Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Tarih Bölümü > Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine yönelik

Tarih Bölümü hakkinda Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine yönelik ile ilgili bilgiler


Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine yönelik faaliyetler Sahip oldu ğ u jeopolitik ö nem dolay ı s ı yla Antakya b ö lgesi, tarih boyunca de ğ

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 28.06.08, 20:23
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine yönelik

Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine yönelik faaliyetler

Sahip olduğu jeopolitik önem dolayısıyla Antakya bölgesi, tarih boyunca değişik medeniyetlerin çatışmalarına sahne olmuş ve bunun sonucunda çok değişik medeniyetler bu bölgeden gelip geçmişlerdir. Bu çeşitlilik bölgedeki sosyokültürel yapının da farklılaşmasını beraberinde getirmiştir.
Bu bölgeye hâkim olan devletler buradaki politik etkilerinin kalıcı olması için iskân politikalarını yürürlüğe koymuşlardır. Bölge, Halife Ömer***8217;in kumandanlarından Ubeyde b. Cerrah tarafından 636***8217;da fethedildikten sonra Müslümanlar lehine bir nüfus dağılımı ortaya çıkmış ve bu durum Haçlıların Antakya***8217;yı almasına kadar devam etmiştir. Haçlıların bu bölgede prenslik kurmalarıyla birlikte Doğu Hristiyanları güçlü bir Katolik hakimiyetine girerek bölgede yeniden egemen olmuşlardır. 170 yıla varan bir Hristiyan hakimiyeti 1268***8217;de Memluklerin bölgeyi almalarına kadar devam etmiştir.1
Memluklerden sonra Osmanlılar bu bölgeye egemen olmuşlardır. Osmanlılar bu bölgeyi aldıklarında beraberinde bir Türkleştirme politikası yürütmüşler. Canbulatoğulları, Küçükalioğulları, gibi Türkmen aşiretler iskân edilmişlerdir. Bunun yanında Arap aşiretler de iskân edildiyse de bunun amacı bölgede yerleşik düzeni kurarak vergi ve asker kaybınıönlemekti.2
Nihayet Osmanlı Devleti***8217;nin zayıflamasıyla birlikte özellikle tarihten gelen güçlü bağlar sayesinde3 Fransa ve İngiltere bölgedeki varlıklarını artırmıştır. Bunun için Antakya bölgesinde eskiden beri var olan Ermeniler ile ekonomik ve siyasi bağlar kurmuşlardır.
Bölgede hüküm sürenlerin, ya da bölgenin jeostratejik konumu dolayısıyla burada çıkarları bulunan devletlerin, tarihten gelen sosyokültürel farklılıkları kullandıklarını görüyoruz. İngiliz ve Amerikan çıkarlarının o bölgede Protestanlığı yayması ya da hamiliğini yapması gibi, Fransızlar da zamanla Katolikleşen Ermenilerle iş birliği yapmıştır. Demografik ve etnik yapının politik çıkarlar için kullanıldığına bu ilişkiler iyi bir örnek teşkil eder. Bu çalışmamızda Ermenilere yönelik Sancak civarında yerleştirme faaliyetlerinin bu ilişkiler sonucunda ortaya çıktığını göstereceğiz.
1918 Kasımında Fransızlar ve İngilizler Sancak***8217;ı ileride yapacakları askerî harekâtta üs olarak kullanmak amacıyla işgal etmişlerdir. Müttefikler bu amaçları doğrultusunda Ermenilere Büyük Kilikya Ermeni Krallığı***8217;nı vaad ediyorlardı.4 Böylelikle verimli topraklarda Türklere karşı tampon bölge kurulmuş oluyordu. Sonuçta Müttefikler kökleri eskiye dayanan ve Hristiyan olan Ermenilere bölgeyi veriyorlar, Ermeniler ise yıllardır hayal ettikleri Büyük Kilikya Krallığı***8217;na sahip olmanın ilk adımını atıyorlardı.
İşgal gerçekleşirken iki müttefik ülke Sancak***8217;ın mevcut sosyal yapısını tanıdıklarından 1840***8217;larda resmî olarak direkt temas kurdukları Ermenileri de kullanmışlardır. Fransız kaynaklarına göre Sancak***8217;ın işgalinde dört bin Ermeni, asker olarak kullanılmıştır.5 Tabii ki bu durum zaten eskiden beri var olan husumeti artırmıştır. (1897 Musadağ Ayaklanması, 1909 Adana Olayları,6 1895 yılındaki olaylarda beş bin kadar Ermeni iki Fransız kruvazörü sayesinde Türk kuşatmasından kurtulup Port Said***8217;e götürülmüş, Türk ordusunun Antakya***8217;yı terk etmesinden sonra bu göçmenler tekrar yerlerine geri dönmüştür.)7

