Nüve Forum


Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü hakkinda Temel Hak ve Hürriyetler ile ilgili bilgiler


TEMEL HAKLAR ve HÜRRİYETLER Herkesin kişiliğine bağlı olarak sahip olduğu, devredilemeyen, rıza ile dahi vazgeçilemeyen temel hak ve hür.lerdir 61***8217;de İnsan Haklarına Dayalı Devlet 82***8217;de İnsan Haklarına Saygılı Devlet Ø

Like Tree2Likes
  • 2 Post By SerdarK

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 16.09.08, 16:45
SerdarK - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Nov 2006
Nereden: hüzünün başkenti
İletiler: 936
Blog Başlıkları: 16
SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Temel Hak ve Hürriyetler

TEMEL HAKLAR ve HÜRRİYETLER

Herkesin kişiliğine bağlı olarak sahip olduğu, devredilemeyen, rıza ile dahi vazgeçilemeyen temel hak ve hür.lerdir
61***8217;de İnsan Haklarına Dayalı Devlet 82***8217;de İnsan Haklarına Saygılı Devlet

Ø Negatif Statü (Koruma) Hakları - Devletin Müdehale Etmediği <Kişi Hak ve Ödevleri> Md. 12-40
§ Yaşam Hakkı {2004 değişikliği mahkemelerce ölüm cezası verilmesini yasaklamıştır. Meşru müdafaa, yakalama ve tutuklamanın yerine getirilmesi veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, İsyanın bastırılması, OHAL ve Sıkıyönetim durumlarında yetkili merciin verdiği emrin uygulanması silah kullanılmasına Kanunun Cevaz Verdiği Zorunlu Durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri bu hakka ilişkin güvencenin İstisnasını oluşturur.} 2001***8217;de terör dışı idam 2004***8217;te idam tamamen kaldırıldı.
§ Kişinin dokunulmazlığı {m.17} Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında kimsenin vücut bütünlüğüne dokunulamaz, rızası olmadan bilimsel deneylere tabi tutulamaz.(Bazı deneylere rızası olsa dahi tabi tutulamaz!)
§ Zorla çalıştırma yasağı {m.18} Angarya yasaktır.
§ Kişi Hürriyeti ve Güvenliği {m.19} Herkes kişinin hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.

2001 değişiklikleri;
(i) Kişinin yakalandığı veya tutuklandığı derhal kişinin yakınlarına bildirilir.
(ii) Yakalanan veya tutuklanan kişi, tutulma yerine en yakın mahkemeye gönderilmesi için gerekli süre hariç en geç 48 saat ve toplu olarak işlenen suçlarda en çok 4 Gün içinde hakim önüne çıkarılır. Kimse, bu süreler geçtikten sonra hakim kararı olmaksızın özgürlüğünden yoksun bırakılamaz. Bu süreler OHAL Sıkıyönetim ve Savaş durumlarında uzatılabilir.
(iii) Bu esaslar dışında işleme tabi tutulan kişilerin uğradıkları zarar, tazminat hukukunun genel prensiplerine göre devletçe ödenir.
§ Özel hayatın gizliliği {m.20}
§ Konut Dokunulmazlığı {m.21}
§ Haberleşme Hürriyeti {m.22}
§ Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti {m.23} 2001 Anayasa değişikliği: Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, vatandaşlık ödevi ya da ceza soruşturması ya da kovuşturması sebebiyle sınırlanabilir.
§ Din ve vicdan hürriyeti {m.24}
§ Düşünce ve Kanaat Hürriyeti {m.25}
§ Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti {m.26}
§ Bilim ve Sanat Hürriyeti {m.27}
§ Basın Hürriyeti {m.28}
§ Süreli ve süresiz yayın hakkı {m.29}
§ basın araçlarının korunması {m.30} 2004 değ ile md.deki özel sınırlama nedenleri kaldırıldı
§ kamu tüzel kişilerinin elindeki kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı {m.31}
§ düzeltme ve cevap hakkı {m.32}
§ Dernek Kurma Hürriyeti {m.33}
§ Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı {m.34}
§ Mülkiyet Hakkı {m.35} 1961***8217;de Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Özgürlükler bölümünde düzenlenmiş!
§ Hak Arama Hürriyeti {m.36} Herkes mülkiyet ve miras hakkına sahiptir.
§ Adil Yargılanma Hakkı {m.36} 2001 yeniliği
§ Kanunî Hakim Güvencesi {m.37}
§ Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar {m.38}

(ii) Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kullanılamaz!
İspat Hakkı {m.39}
Temel Hak ve Hürr.in Korunması {m.40} 2001değ. kanun yolları-merci&süreleri belirtmek zorunda!
(iii) Hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz!

