlar. Hiç kimse bir başkasına yardım etmez. Bu nedenle Avrupa'da dilencilik yoktur***8230;***8221;
***8220;***8230;Herkes haklarının korunması için hiyerarşik sıra ile en üst yetkiliye başvurabilir. Hatta bunlardan olumlu sonuç alamazsa, kralın huzuruna çıkıp; sorununu anlatmaya hakkı vardır***8230;***8221;
***8220;***8230;Avusturya'da köyler kral, prensler ve soylular tarafından ticaret ve ziraata uygun yerlerde kurulur ve masrafları hazineden karşılanır. Burada oturmak isteyenlere, bir ev ve 34 dönüm arsa, her eve gerekli eşya ayrıca çift için iki beygir, saban demirleri v.s. aletler bir araba, bir inek verilir. Çiftçiler on dönüm vergiden muaftır. Mülkleri ailelerine miras olarak kalır. Köylüler, 154 gün kralın arazisinde çalışırlar***8230;***8221;
***8220;***8230;Avusturya'da komiserler, müfettiş köy ve şehir kethüdaları ve murahhaslar(tahsildar) durumunda olan kişilerdir... Komiserler maaş aldıkları yerlerin emrinde çalışırlar... Yaşlılar heyeti ayrıca seçilen kişinin çalışmalarına nezaret eder... Komiserler, tüm kararları yardımcıları ile görüşerek verirler. Kendi başlarına karar vermek yetkileri yoktur. Hatta bir olumsuz oy bile olsa o karar uygulanmaz...***8221;.117 görüldüğü gibi Ebu Bekir Ratıp Efendi, Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi***8217;nin yaptığı gibi sosyal hayata dair gözlemleri oldukça detaylı olmuş ve Avrupa***8217;nın sosyal hayatına dair notları; Avusturya örneğiyle Osmanlı ülkesine taşımıştır. Bu bilgiler yeni yeni merak edilmeye başlanan Avrupa***8217;ya dair bilgiler Osmanlı aydınına önemli dersler içermektedir.
2. Mahkemeler
***8220;... Avusturya'da şeriat yoktur. İsa peygamberin dinsel kuralarından sadece nikâh ile ilgili olan kısmı kalmıştır. Miras konusunda bile dinsel kurallar geçerli değildir. Kralın yönetiminde dinsel kurallar etkili değildir. Şu anda tüm Avrupa ülkeleri bu şekildedir. Gerçi din vardır fakat yasalar, her kral zamanında ihtiyaçlara göre konmuş kurallarla uygulanır. Bunlarda hukuk iki türlüdür. Birincisi hakları diğeri ticaret, mal ve mülkle ilgilidir. Birinciye Kriminal ikinciye Çol denir. Viyana'da 4 Mahkeme vardır. Bunlar Tumle, Neoble, Triponal Meastro ve Triponal Militeri Bu dördünden başka iki büyük mahkeme vardır. Birisi Uble Çol'dur ki, ilk dördünün kararlarına razı olmayanlar buraya başvurur. İkincisi Supreme Coctici'dir. Bu yüksek mahkemedir. Onun üstünde bir diğeri yoktur. Buralara hasım taraflar değil, onların adına ***8216;Avukatlar***8217; gelerek taraflar adına işleri yürütürler. Bunlar, yaptıkları iş karşılığında belirlenen miktarda ücret alırlar. Hangi tarafın avukatı güçlüyse o kazanır...***8221;.118 Bu bilgiler de Avusturya adalet sistemi ve örgütüyle ilgili çıkarımlar yapmak için önemli malzemeler sunmaktadır.