Yaşar DEMİR
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 28.06.08, 20:23
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine

Bu olaylar özellikle iki toplum arasındaki düşmanlıkları körüklemiş, bunun sonucunda karşılıklı yağmalar, çatışmalar meydana gelmiş ve yaşanan gerginlikler manda yönetimini dahi çileden çıkaracak noktaya ulaşmıştır. Öyle ki işgalden sonra Levant ordusuna bağlı ve Antakya civarının güvenliğinden sorumlu komutan dahi Ermenilerin taşkınlıklarının çekilmez olduğunu ve Ermenilerin Müslüman Senegal askerlerine saldırarak ordu nizamını bozduğunu belirtmiştir.8
İlerleyen zamanlarda manda yönetimi durumu sakinleştirdiyse de sosyal olarak Türkler ile Ermeniler arasındaki ayrılık, husumet devam etmiştir.
Çalışmamızda Fransa***8217;nın Ermenilerle arasındaki ilişkilerin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan Sancak***8217;taki faaliyetlerini inceleyeceğiz. Bu faaliyetlerin Ermeniler tarafından nasıl algılandığını, Fransa***8217;nın hangi sosyo-psikolojik etki içinde Halep ve civarına sürülen Ermenilere muamele ettiğini yansıtacağız. Yukarıda izah ettiğimiz gibi bu bölgede politik olarak var olmak, demografik yapıyla doğru orantılıydı. Büyük Kilikya Ermeni Krallığı ideolojisini coşkulu bir biçimde benimseyen Ermenilerin beklentilerinin gerçekleşememesi onların yıllarca yaşadıkları yerleri terk etmelerine sebep olmuş ve Ermenileri Halep civarındaki kamplarda yaşamak mecburiyetinde bırakmıştır. Çalışmamız Ermenilerin bazen politik ve ekonomik olarak çokça desteklendiği, bazen de politik çıkarların bir sonucu olarak terk edildiğini göstermesi bakımından ilginçtir. Bu durum Fransız çevrelerince de bilinmekteydi ki, Fransa***8217;da milliyetçi çevreler manda yönetiminin Ermenileri yalnız bırakmasını eleştiriyorlardı. Özellikle ***8220;Sadık Ermeni***8221; halkına ihanet edildiği vurgusu ön plana çıkmaktaydı.
Ankara Anlaşması***8217;ndan9 sonra (1921) Kilis***8217;in boşaltılmasıyla birlikte Ermeniler, çekilen Fransız ordusunu takip ederek Suriye***8217;de toplanmaya başladılar.10 Kilis, Payas hattının Türkiye***8217;de kalması ile birlikte, bu iki bölgenin yanında Maraş, Antep, Urfa civarında yaşayan Ermeniler Anadolu***8217;yu boşaltarak, manda yönetimince Suriye, Antakya ve Lübnan***8217;a yerleştirildiler. Sayıları hakkında çeşitli sayılar ileri sürülmektedir. Elli beş bin civarında sadece Kilis Ermenilerinin olduğu Revue de chrétienn d***8217;Orient***8217;da11 belirtilmesine karşın Nantes arşivinde bulduğumuz resmî belgede yirmi iki bin sayısı ile karşılaşmaktayız.12
Ankara anlaşmasında verilen garantilere rağmen Kilis civarındaki Hristiyanların durumu belirsizliğini korumaktaydı. Türkiye***8217;ye duyulan güvensizlik bu insanları göçe yöneltmiş ve sonuçta yirmi iki bin Hristiyan, Kilis***8217;i boşaltmıştır. Bu göç esnasında Albay (Colonel) Pettelat bu insanların ilk olarak İskenderun***8217;a gelmesini ve orada yerleşmesini sağlamıştır. Sığınmacılar Suriye***8217; ye gelmek için daha çok Mersin limanını kullanmışlardır. Yaklaşık olarak sekiz bin göçmen İskenderun***8217;a gelmiş ve 2.000***8217;i oraya yerleşmiştir.13 Özellikle laisser passer (izin)***8217;in kolayca verilmesi bu göçü hızlandırmıştır. Buna ek olarak General Dufieux***8217;nün özel çabaları ve göçmenlere iyi barınma ve beslenme imkânı sağlamasını da belirtmek gerekir.

