Nüve Forum


Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü hakkinda Yasama Yürütme Yargı ile ilgili bilgiler


YASAMA FONKSİYONU Yasama yetkisinin ASLİLİĞİ: TBMM, yasa çıkarırken hiçbir organın iznine, onayına muhtaç değildir. ilk elden düzenleme yetkisi TBMM***8217;dedir. İki istisnası, Cb***8217;lığı kararnameleri ve OHAL Kararnameleridir. Yasama yetkisinin GENELLİĞİ: TBMM

Like Tree4Likes
  • 4 Post By SerdarK

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 16.09.08, 16:49
SerdarK - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Nov 2006
Nereden: hüzünün başkenti
İletiler: 936
Blog Başlıkları: 16
SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.SerdarK için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Yasama Yürütme Yargı

YASAMA FONKSİYONU

Yasama yetkisinin ASLİLİĞİ: TBMM, yasa çıkarırken hiçbir organın iznine, onayına muhtaç değildir. ilk elden düzenleme yetkisi TBMM***8217;dedir. İki istisnası, Cb***8217;lığı kararnameleri ve OHAL Kararnameleridir.

Yasama yetkisinin GENELLİĞİ: TBMM istediği konuda ve ayrıntıda kanun çıkarabilir. Hatta, parlamento kararları gibi kararları bile kanunla düzenleyebilir. Fakat kanunla yapması gereken düzenlemeleri parlamento kararıyla yapamaz.

Yasama yetkisinin DEVREDİLMEZLİĞİ: Kanun yapma yetkisi TBMM***8217;ye aittir. (Kuvvetler ayrılığı gereği)
1971***8217;den BK***8217;na KHK çıkarma yetkisi verilmesi yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi ile çelişmez çünkü; KHK***8217;ler yetki kanununa dayanmak zorundadır, Ayrıca KHK***8217;ler Resmi Gazete***8217;de yayımlandığı gün TBMM***8217;nin onayına sunulmaktadır.
Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesinin İki istisnası, Cb***8217;lığı kararnameleri ve OHAL Kararnameleridir.

TBMM***8217;nin Çalışması

1. KANUNLAR
TBMM***8217;nin kanun adı altında gerçekleştirdiği tüm işlemler kanundur.
Türk hukukunda şekli kanun anlayışı benimsenmiş olmasına rağmen;
(i) Belli Bir Kimseye Yükümlülük Getiren/Kaldıran,
(ii) Yürürlükteki Kanunların Uygulanmasını Sağlayacak nitelikte,
(iii) Yargı Kararı niteliğinde kanun çıkarılamaz.

Kanunlar BK tarafından TASARI veya Bakanlar tarafından TEKLİF biçiminde sunulabilir.
TBMM Başkanlığı tarafından ilgili komisyona havale edilir ve kanunlaşma süreci başlamış olur.
TBMM***8217;de 16 Komisyon bulunmaktadır. Komisyonlar kendilerine gelen işi 45 Gün içinde tamamlarlar.
Eksikleri tamamlatma ve önerileri işlemden kaldırma yetkilerine sahiptirler.

Önce tasarı veya teklifin tümü üzerinde söz verilir. Görüşmelerde 15 üye talep etmedikçe işaretle oylama yapılır.
Komisyonlar için bir yasama döneminde iki seçim yapılır; İlk seçilenlerin görev süresi 2, ikinci devre için 3 yasama yılıdır. Görev süreleri yenileri seçilinceye kadar devam eder. Önergelerin görüşülmesi sürecinde
Ø TBMM tarafından reddedilen tasarı ve teklifler red tarihinden itibaren 1 tam yıl geçmedikçe yeniden verilemez.
Ø Bir yasama döneminde sonuçlandırılamayan tasarı veya teklifler KADÜK olur, yani hükümsüz sayılır.
Yeni yasama döneminde yenilenmeleri gerekir.
Ø TBMM***8217;de kabul edilen kanunlar Cb tarafından 15 Gün içinde yayımlanmak zorundadır.
Ø 2001 değ. ile Cb kanunları kısmen de geri gönderebilmektedir.
(Geri gönderme gerekçesi; hukuka uygunluk / yerindelik olabilir.
Cb***8217;nın Kısmen Geri Göndermesi durumunda TBMM yalnızca geri gönderilen maddeleri yeniden görüşebilir.
Cb***8217;nın geri göndermediği kanun maddelerini yürürlüğe sokması mümkün değildir.
TBMM***8217;nin aynen kabul ettiği kanunları Cb***8217;nın ikinci kez geri gönderme yetkisi yoktur; yayımlamak zorundadır.
Cb bu durumda kanunları Ancak Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesi***8217;nde İptal Davası açabilir.
TBMM***8217;nin kanun adı altında çıkardığı işlemler:
o Para Basılması
o Milletler arası antlaşmaların uygun bulunması
o Anayasanın değiştirilmesi
o Bir kanun/KHK hükmünün değiştirilmesi ya da yürürlükten kaldırılması <KHK ile de olabilir>
o KHK***8217;lerin onaylanması/reddedilmesi/değiştirilmesi
o Bütçe ve Kesin Hesap Kanunu
o Yeni bir il ya da ilçenin kurulması ya da adının değiştirilmesi
o Temel hakların sınırlandırılması
o Yeni bir vergi ya da suç/ceza tesis edilmesi
o Seçim sisteminin değiştirilmesi
o Mahalli idarelerin kuruluş ve yetkileri
o Bakanlık tesis etme, kaldırma, birleştirme