3. Hastaneler
***8220;... Her kentin büyüklüğüne göre sayıları değişik hastaneleri vardır. Viyana'da da masrafları Kral tarafından karşılanan bir hastane kurulmuştur... Viyana'nın varoşunda bir hastane daha vardır. Burası da büyüktür. Fakat masrafları kralın hazinesinden değil, vakıf gelirlerinden karşılanmaktadır. Halka hizmet veren bu kuruluşta alt, orta, üst tabakaların yerleri başka başkadır. Ancak burada herkese eşit davranırlar. Veremeyecek olanlardan
para istenmez. Fakat durumu iyi olanlardan günde Onar krocer alınır. Zenginler ise, günde bir Front verirler. Bütün Avrupa'da olduğu gibi Avusturya da halkın sağlığına çok önem verilir.***8221;
***8220;***8230;İmparator Joseph, hastane içinde bir doğumevi de yaptırmıştır. Burada kocası olsun, olmasın her kadın doğum yapabilir. Doğum yapan kadınlardan kocası olmayanlara hiç kimse kim olduğunu soramaz... Bu hastanelerden başka 5-10 yerde bakımevleri vardır...***8221;.119 Bu gözlemler de Avusturya örneği ile Avrupa***8217;da sosyal devlet anlayışı hakkında bilgiler sunmaktadır.
Alıntı ile Cevapla
  #13  
Alt 20.05.08, 21:37
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

4. Ekonomi, Ekonomik Kaynaklar Madenler
a. Ticaret
***8220;... Avrupa devletleri ticarete pek önem verirler. Bu nedenle ticaret üzerine birçok kitap yazılmış ve çeşitli sistemler geliştirilmiştir... Yabancı ticaretten gümrük ve vergi almak, kendi tüccarına kolaylık sağlamak her devletin politikasıdır. Avrupa devletleri, her malı kendi yapmaya ve bunları kullanmaya özen gösterirler. İmkânlar ölçüsünde yabancı mal kullanmaktan kaçınırlar. Böylece ülkenin geliri de dışarı gitmeyerek halkın refahı için kullanılmış olur. Örneği Prusya'da eskiden kumaş dışarıdan alınırken, bundan önceki Prusya kralı birçok imalathane açarak ve başka ülkelerden ustalar getirterek kumaş sanayiini geliştirmiştir ki, bugün Prusya dışarıya kumaş satmaktadır***8230;***8221;
***8220;***8230;Viyana civarında kurulmuş olan bez ve sim mevcuttur... Avusturya memleketlerinde tömbeki azdır ve tümü Osmanlı ülkesine satılır... Konak, han, mağaza ve imalathane gibi iş yeri kurmak isteyenlere kredi verirler ve her türlü kolaylığı sağlarlar... Avusturya sınırını geçtikten sonra ekilmemiş bir karış araziye rastlanmaz. Bazı yerlerde iki üç araba geçecek kadar geniş yollar yapılmış, bu yolların iki tarafında sürülmüş, ekime hazırlanmış veya ekilmiş bakımlı araziler uzanmaktadır. Avusturya'da tarımla uğraşanları da devlet destekler, onlara tarla, tohum, hayvan ve gerekli aletler verir...***8221;.120
b. Vergi
***8220;...Avusturya'da verginin çeşidi o kadar çoktur ki, anlatması uzun sürer. Temel vergiler arazi ve emlak vergileridir. Bu gibi taşınmaz mallardan % 12 vergi alınır. Hububat, meyve, orman ve su ürünleri vergisi de yine % 12'dir. Maaşı 2000 fiyoretten az olanlardan % 5, fazla olanlardan % 10 vergi alınır. Viyana'da sokaklar cam fenerlerle aydınlatılır. Bunların özel hizmetlileri vardır. Bunla için de vergi alınır. Dükkân sahiplerinden yılda 3 fiyorent, büyük baş hayvanlardan 2 fiyorent, küçükbaş hayvanlardan bir kroçer alınır...***8221;.121
c. Banka
***8220;..Bankalar, para alış verişi yapılan yerler, banka kâğıdı ise onunla alışveriş edilen ve para yerine geçen kâğıtlardır. Bunların belirli bir miktarı olmayıp, piyasanın ihtiyaçlarına göre mevcudu azalır ve çoğalır. Avusturya'nın iki çeşit banka kâğıdı vardır. Bunlardan birisi halk tarafından kullanılan ***8216;Bank Kapitole***8217;dir ki, şu anda piyasada bunun mevcudu 20.000.000'dur Bu para piyasada değerini kazanmaktadır her kesimde eksiksiz olarak kabul edilir...