Ø Pozitif (İsteme) Haklar ***8211; Devlet Müdehalesi Ödevidir<Sos.&Ekon. Haklar ve Ödevler> Md. 41-65
§ Ailenin korunması {m.41} Aile toplumun temelidir.+2001değ ve eşler arasında eşitliğe dayanır.
§ Eğitim ve Öğrenim Hakkı ve Ödevi
§ Kıyılardan Yararlanma
§ Toprak Mülkiyeti
§ Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü (Kişi Hakkı olması gerekir)
§ Çalışma Hakkı ve Ödevi 2001 değ. Devlete işsizleri koruma görevi verildi.
§ Çalışma Şartları 2001 değ. Asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartlarının da dikkate alınmasına hükmedildi.
§ Sosyal Güvenlik Hakkı
§ Dinlenme Hakkı
§ Sendika Kurma Hakkı 1995***8217;ten itibaren memurlar sendika kurma hakkına sahiptir.
§ Grev ***8211; Toplu İş Sözleşmesi Hakkı İşçiler grev ve toplu sözleşme haklarına sahiptirler. MEMURLAR GREV HAKKINA SAHİP DEĞİLDİRLER; ancak toplu görüşme hakkına sahiptirler. Gerçekleştirilen toplu görüşmeden herhangi bir sonuç çıkmazsa konu BK***8217;nun değerlendirmesine bırakılır. Öte yandan, 2001 yılında yapılan değişiklikle devlete, çalışanların yanı sıra işsizleri koruma ödevi de verilmiştir.
§ Devletin İktisadi ve Sosyal Ödevlerinin Sınırları 2001 değişikliklerinden önce devletin sosyal ve ekonomik ödevlerini ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek, mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği hükmü yer alıyordu. 2001***8217;den sonra, devletin bu ödevlerini; görevin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek, mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde, yerine getirmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Grev hakkı ilk 61***8217;de Lokavt 82 yeniliği

Ø Aktif (Katılma) Haklar ***8211; Devlet yönetimine katılma hakları <Siyasî Haklar ve Ödevler> Md. 66-74
§ Vatandaşlık Hakkı Türk devletine vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkes Türk***8217;tür. Türk babanın veya Türk ananın çocuğu Türk***8217;tür. <Son cümle 2001 yılında mülga edildi> Vatandaşlık kanunun gösterdiği şartlarla kazanılır ve ancak kanunda belirtilen hallerde kaybedilir. Hiçbir Türk vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça vatandaşlıktan çıkarılamaz. Vatandaşlıktan çıkarma işlemlerine karşı yargı yolu kapatılamaz.
§ Seçme, seçilme, siyasi faaliyette bulunma hakları
§ Siyasi parti kurma, partilere girme ve partiden ayrılma
§ Kamu Hizmetine Girme Hakkı ve Mal Bildirimi
§ Vatan Hizmeti
§ Vergi Ödevi
§ Dilekçe Hakkı
§ Bilgi Edinme Hakkı <T.C. vatandaşı olmayan kimseler, Türkiye***8217;de ikamet ettikleri sürece ve karşılıklılık esasına dayanılarak dilekçe hakkından yararlanabilirler; Yabancılar yalnızca Bilgi edinme ve Dilekçe***8217;den..

Any.md.65 - 2001değ. Devlet***8230;görevlerini, ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek, mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. Sosyal haklar için geçerli! temel haklar için mali kaynak yetersizliğini ileri süremez!