TBMM***8217;NİN ÇIKARDIĞI ÖZEL NİTELİKLİ KANUNLAR

BÜTÇE KANUNU

Bu kanun bir kural-işlem değil, yetki veren bir şart-işlemdir.
Ø BK Bütçe Tasarıları ve Milli Bütçe Tahminlerini gösteren Raporu her yıl mali yılbaşından en az 75 Gün önce TBMM***8217;ye sunar. Bütçe tasarıları ve rapor 40 üyeden kurulu Bütçe Komisyonu***8217;nda incelenir. Bu komisyonun kuruluşunda iktidar partisi meclis grubuna en az 25 üyelik verilir. (Bu hükmün amacı, hükümetin genel siyasetinin bir aracı olan bütçe kanununun bütünlüğünü ve tutarlılığını sağlamaktır)
Bütçe komisyonu 55 Gün içinde bütçe tasarısını görüşür ve karara bağlar. Komisyonda şekillenen metin mali yılbaşına kadar TBMM Genel Kurulunda görüşülerek en geç 20 Gün içinde karara bağlanır.
Ø TBMM üyeleri Bütçe Kanunu görüşmelerinde gider arttırıcı veya gelir azaltıcı önerilerde bulunamazlar.
Ø Bütçe kanununa bütçe ile ilgili olmayan hükümler konulması yasaktır.
Ø 1961 Anayasası***8217;ndan farklı olarak 1982 Anayasası***8217;nda bütçe kanununda yer alan harcanabilecek miktara ilişkin sınırın Bakanlar Kurulu kararıyla artırılabileceğine dair bütçeye hüküm konulamaz. Ayrıca Bakanlar Kurulu***8217;na Bütçe Kanunu***8217;nda değişiklik yapma yetkisi verilemez.
Ø Cari yıl bütçesinde ödenek artışını öngören ve cari yıl veya ileriki yıl bütçelerine yüklenme getirecek nitelikteki kanun tasarı ve tekliflerinde belirtilen giderleri karşılayabilecek mali kaynakların gösterilmesi zorunludur.

KESİN HESAP KANUNU

Hükümete harcama yetkisini TBMM verir. Yapılan harcamaların bütçeye uygun olup olmadığını TBMM adına Sayıştay denetler. TBMM***8217;nin bütçe üzerindeki denetimi ise (Sayıştay tarafından hazırlanan genel uygunluk bildirimine dayanan) Kesin Hesap Kanunu ile gerçekleşir. TBMM kesin hesap kanunu kabul etmekle birlikte, hükümeti ibra etmiş (aklamış) olur, reddederse yüce divana kadar gider.
Ø Kesin Hesap Kanunu tasarısı BK tarafından TBMM***8217;ye sunulduktan sonra en geç 75 gün içinde
Sayıştay tarafından Genel Uygunluk Bildirimi hazırlanır ve TBMM***8217;ye sunulur.
Ø Kesin hesap kanunu tasarısı yeni yıl bütçe kanunu ile birlikte Bütçe Komisyonunda görüşülüp karara bağlanır.
Ø Kesin hesap kanununa ilişkin genel uygunluk bildiriminin TBMM***8217;ne verilmiş olması Sayıştay***8217;ın ilgili yıla ait denetimini sona erdirmez ve bunların karara bağlandığı anlamına gelmez.

GENEL VE ÖZEL AF İLANI

2001 öncesinde TBMM af yetkisini orman yakma suçu ve militan demokrasi suçları dışında kullanabiliyorken; 2001 yılında ***8220;militan demokrasi***8221; suçları kapsam dışına çıkarılmış ve af kanunu çıkarılamayacak tek suç olarak ***8220;orman yakma suçu***8221; kalmıştır. TBMM***8217;nin bir Af Kanunu çıkarabilmesi için o kanunu 3/5 oy çoğunluğuyla kabul etmiş olması gerekir


TBMM Oylama Usulleri

TBMM Genel Kurulu***8217;nda görüşülen kanunlar 15 üye teklif etmedikçe işaretle oylama yapılır.

İşaretle Oylama: Üyelerin el kaldırması, tereddüt halinde ayağa kalkmaları, 5 üyenin ayağa kalkarak teklif etmesi halinde de salonda olumlu ve olumsuz oy verenlerin ikiye bölünerek sayılmaları suretiyle yapılır.

Açık Oylama: Üzerinde milletvekillerinin ad, soyad ve seçim çevrelerinin yazılı olduğu oy pusulalarının kutuya atılması veya elektronik oylama mekanizmasının çalıştırılması yahut ad cetvelinde adı okunan milletvekilinin ayağa kalkarak ***8220;red***8221;, ***8220;kabul***8221; ya da ***8220;çekimser***8221; kelimelerinden birini yüksek sesle söylemeleri ve oyların Divan tarafından kaydedilmesi ile olur.

Gizli Oylama: Üzerinde hiçbir işaret bulunmayan yuvarlakların kürsüden kutuya atılması suretiyle yapılır. Beyaz yuvarlak olumlu, yeşil yuvarlak çekimser ve kırmızı yuvarlak red anlamına gelir.

§ Anayasa, kanunlar ve TBMM İçtüzüğünde oylamanın açık veya gizli oyla yapılacağı belirtilen durumlar haricindeki tüm durumlarda işaretle oylama yapılır.
§ Açık oylama yapılmasının zorunlu olduğu durumlar TBMM İçtüzüğü m.142***8217;de belirtilmiştir. Bunlar dışında en az 15 milletvekilinin talebi ile açık oylama yapılabilir.
§ Açık oylama yapılmasını gerektiren bir durum yoksa, veya TBMM İçtüzüğünde işaretle oylama yapılacağı belirtilen bir durum yoksa 20 milletvekilinin talebiyle gizli oylama yapılabilir.


2. PARLAMENTO KARARLARI

Ø Yasama meclislerinin iç örgütlenişini düzenleyen,
Ø Meclis üyelerinin özlük haklarını düzenleyen
Ø Yasama meclisinin yürütme organı ile ilişkilerini düzenleyen niteliktedir.

Parlamento kararlarının kanunlardan temel farkları
§ Kanunlar mutlaka Cb tarafından imzalanmak zorundadır. Parlamento kararları imzalanmaz.
§ Kanunla yargı denetimine tabidir, parlamento kararları üç istisna dışında tabi değildir.
(i) TBMM İçtüzüğü,
(ii) Dokunulmazlığın kaldırılması,
(iii) Milletvekilliğinin düşmesi
§ Parlamento kararları bireyler bakımından hak ve yükümlülük doğurmaz. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi, kanunların yargı denetiminden kaçırılmak için parlamento kararı biçiminde çıkarıldığı durumlarda bu ölçütü kullanarak kararın kanun biçiminde olduğuna hükmetmekte ve iptal edebilmektedir.
§ Kararların R.G.de yayımlanması zorunluluğu yoktur.

