Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Felsefe Bölümü > Bir Düşünce ve Mantık Problemi Olarak Paradoks-Paradox as a Problem of Logic, Thought

Felsefe Bölümü hakkinda Bir Düşünce ve Mantık Problemi Olarak Paradoks-Paradox as a Problem of Logic, Thought ile ilgili bilgiler


Paradoks düşüncenin, iddianın, ifadelerin, mantıksal olarak doğruluk, tutarlılık, geçerlilik ölçüleri dikkate alındığında dinamik bir problem zemini oluşturmaktadır. Paradoksun fark edilmesi, ortaya konması düşüncenin bulunduğu noktayı fark etmek anlamındadır. Bu makalede

Like Tree11Likes

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 18.11.08, 20:57
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Bir Düşünce ve Mantık Problemi Olarak Paradoks-Paradox as a Problem of Logic, Thought

Paradoks düşüncenin, iddianın, ifadelerin, mantıksal olarak doğruluk, tutarlılık, geçerlilik ölçüleri dikkate alındığında dinamik bir problem zemini oluşturmaktadır. Paradoksun fark edilmesi, ortaya konması düşüncenin bulunduğu noktayı fark etmek anlamındadır. Bu makalede paradoksun ne olduğu ve argümanlar açısından nasıl kullanıldığı üzerinde durduk. Argümanlardaki önermelerin ve kabullerin kendi içindeki bütünlüğü bozulmadan aynı anda çelişiği ile gerçeklik iddiası paradoksu oluşmaktadır. Neredeyse tüketilemez paradokslardan Yalancı Paradoksu, Zenon Paradoksları ve Metafiziksel Paradoksları örnekleme olarak aldık..

Paradox offers a very fruitful problematic ground for thought, argument and expression when the problems of logical consistency, validity and truth-values are considered. To be aware of paradox is to find out where the problems of a thought lie down. In this article it dealt with how paradoxes are used as part of logical arguments. If a proposition and its contradiction have same truth-value, then paradox arises. Liar paradox, Zenon Paradoxes, Metaphysical Paradoxes are given as paradox examples.
'durmak, yürümekten daha yorucudur.'

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 18.11.08, 20:59
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Bir Düşünce ve Mantık Problemi Olarak Paradoks-Paradox as a Problem of Logic, Thought

Doxa, Grekçe'de kabul, sanı, inanç ve düşünce anlamlarını ifade etmektedir. Genel kabuller kullanılarak argümanın oluşumunda bir araç olmuştur. Paradoks, Grekçe para(ötesinde-karşısında) ve doxa'dan üretilmiş olup1, doğruluğu kabul edilen bir fikrin dışına taşan, düşünce için geçerli kabullerin sınırlarını aşan bir ifade anlamını taşır (Reese 1999: 549). Etimolojik olarak 'karşı kabul' anlamına da gelebilen paradoks ifadelerin mantıksal doğruluk değeri esas alındığında aynı anda açıkça ispatlandığında çürütülen, çürütüldüğünde ispatlanan mantıksal bir zorunluluk getirmektedir (Lacey 1986: 170). Paradoksu bir argüman olarak ele aldığımızda bir önermede, bir fikirde, öncüller kabul edilebilir, argüman olarak gayet 'doğru', fakat yapılan çıkarım 'yanlış', sonuç kabul edilemez görünmektedir. Gerçi burada öncüllerin, çıkarımın veya sonucun 'doğru' görünürken, tamamen yanlış olması, bazen bunun tam tersi olarak 'yanlış' görünürken doğru olması paradoksu oluşturmaktadır. Argüman, önerme veya ifadede iki 'doğru' ya da iki 'yanlış' arasındaki bu çelişki (Yüksel & Büyükkeçeci 2003: 147-59) felsefi açıdan çözümlenemezse, mantığın esas aldığı temellere dönük bir tehdit olarak algılandığı için ilginç bir durum ortaya çıkarmaktadır (Pearson & Phelps 1998: 41).
Paradoksun, daha önce bilindiği düşünülse de, özellikle Antik Yunan'da kendi başına felsefi bir problem olarak ele alınmıştır. Bu dönemde düşünsel tartışmalarda karşılıklı polemik amaçlı kullanılmıştır. Aristoteles'e göre paradoks, tartışmak için muhaliflerin ya da rakiplerin kullanmaktan hoşlandığı yollardan biridir (1995 164a 15: 279).2 Paradokslar, çok çeşitli olmakla birlikte, genel olarak mantıksal paradokslar olarak bilinir (Lacey 1982: 41). Dildeki kapalılıktan kaynaklanan paradoksların aldatıcı olabileceğini, düşüncenin ve varlığın mahiyetini ifade etmeyebileceğini düşünen H. Ziya Ülken'e göre dil ve matematik paradoksları karışık olarak devam etmektedir (Ülken 1957: 135). Epis-temolojik temel sorunları ilgilendirenleri mantıksal paradokslar ve dilin yapısından kaynaklanan paradoksları semantik paradokslar olarak iki ana gruba ayırabilirsek de çeşitli paradoks türlerinin ortak noktası, mantıksal olarak, özel bir tür çelişkiyi, tezatı, ve çatışmayı içermeleridir (Bunge 1999: 206; Pence 2000: 41). Burada paradoksun birebir çelişki3 ile eşanlamlı olduğu düşünülmemelidir.4 Paradoksun içinde bir çeşit çelişki olduğu doğrudur ama yönü, anlam ve doğruluk değeri paradoksa farklı bir felsefi değer yüklemektedir. Salt çelişkide, çelişen taraflardan biri doğru diğeri yanlış değerine sahiptir. Paradoksun sahip olduğu çelişki zaten bu iki farklı ve zıt değerin ortaya çıkmasından kaynaklanır. Çelişenlerin aynı anda doğru ya da yanlış olması düşünülmez. Yani çift değerli mantığın parçası olan bir önerme ya doğru ya yanlıştır. Paradoksta ortaya çıkan çelişki durumu bundan daha farklıdır.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 18.11.08, 21:00
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Paradoksun Kavramsal Tanımı