--- Hak Arama Hakkı: Kişisel hukuki sorunların çözümü için yazılan dilekçelerle hak aranır. Doğrudan zarar görüyorsanız
--- Dilekçe Hakkı: TBMM Dilekçe Komisyonuna ve diğer Kamu Kurumlarına verilen ve kabul edildiğinde sadece dilekçe sahibini değil, herkesi etkileyecek sonuçlar doğuran başvuruları içerir. ÖR: Lagar kapaklarının kapatılmasını isteme
Bilgi Edinme 2003 değ ile getirilen ve Anayasada yer almayan tek hak Kamu kuramlarına, Ticari Sırlar ve Devlet Sırları Dışında, o Kurumun Nasıl Çalıştığına Dair Sorular Yöneltilebilir. Bu durum, dilekçe hakkının kullanılmasının bir örneğidir. Anayasamızda, bilgi edinme hakkı diye bir hak yoktur. Ör: Kaç Logar kapağı var
Tr***8217;de Yabancıların Kullanabildiği Haklar; TR***8217;de İkamet ve Karşılıklılık Esasına Dayalı;
- Dilekçe hakkı
- Bilgi edinme hakkı


TEMEL HAKLARIN SINIRLANDIRILMASI

Ø 1924 Any.***8217;da;
§ ***8216;***8217;Ancak***8217;***8217; kanunla sınırlanabilir.(1982-2001) Tek ölçüt başkalarının haklarının çiğnenmesi.

Ø 1961 Any.***8217;nın ilk biçiminde;
§ Anayasanın sözüne ve ruhuna aykırı olamaz
§ Kanunla sınırlanabilir ve
§ Sınırlama hakkın Özüne dokunamaz.(1982-2001)

Ø 1971 değişiklikleriyle;
§ Genel sınırlama nedenleri (Milli güvenlik, Kamu düzeni, Kamu yararı, Genel ahlak, Genel sağlık)
§ Ve özel sınırlama nedenleriyle sınırlanabilir.
§ THÖ lerin kötüye kullanılmaması yasağı [İlk - Militan Demokrasi]

Ø 1982 Anayasasının ilk biçiminde;
§ ***8220;ANCAK***8221; vurgusu kaldırılmıştır.
§ Hakkın Özüne dokunma yasağı kaldırılmıştır. (1961-2001)
§ Sınırlama ***8220;Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Aykırı Olamaz***8221;. {82 yeniliği}
§ Din Kültürü Ve Ahlak Öğretimi Zorunlu Hale Getirildi. {82 yeniliği}

Ø 2001 değişiklikleriyle;
§ Temel haklar ANCAK kanunla sınırlanabilir. (***8220;ancak***8221; ibaresi yeniden getirildi)
§ Sınırlama ***8220;LAİK CUMHURİYETİN GEREKLERİ***8221;NE AYKIRI OLAMAZ [2001 yeniliği]
§ Sınırlama hakkın ÖZÜNE DOKUNAMAZ. (1961-1982-2001)
Haktan geriye bir şey kalmamışsa özüne dokunmuşuzdur.
§ Sınırlama ÖLÇÜSÜZ OLAMAZ. [2001 yeniliği]
(AYM Any.md.15***8217;in yorumundan yola çıkarak bu ölçütü kullanıyordu)
§ Genel Sınırlama Nedenleri kaldırıldı [71 değ] ÖZEL SINIRLAMA NEDENLERİ ile sınırlanabilir.



TEMEL HAKLARIN DURDURULMASI [1982 Yeniliği]

Temel haklar ancak olağanüstü dönemlerde durdurulabilir. Any.md.15
Kanunla sınırlandırma şartı aranmaz, KHK, genelge veya tebliğle dahi durdurulabilir. Ancak;
I- Milletlerarası hukuka aykırı olamaz.
II- Ölçüsüz sınırlanamaz.
III- Sert çekirdek haklara dokunamaz. (Yaşama hakkı, masumiyet karinesi, maddi manevi bütünlüğüne dokunulamaz, kimse din-vicdan-düşünce kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bundan dolayı suçlanamaz, suç ve cezalar geçmişe yürütülemez)
Olağanüstü Dönemler
a. OHAL ilanını gerektiren durumlar;
§ Tabii afet, salgın hastalıklar, ağır ekonomik bunalım: Bu durumlarda MGK***8217;nın görüşünün alınmasına gerek yoktur.
§ Şiddet hareketlerinin yaygınlaşması: Durumunda MGK***8217;nın görüşü alınır. (bağlayıcı değil)