Belli başlı Parlamento kararları
o İçtüzük yapma, değiştirme {yöntemsel bağımsızlık}
o Dokunulmazlığın kaldırılması, meclis üyeliğinin düşürülmesi
o TBMM Başkanını seçme - Cumhurbaşkanını seçme, Yüce Divan***8217;a gönderme kararı
o Seçimlerin yenilenmesi kararı verme
o Gensoru, Güven Oylaması, Meclis Soruşturması Açma
o Savaş ilanı
o OHAL ve Sıkıyönetim ilanı kararının onaylanması


YASAMA DÖNEMİ

Bir yasama dönemi 4 yıldır (2007 Değişikliği). Yasama yılı 1 Ekim***8217;de başlar.
TBMM kendiliğinden toplanır. TBMM bu tarihi geçirmemek üzere en fazla 3 ay tatil kararı alabilir(61 de 5 Ay) Çalışmalarını en fazla 15 gün erteleyebilir (ara verme) istediği kadar ara verme kararı verebilir.
Tatil sırasında TBMM***8217;nin olağanüstü toplantı yapması gereken durumlarda
Cb (re***8217;sen veya BK***8217;nın talebiyle) veya TBMM Başkanı (re***8217;sen veya TBMM üyelerinin 1/5***8217;inin talebiyle) tarafından TBMM toplantıya çağırılır.
Birleşim: TBMM nin 1 günlük çalışmalarına denir.
Oturum: Birleşim içerisindeki her bir toplantıdır.

Yasama döneminin 4 yıl olması kuralının istisnaları:
SEÇİMLERİN ERTELENMESİ: Sadece SAVAŞ nedeniyle ve TBMM kararıyla en fazla birer yıl uzatılabilir.
SEÇİMLERİN ÖNE ALINMASI:
- Cumhurbaşkanı tarafından, hükümet 45 günde kurulamazsa veya güvenoyu alamazsa Cb Mb***8217;na danışarak(bağl.değil!)
- TBMM tarafından (özfesih), TBMM istediği zaman basit çoğunlukla seçim kararı alabilir.
- 2007 Anayasa değişiklikleri ile Cb 4. turda da seçilemezse Kendiliğinden yenilenme olanağı kalmamıştır.


Geçici hükümet

Normal seçimlerde seçimlerden 3 gün önce, erken seçim kararından itibaren 5 gün içinde
Adalet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanları görevlerinden ayrılır ve yerlerine TBMM***8217;deki bağımsız MV***8217;leri atanır. Atama Başbakan tarafından yapılır ve Cb tarafından onaylanır. TBMM içinde bağımsız milletvekili yoksa dışarıdan bağımsız isimler bakan olarak atanırlar.
*Cb TBMM seçimlerini yenilemişse bu kararın RG***8217;de yayımlanmasından itibaren 5 gün içinde yalnızca bu 3 bakan değil, tüm hükümet görevden çekilir. Cb***8217;nın atadığı Bb, geçici hükümeti kurar. Adalet, İçişleri ve Ulaştırma Bakanları yine aynı şekilde bağımsızlar arasından seçilir. Bu noktada Başbakanın kurduğu geçici hükümetin TBMM***8217;den güvenoyu almasına gerek yoktur.


ARA SEÇİM

Ø TBMM üyeliklerinin %5***8217;inde (28 MV) boşalma olması durumunda veya,
Ø Herhangi bir il ya da seçim çevresinden TBMM***8217;de hiçbir milletvekili kalmaması durumunda
Boşalan üyelikler için ara seçimlere gidilir. Ancak;
o Genel seçimlerin üzerinden 30 ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz. (30 AY KURALI)
o Yasama döneminde en fazla 1 kez ara seçim yapılır.
o Genel seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz. (1YIL KURALI)
TBMM üyeliklerinin %5***8217;inde boşalma olması durumunda yukarıdaki kuralların tümü geçerlidir. Ancak herhangi bir seçim çevresinden hiçbir milletvekilinin kalmaması durumunda yapılacak seçimlerde ***8220;30 ay kuralı***8221; ve ***8220;en fazla 1 kez ara seçim yapılır***8221; kuralı uygulanmaz. ***8220;Seçimlere 1 yıl kala ara seçim yapılamaz***8221; kuralı konusunda açıklık yoktur ancak bu kuralı her durumda uygulanması gerekir.


MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİLİĞİ (any. m.76)

25 yaşını dolduran T.C. vatandaşları milletvekili olabilir(2006 değişikliği eskiden 30***8217;du). Ancak;
+ En az ilkokul mezunu olmayanlar,
+ Askerlik hizmetini yapmamış olanlar,tecilli olanlar
+ Kısıtlı olanlar ile kamu haklarından men edilenler,
+ Devlet memuru olma yeterliliğini taşımayanlar,
+ İşçi sayılmayan tüm kamu görevlileri, {bir üniversite öğretim görevlisi veya üyesi, siyasi partilere üye olabilir fakat istifa etmedikçe milletvekili adayı olamaz. Tüm kamu görevlileri milletvekili seçilememe durumunda 6 ay içinde çalıştığı kuruma geri dönebilirler İSTİSNA: Hakimler ve TSK mensupları dönemezler}
+ Partisinin kapatılmasına sebep gösterilenler (5 YIL SÜREYLE)
+ Bazı sabıkalılar
a) aldıkları ceza nedeniyle
i- taKSiRli suçlar hariç toplam bir yıl ve daha fazla hapis cezası alanlar (doktor kusursuz 5 yıl alsa olur!)
ii- ağır hapis cezası alanlar
Aftan yararlanırsalar olabilirler
b) işledikleri suç nedeniyle
i-yüz kızartıcı suçlar (rüşvet,zimmet, irtikap,ihtilas,ihaleye fesat,vs ortak özelliği maddi menfaat sağlama)
ii- kaçakçılık
iii- devlet sırlarını açığa vurma
iv- terör eylemleri nedeniyle ceza alanlar (2002den önce ideolojik ve anarşik eylemdi)
AFFA UĞRAMIŞ OLSALAR BİLE Mv. seçilemezler)
MV SEÇİLEMEZLER.


KİMLER SİYASÎ PARTİLERE ÜYE OLABİLİR?