Paradoksun Kavramsal Tanımı
Paradoksun farklı vurgular ile yapılan çeşitli tanımları bulunmaktadır. T. Grünberg mantıksal paradoks ve antinomi kavramlarını birlikte, "(İng.:logical paradox, antinomy) bir önermenin gerek kendisinden gerek değillemesinden çelişme türetilmesi" (2003: 86) olarak 'mantıksal çatışkı' başlığı altında ele almaktadır. O. Hançerlioğlu, 'çatışkı' kavramını, Osmanlıca tesâvi-i nâkizeyn5, teâdül-i nâkizeyn, kaziyye-i mütenâkıza, mütebâyinat karşılıkları olarak düşündüğü, antinomi olarak, özellikle Kant'ın antinomi-lerini açıklamak için kullanmıştır. Aslında kaziyye-i mütenâkıza çelişik önerme anlamına gelmektedir ki çatışkı anlamına kullanılmamalıdır. Mütebâyinat ise birbirine uyuşmayan iki ayrı görüşü ifade eder. Hançerlioğlu klasik paradoks örneklerinin en bilinenlerinden Zenon paradoksu için ise 'Zenon çıkmazları' ifadesini tercih etmiştir. Aynı yerde paradoks kavramı ise Osmanlıca, davayı mücerrede, tahakküm, garip, garabet ve münharif'in karşılığı olarak "aykırı düşünce"6 başlığı ile açıklanmıştır (1993: 22). Mün-harif, sapan, doğru gitmeyen, çarpık, sağlam olmayan düşünce anlamında olduğundan, antitez çağrışımı yapan aykırı düşünceyi karşılamamaktadır. Görüldüğü gibi Hançerlioğlu'nun burada verdiği bazı Osmanlıca karşılıklar anlam karışıklığına yol açabilecekse de, çelişik düşüncenin mantığa göre yanlış sayılırken, genel düşünceye aykırı paradokstaki düşüncenin doğru olabileceği vurgusu dikkate alınmalıdır. Ona göre paradoksu oluşturan temel problem 'yanlış koyum' ya da bilgi yoksunluğundan kaynaklanmaktadır (1978: 147).
Paradoks 'doğru' veya 'yanlış' değeri taşıyan ama bir yönü ile, genel kabullere karşı ileri sürülen iddialar, onlara ters düşen ifadelerdir. A.Cevizci paradoksu "genel inançlara aykırı düşen önerme, sezgisel olarak kabul edilmiş olan öncüllerden yola çıkarak, bu öncüllerden tümdengelimsel akıl yürütme ile, ya bir çelişki yani doğru olamayan, ya da temel inaçlara aykırı olan bir sonuç çıkarma durumu" (2003: 317) olarak tanımlarken, paradoksun genel inaçlara, kabullere aykırı olsa da doğru gözüken bir tümce olduğunu ifade eder.
S. H. Bolay antinominin önermeler, kurallar arası çelişki anlamını 'çatışma' başlığı altında ele alırken paradoks için ayrı bir tanımlama ve başlık kullanmamaktadır (1999: 72). Diğer bir felsefe sözlüğü ise 'çatışkı' başlığını antinominin Türkçe karşılığı olarak alıp, paradoksu 'açmaz' başlığı altında açıklamaktadır (Ulaş v.d. 2002: 9). 'Açmaz' ve 'çıkmaz' ile daha çok argümandaki çözümlenemezliğe işaret etmektedir. Çatışkı henüz çok yaygın bir kullanıma sahip olmasa da felsefi bir tartışma problemi olarak iddialarda 'çözülmesi gereken', belki de 'çözümlenebilir' bir özelliği vurgulamak için kullanılabilir. Bu çözümleme -paradoksal bir zorluğa düşmeden ifade etmeye çalışırsak- mutlaka doğruluk-yanlışlık değerlerinden birinin zorunlu tercihi olmayabilir.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 18.11.08, 21:06
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Paradoks Çözümlemesi

