Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi > İktisat Bölümü > Rasyonel Satın Alma Ve Boş Zaman Sürecine Ait Alışveriş Eylemlerinin Birlikte Sergilendikleri Mekânlar: Alışveriş Merkezleri

İktisat Bölümü hakkinda Rasyonel Satın Alma Ve Boş Zaman Sürecine Ait Alışveriş Eylemlerinin Birlikte Sergilendikleri Mekânlar: Alışveriş Merkezleri ile ilgili bilgiler


"Rasyonel Satın Alma" Ve "Boş Zaman Sürecine Ait Alışveriş" Eylemlerinin Birlikte Sergilendikleri Mekânlar: Alışveriş Merkezleri-Shopping Centres: The Space of Rational Purchasing and Leisure Exhibitions Makale tüketici imajları, tüketim, alışveriş ve

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 07.05.11, 08:05
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Rasyonel Satın Alma Ve Boş Zaman Sürecine Ait Alışveriş Eylemlerinin Birlikte Sergilendikleri Mekânlar: Alışveriş Merkezleri

"Rasyonel Satın Alma" Ve "Boş Zaman Sürecine Ait Alışveriş" Eylemlerinin Birlikte Sergilendikleri Mekânlar: Alışveriş Merkezleri-Shopping Centres: The Space of Rational Purchasing and Leisure Exhibitions
Makale tüketici imajları, tüketim, alışveriş ve boş zaman hakkındadır. Tüketiciler farklı imajlara sahiptirler. Satın alma alışkanlıkları ve tüketim stilleri birbirinden farklı olabilir. Alışveriş de farklı anlamlara sahiptir. Haz sağlayan sosyal bir biçim şeklindeki alışveriş ve zorunlu bir bakım eylemi şeklindeki alışveriş, çağdaş alışveriş eyleminin iki farklı boyutunu yansıtmaktadır. Ayrıca boş zaman, modern dönemde önem kazanmıştır ve boş zamanın tüketimi de artmıştır. Bu yüzden, alışveriş merkezlerini, boş zaman ve sosyal merkezler şeklinde düşünebiliriz.
shopping center.jpg
This article is about consumer images, consumption, shopping and leisure time. Consumers have different images. Their buying habits and consumption styles can be different from each other. Also, shopping has different meanings, too. Shopping as a pleasurable social form and shopping as a necessary maintenance activity reflected different dimensions of contemporary shopping activity. Shopping centers as modern consumption cathedrals have included these two dimensions. In addition too, leisure time has taken importance in the modern era and consumption of leisure time has increased, too. Thus, we can think shopping centers as leisure and social centers.
GİRİŞ
Sanayileşmenin ilk evresinde "üretim" ve "çalışma" kavramları temel öneme sahip kavramlarken, ilerleyen süreç ile birlikte bu defa "tüketim", "tüketici", "tüketim toplumu", "boş zaman" gibi kavramlar daha önemli hale gelmiştir. Üretim ve çalışmaya dayalı toplumsal yapı yerini, tüketim ve boş zamana dayalı, yeni bir kapitalist toplumsal yapıya bırakmıştır.
İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Sosyolojisi Ana Bilim Dalı Araştırma Görevlisi.
Tüketim toplumu olarak ifade olunan bu toplumsal yapı, M. Karakaş (2001: 22) tarafından şöyle tanımlanmaktadır: "Bütün nesnelerin kültürelleşmesi ve kültürelleşen her metanın iştahı kabartan bir tüketim nesnesi haline dönüşmesi biçiminde işleyen söz konusu mantık, beraberinde her şeyin tüketimini mubah kılan bir yaşam tarzını oluşturmaktadır ki, bunun tanımı tüketim toplumudur." Z. Bauman (1999:92) tarafından ise, "atalarımızın toplumu, kuruluş aşamasındaki modern toplum, endüstriyel çağ nasıl bir "üreticiler" toplumu ise aynı derin ve temel anlamda bizim toplumumuz da bir "tüketiciler toplumu" olarak gösterilmektedir. Post modern dönemin düşünürlerinden olan ve tüketim toplumu hakkında yazılar yazan J. Baudrillard (2004: 254) için, bir söyleme işaret eden tüketim, çağdaş toplumun kendisi üzerine bir söz ve toplumumuzun kendisiyle konuşma tarzı olup, tüketim toplumu da, "... tüketimi öğrenme, tüketime toplumsal hazırlık toplumudur aynı zamanda - yani yeni üretici güçlerin ortaya çıkmasıyla ve yüksek verimlilik getiren ekonomik bir dizgenin tekelci yeni yapılanmasıyla orantılı yeni ve özgül bir toplumsallaşma tarzı-" dır (1995: 98).