18 yaşını dolduran T.C. vatandaşları siyasi partilere üye olabilir. Ancak;
+ Akıl hastaları, kısıtlılar, kamu hizmetinden men edilenler,
+ Lise ve lise altı öğrencileri, (İSTİSNA: 1995***8217;TEN İTİBAREN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÜYE OLABİLİR)
+ İşçi sayılmayan kamu görevlileri, (İSTİSNA: 1995***8217;TEN İTİBAREN ÜNİVERSİTE ÖĞRETİM ÜYELERİNE SİYASİ PARTİNİN MERKEZ ORGANLARINDA BULUNMA ŞARTIYLA SİYASİ PARTİ ÜYELİĞİ SERBEST BIRAKILMIŞTIR)
SİYASİ PARTİLERE ÜYE OLAMAZLAR.


KİMLER OY VEREBİLİR?

18 yaşını dolduran T.C. vatandaşları seçimlerde oy kullanabilir. Ancak;
+ Akıl hastaları, kısıtlılar, kamu hizmetinden men edilenler,
+ Silah altındaki er/erbaşlar ve askeri öğrenciler,
+ Kasti suç mahkumları, (İSTİSNA: 1995 DEĞİŞİKLİĞİ İLE TUTUKLULAR; 2001 DEĞİŞİKLİĞİ İLE TAKSİRLİ SUÇ MAHKUMLARI İÇİN SEÇME HAKKI KISITLAMASI KALDIRILMIŞTIR)
OY HAKKINDAN YARARLANAMAZLAR.


YASAMA DOKUNULMAZLIĞI

** Mutlak Dokunulmazlık (Yasama Sorumsuzluğu)
MVleri, TBMM çalışmaları sırasındaki oy ve sözlerinden dolayı sorumlu tutulamazlar, ceza alamazlar.
Mutlak dokunulmazlık TBMM kararı ile kaldırılamaz. MVleri bu korumadan ömür boyu yararlanırlar,
bu nedenle mutlak dokunulmazlık. Ancak Hakaret, Sövme, İftira durumlarında Tazminat Davası açılabilir.
MV olmayan bakanlar da yararlanır.

** Nisbî Dokunulmazlık (KALKAN DEĞİL=)
MVleri hakkında, MV seçildikten ÖNCE veya SONRA suç işlediği iddiasıyla cezai takibat yapılamaz; yakalanamaz, gözaltına alınamaz ve tutuklanamaz(Meclis çalışmalarına katılmaları engellenemesin diye Ör:Emniyet Gn. Müdürü 10 MVni gözaltına alsa!)
MV hakkında cezai takibat yapılabilmesi için; TBMM tarafından dokunulmazlığının kaldırılması gerekir. Ancak;
+ Ağır Cezayı gerektiren Suçüstü hallerinde, (Ör: 1987***8217;de MV diğer MV***8217;ni vurdu!)
+ Soruşturmasına seçilmeden önce başlanmış olmak kaydıyla; Any***8217;nın 14. md.sinde belirtilen ***8216;devlete karşı suçlar***8217;la***8217; (Militan Demokrasi Suçları) ilgili dokunulmazlık kaldırma kararına gerek olmaksızın her türlü takibat yapılabilir. Ör: sebahat tuncel 1999***8217;da terör örgütüne yardım ve yataklıktan MV dokunulmazlığı yok davası devam ediyor!
Milletvekili seçilenler Yüksek Seçim Kurulu***8217;ndan seçim mazbatalarını aldıkları andan itibaren milletvekilidirler ve milletvekili dokunulmazlığından bu andan itibaren yararlanırlar.
MV olmayan Bakanlar da MV dokunulmazlığından yararlanırlar.
MVliği sona erince dokunulmazlık ta sona erer. MVliği süresince zamanaşımı işlemez.
DOKUNULMAZLIĞIN KALDIRILMASI OYLAMASI TBMM***8217;DE HER SUÇ İÇİN AYRI AYRI Yapılır.
MV dokunulmazlığının kaldırılması veya MVliğinin düşürülmesi kararlarını AYM tarafından 7 GÜN içinde ( başka MV başvurursa 15 GÜN içinde) inceler ve kesin karara bağlar.(İptal Edilebilir)


MVLİĞİNİN SONA ERMESİ

Milletvekilliği,
+ Seçim mazbatası (YSK tarafından) iptal edilirse, (Ör: sahte diploma/tezkere; çürük raporu ile jet fadıl)
+ Cb seçilirse, (Ör: Gül Cb seçilince MVliği düştü)
+ MV ölürse,
+ Anayasa m.84***8217;te sayılan MVliği Düşme Nedenlerinden biri gerçekleşirse sona erer.

MVLİĞİNİ DÜŞÜREN NEDENLER

1- TBMM Oylaması İle Düşme:
+ MVnin İstifası (basit çoğunlukla)(Ör: 94***8217;te araseçim olmasın;B.DALAN***8217;ın istifası edilmedi;TSK)
+ MVnin, MVliği ile bağdaşmayan görevde ısrar etmesi üzerine; Basit Çoğunlukla
+ Bir ayda toplam 5 birleşime mazeretsiz katılmaması durumunda; Salt Çoğunlukla
2- TBMM İradesi Dışında Düşme: (mahkeme kararı ile)
+ Kısıtlanma hükmü kesinleşmişse,
+ MVliğine engel suçtan dolayı kesin hüküm giymişse,
+ MV partisinin kapatılmasına söz ve davranışlarıyla sebebiyet vermişse (95***8217;e kadar tamamıydı)
Kesinleşmiş Yargı Kararı Tbmm Genel Kurulu***8217;nda Okunarak Düşme Gerçekleşir!

MVLİĞİYLE BAĞDAŞMAYAN GÖREVLER

1- Taahhüt işleri almak. (İhaleye girme vs.)
2- Kamu görevi üstlenmek. (İSTİSNA; TBMM***8217;nin izin vermesi halinde BK***8217;nın verdiği 6 Ay***8217;ı aşmayan bir görevi üstlenebilir)
3- Kamuya yararlı Dernek, Devletten yardım alan Vakıf, KKNMK ve Sendikaların yönetim ve denetim kurullarında görev üstlenmek.