Paradoks Çözümlemesi
Çok ilginç bir şekilde kabulünü imkansız kılan aynı anda hem doğruluk hem yanlışlık değeri içeren paradoks, aslında aynı anda ikisinin de doğru olamayacağı ama aksinin de mümkün olmadığı iki uçlu bir durum ortaya çıkarmaktadır. Görünüşte yadsınamayan öncüllerden çıkarımla oluşan kabul edilemez veya çelişki oluşturan sonuçları ile ortaya çıkan paradoksun çözümü ya öncüller içinde bir mantık yanlışı olduğu veya akıl yürütmede bir problemin olduğu ya da bu kabul edilemez gözüken sonucun aslında tolere edilebileceği gibi bir neticeye götürmektedir (Blackburn 1996: 276). Mantıksal düşünme açısından çıkarımlarda, akıl yürütmede nasıl bir yol izlendiği üzerinde, kavramların nasıl kullanıldığıyla ilgili dikkatli bir değerlendirme gerekliliği oluşmaktadır. Paradoks bu açılardan bilgi eksikliği, yorum hatası, yanlış kabuller gibi nedenlerle oluşuyor olabilir (Büyükelçi 2004: 8). Bu nedenler bulunmaya ve açıklanmaya çalışılmalıdır. Paradoksun oluşmasının nedenlerini bulma çabası, paradoksun tespitinin de önemli bir sonucu olacaktır. Bu nedenler üzerindeki tartışmalar kendi başına bir değere sahiptirler. Onun dışında her paradoks için mutlak bir çözüm olması zorunlu değildir. Önemli olan bunun fark edilmiş olması ve sonuçları değerlendirirken hesaba katılması gerekliliğidir.
Russell'a göre paradokslar 'kısır döngü'den oluşan rahatsız edici bir durumdur ve bundan kaçınmak için ele alınmalıdır. Bu yüzden paradoksların mantık ve matematiğin ortaya konulmasındaki hatalardan kaynaklandığının gösterilmesi gerekir. Başarılı sonuç sadece mantığın kendinden menkul zorunluluğunun reformu aracılığıyla paradoksları elemekle mümkün olacaktır (Kneale & Kneale 1991: 657).
Paradoks farklı anlam vurguları ile kullanılmakla beraber inanılması güç, aynı zamanda hem doğru hem yanlış, makul gözükmesine rağmen özne ve yükleminde çelişen önermelere işaret eder, ayrıca bunların arasına kendine has özel bir anlam yüklenen 'ölen, yaşar', 'kaybeden, bulmuştur' gibi deyişler de katılabilir. Bunların önemli bir kısmını dilin kullanım özelliğine göre retorik veya şiirsel sanat olarak görmek mümkündür. Burada ontolojik veya epistemolojik bir çelişki aramak yerine metaforik bir anlatım tarzı olarak kabul edildiğinde dil ve gerçeklik ilişkisi içinde daha farklı bir noktaya dikkat çekilmiş olacaktır. Bu tarz ifadeleri mantıksal paradokslardan ayırmak hem mümkün hem de gerekli olacaktır. Bazı sorular kendi içinde paradoksal bir durum taşırlar. Bunların bir kısmı 'tavuk mu yumurtadan çıkar, yumurta mı tavuktan çıkar' gibi kısır döngüleri ifade ediyor olabilir, ya da 'bardağın yarısı boş mu yarısı dolu mu?' gibi içinde aynı olayı farklı yorumlamalardan kaynaklanan bir problem varolabilir. Bütün bunlarla birlikte paradokslardan çıkarılan sonuçlar farklı da olsa felsefe ve bilimin gelişmesine katkıda bulunurlar. Problemlere farklı bakış açılarıyla yaklaşılmasına, yeni yorumlara neden olurlar (Büyükkeçeci 2004: 13).