Günümüz tüketim toplumunda "bir lokma, bir hırka" veya erken modern dönemde göze çarpan "kıt kaynaklardan hareketle temel ihtiyaçların karşılanması" şeklinde ifade edilen anlayış, tümüyle yerini tersi bir yaklaşıma bırakmıştır (Karakaş, 2005: 11). Tüketimin ise, ihtiyaçların giderilmesi ile sınırlı olan yapısı, tüketim toplumu içinde yerini arzu ve isteklerin giderilmesine bırakmıştır. Bu anlamda, "arzular ve sosyal formlarıyla tüketim, "bir yaşam tarzı içinde hedonist, gösteriş ve bir gruba ya da kültüre ait olma gibi amaçlar için prestiji yüksek markaları, estetikleşmiş ürünleri ve hizmetleri satın alma, sahiplenme ve kullanma" şeklinde tanımlamaktadır" (Zorlu, 2006: 60). Tüketim toplumunda insanlar, yaşamak için tüketmek yerine, tüketmek için yaşamaktadırlar. Tüketim, yaşamı devam ettirme yolunda bir araç olmaktan çıkmış, kendi başına bir amaç haline gelmiştir. Artık sistemde var olabilmenin yolu, ancak bu sistemin üretmiş olduklarını tüketmekten geçmektedir. Metalaşan toplumda geleneksel değerler (yüz yüze kurulan sıcak insani ilişkiler, gelenekler, örfler, komşuluk ilişkileri) çözülmekte ve her şey adeta parasal değerlere indirgenmekte ve metalaşmaktadır. İnsanlar arasındaki ilişkiler, paranın başrolü oynadığı metalar aracılığıyla kurulan ticari ilişkilere dönüşmektedir.
Tüketimin gittikçe önem kazanması, beraberinde boş zamanın da önemli bir zaman dilimi haline getirmektedir. Boş zamanın ne anlama geldiği konusunda yazarlar arasında uzlaşma söz konusu değildir. Bunlardan bazılarına bakacak olursak aşağıdaki tanımlar dikkatimizi çekmektedir:
J. Dumazedier (1974: 74) boş zamanı, dörtlü bir kategori içinde tanımlamaktadır. İlkinde boş zaman, bir davranış biçimidir ve her hangi bir eylem içinde meydana gelebilmektedir. Örneğin, müzik dinlerken bir kimsenin iş yapması ya da radyo dinleyerek bulaşık yıkaması gibi.
İkincisinde ise, boş zaman çalışmanın tersi olarak ele alınmaktadır. Üçüncü kategoride boş zaman, sosyo-kültürel ve sosyo-politik mecburiyetleri gizleyen bir özellik göstermektedir. Geleneksel sosyo-kültürel kurumlarca kontrol edilen tatillerin azalması sonucunda serbestleşen zaman şimdi, kurumsal olarak dayatılmaktan öte, bireysel olarak özgür bir şekilde seçilen hedonist eylemlerce üstlenilmiştir. Dördüncü ve son kategoride ise, boş zaman nihai bir amaca yönelik kişisel doyumun sağlanmasına hizmet eden bir araçtır. Burada birey, dinlenerek yorgunluktan ve eğlenme yolu ile de sıkılmaktan kurtulmaktadır. Dumazedier için boş zaman, çeşitli amaçlara hizmet eden bir zaman dilimidir.
S. Parker (1976: 17-18) ise, boş zamanın kapsamını belirleme noktasında farklı tekniklerin söz konusu olduğunu ifade etmektedir: Bunlardan ilki, günün 24 saatinden boş zamana ait olmayan süreçlerin çıkarılması şeklindedir. Çalışma, uyuma, yeme, fizyolojik ihtiyaçların giderilmesi gibi. İkinci tanımda ise, boş zaman bir sürece değil de, eylemin ya da bu eyleme katılan bireyin niteliğine göndermede bulunmaktadır. Burada boş zaman, dışsal faktörlerin bir sonucu değil, daha ziyade zihinsel ve ruhsal bir tutum olarak değerlendirilmektedir. Üçüncü yol ise, diğer iki tanımı birleştirmeye yöneliktir. Örneğin, boş zaman, kişinin işinden ya da diğer görevlerinden serbest kaldığı ve rahatlama-eğlenme-sosyal başarı ya da kişisel gelişim amaçlarına yönelik faydalı kılınan zamandır.