TBMM***8217;NİN BİLGİ EDİNME ve DENETİM YOLLARI

SORU: TBMM Başkanlığına Bir MV yazılı soru önergesi verdiğinde ilgili Bakan veya Bb tarafından yazılı veya sözlü cevaplandırılır. Özel yaşama ilişkin konular, başka bir kaynaktan kolayca öğrenilebilecek konular, istişari amaçlı konular ve daha önce gensoru ile sorulmuş konular( 1 YIL süreyle) sorulamaz.

GENEL GÖRÜŞME: Ülke sorunlarının TBMM Genel Kurulu***8217;nda görüşülmesi amacıyla başvurulan bir yöntemdir. En az 20 milletvekili veya TBMM Siyasi parti grubu veya BK***8217;nın yazılı önergesi kabul edilirse gündem belirlenir ve tartışma yapılır. Hükümetin kaderini etkileyecek oylama yapılamaz!

MECLİS ARAŞTIRMASI: TBMM***8217;nin herhangi bir konuyu detaylı araştırma faaliyetidir. En az 20 milletvekili veya TBMM Siyasi parti grubu veya BK***8217;nın yazılı önergesi kabul edilirse Meclis Araştırma Komisyonu kurulur. Komisyon raporunu 3 ay (1 ay ek süre) içinde TBMM***8217;ye sunar. Raporun okunmasıyla süreç tamamlanır, herhangi bir oylama yapılmaz.

MECLİS SORUŞTURMASI: Bir Bakan yada Bb***8217;ın görevi ile ilgili bir suç işlediği iddiasıyla Yüce Divanda yargılanmasını sağlayan denetim yoludur. En az 1/10 (55) MVnin yazılı önergesi ile kabul edilirse Meclis soruşturma komisyonu kurulur. Komisyon raporunu 2 ay normal-2 ay ek süre olm. üzere 4 ay içinde TBMM***8217;ye sunar. Rapor okunduktan 2 tam gün sonra tartışmalar yapılır. Tartışmaların bitiminden 1 tam gün sonra oylama yapılır.
Salt Çoğunluk(276), Bb veya Bakanın görevinden dolayı işlediği suçtan yargılanması yönünde oy kullanırsa Bb veya Bakan Yüce Divan***8217;a gönderilir. Bakan veya Bb***8217;ın Yüce Divan***8217;da yargılanmaları cezai sorumluluk biçimidir. Görevdeki bakan veya başbakan hakkında Yüce Divana sevk kararı alınırsa aynı zamanda Bakan veya Bb görevden düşer(Siyasi Sorumluluğu da söz konusu olur). MVliği kalır kalkan değildir(=Cezai sorumlluu Şahsidir ;
Meclis soruşturması hakkında partiler grup kararı alamazlar. Mecliste 16 daimi komisyon var araştırma&soruşturma dğl!

GENSORU: Hükümetin yada tek bir bakanın görevden düşürülmesini sağlayan denetim yoludur. En az 20 milletvekili veya TBMM Siyasi parti grubunun yazılı önergesi kabul edilirse gündem açılır ve tartışmalar yapılır. Görüşmelerin bitiminden 1 tam gün sonra GÜVEN OYLAMASI yapılır. Sadece güvensizlik oyları sayılır (1982 yeniliği). Salt çoğunluk(276) ve fazlası çıkarsa gensoru kabul edilmiş olur ve Bakan veya Bb (hükümet) düşer. Başbakan aleyhine güvensizlik oyu çıkarsa hükümetin düşmesi kolektif siyasi sorumluluk; bakan aleyhine güvensizlik oyu çıkarsa bireysel siyasi sorumluluk söz konusudur.


CUMHURBAŞKANI
SEÇİLME KOŞULLARI

+ 40 yaşını doldurmuş olmak,
+ Yükseköğretim diploması olmak, (Ecevit olamadı Robert Koleji mezunuydu)
+ MV seçilme yeterliliğine sahip olmak,
+ En az 20 MV tarafından veya Son Genel Seçimlerde Oylarının toplamı %10 olan partiler tarafından aday gösterilmek.(2007 değişikliği) Ör: Anavatan %5 + GençP %5 = Ortak aday gösterebilir gelecek seçimlerde
Halkoylamasında adaylar %50 yi geçemezse 2. Pazar 2 adayla 2. Tur oylama yapılır.
Tek aday kalmışsa referandum şeklinde yapılır.
Cb Seçimi görev süresinin dolmasından 60 gün önce yada makamın boşalmasını takip eden 60 gün içinde yapılır.

TARAFSIZLIĞI

Cb 5 yıllığına halk tarafından seçilir ve en fazla 2 defa seçilebilir.(2. Defa seçilebilmesi taraflı yapar;minneti olur) (1961 Anayasasında Cb***8217;nın ***8220;üst üste iki kez seçilemeyeceği***8221; belirtilmiş iken, 1982 Anayasasında ***8220;en fazla bir kez seçilebileceği***8221; düzenlenmiştir. 2007değ. seçilebilir)
Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra MV ile ve bağlı olduğu siyasi parti ile ilişiği kesilir.(Gül seçildi MV sona erdi) Bu durum Cb***8217;nın tarafsızlığını sağlamaya yöneliktir. {TBMM Başkanının siyasi partisi ile ilişiği kesilmez ancak bağlı olduğu partinin hiçbir faaliyetine katılamaz}
Cb***8217;nın görev süresi TBMM***8217;den daha uzundur(Demirel 3 meclis eskitti)

SORUMSUZLUĞU

Cb Siyasi bakımdan sorumsuzdur. {Cumhurbaşkanının düşürülmesi gibi bir durum söz konusu değildir}
Cb Halk tarafından seçilir.(2007 değişikliği parlamenter sisteme aykırı sorumsuz olmalı)
Cb***8217;nın tek başına yaptığı işlemler mahkemelerde iptal edilemez (yargı denetimi dışında 125. md. istisnası).
Cb***8217;nın Karşı-imza kuralına göre attığı imzanın sorumluluğu ise Başbakan ve ilgili Bakandadır.(Ör: Vali ataması ile ilgili BK aleyhine dava açılır.)

Cb Hukukî bakımdan sorumsuzdur.