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 18.11.08, 21:24
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Mantıksal İfadesi Açısından

Mantıksal İfadesi Açısından
Bir iddiada yalnızca A doğru olmadığında, A zorunlu olarak doğru oluyorsa paradoks oluşmuştur. 'Bu sayfada yazılanlar yanlıştır' cümlesi eğer doğru ise bu cümlenin doğru olmaması gerekir. Bu da cümlenin yanlış olduğunu ispatlar. Yani iddianın doğru olduğunu göstermek onun yanlış olduğunu gösterme anlamına geldiğinde paradoks oluşur.
Paradokstaki ifadelerdeki muğlaklık, açık ve seçik olmama, çelişkinin altında yatan temel kurallara dikkati çekerek açıklanmasını, yorumlanmasını zorunlu hale getirmektedir (Rescher 2001). Çözüm üzerinde geliştirilecek düşünceler bu kural ve temel prensiplerin ne olduğu üzerinde tartışmalara yol açmaktadır. Bu problemlerin ortaya çıkarılmasında, problem tespit ve çözümlemelerinde bir çok bilim dalına yardımcı olacak-tır.7 Mevcut herhangi bir problemin gerek ortaya konuşunda gerek onu takip eden yorum ve anlamaların üzerinde sürekli ve canlı bir değerlendirme zorunluluğu oluşturan paradokslar (Erickson 1998) problemde değişmesi, gelişmesi ya da kaçınılması güç bazen de imkansız olan noktaların belirginleşmesini sağlayacaktır.
Paradoks, bir argümanın doğruluk değeri kabul edildiğinde aynı anda çelişiğini de içermesi söz konusu olduğundan, doğruluk değerinin kabulündeki güçlüğü ya da imkansızlığı ortaya çıkarmakla ciddi sorgulamaları beraberinde getirmektedir. Görünüşte geçerli bir çıkarımla ulaşılan ama kendisiyle çatışan bir iddiadır. Esas olarak genel geçer kabullerle tezat oluşturan paradokslar, kabul edilebilir öncüllerden, geçerli bir çıkarımla ulaşılmış olsa bile sonuç çelişkiden kurtulamaz. Paradokslar ilk bakıldığında doğru gibi kabul edilmesi beklenen bir özelliğe sahiptir. Ama, aslında ciddi bir bakış açısıyla içinden çıkılabilir bir hal alabilir. Paradoksta açık olarak doğru gibi gözüken ama gerçekle çelişen iddia ya aslında ifade olarak çelişkiye götürmediği, sonucu gerçekten çelişik olmadığı, ya da öncülerin bir kısmının veya tamamının doğru olmaması ile açıklanabilir. Anlamsız (saçma, absürd) bir gerçeklik olarak da değerlendirilebilecek paradokstaki çelişkiyi kaldırabilmek için en azından öncüllerden birini yok saymak gerekebilir. Dolayısıyla paradoks karşısında ya kavramları ve çıkarım sürecini reddetmek ya da paradoksun çözümsüzlüğünü kabullenmek dışında pek tercih şansı kalmamaktadır.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 18.11.08, 22:00
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Mantıksal Yapısı ve Aristoteles'te Paradoks