Yaşar DEMİR
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 28.06.08, 20:24
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine

Bu göçmenlerin çoğunun Amerika Birleşik Devletleri***8217;ne gittiğini görmekteyiz. Bir kısmı Danimarka***8217;ya ve o tarihlerde iki bin beş yüzünün de Fransa***8217;ya geldiği belgelerde kayıtlıdır.14 Fransa***8217;ya gelecek olanlara pasaport verilmesi için Fransa, Amerikan vizesinin reddedilmesi şartını koşuyordu. Bunun yanı sıra da Fransa***8217;ya gelecek olanlar arasında sanatçı ya da kişisel yetenekleri ön plana çıkan insanlar tercih ediliyordu.15
Göç etmeyen insanlar için Sancak ve Halep taraflarında kamplar kurulmuştur. Bu kampların kurulmasında çok çeşitli kişilerin ve olayların rol oynadığını görmekteyiz. Lazaristerin Kırıkhan yöneticisi Papaz Malaval, Meydan-ı Ekbez misyonuna bağlı Katolik Ermenilere Kırıkhan***8217;da yerleşim
yeri kurulması için 1926 manda yönetimine başvurmuştur. Bu yerleştirme ile Beyrut, Lazkiye, Tripoli, İskenderun gibi yerlerde dağınık hâlde bulunan Katolik Ermenileri bir araya getirmeyi amaçlamıştır. Ermenilere ek olarak Maraş ve Antep***8217;ten gelen Keldanilerin de yerleştirilmesini ve böylece o bölgede bir Katolik nüfusun oluşmasını amaçlamıştır. Sonuçta bu istek kabul edilmiş ve ordu yöneticileri bu iş için 350 hektarlık bir arazi tahsis etmişlerdir.16 Ancak çalışmamızda bölgede Ermeniler çoğunluğu oluşturduğu için sadece onlara yönelik yerleştirme faaliyetlerini inceleyeceğiz. Levant seri E envanterini tarayarak yaptığımız araştırmalar sonucunda Fransız arşivinde (Quai d***8217;Orsay) bulunan belgelere dayanarak 1935 yılına kadar yapılan yerleştirmeleri, bu çalışmaların maliyetini ve mahiyetini yansıtacağız. Periyot olarak 1926-35 arasını seçtik. Çünkü bu yıllarda yerleştirme faaliyetlerinin yoğun olarak yaşandığını müşahade ettik. İltihaktan sonra meydana gelen Ermeni göçünü de konumuzun bir parçası olarak telakki ettik.

Yaşar DEMİR
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 28.06.08, 20:25
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine

Manda yönetiminin faaliyetleri
Sancak civarına yerleştirilen Ermeni aileler sosyal ve ekonomik olarak aktif durumdaydılar. Sancak***8217;taki Ermeniler eskiden beri ticaret, zanaat ve sanatla uğraşmaktaydılar. Yerleştirilen ailelerin tıpkı burada bulunan Ermeniler gibi üretken olduklarını görmekteyiz. Bunun için manda yönetimi Ermenilere gereken arazi, hayvan, tarım için lazım olan araç gereçleri sağlamıştır. Arşivdeki belgelere dayanarak aşağıda belirttiğimiz veriler manda yönetiminin bu konuda yaptığı faaliyetleri göstermektedir.
Kırıkhan: 36 aile için arsa satın alımı için 202 TL harcanmıştır.
Soğuksu: 50 aile için tarım alanı açımı, beslenme, ev yapımı, hayvan tedariki için 2476,34 TL harcanmıştır.
İkizköprü: toprak satımı, beslenme, ulaşım, ev yapımı için 1025,35 TL tahsis edilmiştir.
İskenderun: 70 aile için yerleşme alanı açılması için 232,71 TL tahsis edilmiştir.
250 hektar İkizköprü***8217;de, 110 hektar Soğuksu***8217;da, olmak üzere toplam 360 hektarlık alan 125 aile için yerleşime açıldı. Bununla beraber İskenderun***8217;da 308 çiftçi ailesi ve 963 sanatla uğraşan aileye yerleşmeimkânı sağlandı.
Özellikle Yüksek komiserlik raporlarından anladığımız kadarıyla manda yönetimi bir bedel ödeme ve diyet borcu hissiyatı içerisinde bu yardımları Ermenilere yapmaktadır. Sistematik olarak yapılan ve finansmanı sağlanan bu çalışmaların bir kısım Ermeni***8217;yi tatmin ettiği yine kendi ifadelerinden anlaşılmaktadır. Hatta bunun anlaşılması ve yerinde görülmesi için manda yönetimi Ermeni ileri gelenlerini Sancak bölgesine davet etmiştir.18
Toplam olarak 1918***8217;den 1926***8217;ya kadar olan zaman dilimi içerisinde manda yönetimi Ermeniler için 1921***8217;de 5.679.000 fr.,19 1922***8217;de 3.345.000 fr., 1923-1926 arası 310.000 fr.lık bir harcama gerçekleştirmiştir.
Sancak***8217;taki Ermeniler için 1919-1924 arası yapılan harcama 7.234.959 fr. olarak belirtilmiştir. Diğer harcamalarla beraber toplam 49.334.000 fr.lık bir masrafın yapıldığı belgede kayıtlıdır. Ancak yine belgeyi hazırlayan tarafından konulan şerhte bizzat sayı doğruluğunun yasal olarak kanıtlanamayacağı ifadesi yer almaktadır.20 Bu ifadenin resmî bir kayıtta belirtilmesi gerçek kayıtların tutulmadığışüphesini uyandırmaktadır.
İskenderun, Kırıkhan, Deyrizor, Soğuksu, Ermeniler için yerleşim alanları oluşturulmak üzere seçilmiş bölgeler olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrı yerleşim birimi açılmasının yanı sıra mevcut yerleşim birimlerinde de Ermeni sığınmacılar iskân edilmişlerdir. İskenderun merkezde de bir Ermeni mahallesi kurularak yerleşimcilerin her türlü insani ihtiyaçlarının karşılandığı, sosyal yaş**ın gereği olan okul, kilise, kültürel aktiviteler için salonlar bizzat manda yönetimi tarafından yaptırılmıştır.
Bu çabaların Türk sınırının 10 km uzağında gerçekleştirilmesi ilginç olduğu kadar da stratejik bir amaç güden faaliyet olarak algılanmıştır. Nitekim Türkiye duruma müdahale etmek istemiş ve yerleşmelerin sınırdan en az 50 km içeride olmasını manda yönetimine bildirmiştir.21 Türkiye o yıllarda az da olsa meydana gelen sınır çatışmalarında bu sığınmacıların çetelere lojistik destek sağladığını, onları barındırdığını iddia etmiştir. Fransa ise bu yerleşimcilerin sadece eskiden beri orada bulunan Hristiyan ahaliyle kaynaşması amacıyla, yani insani faktörler göz önünde bulundurularak o bölgelere yerleştirildiği karşılığını vermiştir.22

Yaşar DEMİR
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 28.06.08, 20:25
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine

Bu faaliyetler esnasındaki diğer bir tartışma konusu da sığınmacıların sayısıdır. Türk basını yazılarında yüz bin gibi bir sayı belirtmiştir. Ancak dönemin basınının durumunu göz önünde bulundurursak23 bu sayının abartılı verilerek gerek yerel dinamikleri gerekse yöneticileri yaşanan bu duruma karşı teyakkuz hâlinde tutma amacını güttüğünü düşünebiliriz. Yine sayı konusunda Celalettin Yavuz***8217;un Türkiye ve Suriye ilişkileri adlı kitabında verilen yetmiş bin sayısının da doğru olmadığı aşikârdır. Sancak***8217;taki nüfus sayımında yirmi beş bin olan Ermeni nüfusunun bir yılda yetmiş bin sayısına ulaşması imkânsızdır. Kanımızca Fransız arşivlerinin kullanılmaması yüzünden gerçek sayı tespit edilememiştir.
Manda yönetiminin bu yerleştirme faaliyetlerini beğenmeyen Ermeniler de bulunmaktadır. Özellikle Türk sınırına yakın olması Ermenilerce kaygıyla karşılanmıştır. Nitekim Ermeni kumandanlarından Hanzadiyan (Khanzadian)1933 yılında Fransız Dışİşleri Bakanı Paul Boncour***8217;a yazdığı mektupta bu yerleştirmelerin hata olduğunu ve ileride olacak bir Türk harekâtında direkt olarak Ermenilerin yine saldırıya maruz kalacaklarını
belirtmektedir.24
Gerçek olan tüm itirazlara rağmen Fransa bu faaliyetlerini titizlikle sürdürmüştür. Bulduğumuz belgede sadece 1931 yılında İskenderun***8217;da toplam dört bin Ermeni***8217;nin yerleştirildiği yazılıdır.25
Yine 1930***8217;da Kırıkhan***8217;da iki mahalle kurulmuş, Deyrizor***8217;da 112 bina Ermeni sığınmacılar için yaptırılmış, ayrıca Beyseki köyünde yerleşim alanı açmak için 2.000 Suriye lirası tahsis edilmiştir. Şimdi de 1928-1932 arası yukarıda bahsettiğimiz bu 4 merkezdeki yerleşmelerle ilgili olarak alan,aile, araç gereç, mal varlıklarını yansıtan detaylı bilgiler vereceğiz:

Yaşar DEMİR
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 28.06.08, 20:26
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine

İskenderun
İlk yerleşim 156 hektar
Ev sayısı: 61
Atölye: 1
Butik: 8
Toplam aile: 195
Kiracı: 61
Elektrik bulunmamaktadır. Kilise okul olarak hizmet vermektedir. Bu bilgi başlangıçta ilginç gelebilir. Çünkü Ermeni sığınmacılardan önce de İskenderun***8217;da Ermeniler vardı. Okul ve ibadet yeri açısından bir sorunları yoktu. Bu yerlerin yeni gelenleri taşıyacak kapasitesinin olmayışı yüzünden ve kalabalık dolayısıyla yerleşik düzenin bozulmaması için böyle bir uygulamaya gidilmiş olması ihtimali yüksektir.26
Kırıkhan
İlk olarak 1927 yılında Ermeni mahallesi kurulmuştur. 60 evde 60 aile oturmaktadır. Bu yerleşim birimi 58 erkek, 63 kadın ve 250 çocuktan müteşekkildir. Ancak 1932***8217;ye gelindiğinde bu sayı Kırıkhan merkezde 350 aileye, bağlı köylerde ise 1114***8217;e ulaşmıştır.27
Soğuksu
Yerleşim 1927***8217;de 8.000 dönüm arazi üzerinde gerçekleşmiştir. Yerleşimcilerin sayıları 40 evde; 40 erkek, 39 kadın, 85 çocuktan mürekkeptir. Mal varlıkları:
10 ahır, 4 at, 20 öküz, 50 inek, 35 dana, 10 koyun, 20 eşek, 400 tavuk.
Araç gereç: 20 araba, 60 kazma, 40 kürek, 40 tırpan.
Hasat: 1927***8217;de 2000 okka buğday, 1500 okka yulaf, 800 okka mısır, 1200 okka sergho, 300 okka fasulye, 80 okka elma, 80 okka şeftali, 80 okka erik, 2000 okka soğan, 1500 okka karpuz.28
Fransa bu yerleştirme faaliyetlerinde sadece kendisi masrafları üstlenmekle kalmamış, bunun yanında sivil toplum örgütlerinin de bağışlarını kabul ederek ve hatta Cemiyet-i Akvamdan da ödenekler sağlayarak çalışmalarını yürütmüştür. Örnek verecek olursak 1935 yılında Fransa 3.000.000 fr. Cemiyet-i Akvam 7.000.000 fr., Comité britanique unifié (Birleşik İngiliz Komitesi) 2.495.724, 85 fr., Comité Arménien(Ermeni Komitesi) 217.971 fr., Union Général Arménienne(Genel Ermeni Birliği) 127.110 fr., Near East Association (Yakın Doğu Derneği) 337.080 fr., diğer örgütler 163.429 fr. vermişlerdir.29 Bu ödenekler için la Banque de Pays bas (Hollanda bankası) aracı olmuştur. Yine Cemiyet-i Akvam ödeneklerden Asuri ve Kuzey Suriye Kürtlerinin de yararlanmasını istemiştir.30 Böylece azınlıklarla Cemiyet-i Akvamın yakından ilgilendiği görülmektedir. Otuzlu yıllarda Cemiyet-i Akvamın en önemli gündemlerinden biri azınlık hakları meselesi olmuştur. Birçok oturumunda azınlıklar meselesinin görüşüldüğü tutanaklardan anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki veriler manda yönetimi altındaki tüm Ermeniler için yapılan bağışlardır. İncelediğimiz bölge ile ilgi olarak bağış kayıtlarına rastlamamakla birlikte, otuzlu yıllarda yapılan harcamaların belgeleri arşivde mevcuttur. Yine örnek olması açısından belirtecek olursak, 1931 yılında Soğuksu için 400.000 fr., Kırıkhan için 134.000 fr., İskenderun için 53.000 fr., Beyseki Köyü için ise 48.000 fr. para harcanmıştır.31
Tüm bu faaliyetlerin bölgenin ekonomik olarak kalkınmasına katkıda bulunduğunu söyleyebiliriz. Çünkü gerek altyapı faaliyetlerine başlanması gerekse bina yapımı dolayısıyla meydana gelen ekonomik sirkülasyon ve sıcak para girdisi bölgeyi iktisadi açıdan canlandırmıştır. Nitekim Türkiye iltihak sonrası Fransa***8217;nın altyapı, bina harcamalarına karşılık 7.000.000 fr ödeyerek bahsi geçen masraflara katkıda bulunmuştur.32
Ancak bu yerleştirme çalışmalarının beraberinde Sancak siyasi hayatında tahribatlar getirdiği de muhakkaktır. Nitekim seçimlerde ve memur atamalarında karşılıklı yaşanan hoşnutsuzluklar zaman zaman çatışmalara dönüşmüştür. Bu bölgeye sığınmacı olarak yerleştirilen Ermenilerin tam bir huzur duyduklarını söylemek güçtür.