Cb Cezai bakımdan görevi ile ilgili YALNIZCA ***8220;vatan hainliği***8221; suçlamasıyla Yüce Divan***8217;da yargılanabilir. Vatan hainliği dışında, göreviyle ilgili olsa bile bir suç işlediği iddiasıyla hiçbir Cezai takibata uğramaz.
Vatana ihanetten Yüce Divan***8217;da yargılanabilmesi için en az 1/3 (184) MV***8217;nin önergesinin kabulü ve bu önergenin en az ¾ (414) MV tarafından kabul edilmiş olması gerekir.
Cb***8217;nın göreviyle ilgili olmayan suçlardan yargılanır ancak zamanı tartışmalı.


CUMHURBAŞKANININ GÖREVLERİ

YASAMAYLA İLGİLİ GÖREVLERİ

+ Gerekli gördüğü taktirde, yasama yılının ilk günü (Her Zaman 1 EKİM) TBMM AÇILIŞ KONUŞMASI YAPMA
+ Gerektiğinde TBMM***8217;yi TOPLANTIYA ÇAĞIRMA (MB de çağırabilir)
+ KANUNLARI tekrar görüş. üzere TBMM***8217;ye GERİ GÖNDERME (2001de Kısmen Geri Gönderme Yetkisi verildi!)
+ KANUNLARI YAYIMLAMA (15 GÜN düşünme süresi, Belirtilmemişse 45 GÜN sonra yürürlüğe girer)
+ ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİ gerekli gördüğü taktirde HALKOYUNA SUNMA (Kanunları sunamaz!)
+ KANUNlar, KHK***8217;ler, TBMM İÇTÜZÜĞÜnün tümü veya bir kısmı hakkında Anayasaya Şekil Ve Esas Bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle İPTAL DAVASI AÇMA.

YÜRÜTME İLE İLGİLİ GÖREVLERİ

+ Bb***8217;ı atamak, istifasını kabul etmek (Azledemez!)
+ Bb***8217;ın teklifi üzerine Bakanları atamak ve görevlerine son vermek (Bb***8217;ın teklifi ile Azledebilir! 61de yok 82de var)
+ Gerekli gördüğü hallerde BK***8217;na başkanlık etmek veya BK***8217;nu toplantıya çağırmak
+ Yb devletlere Türk Devletinin temsilcilerini göndermek, T.C.***8217;ye gönderilecek Yb devlet temsilcilerini kabul etmek (Karşı imza ile)
+ Milletlerarası Antlaşmaları Onaylamak ve Yayımlamak
+ Savaş ilan etmek / TSK***8217;nın kullanılmasına karar vermek (Tek Başına Yapar!)
+ Genelkurmay Başkanı***8217;nı atamak (Karşı imza ile)
+ MGK***8217;ya başkanlık etmek
+ Başkanlığında toplanan BK kararıyla SIKIYÖNETİM veya OHAL İLAN ETMEK ve KHK ÇIKARMAK
+ Kararnameleri imzalamak
+ Sürekli hastalık, Sakatlık ve Kocama Sebebiyle belirli kişilerin Cezalarını Hafifletmek / Kaldırmak (Bu yetki Bireysel Af kapsamındadır; Genel ve Özel Af TBMM tarafından 3/5 oy çokluğu ile ilan edilebilir 2001 değ.)
Genel Af suçu ve cazayı sona erdirir(işlememiş gibi olur) Özel af sadece cezayı ortadan kaldırır.
+ Devlet Denetleme Kurulu***8217;nun başkan ve üyelerini atamak (82 yeniliği Cb istediği kişiyi atayabilir)
+ Devlet Denetleme Kurulu***8217;na inceleme, Araştırma ve Denetleme yaptırtmak, (2001 krizi nedeni)
+ YÖK üyelerini seçmek
+ Üniversite rektörlerini seçmek

YARGI İLE İLGİLİ GÖREVLERİ

+ AYM üyelerinin Tamamını
+ AYİM üyelerinin Tamamını
+ Askerî Yargıtay üyelerinin Tamamını
Baş harfi A olan yüksek mahkemelerin üyelerinin tamamını Cb seçer
+ HSYK üyelerinin Tamamını
+ Danıştay üyelerinin Dörtte Birini
+ Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Vekilini Y.Gn.Kurulunun belirlediği 5 adaydan 4 yıl için! Yeniden seçilebilir!


KARŞI-İMZA KURALI = MÜŞTEREK KARARNAME = ÜÇLÜ KARARNAME

Cb***8217;nın tek başına yapabileceği işlemler dışındaki tüm kararları, Bb ve ilgili bakanca imzalanır; bu kararlardan Bb ve ilgili Bakan sorumludur.
Parlamenter rejimin temel ilkelerinden birini oluşturan bu kural, yürütme yetkisinin gerçekte Cb***8217;da değil, BK***8217;da olduğu anlamına gelir.

CUMHURBAŞKANI***8217;NA VEKALET

Cumhurbaşkanının, hastalık, yurt dışında bulunma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması halinde, görevine dönünceye kadar; ölüm, çekilme veya başka bir sebeple Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde de yenisi seçilinceye kadar TBMM Başkanı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder.

CUMHURBAŞKANLIĞI TEŞKİLATI

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği (1982 Yeniliği)
Cb***8217;na yardımcı olmakla yükümlü Genel Sekreterliğin kuruluşu, teşkilat ve çalışma esasları, personel atama işlemleri Anayasa hükmü gereği Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile yapılır. Genel Sekreter doğrudan Cb tarafından atanır ve Cb***8217;na karşı sorumludur. Tek başına yaptığı işlemdir dava açılamaz!
Cb***8217;lığı Kararnameleri ve Ohal Kararnameleri Yasamanın Asliliği ilkesinin istisnalarıdır. (Yasamanın Asliliği ilkesi: Hakkında düzenleme bulunmayan bir konuda İlk elden düzenleme yapma yetkisi TBMM***8217;nindir.)