İkincisi ise (temessük) senet şeklindedir ki, bu dört kısımdır. Bunlardan biri bankaya yatırılan paraya altı ayda % 4 faiz veren ve alınıp satılan temessüklerdir. İkincisi bankaya yatırılan paralara altı ayda % 4 faiz veren (Proveçilyan Opelbahciyan) denilen senetler, üçüncüsü tüm Avrupa ülkelerinde olan ve altı ayda bir faiz veren krala ait kâğıtlardır. Dördüncüsü ise Viyana'da maden senetleriyle ilgili olan banka kâğıtlarıdır.
Avusturya'nın yıllık geliri 65.431.500 fiyorenttir. Ancak bir bilinmeyen fakat 2.500.000 tahmin edilen, diğer gelirleriyle birlikte bu bütçe 71.000.000 ve 73.000.000 fiyorent tahmin edilir***8230;***8221;.122 Şeklindeki bilgiler, Avusturya***8217;nın ekonomik sistemi hakkında çıkarımlar yapma olanağı sağlamaktadır.
5. Yollar ve Posta Sistemi
***8220;***8230;Viyana'da yollar gayet bakımlı ve temizdir. Yol, daha yapılırken iyi olmasına özen gösterilir. Yolun yapılışında olduğu gibi kullanılmasında da iyi olmasına özen gösterilir...***8221;
***8220;***8230;Avusturya'da posta üç çeşittir: Yol postaları, mektup postaları ve yük postaları. Menzilhaneler, güvenli ve düzenlidir. Halka saygı olarak mektuplar ve paketler postane mührüyle mühürlenir. Menzilciler yanlarında çalışan sürücüleri hizmetkârı ve diğer çalışanları dürüst ve güvenilir kimselerden seçilir***8230;***8221;
***8220;***8230;Halktan olsun olmasın menzilhaneye kim önce gelirse atları Ona verirler. Kimse kimseye tercih edilmez. Hak, önce gelenindir***8230;***8221;.123
6. İstenbil ve Lotarya
***8220;***8230;İstenbil, ülkedeki tüm senetlerin, veraset kâğıtlarının, kıymetli yazıların, defterlerin, poliçelerin yazıldığı mühürler ve değerli kâğıtlardır. İstenbili kullanmanın bir tarife ve ücreti vardır. Devlet, bu kâğıtlardan iki kroşerde 2,5 fiyorente kadar ücret alır. İstenbil, Avusturya hazinesine yıllık 700.000 fiyorent gelir sağlar***8230;***8221;
***8220;***8230;Lotarya denilen ve kendine has büroları, yöneticileri, minstre (Başkan) ve kâtipleri olan bir oyun vardır. Buna katılmak isteyenler 5***8211;6 gün önceden bu dükkânlara gelerek beğendikleri bir numarayı ve kendi isim ve unvanlarını büronun defterine yazdırırlar ve belirlenmiş olan ücreti verirler. 1'den 90'a kadar rakamlar kâğıtlara yazılır ve bunlar küçük torbalar içinde ayrı kutulara konur. Belirlenen günde katılanların önünde kutudan bir çocuğa 5 rakam çektirilir. Bu rakamlar kazanan numarayı oluşturur. Büro kazananlardan % 6 kâr alır. Devlet bu oyunlardan 3.000.000 fiyorent kazanır***8230;***8221;.124
Bunlardan başka cıva tuz ve diğer madenlerle gümrükler Avusturya'ya gelir kazandıran ekonomik dallardır. Ayrıca madenlerin iletilme sisteminden de bahseder.