Yaşar DEMİR
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 28.06.08, 20:26
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine

Ermeniler***8217;in Sancak***8217;tan Göçü
Özellikle 1934***8217;ten itibaren Türkiye***8217;nin bu bölge üzerindeki baskısının artması onları tedirgin etmiştir. İlk olarak 1932***8217;de Sancak***8217;a bağlı Kessap bölgesi Ermenileri, Lazkiye bölgesi ile olan ekonomik ilişkilerini gerekçe göstererek Sancak***8217;tan ayrılmayı teklif etmişlerdi.33 Antakya Fransız mandasına bağlı gizli servis elemanları ise raporlarında Ermenilerin esasen Türkiye***8217;den çekindiklerinden bu bölgeden ayrılmak istediklerini, ekonomik faaliyetlerin Lazkiye bölgesinde yoğunlaştığı için ayrılmak istemelerinin bir bahane olduğunu yazmaktadır.34 Sonunda Kessap bölgesinde yaşayan dört bin Ermeni, Sancak***8217;tan ayrılıp Lazkiye***8217;ye bağlandı. Böylelikle Sancak***8217;tan toplu olarak ilk kopuş gerçekleşmiş oldu.
1939***8217;a gelindiğinde bu kaygılar iyice artmış ve Ermeniler Fransa***8217;dan can güvenliği istemişlerdir. Mgr Khat Atchadian, (prélat arménien d***8217;Antioche) Antakya Ermeni patriği Albay Collet***8217;ye gönderdiği deklarasyonda şu ifadelere yer vermiştir: ***8220;Ermeni milleti sizi Ermeni çıkarlarını savunan ve bir yıldır Fransa***8217;nın Sancak***8217;taki politikalarını saklamayan biri olarak bilir. Fakat size Ermeni milletinin çoğunun Sancak***8217;tan 23 Temmuzdan önce gitmeye karar verdiğini söylemek zorundayım.***8221;35 Bu ifadelerle artık göçün kaçınılmaz olduğunu anlayan Fransa bunu sağlamak için girişimlere başlıyordu.
Nihayet 23 Temmuz 1939 anlaşmasından sonra iltihak gerçekleşince, Ermenilerin durumu müzakere konusu olmaya başlamıştır. Ermenilerin kaygısı iyice artmış bunu gidermek için Fransız gizli servisi özellikle Kırıkhan***8217;da Ermeni din adamlarına ve ileri gelenlerine aşağıdaki deklarasyonu göndermiştir :36
1. Ermeniler bir buçuk yıl içinde mal varlıklarını satabilirler.
2. Altı ay içerisinde resmî kimliklerine karar vermek zorundalar.
3. Türk vatandaşlığını seçmeyenler bir buçuk yıl içerisinde Sancak***8217;ı terk etmek zorundadırlar.
4. Göç en son Fransız askerinin Sancak***8217;ı terk etmiş olacağı 21 Temmuzdan sonra başlayacaktır.
5. Askerî araçlar Ermenilerin taşınması sırasında kullanılacaktır.
6. S ığınmacılar Lübnan sınırında Baalbek***8217;te ve diğer yerlerde barındırılacaktır.
Bu deklarasyona karşı da Ermeniler Fransız subayına aslında bir şekilde isteklerini gösteren aşağıdaki soruları sorarak çözüm aramışlardır:
1. Taşınmaz mallar için müşteri bulunmadığı zaman ne yapılacaktır?
2. Yabancı dövizle serbestçe seyahat etme konusunda ne düşünülüyor?
3. 21 Temmuzda değil de sekiz gün içerisinde gitmek isteyenlere izin(laisser passer) verilmesi mümkün müdür?
4. Sığınmacı olarak Suriye ve Lübnan***8217;dan gelen Ermenilere ait malların manda yönetimi tarafından satılması konusunda kolaylık sağlanacak mı?