Devlet Denetleme Kurulu (1982 Yeniliği)

1981 yılında Milli Güvenlik Konseyi döneminde kurulan bu Kurul, Cumhurbaşkanına bağlı olarak araştırma, inceleme ve denetleme yapmakla görevli anayasal bir organdır. DDK başkan ve üyeleri Cb tarafından atanır.
TÜM DEVLET KURUMLARINI DENETLEYEBİLİR İSTİSNALARI
TSK ve YARGI ORGANLARI***8217;NI (Kuvvetler Ayrılığına Aykırı olurdu) AYRICA
KAMUYA YARARLI DERNEKLERİ, KKNMK***8217;NI, DEVLETTEN YARDIM ALAN VAKIFLARI DENETLEYEMEZ! (MV***8217;leri bu kurumların Yönetim ve Denetim Organlarında GÖREV ALAMAZLAR!)
OYAK HOLDİNG ÖZEL KURUMDUR DENETLEYEMEZ!
ASELSAN***8217;I DENETLEYEMEZ TSK YA BAĞLI!
DDK RAPORLARI BAĞLAYICI DEĞİLDİR! Cb DOĞRUDAN TEDBİR ALAMAZ ,Bb***8217;a BİLDİRİR!


MİLLİ GÜVENLİK KURULU

İlk defa 1961 Anayasası***8217;nda öngörülmüştür. Başkent teşkilatına yardımcı bir kuruluştur.
Milli güvenlik siyasetinin belirlenmesinde Bakanlar Kurulu***8217;na yardımcı nitelikli kararlar alır.
BAŞKANI CB***8217;DIR. YOKLUĞUNDA MGK***8217;YA BB BAŞKANLIK EDER.(İSTİSNA NORMALDE CB***8217;NA MB VEKALET EDER!) MGK GENEL SEKRETERİ KURUL ÜYESİ DEĞİLDİR.
MGK***8217;nın üye 5 asker, 5 sivil; 10 üyeden oluşuyordu. 2001 değişikliği ile Başbakan yardımcıları ve Adalet Bakanı da Kurula eklendi.
MGK Kararlarının 2001***8217;den önce Bakanlar Kurulu tarafından ***8220;öncelikle dikkate alınacağı***8221; öngörülmekte idi. 2001***8217;den sonra, kurul kararlarının Bakanlar Kurulu tarafından ***8220;değerlendirilmesi***8221; düzenlenmiştir.
Kurul ayda bir toplanmak iken; 2003 değişikliğinden itibaren 2 Ay da bir toplanmaya başlamıştır.


YÜKSEK MAHKEMELER

YARGITAY

Adliye Mahkemeleri (Hukuk Mahkemeleri; Sulh Hukuk - Asliye Hukuk - Asliye Ticaret ***8211; İş ve Tüketici Mahkemeleri ile Ceza Mahkemeleri; Sulh Ceza ***8211; Asliye Ceza ***8211; Ağır Ceza Mahkemeleri) tarafından verilen karar ve hükümlerin temyiz mercii olup, kanunda belirlenmiş bazı davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Yargıtay üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hakim ve savcıları arasından HSYK tarafından üye tamsayısının Salt çoğunluğu ve Gizli Oy***8217;la seçilir.Cüppe giyip hakimlik yapanlar üyedir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Üyesi Değildir! Yargıtay***8217;da en üst organ Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu (YİBK)***8217;dur. Bütün hukuk ve ceza dairelerinin hakimlerinden oluşur.

Yargıtay birinci başkanı, birinci başkan vekilleri ve daire başkanları kendi üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulu***8217;nca üye tam sayısının salt çoğunluğu ile 4 yıl için seçilir. Yeniden seçilebilirler.


DANIŞTAY

Danıştay idare ve vergi mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin temyiz mercii olup, kanunda belirlenen bazı davalarda da ilk ve son derece mahkemesi olarak görev yapar.
Danıştay üyelerinin dörtte birini Cb, dörtte üçünü HSYK seçer.
Danıştay, idari dava daireleri ve vergi dava daireleri olmak üzere ikiye bölünmüştür. Ayrıca, Danıştay***8217;ın idari fonksiyonlarını yerine getiren Danışma Dairesi (birinci daire) bulunmaktadır.

Dairelerin ilk derece mahkemesi olarak gördükleri davalar İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) ve Vergi Dava Daireleri Kurulu (VDDK) tarafından temyiz edilir.

Danıştay***8217;ın idari görevleri
+ Bb ve BK***8217;ca gönderilen Kanun Tasarıları hakkında Görüş Bildirmek
+ Kamu hizmeti İmtiyaz Sözleşmeleri hakkında 2 Ay içinde Görüş Bildirmek
+ Tüzük Tasarılarını İncelemek
+ İdari Uyuşmazlıkları Çözmek


ASKERİ YARGITAY

Askeri mahkemeler tarafından verilen hükümlerin son inceleme mercidir. Ayrıca asker kişilerin belli davalarına ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.
Askeri Yargıtay üyeleri, Askeri Yargıtay Genel Kurulu***8217;nun göstereceği adaylar içinden Cb tarafından atanır.


AYİM

Asker olmayan kişiler tarafından tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak askerlik yükümlülüğünden doğan davalarda ilgili kişinin asker olması gerekmez.


UM

Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yarayan mahkemedir. UM Başkanlığını Anayasa Mahkemesi içinden bir üye yapar.
Diğer mahkemelerle Anayasa Mahkemesi arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi***8217;nin kararı esas alınır.


SAYIŞTAY

Sayıştay, Anayasada yüksek mahkemeler arasında sayılmamaktadır. Ancak Sayıştay ***8220;yargı***8221; bölümünün son maddesi olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla Anayasaya göre Yüksek Mahkeme olarak kabul edilmesi gerekir. Nitekim AYM Sayıştay***8217;ı yüksek mahkeme olarak kabul etmektedir.

Sayıştay, ***8220;genel ve özel bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını TBMM adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlama***8221; konusunda yetkilidir. İlgililer bildirimden itibaren 15 gün içinde 1 defaya mahsus karar düzeltme talebinde bulunabilirler.

Anayasa hükmünde yer alan ***8220;incelemek ve denetlemek***8221; Sayıştay görevlerinin idari boyutunu oluşturur; ***8220;kesin hükme bağlamak***8221; ise, yargısal boyutunu oluşturur.


YSK

Seçim yargısı alanında kesin karara bağlanması gereken konularda YSK yetkilidir. Anayasanın Yasama bölümünde düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi, YSK***8217;yı yüksek mahkeme olarak kabul etmemektedir.

YSK üyelerinin 6***8217;sı Yargıtay, 5***8217;i Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından Gizli Oy***8217;la seçilir.