Alıntı ile Cevapla
  #14  
Alt 20.05.08, 21:38
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

7. Sosyal Konular
a. Kadınlar
***8220;... Avrupa memleketlerinde evlenme ve boşanma bazı kurallara bağlıdır. Kadının ailede ve toplumda önemli bir yeri vardır. Herhangi bir kısıtlamaları yoktur. Bu nedenle Kral, prensler, soylular bile karılarına sözünü
geçiremezler***8221;.125
b. Balo
***8220;... Balo diye bir toplantı vardır. Orada insanlar kadın erkek samimice dans ederler. Avrupa toplumlarında dansa çok önem verilir. Özel öğretmenlerle çocuklara dans öğretilir. Toplumda dans bilmemek ayıp sayılır ve bilmek ise hüner sayılır. Dansları güzel126, güzelleri eşsizdir***8230;***8221;.127
c. Opera
***8220;... Opera, trejedya dedikleri hayalbazların, çengilerin yaptıkları şeyler gibidir. Çok gerçekçi oynuyorlar128 ve komedya dedikleri lu'b aynı meddah, çengi hikâyeleri şeklinde ve opera, hayal ile çengi lu'bların mürettep olup; ikisi de güldürür ve ekseri aşık ve maşuka dair hikâyat ezmine-i salifede olan vakıattan ibarettir. Operada 3-4 saat kalup, çok ikram gördük. Kahve yerine çikolata ve limonata ikram eylediler***8230;***8221;.129
8. Dil Akademisi
***8220;... Orda bir akademya olup, sadece Türkçe, Farsça ve Arapça dillerini öğretmeye mahsus olmakla eğer ki, içinde çeşitli diller ve ilimler de öğretilir. Fakat asıl önemli olan yukarıdaki dillerin öğretilmesidir...***8221;.130 Ebubekir Ratib Efendi'nin burada bahsettiği ***8220; Viyana Şark Dilleri Akademisi***8221;dir. Ebubekir Ratib Efendi Osmanlı Devleti'nde böyle bir eksikliğin farkındadır.131
Alıntı ile Cevapla
  #15  
Alt 20.05.08, 21:40
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

C. Ebubekir Ratib Efendi ve Sefaretnamesi'nin Etkileri

Sultan III. Selim***8217;in Osmanlı Devleti'nde, 1727'de matbaanın kurulması ile başlayan Batılılaşma hareketleri içinde; bu harekete sistemli ve kati bir yön vermesi bakımından önemli bir yeri vardır. Askerî ve teknik sahada olduğu gibi ekonomik, siyasi ve sosyal sahalarda da Avrupa'nın üstünlüğünü kabul eden Sultan III. Selim***8217;in, devletin içinde bulunduğu bu duruma çareler bulmak için planlar hazırladığı bilinmektedir.132
Tahta çıkar çıkmaz devletin içinde bulunduğu durumdan kurtulabilmesi ile ilgili olarak devlet adamlarının fikirlerini öğrenerek yapılabilecek ıslahatlar için fikir elde etmeyi düşündü.133 Ayrıca idarî, askerî ve mali sahalarda Batıdaki tecrübe ve gelişmelerden yararlanması gerektiğine inanarak Londra, Viyana, Berlin ve Paris olmak üzere belli başlı Avrupa merkezlerine sefirler gönderdi.134 Gönderdiği sefirlerden birisi de Ebubekir Ratib Efendi'dir.135 O, yukarıda da belirttiğimiz gibi Sultan III. Selim'i şehzadeliğinden beri tanıyordu ve III. Selim onun bilgi ve birikiminden haberdardı. Dolayısıyla Ona yapacağı reformlarda en azından müşavir rolü
oynayabilirdi.136
Ebubekir Ratib Efendi kendisinden beklenildiği gibi Nizam-ı Cedit'e kaynaklık edecek bilgilere havi bir Sefaretname ile Paris'ten döndü.137 Ebubekir Ratib Efendi'nin Avusturya'da bahsettiği nizam, kaide ve hürriyetlerin o sıralarda Osmanlı Devleti'nde hiç kalmadığı belirtilir.138