Önemli bir boş zaman teorisyeni olan M. Kaplan (1975: 26) için boş zaman, bireysel bir seçimin ifadesi olup, çeşitli amaçlara hizmet etmektedir. Boş zaman, bir kimsenin iktisadi serbest zaman rollerine denk düşen, sezgisellik ve anımsama içinde psikolojik olarak hoş olan ve eğlence, kişisel gelişim ve diğer kişilere hizmet sunmak için olanaklar sağlayan, nispeten bireysel karara dayalı eylemlerden/deneyimden ibarettir". Kaplan'a benzer bir yaklaşım sunan M. Tezcan (1993: 10) boş zamanı, bireysel tercihin alanı olarak tanımlamakta ve boş zamanın, çalışma saatleri dışında, uykuda geçen zamanın, işe gidip gelme zamanının ve zorunlu ihtiyaçlar için harcanan zamanın dışında kalan ve bireyin istediği gibi kullanmış olduğu bir süreç olduğunu belirtmektedir.
Farklı yazarlar tarafından, farklı şekillerde tanımlanan boş zamanın, endüstriyel modern ya da erken modern aşamadaki fonksiyonu ile tüketim toplumundaki ya da geç modern aşamadaki fonksiyonu birbirinden farklılık göstermektedir.
Geç kapitalizmin aşaması olarak ifade edebileceğimiz tüketim toplumunda boş zaman, bir tüketim zamanı olarak görülmekteyken, erken kapitalist aşamada ya da endüstriyel kapitalist aşamada (fabrikaların daha yeni yeni kurulduğu ve çalışma ile üretimin önemli unsurlar olduğu aşamada) ise, boş zaman çalışmanın tamamlayıcı bir öğesi olarak görülmekteydi. İşçilerin üretkenliğini arttırmak maksadıyla kapitalistlerce emekçilere verilen bir hak şeklindeydi. Bu dönemde, Ö. Aytaç'ın (2002: 233) ifadesiyle, kapitalist uygarlık açısından boş zaman, çalışmanın yeniden üretimi için gerekli bir zaman/yaşam alanıydı. Kapitalist çalışma düzenin yeniden üretimi için, çalışmaya hazır biyolojik ve zihinsel dinginlik noktasında iş görene ihtiyaç duyulması, bu vakti çalışmanın doğurduğu ve verim düşüklüğüne yol açabilecek yorgunluğun giderilmesine hizmet edecek bir kullanıma açılmasına yol açmaktaydı.
Zaman içerisinde, kitlesel üretimin kitlesel tüketimi sorun haline gelince, üretilenleri tüketecek tüketicilere de ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır. Bu durumda boş zaman, tüketicilerin daha fazla satın almaları ve tüketmeleri için bir tüketim zamanı şeklinde verilmeye başlanmıştır. Böylece, "boş vakit, "kendiliğin", "özgürlüğün", "istemli tercihlerin", "doğallığın", "düşünsel derinliğin", "toplumsal iyiye/erdemliliğe ulaşmanın" zamanı olmaktan çok, kapitalizmin kutsadığı ve onadığı yaşam ereklerine ulaşmanın (tüketimcilik", "yapay heyecanlar", "kışkırtılmış arzu/istekler", "rekabetçilik", "gösterişçi edimler", "statü parlatma" vs.) bir aracı" haline gelmiştir (Aytaç, 2004: 118).
Boş zamanın, tüketim toplumundaki önemli özelliği, tüketimi tanımlayıcı ya da tüketim hacmini arttırıcı bir zaman dilimi olmasıdır. Ş. Argın'ın (2003:227) ifadesiyle, kapitalizm artık temelde üretime dayalı olmaktan çıkıp, tüketim toplumu haline dönüşmüştür. İnsanların dikkati üretimden tüketime, emekten metalara, iş yerinde vitrinlere yönelmiştir. Kapitalizm ilgisini üretim süreçlerinden, hızla metalaşmış yaşam şekillerine doğru yöneltmiştir. Kapitalizm, artık bazılarının ter dökmesinin yanı sıra ter atmasından da kazanç sağlamaktadır. Başka bir deyişle bizler bugün sadece çalışarak değil, aynı zamanda dinlenerek de kapitalizme hizmet etmekteyiz. Kapitalizmin zaman politikasını değiştirmesi sonucu, çalışma toplumunun yerini, tüketim toplumuna bıraktığını ifade eden A. Gorz (1995: 80) bu durumu şöyle açıklamaktadır:
"Çalışma yaşamı, çalışma dışı yaşamın yadsınmasıydı ve çalışma dışı yaşam da çalışmanın yadsınması. Tüketim toplumunun çalışmaya verdiği hedef artık çalışmamaktı. Emekçilerin işlevsel birliğini sağlaması gereken güdülenmeler bu birliğin inkârını güdülüyordu. Çalışmanın inkârı."

Burcu ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Sosyolojisi Ana Bilim Dalı Araştırma
Görevlisi.
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf 02BOzcan.pdf (331,3 KB (Kilobyte), 0x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
ait, alma, alışveriş, birlikte, boş, eylemlerinin, mekânlar:, merkezleri, rasyonel, satın, sergilendikleri, sürecine, zaman

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 14:08 .