Seçimlerin başlamasından, bitimine kadar seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra şikayet ve yolsuzlukları inceleme ve karara bağlama gibi konularda yetkilidir.


DGM

DGM***8217;ler, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne karşı işlenen suçlara bakmak üzere kurulmuştur. SİVİL mahkemedir.

DGM***8217;ler hukuk düzenimize 1973 yılında yapılan anayasa değişiklikleriyle girmiştir. 1999 yılında yapılan seçimlerle DGM***8217;lerdeki asker hakim üye kaldırılmıştır. 2004 yılında ise, DGM***8217;ler hukuk düzenimizden çıkarılmıştır. Yasaklanmamıştır.


AYM (1961 Yeniliği)

Türkiye***8217;de anayasa yargısı 1961 Anayasası ile başlamıştır. 1982 Anayasası da AYM***8217;ni aynen benimsemiş olmakla birlikte, bazı bakımlardan anayasa yargısına başvurulması olanaklarını kısıtlamıştır.

AYM Görevleri
  • Kanun, KHK, TBMM İçtüzüğünün Anayasaya uygunluğunu denetlemek
ü ESAS bakımından(Sebep***8211;Maksat-Konu); Normun içeriğinin Anayasaya uygunluğunu denetler. Anayasa Değişiklikleri Esas Bakımından Denetlenemez!
· SEBEP: Çok sınırlı durumlarda mümkün Ör:savaş dışı nedenle seçimlerin ertelenmesi
· MAKSAT: Kamu yararına aykırılık Ör: Seçim sonuçları nedeni ile ilin ilçeye çevrilmesi
· KONU: yasamanın ilkelliği nedeni ile anayasa düzenlemese de sözüne ruhuna aykırı olamaz
Ör: Kadınlar erkeklerin yarısı kadar miras alsın
ü ŞEKİL Bakımından(Yetki-Usul-Şekil); Normun Anayasada öngörülen şekilde çıkarılıp çıkarılmadığını denetler; Kanunlarda Son Oylama ***8211; Any. değişikliklerinde Teklif, Oylama Çoğunluğu ve İvedilikle Görüşülemeyeceği hususlarında
Ör: Öngörülen çoğunluğa uyuldu mu
  • MV Dok. Kal. Kararları ve MV***8217;liğinin düşürülmesi kararlarını denetlemek
MV***8217;nin kendisi yada bir başka MV***8217;nin 7 gün içinde başvurusu üzerine AYM 15 Gün içinde karara bağlar
  • Siyasi Parti Mali Denetimini yapmak, Parti kapatma davalarına bakmak (Sayıştay görüş bildirir yapmaz)
Siyasi Partiler kuruluş dilekçesi 30 kişi tarafından İçişleri Bakanlığına verilir izin almaksızın kurulur
Parti kapatma davasını Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı;
Adalet Bak.nın talebi üzerine
Siyasi Parti talebi ile
Re***8217;sen açar

- Siyasi Partiler Ticaretle uğraşamaz
- Siyasi Partiler Yb Gerçek ve tüzel kişilerden yardım ve bağış alamaz

2001 Değişikliği
- Bir partinin kapatılması için AYM***8217;nin 3/5 çoğunluğu gerekir. Yani 11 üyenin 7 oyu gerekir
- Laikliğe aykırı eylemlerin odağı olma ölçütü
§ Parti üyeleri tarafından yoğun biçimde işlenme
§ Parti üst yönetimi tarafından benimsenme
§ Parti üst yönetimi tarafından kararlılıkla işlenme
- Hazine yardımlarından kısmen veya tamamen yoksun bırakma cezası
  • Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapmak
v Cb, Bb, Bakanları yargılar (TBMM Başkanı yargılanmaz)
v Yüksek mahkeme üyeleri ve Cumhuriyet başsavcıları
v Sayıştay ve HSYK üyeleri görevleri ile ilgili suçlarından Yüce Divanda yargılanırlar

SOYUT NORM DENETİMİ (Norm soyut düzeyde iken açılan dava) İPTAL DAVASI YOLU

İptal davası, norm herhangi bir somut durumda uygulanmadan önce gerçekleştirilen bir denetim olduğu için soyuttur.

Anayasaya aykırılığı incelenen hüküm, esas bakımından ve şekil bakımından denetlenebilir.

AYM***8217;ne ESAS Bakımından İptal Davası Açmaya Yetkili Organlar [Dava açma süresi 60 Gün ]
. Cb
. iktidar ve ana muhalefet partisi meclis grupları
. TBMM üye tam sayısının 1/5***8217;i; En Az 110 MV

10 YIL YASAĞI: AYM somut norm denetimi ile önüne gelen davayı esas bakımından reddetmişse 10 yıl boyunca AYM***8217;nde dava açılamaz.

AYM***8217;ne ŞEKİL Bakımından İptal Davası Açmaya Yetkili Organlar [Dava açma süresi 10 GÜN]
* Cb
* TBMM üye tamsayısının 1/5***8217;i
Bütçe Kanununa İptal davası Açılabilir! (Cb reddedemez!)


SOMUT NORM DENETİMİ (Somut olaya uygulanma aşamasında açılan dava) İTİRAZ YOLU - DEF***8217;İ YOLU

Görülmekte olan davalarda uyuşmazlığın çözümü için uygulanacak normun Anayasaya aykırılığı itirazının taraflarca veya re***8217;sen mahkeme tarafından AYM***8217;ne götürülmesidir.

Ör: Kadınların erkeklerin yarısı kadar miras alacağına ilişkin kanun yasalaştı uygulamada zarar gören kadın yada davaya bakan mahkeme resen AYM***8217;ne eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiası ile dava açabilir.

Somut norm denetimine başvurulduğunda, genel mahkeme, konuyu bekletici sorun sayarak önündeki davayı 5 aylığına dondurur. AYM 5 AY içinde kararını verir ve alt mahkeme de ona göre karar verir.

Kaynakça:
Anayasa Hukuku Erdal Fanid
Anayasa Hukuku Zehra Odyakmaz-Ümit Kaymak-İsmail Ercan


Konu SerdarK tarafından (16.09.08 saat 16:55 ) değiştirilmiştir..
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
yargı, yasama, yürütme

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 03:43 .