Mantıksal Yapısı ve Aristoteles'te Paradoks
Birbirine çelişik iki gerçekliğin aynı anda varlığını kabul etme zorluğu, düşüncenin temellerini sorgulama ve anlama anlamında oldukça çetin bir imtihanla karşı karşıya bırakmaktadır. Bu zorluğu fark etmek epistemolojik olarak önermelerin kaynağının doğru olarak tespit edilmesini gerektirecektir. Aristoteles paradoksal ifadelerin ortaya çıkışının bağlı olunan ekolün ne olduğuna bakılarak tesbit edilmesi gerektiğini, bu açıdan da her ekolün bir çok insan için paradoksal gözüken yönleri olabileceğini düşünür. O'na göre dikkat edilecek nokta şöyledir: "paradoksal bir ifadeyi belirleyebilmek için seninle tartışan kişinin hangi ekole ait olduğuna bak ve gör ve bir çok insana paradoks gözüken doktirinlerini sorgula. Zira her ekolün böyle bir yönü bulunmaktadır. Bu konularda önermelerin arasında çeşitli ekollerin tezlerinden oluşan bir kolleksiyon oluşturmak temel bir kuraldır." (1995: Topics, Book VIII 172b 30-173a 5: 271). Buradaki çözüm ise paradoksun, argümanın kendisinden değil, karşı tarafın gerçekten ne istediği ile alakalı olduğunu belirten Aristoteles bir çok kimsenin düşündüğünü, kabul ettiği şeyi söylemediğini, söylediğine de inanmadığını hatırlatır. Her iki halde de paradoksal bir durum ortaya çıkmakta ve kişiler zihinlerinde gizli olan düşünceleri açıklamak durumundadır. Paradoksa götüren yollardan biri de doğa gerçekleri ile umum kabullerin (uylaşım-convention) standartları arasında oluşturulan çelişkidir. Mesela 'adalet' herkes tarafından iyi bir şey görülürken doğa standartlarına göre adaletin herkes tarafından zorunlu olarak iyi görülmediğini söyleyenler, bu ikisi arasında bir zıtlık görürler. Umum kabuller ile doğa gerçeklerine ulaşan ya da doğa gerçekleri ile umumun kabullerine giden kişinin ifadeleri arasında paradoksal bir duruma düşülmektedir. Bazı sorularda her iki durumda makul olmayan neticeler görülebilecektir. Aristoteles'in belirtttiği, 'İnsan bilgeye mi babasına mı itaat etmelidir?', 'insan adaleti mi yoksa mutluluk için gerekeni mi yapmalıdır?', gibi sorularda iki zıt anlam ortaya konmaktadır. Bu tür makul olmayan bir tercihe zorlayan ifadelerde çoğunluğun görüşü ile hakikatin ve doğanın standartları arasında bir zıtlaşma ortaya çıkmaktadır. Paradokslar genel geçer kurallara göre açıklanmaya çalışılmalıdır (1995: Topics, Book VIII 173a 30: 274).

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 18.11.08, 22:06
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Epistemolojik Kökeni