Bu sorulara pek fazla cevap verilemediğini daha sonraki gelişmelerden anlıyoruz. Nitekim Albay Collet Kırıkhan***8217;a gelerek Ermeni temsilcileriyle bizzat görüşüp çözüm bulacağını söylemekle yetinmek zorunda kalmıştır. İlginç bir şekilde bu göçün Fransız ajanları ve yöneticileri tarafından teşvik edildiğini görüyoruz. Senatör Gautherot ve Du Véou***8217;nun Sancak***8217;ı ziyaretleri, özellile Union Générale Arménienne de Bienfaisance (Ermeni Genel Yardımlaşma Birliği) örgütünün bakanlar kurulu başkanı nezdinde göç taleplerini biraz da acındırma hislerini uyandıracak şekilde dile getirmeleri bu sürece katkı sağlamıştır.37 Hatta bu göçün gerçekleşmesi için yapılan propagandalarda kişi başına 1500 ile 3000 lira arası para ve 3 ile 5 dönüm Balbek vadisinde arazi verileceği vaatlerini görmekteyiz.38
Burada sorulması gereken, neden Ermenilerin göç ettiği ya da etmesine yardım edildiğidir. Başbakanlık Devlet Arşivlerine bağlı Cumhuriyet arşivinde bulduğumuz İçİşleri Bakanlığı tarafından Cumhurbaşkanlığı Başkatipliğine, Millî Emniyet Hizmetleri Umum Müdürlüğüne, Genelekurmay Başkanlığına, Dışİşleri Bakanlığına gönderilen belgeye göre aşağıdaki sebeplerden ötürü Ermeniler göç etmektedir:39
1. Ermeni komitacıların göçü destekleyerek Türklerin zulmüne tepki gösterme amaçları
2. Suriye***8217;de ve en önemlisi Lübnan***8217;da Hristiyan nüfusa olan ihtiyacın bu göçle karşılanma isteği
3. Müstakil Hatay Devleti***8217;nin su idaresi
4. Suriye***8217;deki ucuzluk
5. Sancak***8217;taki işsizlik
6. Maziye ait korkular
Bizce bu sebeplerden en önemlisi özellikle Lübnan***8217;daki Hristiyan nüfusun artırılma isteğidir. Bilindiği gibi manda yönetimi Müslüman Dürzilere karşı Marunileri (Marunit) korumuştur. Bu korumanın pekişmesi için de Hristiyan nüfusun çoğunlukta olan Müslümanlar karşısında dengelenmesi gerekiyordu.
Sonuçta yukarıda açıkladığımız etmenlerin etkili olması sonucunda Sancak***8217;tan Ermeni göçü iltihakla birlikte başlamıştır. Albay Collet taşıma işleminin Fransız askerî araçlarıyla yapılmasını sağlamıştır. Bu faaliyet esnasında 400 askerî araç ve 2 gemi kullanılmıştır. Levant serie E Syrie Liban vol: 471, 862 no***8217;lu telgrafa göre 14.500 Ermeni***8217;nin Sancak***8217;tan ayrılması sağlanmıştır. Yine aynı belgede General Puaux bu yapılan masrafların sadece Kırıkhan***8217;dan gidenler için 27 milyon beş yüz bin frangı bulduğunu, buna Musa Dağı bölgesi de eklenince maddi kaybın 40 milyonu bulduğunu belirtmiştir. Ayrıca Puaux Türkiye***8217;nin Fransa***8217;ya verdiği 7 milyonluk paranın ilk dilimi olan 1.400.000 frangın Fransa safında savaşan Ermeni halkına harcanmasını hükümete teklif ederek bir an önce yaşanan drama son verme çağrısında bulunmuştur. Görüldüğü gibi Fransız kaynaklarında Ermeni sığınmacılar için harcanan para miktarı tam olarak belli değildir. Çelişkili, bazen abartılı sayılar verilmektedir. Ancak belirtilen sayıların ortalaması esas alınarak yapılan hesapta dahi bu harcamaların büyük sayılar olduğunu söylemek mümkündür.
Ermeni sığınmacılar Albay Collet***8217;nin sorumluluğu altında, yerleşim birimleri baz alınarak ayrı ayrı gruplar oluşturulmak suretiyle Sancak***8217;tan göçmüşlerdir. Bu gruplar taşınan aile,yük, hayvan sayılarına göre şöyle gerçekleşmiştir:40