Ebubekir Ratib Efendi Sefaretnamesi***8217;nin asıl önemini ortaya koyan ve Nizam-ı Cedit'e kaynaklık eden ve aynı zamanda da en geniş bölümünü oluşturan kısmı 404 sayfadır.139 Avrupa'nın askerlik müesseseleri tetkik edilir. Ebubekir Ratib Efendi bu konu hakkında ordunun teşkilatı, talim ve terbiyesi, askerî okulları, askerî levazım ve kurmay eğitimi ile yetiştirilmesi gibi konularda geniş bilgiler verir.140 Bundan başka Viyana'da bulunan diğer büyük devlet sefirleriyle konuşarak, bu devletlerin askerî durumları ile ilgili bilgileri de Sefaretnamesi***8217;nde sıralamıştır.141
Bu bölümdeki bilgiler Nizam-ı Cedit ıslahatlarının kaynağını teşkil etmesi bakımından Batılılaşma hareketlerinde başlıca rol oynayan kişiler arasında zikredilmektedir. Batı hakkındaki fikirleri, Sultan III. Selim'i; ıslahat
fikrine hazırlama hususundaki çalışmaları ve Batının müesseselerini tanımak ve padişaha tanıtmak amacına matuf teşebbüsleri Nizam-ı Cedit hareketindeki tesirlerinin delili olarak kabul edebiliriz.142
Ebubekir Ratib Efendi, bu bilgileri elde etmek için oldukça uğraşmıştır. Zira gezdiği yerlerin çoğu askerî kurumlardır ve Avusturyalı bir sivilin dahi girmesine kolay kolay izin verilmemektedir. Davet edilmediği yerlere giderek Osmanlı haşmetine gölge düşürmemesi gereklidir. Ebubekir Ratib Efendi ,bu sorunu; aydınlanma hareketleriyle birlikte başlayan doğu merakını kullanarak çözmüştür.143 Böylelikle daha rahat hareket imkânı sağlayarak reformlara kaynaklık eden tetkiklerini yapmıştır.
Ebubekir Ratib Efendi'nin yaptığı tetkiklerinin başarılı ve etkili olmasındaki asıl sebep, Batı hakkındaki bilgilerinin daha eskilere dayanmasıdır. O, bu bilgileri; Halil Hamid Paşa zamanında amedî kalemine girdiği andan itibaren almaya başlamıştır. Tercümanlar vasıtasıyla Batı***8217;nın fikir cereyanlarını ve maddî anlayışa dayanmış yayınlarını takip etti. J.J Rousseau Voltaire, Montesquieu gibi düşünürlerin fikirlerinden yana olduğunu Viyana'da bulunduğu temaslardan anlamaktayız. Yine Mareşal de Saxe, Bonneval, Vauban, Montecucull, Clake Blande Philip gibi harp ilmi ve sanatı üzerine yazılmış kitaplardan da haberi vardı bu konudaki bilgileri Viyana Kütüphanelerindeki görevlileri oldukça şaşırtmıştır.144
Ebubekir Ratib Efendi'yi böyle bir bilinç yapısına iten sebep, tabii ki Nizam-ı Cedit'i zorunlu hâle getiren sebepti. Yani, Osmanlı Devleti'nin Batı karşısında düştüğü durum ve bu durumun gün geçtikçe almaya başladığı şekildi. Bu, Onda bilinçli bir düşünce ile hareket etme olanağı sağladı. Ebubekir Ratib Efendi ile birlikte artık Osmanlı Devlet adamlarının vardıkları bilinç ile devletin durumun düzeltmek amacıyla harekete geçilmesi gerektiğini kesin bir şekilde göstermiştir. Tanzimat devrini açan da bu bilincin devamı olmuştur. Ebubekir Ratib Efendi'nin Türk Yenileşme Tarihindeki uzun süreli etkisi burada yatmaktadır.
Ebubekir Ratib Efendi'nin içinde bulunduğu ruh durumu bir anlamda onun zamanına kadar yapılmaya çalışılan ıslahat hareketlerinin başarıya ulaşamaması sebebiyle yaşanan zihniyet değişikliğinin başladığını göstermektedir. Tabii ki, bunda Batı***8217;da yaşanan göz kamaştırıcı gelişmeler, Osmanlı model arayışları aşamasında Avrupa devletlerinin yöntem ve zihniyetine ilgi duyması bir başka önemli etkendir.145
Böyle bir düşünüş tarzı Ebubekir Ratib Efendi'yi aksiyon adamı yapıyor, daha Sultan I. Abdülhamit'in tahta bulunduğu sırada Şehzade III.