Epistemolojik Kökeni
Paradoksun yapısının, genel olarak felsefenin nasıl yapıldığı ile ilgili olduğu düşünülebilir. Bir bakıma paradoks düşüncenin alt yapısını ve nasıl örüldüğünü gösterir bir örnek olarak karşımıza çıkar. Paradoksları anlamanın zihin gelişimi üzerinde etkisi, epistemolojik temeller üzerinde iddiaların nasıl kurulacağını, argümanın nasıl oluşturulması gerekliliğini belirleyecektir. Paradoksun nasıl geliştirileceği ya da bir iddianın paradoks olarak hangi noktalara kadar götürülebileceği, argümanların geçerlilik-doğruluk değerinin belirlenmesinde etkili olur. Paradoksu değerlendirmek adeta bir felsefi sorunun nasıl ele alınacağının önemli bir alt yapısını vermektedir. Hatta bir konunun problem olup olmayacağı, onun nasıl ele alınacağı üzerinde nasıl fikir geliştirilebileceğinin en net ve açık örneklerini bize sunabilir.
Thinking About Logic yazarı S. Read'e göre paradoks filozofların büyüsü ve fetişi, adeta etrafında güve olan bir ışık gibi hayran olunan çok enteresan bir şeydir. Ama filozof kötü ruhları yok etmeye çalışan bir şaman edasıyla bizi kurtarmak için her şeyi yapmaya hazırdır (Read 1995: 2). Bazen gayet doğal, açık, sade makul varsayımlar karışıklığa, karmaşaya, çelişkiye ve hayal kırıklığına yol açabilmektedir (a.e., 3). Felsefe belki de ifade edilen düşüncelerin bu ilginç yönlerini keşfetme macerasıdır. Zaten varsayımların, önermelerin, argümanların içinde her zaman baş gösterebilecek sıkıntıların aşılma çabası, değerlendirilmeye ve açılmaya çalışılması bunların felsefi değerini belirler. Önermenin meydan okuması ancak olası paradoksları ile yüzleşmesi ile mümkün olabilecektir. Kavramların kullanımı, kategorilerin yerli yerine oturtulması (Cocchiarelal 1987: 41), tutarlık ve geçerlilik sınaması düşüncenin hem kabullenilebil-mesi hem de gelişimi için temel oluşturacaktır.
Düşünce çeşitli temeller üzerinde kurulurken bu temellerin ya da temeller üzerine kurulan argümanların zaman zaman birbirlerine tercih edilmekte zorlanıldığı durumlar olabilmektedir. Tercih yapıldığında diğer çelişik ihtimallerin de haklılık kazandığı bir durum fark edilmesi gereken bir paradoksu oluşturur. Üzerinde değerlendirme yapıldıkça tercih edilen temelin, varsayımın, kavramın ya da tüm argümanın doğruluk değeri onun çelişiği ile varolma zorunluluğu gösteriyorsa bu, açıklanması, çözümlenmesi gereken bir paradokstur. Bu bir yönüyle yok edilmesi ya da isteyerek veya istemeyerek göz ardı edilmesi gereken bir zorunluluğa götürmektedir. Eğer paradoksların çözümünü sadece onların varlığını kabule dayandırırsak bir 'üst kuralla' onun geçerliliğini, paradoks dışında bir değere dayandırmamız, bağlamamız gerekir.
Paradoksal düşünce geliştirme, düşünce için önemli bir süreç olarak kabul edilebilir. Yani aynı anda iki zıtlığın, çelişkinin doğru olabilme ihtimali veya gerçekliği üzerinde düşünme ile, ulaşılan sonucu değiştirmeye yetmese de bilgi değerinin sınanmasını sağlayacaktır. Paradoksta kalmanın düşünce olarak bir zaaf olduğu düşünülse bile bunun tek başına tespiti dahi aranan doğruluk ya da yanlışlık değerlerinin belirginleşmesini sağlayacaktır.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 18.11.08, 22:31
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Felsefi Bir Sorun Olarak

