Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi > Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü > Piyasa Başarısızlığının Anatomisi Ve Kamu Ekonomisi Rasyoneli

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü hakkinda Piyasa Başarısızlığının Anatomisi Ve Kamu Ekonomisi Rasyoneli ile ilgili bilgiler


[coverattach=1] I. GİRİŞ Bir ülke içerisinde tüm iktisadi faaliyetlerin cereyan ettiği yapı "milli ekonomi" olarak adlandırılır. İktisadi birimler olarak üretici ve tüketicilerin faaliyetleri esasen "Piyasa Ekonomisi" adı verilen yapı içerisinde

Like Tree1Likes
  • 1 Post By CiwCiw

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 11.08.09, 06:58
Administrator
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 21.463
Blog Başlıkları: 13
CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!CiwCiw öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Piyasa Başarısızlığının Anatomisi Ve Kamu Ekonomisi Rasyoneli

[coverattach=1]I. GİRİŞ
Bir ülke içerisinde tüm iktisadi faaliyetlerin cereyan ettiği yapı "milli ekonomi" olarak adlandırılır. İktisadi birimler olarak üretici ve tüketicilerin faaliyetleri esasen "Piyasa Ekonomisi" adı verilen yapı içerisinde gerçekleşir. Devletin de bir iktisadi birim olarak ekonomik faaliyetlerde bulunması ve/veya özel iktisadi birimlerin yani üretici ve tüketicilerin faaliyetleri üzerinde düzenleyici kararlar alması "kamu ekonomisi" adı verilen bir ayrı iktisadi yapı ve kurumu ortaya çıkarır.
Bu çalışma içerisinde milli ekonomiler içerisinde devletin ekonomik rasyonelini irdelemeye çalışacağız. Milli ekonomi içerisinde piyasa ekonomisi dışında niçin ayrıca bir kamu ekonomisine ihtiyaç duyulmaktadır? Kamu ekonomisinin varlık nedenleri nelerdir? Sosyal refahın optimizasyonunu sağlamada piyasa ekonomisi kendi başına yeterli midir? Bu ve benzeri soruların cevapları bu bölüm içerisinde araştırılmaya çalışılacaktır. Kısaca bu bölüm içerisinde "devletin ekonomik rasyoneli nedir? sorusunu başlıca iki yaklaşım çerçevesinde incelemeye çalışacağız. İlk olarak Neoklasik İktisatçıların geliştirdikleri "piyasa başarısızlığı teorisi" çerçevesinde konu açıklanmaya çalışılacak, daha sonra Keynezyen İktisat Politikası yönünden kamu ekonomisinin rolü ve fonksiyonları ele alınacaktır.

II. KAMU EKONOMİSİ RASYONELİNİN NEO-KLASİK İKTİSAT AÇIKLAMASI: PİYASA BAŞARISIZLIĞI TEORİSİ
Piyasa ekonomisi, sosyal refahın optimizasyonu için yeterli midir? Bir diğer deyişle, kamu kesimi iktisadi faaliyetlerinin yer almadığı bir milli ekonomi içerisinde özel kesim faaliyetleri ile ne ölçüde sosyal refaha ulaşılabilecektir? Fizyokratlar "doğal düzen", Klasik iktisatçılar da "görünmez el" düşüncesi ile ekonomik faaliyetlerin işleyişinde ortaya çıkabilecek dengesizlik ve istikrarsızlıkların esasen geçici nitelikte olduğunu ve bunların zaman içerisinde ortadan kalkacağını savunmuşlardır. Bir diğer deyişle, Fizyokratlar ve klasik iktisatçılar piyasa ekonomisinin sosyal refahın optimizasyonu için yeterli olduğunu ve kamu ekonomisine sınırlı bazı fonksiyonlar dışında gerek kalmadığını iddia etmişlerdir.
Klasik iktisadi düşünceye önemli bir katkı olarak kabul edilen Neoklasik iktisadi düşünce ise, piyasa ekonomisinin tek başına optimum sağlamaktan uzak olduğunu ve bu nedenle kamu ekonomisine gerek olduğunu açıklamıştır. Neoklasik iktisatçıların, bir diğer deyişle teorik refah iktisatçılarının görüşleri iktisat literatüründe "piyasa başarısızlığı teorisi" olarak bilinmektedir. Neoklasik iktisatçılara, bir diğer deyişle teorik refah iktisatçılarına göre piyasa ekonomisini başarısızlığa uğratan başlıca faktörler aşağıda incelenmektedir.1

A. Tam Rekabet Modelinin Gerçekleştirilememesi
Bilindiği gibi tam rekabet piyasaları, çok sayıda alıcı ve satıcı bulunan, piyasaya giriş çıkış serbestisi sağlanmış, homojen malların bulunduğu ve bütün piyasa ilişkilerinin açıkta cereyan ettiği bir piyasa modelidir. Tam rekabet piyasasında fiyat mekanizması yoluyla kaynakların optimal dağılımı için öngörülen şartlar şunlardır: (Alkin, 1982:10; Ülken, 1982; 189)