Selim***8217;e intisap etmiş ve yukarıda da belirttiğimiz gibi Selim'e yapacağı ıslahatlarda müşavir rolü oynamıştır.146
Böylelikle askerî alanda yapılan ve Nizam-ı Cedit olarak adlandırılan ıslahat hareketleri çerçevesinde yapılan ıslahatların (Nizam-ı Cedit ordusu Tophane ve Baruthanenin ıslahı, Donanma ve Tersanenin Düzenlenmesi, Kara Mühendishanesinin kurulması Mektebi Tıbbiyenin açılması ve bunun devamı olarak II: Mahmut zamanında Mızıkâ-i Hümayun Mekteb-i Harbiye ve bunları tamamlayıcı kurumların kurulması ) hepsinde Ebubekir Ratib Efendi'nin getirdiği bilgilerin etkisi vardır desek pek yanlış olmaz.
Ebubekir Ratib Efendi'nin etkileri sadece teknik ve askerî alanda olmamıştır. Sosyal(Hukuki), Kültürel, ekonomik ve siyasi etkileri azımsanmayacak derecededir.
Sefaretname'nin ikinci kısmını oluşturan ve 96 sayfa olan bu bölüm, ***8220;Umuru Hariciye ve dâhiliye ve edevat-ı miriye***8221; başlığını taşır.147
Nüfus siyaseti vergi nizamı ve davalar, maliye nizamı, gümrükler, postalar yollar madenler ziraat, ticaret, bankalar ve banka usulleri gibi alt başlıklara ayrılmıştır.
Avusturya'nın insan hayatına, tarıma, ziraata, adalet işlerine verdiği önem ve getirdiği düzen, o sıralarda Osmanlı Devleti'nde hemen hemen yok gibidir.148
Bu konularda padişaha birtakım tavsiyeler vermekten çekinmemiştir. Avusturya'nın ekonomi politikasını izleme olanağı bulan Ebubekir Ratib Efendi, Sultan III. Selim'e bu konuda birtakım tavsiyelerde bulunmaktan geri durmadı. Örneğin bütçe açığının azaltılması, damga resimlerinin konulması, iç ticaretin ve yerli sanatlarının geliştirilmesi,149 yerli malının kullanımının teşviki gibi temel konularda Ebubekir Ratib Efendi'nin tavsiyelerde bulunduğu görülmektedir.
Kendisinin de vardığı sonuç şöyle özetlenebilir;
1. Askerin çokluğu nizamı ve itaati,
2. Devlet bütçesinin zenginliği ve düzeni,
3. Devlet adamlarının bilgili, doğru ve sadık olması,
4. Halkın güvenliğinin sağlanması ve refahının temini,
5. Bazı devletlerle siyasi ittifaklar akdedilmesi150
Bu fikirlerle Nizam-ı Cedit'in muhtevasını teşkil eden konular karşılaştırıldığı vakit ne kadar doğru bir sonuca ulaştığı anlaşılır. Nitekim gelişen Avrupa'nın dayandığı temel kaideler de bu olmuştur.
Ebubekir Ratib Efendi ile ilgili son değerlendirme ise şu şekildedir.
a. Ebubekir Ratib Efendi, Batı***8217;nın fikir hareketlerinin maddi terakkilerinin hakiki mahiyetine ve Batı devletlerinin müesseselerine dair gerçekçi bir şekilde tetkik edebilmiş ilk Türk olarak kabul edilebilir.151
b. Değişimin bilincine varması açısından Osmanlı aydınına yol gösteren ilk örnek olarak değerlendirilebilir.
c. Sefaretnamesi, diplomasi tarihimizin önemli kaynakları arasında sayılabilecek güçlü nitelikleri üzerinde barındırması açısından kıymetli bir yere sahiptir.