Felsefi Bir Sorun Olarak
Düşünceyi zorlayıcı bir yanı olan paradokslar zihinsel hareketliliği sağlayarak canlı bir tartışma ortamına fırsat verir. Felsefi bir problemde paradoksal bir durumun oluşup oluşmadığını tespit ve bunun üzerindeki çözüm arayışları farklı ve yeni düşüncelerin gelişmesine mevcut önermelerin de sağlamasının yapılmasına yol açacaktır. Quine'e atfedilen bir ifadeyle paradoksun ortaya çıkarılması, tarihte birçok kereler düşüncenin temellerindeki ana değişiklikleri meydana getirmiştir. Mesela 19. yy.daki Zenon paradoksunun matematiksel analizi, 20. yy.da set teorileri (set teorileri paradoksu), Gödel'in sınırlama teoremi, Tarski'nin doğruluk grubu (yalancı grup) bunun en yaygın örneğidir (Clark 2001: ix). Bu teoriler mevcut olan varsayım ya da argümanları yeniden değerlendirirken fark edilen paradoksların üzerinden geliştirilen teoriler olarak karşımıza çıkar. Düşüncenin gelişimi için çok zengin bir hazine olan paradoksun farkına varılması teorilerin gelişimini, yeni teoriler ortaya çıkmasını sağlar. Paradokslar bir yandan keşfedilmeyi bekleyen sürprizler olarak dururken, bir yandan da ele alınan konunun tüm boyut ve bağlantılarını görmeyi zorunlu hale getirir.
Düşünce sürecinde, üzerinde durulan paradoks, argümandaki varsayımların neler olduğunu, argümanların içinde atlanan ya da gereksiz yere konan ifadeleri ortaya çıkaran bir turnusol kağıdı görevi görür. Oldukça ilginç tartışma konularına götüren paradoksların bir kısmı sadece bilmece gibi dil oyunu olarak görülebilirken felsefe için daha hayati önem taşıyanlar ise argümanın temel dinamiklerine dönük bir çelişki olduğu iddiasına sahip olanlardır. Bir teori ya da argümanın kendi içinde gerçekten bir paradoksa sahip olup olmadığı daha dikkatli bir inceleme ve tartışma ile ortaya konabilir. Bu tarz argümanların epistemolojik tartışmalara dayanması bir rastlantı değildir. Bilgi ve kabul ilişkisinde oldukça farklılaşan tartışmalar felsefenin tüm temel sorun ve prensipleri ile ilgili hale gelir.
Paradoksun ne olduğu tek başına bir felsefi problem sayılır. Çözüm önerilen, çözüldüğü düşünülen paradoks, paradoks olmaktan kurtulur mu? Paradoks mutlaka ortadan kaldırılması veya göz önüne alınması gereken bir problem midir? Yani argümandaki paradoks olduğu gibi kabul edilemez mi? Akıl ve dil açısından değerlendirilmeye alınan paradoks bu sınırların dışında var olmaya devam edebilir mi? Reductio absurdum anlayışı içinde rasyonel olmayan argüman da geçerli olabilir mi? Argümanı oluşturan kavramlar, önermelerin kurgusu, çıkarım yapılan sonucu doğrudan etkileyecektir. Her paradoksun mutlaka felsefi bir derinliği olduğunu iddia etmek zordur. Bir kısmını dil, mantık ve matematik oyunları diyebileceğimiz eğlencelik paradokslar olarak düşünebiliriz.8 Kolaycı kabuller görünürde doğru kabul edilen ifade ve önermeler paradoksal yanları ortaya konarak üzerinde daha derinlemesine bir düşünmeyi gerektirir. Paradoksal durumun ortaya çıkarılması, üzerinde tartışılması, çözüm önerileri, düşüncenin felsefi değerini artıracak ve aceleci hükümlerin tuzaklarına karşı korur hale getirecektir. Argümanın her hangi bir yerindeki paradoks olarak itiraz edilen noktayı 'dışarda' bırakarak argümanı kurtarabilir miyiz? Ya da kurtarma zorunluluğu var mıdır? Bu noktalar, problemlerde örneğin metafizikle ilgili problemlerde üzerine kurulan diğer bilgi değerlerini de belirleyici olacağı için doğruluk değerinin yorumlanması ve belirlenmesi oldukça önemli olacaktır.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #9  
Alt 18.11.08, 22:50
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Kullanımdaki İşlevselliği