Piyasa başarısızlığı teorisi hakkında öncü çalışma için bkz: Bator, 1958.
***8226; Piyasaya giriş ve çıkış serbest olmalıdır. Buna "serbestlik" özelliği denilmektedir.
***8226; Piyasada alıcı ve satıcılar kendi aralarında fiyatları ve üretim miktarını etkileyemeyecek kadar sayıca çok olmalıdır. Buna "atomisite" özelliği denilmektedir.
***8226; Piyasaya arz edilen mal ve hizmet türleri homojen, yani birbirine benzer olmalıdır. Böylece, piyasada bir firmanın mallarının diğerlerine tercih edilmesi imkanı ortadan kalkmaktadır. Buna "homojenite" özelliği denilmektedir.
***8226; Üretim faktörlerinin ekonominin bütün alanlarına kolayca akışı mümkün olmalıdır. Bu şart ise "akıcıhk","mobilite" ve "seyyalite " gibi kavramlarla ifade edilmektedir.
***8226; Alıcı ve satıcıların piyasada olan bitenlerden haberdar olmaları gereklidir. Böylece bir seçim özgürlüğü sağlanmış olacaktır. Bu özelliğe ise "saydamlık" veya "şeffaflık" denilmektedir.
***8226; Üreticilerde "kâr maksimizasyonu", tüketicilerde ise "fayda maksimizasyonu" düşüncesi ve gayreti bulunmalıdır.
Yukarıdaki şartların hep birlikte sağlanması halinde "tam rekabet" söz konusudur. Ancak gerçek hayatta bu şartların hemen hiçbirinin tam olarak sağlanamayacağı, bu nedenle de bu koşulların "soyut bir varsayım" dan öteye gidemeyeceği bilinmektedir. Tam rekabet piyasalarını ulaşılması olanaksız bir ütopya haline getiren nedenleri kısaca şu şekilde özetleyebiliriz:
İlk olarak, günümüzde piyasalarda haberleşme ve bilgi elde etme olanaklarının farklılığı nedeniyle tam rekabet piyasasının "şeffaf' olma özelliği gerçekleştirilememektedir.
İkinci olarak aynı ihtiyacı karşılamaya yönelik mal ve hizmet türleri arasında piyasada çoğunlukla bir benzerlik söz konusu değildir. Bu durum bazı firmaları, diğerlerine oranla üstün kılmakta ve tam rekabetten sapmalar yani aksak rekabet söz konusu olmaktadır.
Üçüncü olarak, günümüz piyasalarında mal ve hizmetlerin üretim ve tüketiminde "tercih özgürlüğü" hemen hemen hiç yoktur. Bireyler açısından tercih özgürlüğü, bireylerin piyasada üretilmesini istedikleri mal ve hizmetlerin nelerden ibaret olacağına karar vermeleri ile ilgilidir. Ancak gerçek hayatta başta reklamlar olmak üzere birçok faktör bireysel tercihlerin sapmasına neden olmaktadır. Firmalar açısından tercih özgürlüğünün anlamı ise şudur; firmalar üretim faktörlerinin kullanımında özgür olabilmelidirler. Diğer bir deyişle, firmalar emeğin, sermayenin ya da diğer üretim faktörlerinin hangi mal ve hizmet üretiminde ve ne bileşimde kullanılacağına özgürce karar verebilmelidirler. Ancak günümüzde bu tercih özgürlüğü de devletin uyguladığı çeşitli politikalarla önemli ölçüde sınırlanmaktadır.
Ayrıca tam rekabet piyasalarının "atomisite" özelliği de günümüz piyasalarında işleyememektedir. Özellikle mal piyasalarında aksak rekabetin söz konusu olması nedeniyle satıcılar kendi aralarında anlaşarak centilmen anlaşmaları yaparak, kartel, tröst, holding vb. kurumlar oluşturarak fiyatları istedikleri şekilde belirleyebilmektedirler.
Şu halde, tam rekabet modelinin gerçek hayatta gerçekleştirilememesi ve bir ütopyadan öteye bir anlam ifade etmemesi nedeniyle piyasa ekonomisinin tek başına sosyal refahı optimum düzeye getirmesi beklenemez.

Makale Yazarı
Prof.Dr.Coşkun Can Aktan
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg business mix (17).jpg (1,86 MB (Megabyte), 33x kez indirilmiştir)
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf kamu-ekon-rasyoneli.pdf (501,6 KB (Kilobyte), 125x kez indirilmiştir)
__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü

Konu oguzgolcik tarafından (11.08.09 saat 08:02 ) değiştirilmiştir..
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
anatomisi, başarısızlığının, ekonomisi, kamu, piyasa, rasyoneli

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 22:52 .