Nüve Forum


Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü hakkinda Milli Mücadele Dönemi Anayasal Gelişmeleri ile ilgili bilgiler


1921 ANAYASASI (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) Türkiye Cumhuriyetinin ilk Anayasasıdır. 1921 Anayasası ***8220;Millet Egemenliği İlkesi***8221;ni benimsemiştir. 1921 Anayasası ***8220;Meclis Hükümeti***8221; sist.ni benimsemiştir; Yasama-Yürütme TBMM***8217;de; Kuvvetler Birliği Türk Anayasacılık tarihinin İlk ve

Like Tree2Likes
  • 2 Post By SerdarK

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 16.09.08, 16:19
SerdarK - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Nov 2006
Nereden: hüzünün başkenti
İletiler: 936
Blog Başlıkları: 16
SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Milli Mücadele Dönemi Anayasal Gelişmeleri

1921 ANAYASASI (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

Türkiye Cumhuriyetinin ilk Anayasasıdır.
1921 Anayasası ***8220;Millet Egemenliği İlkesi***8221;ni benimsemiştir.
1921 Anayasası ***8220;Meclis Hükümeti***8221; sist.ni benimsemiştir; Yasama-Yürütme TBMM***8217;de; Kuvvetler Birliği
Türk Anayasacılık tarihinin İlk ve Tek Yumuşak Anayasasıdır.
En Kısa(24md) Süreli(3yıl) Anayasamız.
Meclis, yasama yetkilerini bizzat; yürütme yetkilerini de kendi içinden seçtiği bir İcra Vekilleri Heyeti eliyle kullanmıştır. Meclis hükümeti sisteminin sonucu olarak,
(i) İcra vekilleri heyetinin kolektif bir varlığı yoktur; icra vekilleri Meclisin memuru konumundadırlar
(ii) Heyet, Meclisin verdiği emir ve talimatları uygulamakla görevli, kendi politikalarını oluşturma yetkisinden yoksun konumdadır.
Aynı şekilde; meclis hükümeti sisteminin doğrudan sonucu olarak Devlet başkanı görevi TBMM Başkanı tarafından yerine getirilmiştir. Yine Meclis Başkanı, İcra Vekilleri Heyetinin de başkanıydı.

1) 1921 ANAYASASI***8217;NIN TEMEL ÖZELLİKLERİ

Ø Millet egemenliğine dayalı ilk anayasadır. Anayasanın en büyük yeniliği budur.
Ø Anayasa 23 maddeden oluşmaktadır. Yalnızca yasama ve yürütme organlarını düzenlemiş; yargı, milletvekili seçilme yeterliliği gibi konulara yer vermemiştir.
Ø İlk ve Tek Çerçeve Nitelikli Anayasa; Ayrıntısız.
Ø 1876 Anayasasını yürürlükten kaldırmamış; kendi düzenlemediği konularda 1876 Anayasası***8217;nın hükümlerini kabul etmiştir. Ancak 1876 Anayasası hükümleri ile 1921 Anayasası hükümleri arasında çatışma olması durumunda 1921 Anayasası hükümleri uygulanacaktır. (ASLİ KURUCU İKTİDAR)
Ø Yasamaya ilişkin olarak, Meclisin çalışmalarına ara veremeyeceği karara bağlanmıştır. Meclis seçimlerinin iki yılda bir yapılacağı; seçimlerin 1 yıl uzatılabileceği tekrar milletvekili seçilmenin mümkün olduğu vekillerin tüm milleti temsil edeceği hususu belirtilmiştir.
Ø Yargıdan hiç söz etmemiştir. Yargıyla ilgili konular 1876 Anayasası ile görülür.
* * * İstiklal Mahkemeleri, 1921 Anayasası ile değil; Hıyanet-i Vataniye Kanunu ile kurulmuştur! * * *
Ø İllerin idaresinde merkezden yönetime yerinden yönetim ilkesi eklenmiştir.
* * * İLK kez YERİNDEN YÖNETİM İlkesi benimsenmiş. (Vilayet, Nahiye, Kaza) * * *
(Yerel Yönetimler, yani MAHALLİ İDARELER ise İLK kez 1876***8217;da düzenlenmiştir.)
İllerin özerkliğe sahip olduğu, başlarında valinin bulunacağı, valilerin TBMM tarafından atanacağı, kazaların başında kaymakamın bulunacağına ilişkin hükümler yer almaktadır.
Ø Seçimler iki yılda bir yapılır. İcra Vekilleri Heyeti(BK) Meclis içinden ve tarafından atanır.(Memur)
Ø 1 Kasım 1922***8217;de saltanat kaldırılmıştır ancak 1921 Anayasası hiçbir zaman laik bir anayasa olmamıştır.
Laiklik ilkesi 1924 Anayasası***8217;na 1937 yılında eklenmiştir(İnkılap Kanunları)


2) 1923 Değişiklikleri (11/08/23***8217;te 2.Meclisin Göreve Gelmesiyle Yapıldı)

Ø Devletin şekli
ü Cumhuriyet (24 ve 61 ***8216;in değiştirilemeyecek tek hükmü) ilk kez hükümet şekli olarak tanımlanmıştır!
ü Dini İslam,
ü Resmi dili Türkçe kabul edilmiştir.
Ø Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmuştur. Böylece devlet başkanlığı ve meclis başkanlığı makamları ayrılmış. Cumhurbaşkanı Meclis tarafından ve kendi üyeleri arasından seçilecektir. Tekrar seçilebilme olanağı bulunmaktadır. Başbakan Meclis içinden Cb***8217;nınca seçilir. Cb gerekli görürse Meclise ve BK***8217;na başkanlık edebilmektedir.
Ø Hükümet sistemi parlamenter sisteme yaklaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı Meclis içinden Başbakanı seçecektir. Bakanlar da Başbakan tarafından seçilecek ve listenin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından Meclisin onayına sunulacaktır. Hükümet TBMM***8217;nin onayı ile kurulmaktadır. 1921 Anayasası***8217;nın ilk biçiminde yer alan Bakanların tek tek Meclis tarafından seçilmesi uygulamasına son verilmiştir.

Kurucu İktidar Sorunu:
1921 Anayasasını hazırlayan kurucu iktidar, 1876 Anayasasını yürürlükten kaldırmadığı için tali kurucu iktidar sayılabilir. Ancak 1921 Anayasası yeni Türkiye Cumhuriyetinin ilk anayasası olduğu için Anayasayı hazırlayan iktidar asli kurucu iktidardır.
Asli Kurucu İktidar: Ya ilk kez Anayasa yapan iktidardır (örn.1876); ya da kendinden önceki Anayasayı açıkça yürürlükten kaldıran, anayasanın değiştirme usullerini hiçe sayan iktidardır. (örn. 1924, 1961, 1982)
Talî (türevsel) Kurucu İktidar: Anayasayı değiştirme usullerine bağlı kalarak değiştiren iktidardır. (Örn. 1909, 1923, 1928, 1937, 1971, 1995, 2001, 2004, 2005)

Kaynakça:
Anayasa Hukuku Erdal Fanid
Anayasa Hukuku Zehra Odyakmaz-Ümit Kaymak-İsmail Ercan

Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
anayasal, dönemi, gelişmeleri, milli, mücadele

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 12:28 .