Yaşar DEMİR
Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 28.06.08, 20:27
Uzman
 
Üyelik tarihi: May 2008
İletiler: 2.134
Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Zehravî Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart Cevap: Fransız İşgalinden sonra Antakya ve civarına Ermenilerin yerleştirilmesine

Musadağı Grubu-Amik Grubu

İskenderun Grubu
Bu bölgelerden göç eden Ermeniler Lübnan***8217;da İştora ve Reyak, Aliye Sukulgarb, Baalbek ve havalisine yerleştirilmişlerdir.41 Önceden de buralarda Ermeni nüfusun olmasının, yeni gelen Ermenilerin buralara yerleştirilmelerinde rol oynadığı bir gerçektir. Taşıma, manda yönetiminin yaptığı plan dahilinde gerçekleşmiştir. İki yoldan bu taşıma işlemi yapılmıştır.42 Biri deniz yolu diğeri ise yukarıda listeler hâlinde verdiğimiz kamyonlarla yapılan taşımadır. Özellikle Musadağ civarında oturan bir kısım Ermeniler de yürüyerek Hatay***8217;ı terk etmişler ve Lazkiye***8217;ye geçiş yapmışlardır. Daha sonra bu grup Kesseb, Halep gibi sınır bölgelerine götürülmüşlerdir. Manda yönetimi Lübnan***8217;da kalıcı yerler hazırlanana kadar sığınmacılar için geçici kamplar kurmuştur.43
Ermeniler çalışmamızın giriş bölümünde belirttiğimiz gibi Fransa ile birlikte olmanın doğal sonucu olarak mevcut çatışma ortamında Kilis***8217;ten göç etmişler, Halep ve Antakya civarına yerleştirilmişler daha sonra da Hatay***8217;dan göç etmek zorunda kalmışlardır. Hatay***8217;dan göç eden Ermenilerin bir kısmı
değişik Batıülkelerine, bir kısmı Fransa***8217;ya yerleşmiş, diğer bir kısmı ise Lübnan***8217;da kalmışlardır. Bugünkü gerek Fransa***8217;daki Ermeni varlığının, gerekse Lübnan ve Suriye***8217;deki Ermeni varlığının Fransa***8217;nın Levant politikasının doğal sonucu olarak ortaya çıktığını düşünüyoruz. Bu göç son Ermeni göç dalgası olarak tarihte yerini almıştır. Dolayısıyla göç dalgalarıyla şekillenen Dünya***8217;daki Ermeni varlığı son olarak Hatay göçü ile en son hâlini almıştır.
Türkiye, Sancak***8217;ta göç etmek isteyen Ermenilerin bir buçuk yıl içerisinde mal varlıklarını satarak istediği ülke vatandaşlığına geçebileceklerini ya da Türk vatandaşı olarak kalabileceklerini deklare etmiş ve böylece Fransa***8217;ya verdiği güvence sözünü tutmuştur. Sonuç olarak çok az Ermeninin Türkiye***8217;de kaldığı, çoğunun değişik ülkelere göç ettiği bilinen bir durumdur. Sancak***8217;tan gidenlerin yerine Türkiye Romanya***8217;dan gelen Türkleri yerleştirmiş44 ve her ne kadar bölgede yaşayan halklar köken itibariyle ister Alevi olsun ister Arap ya da Rum olsun Türk olarak addedildiyse de bu yeni yerleşimcilerin gelmesiyle etnik olarak da Türk çoğunluğunun oluşturulması sağlanmıştır.

Yaşar DEMİR

kaynakpdf
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
antakya, civarına, ermenilerin, fransız, sonra, yerleştirilmesine, yönelik, ışgalinden

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 12:25 .