ç. Getirdiği fikri alt yapı ile Tanzimat Fermanı'nı 45 yıl önceden haber verdiğini söylersek pek yanlış olmaz.152
d. Bir Osmanlı bürokratının Avrupa karşısındaki izlenimlerini yansıtan ilk eserlerden biri olan bu Sefaretname, zihniyet bakımından yapmış olduğu mukayese ve dikkatleri ***8220;Dil Akademisi***8221;, ***8220; fabrika***8221;, ***8220;fizik fenni***8221;, ***8220;poliçe***8221;, ***8220;balo***8221;, ***8220;trajedi***8221;, ***8220; komedi***8221;, ***8220;gazete gibi bazı Batılı kurumlar ve kavramlardan bahsetmesi, Batılılaşma tarihi açısından önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.153
e. Ebubekir Ratib Efendi, sosyal ve yönetim hakkında yaptığı tetkiklerde laik ve liberal anlayışın Avusturya devleti örneği ile Avrupa***8217;da yerleşmeye başladığını ortaya koymaya çalışmıştır. Bu durum, Ebubekir Ratib Efendi***8217;nin etkisiyle Tanzimat devrinden itibaren laik ve liberal anlayışın Osmanlı aydınları arasında tartılmaya başlanmıştır desek, herhâlde pek yanlış olmaz.
f. Ayrıca ülkemize (loterya) piyango ve loto gibi şans oyunları da Ebubekir Efendi***8217;nin getirdiği bilgilerin tesiriyle girmiştir.
g. Ebubekir Ratib Efendi, Batıya geçici suretle gönderilen son sefirdir.
Alıntı ile Cevapla
  #16  
Alt 20.05.08, 21:42
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

IV. Bir Karşılaştırma
Bu iki sefirin aralarındaki en önemli fark, farklı dönemlerde bu görevleri ifa etmeleridir. Dolayısıyla önem atfettikleri şeyler farklı olmuştur. Bu durum her iki Sefaretnamede kendini göstermektedir.
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet ilk defa gördüğü bir dünyanın şaşkınlığı içindedir ve durumun önemini henüz kavrayamamıştır. Dolayısıyla olayın özüne inememiş, yüzeysel görünüşün etkisinde kalmıştır.
Osmanlı aydını değişimin bilincine vardığı dönem Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet'ten daha sonradır ve Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet'in etkisinin yüzeysel olarak kalmasına; aynı zamanda da etkilerinin devlet için gerekli unsurlardan uzak konulara kaymasına neden oldu. Yani Batı tekniği ön planda olması gerekirken yaşam tarzı ön plana çıkmıştır.
Ebubekir Ratib Efendi dönemi ise belli bir bilincin farkına varmış devlet adamlarının olduğu dönemdir ve Ebubekir Ratib Efendi'nin getirdiği değişim örnekleri idrak edilmeye başlanmıştır. Sultan III. Selim ve Nizam-ı Cedit kadrosu bunu göstermiştir.
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi ise bu nitelikte devlet adamlarından yoksundur. Başta Sultan III. Ahmet ve Sadrazam İbrahim Paşa olmak üzere devlet adamları, devlet sorunlarının temelini izahtan yoksun bir bilinç ve hareket içinde idiler. Lale Devri uygulamalarının çoğu bunun göstergeleri olarak karşımızda durmaktadır.
Ebubekir Ratib Efendi'nin diğer bir avantajı gideceği yer hakkında daha önceden bir bilgi birikimine sahip olmasıdır. Bu yüzden görevinde daha rahat ve bilinçli bir şekilde hareket etme olanağı bulmuştur.
Ebubekir Ratib Efendi, Batı tekniğine uygun örneklerle yurda dönerken; Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi'de bu örnekler -matbaanın dışında-pek belirgin değildir. Ayrıca Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi Sefaretnamesinde bulunanları idrak edip keşfedecek devlet adamları sıkıntısı çekilir.
Ebubekir Ratib Efendi Sefaretnamesinde evrensel konular (Adalet, Eşitlik, Hürriyet, Mülk dokunulmazlığı gibi) daha belirgin yer tutar. Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi'de ise bunları belirgin bir şekilde bulamamaktayız.
Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi ve Ebubekir Ratib Efendi teşrifata önem vermişler ve kuralların dışına çıkmamaya, diğer sefirler gibi özen göstermişlerdir.
Hem Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet Efendi hem de Ebubekir Ratib Efendi tasvir ve gözlemlerini en ufak ayrıntılarına kadar sefaretnamelerde yer vermişlerdir.
Alıntı ile Cevapla
  #17  
Alt 20.05.08, 21:44
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Yirmi sekiz Çelebi Mehmet ve Ebubekir Ratıp Efendiler

Sonuç

Osmanlı Devleti'nin dünya görüşünün değişmesinde en önemli rollerden biri sefaretnamelere aittir. Osmanlı düşünce dünyasında, değişimin farkına varılması açısından da bu sefaretnamelerin rolleri inkâr edilemez. Sefaretnamelerin birçoğunun Osmanlı devlet adamlarının ufkunu genişletme ve yeni ufuklar açma işlevi görmesi, onların önemini bir kat daha artırmıştır.
Sefaretnameler geleneksel Osmanlı düşünce anlayışını yıkarak, kendi dışında da yeni güçlerin belirdiğini göstermek ve bu güçlere karşı başarı sağlamak için kılavuzluk etmek gibi bir işlevi yerine getirmeye çalışmıştır. Öncelikle karşılıklı diplomasi esası ile bunun ilk adımı atılmıştır. Nizam-ı
Cedit ve Tanzimat Türk Yenileşme Tarihi'nin başlıca numunelerini ortaya çıkaran düşünce sistemi de sefaretnamelerin getirdiği örneklerin eseridir.
Sefaretnameler, Türk Diplomasi Tarihi için ana kaynaklardan biri olarak önemli bir yere sahiptir. Aynı zamanda Osmanlı diplomasi felsefesinin değişmesinde ve çağa uygun bir şekil almasındaki yerleri, sefaretnamelerin önemini bir kez daha ortaya koyar. Sultan III. Selim'in uygulamaya koyduğu karşılıklı diplomasi esaslı siyaset, bu sefaretnamelerin etkisiyle olmuştur desek pek yanlış olmaz.
Osmanlı Devleti ile ilişkide bulunduğu devletler arasındaki siyasi ve kültürel ilişkilerin nitelik ve kapsamını incelemeye esas oluşturması bakımından en uygun ve değerli belge niteliği kazanan sefaretnameler, bu niteliği ile de önemini bir kat daha artırmıştır.
Uluslararası diplomasi etkileşiminde sefaretnamelerin oynadığı rol, daha sonraki dış politika için önemli ipuçlarını içinde barındırmıştır. Bu yönüyle çağdaş sefirlik geleneğinin oluşması bu ipuçları kullanılarak sağlanmıştır.
Sefaretnameler, Osmanlı devlet sisteminin Batı ile mukayese edilmesinde de önemli işlevler görmüştür. Böylece devletin, zaafı olduğu konuların ortaya çıkarılması ve bu zaaflara bile çare bulunmasını sağlayacak ipuçları vermiştir. Ancak gelinen sonuç bunlardan gereği gibi yararlanılamadığını göstermektedir.
Batı***8217;nın gelişmesinin altında yatan dinamiklerin anlaşılması ve Osmanlı Devleti'ne hareket tarzı oluşturması dolayısıyla da birer kaynak belge işlevi gören sefaretnameler, dönemin temel özelliklerini göz önüne sermesi niteliği ile de tarihî birer vesika görevini görmüşlerdir.
Sefaretnameler, aynı zamanda devlet adamı olan sefirlerin değerlendirmelerini içinde barındırması sebebiyle Osmanlı devlet adamının düşünüş tarzı ve düşüncesinin içeriğini ortaya koyarak; Osmanlı Devlet adamının, zaman içinde niteliksel değişimini yansıtması bakımından da bakış açısı yakalamak için iyi birer felsefi belgedir.

KaynakPDF
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
çelebi, ebubekir, efendiler, mehmet, ratıp

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 03:20 .