Kullanımdaki İşlevselliği
Sokrates'in 'hiç kimse bilerek yanlış yapmaz' anlayışı, genel olarak doğru olduğu kabul edilen 'insanların sıklıkla yapmamaları gerektiğini bildikleri şeyleri yaparlar' anlayışı ile bir tutarsızlık taşımaktadır. Paradoksta mevcut kabullere karşı felsefi olarak ciddi bir karşı iddia ortaya konmaktadır (Honderich 1995: 642). Yine Sokratik paradoks olarak adlandırılan Sokrates'in 'tek bildiğim, hiçbir şey bilmediğim' düşüncesi hatırlanırsa, benzer bir durumla bilinemezliğin bilinirliği durumu ortaya çıkmaktadır.
Bazı argümanlarda ortaya çıkan, mantıksal düşüncedeki 'sınıflandırma kriterleri'nde oluşan çatışmadan kaynaklanan paradokslarda, varsa mantık yanlışının hangi sınıfa ait olduğunu belirlemek her durumda kolay olmamaktadır (Aristoteles 1995: 182b-25: 313). Burada problem sınıflandırma yapılırken oluşan çelişkilerdir. Mesela Kuantum Fiziğinde ortaya çıkan bir paradoks ışık fenomeninin hem dalga karakteri hem de parçacık karakteri göstermesidir (Honderich 1995: 642). Bunlardan herhangi biri temel prensip olarak ele alındığında diğeri karşısında problem olarak ortaya çıkmaktadır. Sınıflandırma problemine ait özellikler dikkatle takip edildiğinde ilgili bilimin 'doğru'larının ait olduğu zemin belirginleştirilmiş olacaktır. Sınıflandırma ölçülerindeki bu problem varlık üzerindeki tanımlama ve konumlama için tartışılması gereken temel bir problem oluşturur.
Paradoks bir iddianın zıddı ile çelişik olmak yerine bazen iddianın ifadesinin kendi içinde bir çelişki oluşturması ile de oluşabilir. Aksiyom ispatı istenmeyen gerçeklikler olarak tanımlanabilir. Antinomiler de temel gerçeklik kabullerindeki bu prensipler ve kurallarda karşımıza çıkan çelişik durumdur. Kant'ın anlayışında aksiyomlar geçerliliklerini apaçıklığın saf sezgideki (pure intiution) yapılanmasından alırlar. Frege'e göre aksiyomlar gerçekliklerini özdeşlik ilkesine indirgenerek ispatlarlar. Aksiyomların, mantıksal kurallar açısından tam da ispatlama noktasında kural koyucu, kurucu bir otorite (constitutive authority) ve bilimin objelerini belirleyen yadsınamayacak gerçekler olduğu için ispat edilemez. Aksiyomatik gerçekler ispatlanmak zorunda değildir. Aksiyomların gerçeklik değerlerinin sonuçlarına göre belirlenmediği düşünülürse bu onların, gerçekliği ileri süren özel yapılarından kaynaklanmaktadır (Proust 1989: 151). Doğruluğu evrensel olarak kabul edilen, temel kabul edilmiş, kendi kendisinin delili olan kural ve kanun anlamındaki aksiyomların birbiri ile tutarlı olmaması, uygunsuzlukları ile antinomi ortaya çıkmaktadır. Zaten bu açıdan, antinomiler paradoksal bir yapı ortaya koyabilir. Paradoksların işlevsel olarak hem aksiyomlar açısından hem de antinomiler açısından kullanımdaki yerinin doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Bu, paradoksun anlaşılması ve çözümlenmesi için bir başlangıç noktası olacaktır.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #10  
Alt 18.11.08, 22:58
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.173
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Bazı Paradoks Çeşitleri

Bazı Paradoks Çeşitleri
Paradoksların çeşitliliğin çokluğu burada bütün paradokslara değinmemize imkan vermemektedir. Dilden, mantığa, matematikten fiziğe kadar bir çok farklı bilim dallarındaki önermelerin sahip olduğu veya ürettiği çok sayıda paradoks bulunmaktadır. Bunlar bilim dallarının kendi bilgi kaynakları, metodolojileri ve teorileri ile açıklanmaya çalışılır. Matematiksel paradokslar, ödev mantığı (deontic) paradoksları, yığın paradoksu (sorites) gibi alanına, konusuna veya probleme göre adlandırılırken, Zenon paradoksları, Russell paradoksu, Cantor paradoksu gibi problemi ilk ortaya koyan ya da ilk formüle edenin, çözüm arayanın adıyla da paradokslar anılabilir. Düşünce ve felsefenin bir özelliği olarak paradokslarda bir tükenmezlik vardır. Bir kısmı benzer veya aynı paradoksların farklı ifadeleri, türevleri bile olsa paradoksların ortaya çıkmasının sürekli olacağı kanaatindeyiz. Her biri ayrı ayrı detaylı olarak irdelenmesi gereken bu paradokslardan hem diğer bir çok paradoksa kaynaklık etmesi hem de örnekleme olması açısından üç türüne değineceğiz. Yalancı paradoksu, Zenon paradoksları ve Metafiziksel paradokslar. Yalancı paradoksunu daha çok paradoksal dil-mantık problemlerine örnek olarak düşündük. Zaman-mekan kavram ve problemleri ile Zenon paradoksu fizik dünya ile ilgili mantıksal paradoksları temsil ederken, paradokslar gündeme geldiğinde atlanmaması gereken metafiziksel paradokslara da farklı bir problem dünyası olarak değinmeyi uygun gördük.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
düşünce, logic, mantık, olarak, paradoks-paradox, problem, problemi, thought

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 00:42 .