OHAL Cb başkanlığındaki Bb BK tarafından en fazla 6 aylığına ilan edilir. (1961***8217;de yalnızca BK)
OHAL ilan kararı derhal R.G.***8217;de yayınlanır, yürürlüğe girer ve hemen TBMM***8217;nin onayına sunulur.
İlan kararı aynı gün TBMM***8217;nin onayına sunulmazsa OHAL ilan edilmemiş sayılır.
TBMM toplantı halinde değilse olağanüstü toplantıya çağırılır. TBMM OHAL ilanı kararını onaylar, reddeder veya süresini kısaltabilir.
OHAL ilanı süresinin sonunda TBMM OHAL süresini en fazla 4 ay uzatır.(İstediği kadar Ör: doğuda 12 yıl)
OHAL yurdun bir bölgesinde ilan edilebileceği gibi, tamamında da ilan edilebilir.
OHAL ilanı ile birlikte OHAL Kanunu uygulanmaya başlar.<yürürlüğe girmez, uygulanmaya başlar; zaten yürürlüktedir> OHAL ilanı tek bir ili kapsıyorsa OHAL***8217;in uygulanması yetkisi il valisine, Birden fazla ili kapsıyorsa OHAL Bölge Valiliği kurulurak koordinasyon BK kararıyla Ohal Bölge Valisine devredilir..
OHAL ilanı ile birlikte vatandaşlara bazı ek yükümlükler (mali yükümlülük ve çalışma yükümlülüğü) yüklenir ve temel hak ve özgürlükler olağan dönemlerde öngörülen tedbirlere aykırı olarak sınırlanabilir.

b. SIKIYÖNETİM (Ohal***8217;in ileri aşaması)
Sıkıyönetim Cb başkanlığındaki BK tarafından [1961 ***8216;de yalnızca BK]
Şiddet hareketlerinin yaygınlaşması ve Kamu düzenini bozmaya başlaması durumunda
en fazla 6 Aylığına ilan edilir ve TBMM tarafından en fazla 4 ay uzatılabilir.

Sıkıyönetim ilan edildiğinde;
§ Kolluk yetkileri askeri makamlara geçer; Sıkıyönetim Mahkemeleri kurulur. Sıkıyönetime neden olanlar yargılanır. {Sıkıyönetim komutanları(125.md. istisnası) görevlerini Genelkurmay Başkanlığı***8217;na bağlı olarak yerine getirir}
§ Temel hak ve hürriyetler daha fazla kısıtlanır, hatta durdurulabilir,
§ Normalde sivil mahkemelerde yargılanan bazı suçlar sıkıyönetim askeri mahkemesinde yargılanır.
OHAL ve Sıkıyönetim ilanı idari yargının görev alanı dışında kalır. Bu bir Danıştay içtihadıdır. TBMM onay işlemini bir parlamento kararı ile yapar; Yani OHAL ve sıkıyönetim ilanının onanmasına ilişkin işlem; kanun biçiminde olamadığından, AYM tarafından da denetlenemez.

c. SEFERBERLİK (Savaşa hazırlık durumu) TBMM / tatilde veya toplanamayacak durumdaysa Cb ilan eder.
d. SAVAŞ (Karşılıklı güç kullanımı) TBMM / tatilde veya toplanamayacak durumdaysa Cb ilan eder.



TEMEL HAKLARIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI

Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı veya insan haklarına dayanan demokratik ve laik cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. [MİLİTAN(MÜCADELECİ) DEMOKRASİ ANLAYIŞI: Demokrasi kendini yok etmeye çalışanları kendisi yok ediyor! ÖR:Parti kapatmaları]

- Militan (Mücadeleci) demokrasi anlayışı ilk kez 1971 değ. ile getirildi.
- 1982***8217;nin Başlangıç kısmı ve m.14***8217;te yer aldı.
- 2001***8217;den önce Başlangıç kısmında, ***8220;hiçbir düşünce ve mülahazanın***8221; anayasa karşısında korunamayacağı
2001***8217;den sonra, ***8220;hiçbir faaliyetin***8221; olarak değiştirildi: düşünce özgürlüğü sınırlaması kalktı.
- 2001 değ. Militan Demokrasi ile ilgili suçlar Af Kanunu kapsamında!

Siyasi Partinin Kapatılabilmesi için; [2001 değişiklikleri]
· Any. M.68 laikliğe aykırı eylemlerin odağı haline gelme
· AYM temelli kapatma yerine hazine yardımlarını kısmen veya tamamen kesebilir
· AYM 3/5 oy çoğunluğu

Kaynakça:
Anayasa Hukuku Erdal Fanid
Anayasa Hukuku Zehra Odyakmaz-Ümit Kaymak-İsmail Ercan

Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
hak, hürriyetler, temel

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 07:58 .