Global Climatic Changes and Their Probable Effect upon Turkey

İnsanların tarih sahnesine çıkışına kadar olan süreçte, dünyanın coğrafî özellikleri bir kaç defa değişmiştir. Belirli dönemlerde, dünyamızın unsurları arasındaki doğal dengenin çeşitli nedenlerle bozulmasına bağlı olarak, iklimde de büyük değişmeler olmuştur. Nitekim insanlık tarihinin başladığı dönemden günümüze kadar olan süreçte, yeryüzünün buzullarla kaplandığı, buzul ve buzullar arası dönemlerde yaşanmış doğal ve beşerî çevre büyük ölçüde etkilenmiştir. Doğal etkenlerle ilişkili olan bu değişmelere, 19. yüzyılın ortalarından itibaren, insan etkilerinin de katkısı olduğu kesindir.
Bugün hemen bütün iklim bilimciler tarafından, dünya iklimi sisteminde bir
bozulmanın olduğu kabul edilmektedir. Doğal dengenin bozulmasına neden olan
insanların, gerekli önlemler alınmadan çeşitli etkinliklerinin devam etmesi hâlinde, iklimdeki bu bozulmaların artarak, sonucu çok olumsuz olabilecek, küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliklerinin yaşanacağı, kesin bir dille ifade edilmektedir. Çünkü beşerî nedenlerle, atmosferdeki sera gazı birikimlerinde ve partiküllerde meydana gelecek artış, doğal çevrenin tahribi, ozon tabakasındaki incelme, küresel boyutta sıcaklık artışına neden olacaktır.
Türkiye karmaşık iklim yapısı içinde, özellikle küresel ısınmaya bağlı olarak,
görülebilecek bir iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkelerden birisidir. Doğal olarak üç tarafından denizlerle çevrili olması, arızalı bir topografyaya sahip bulunması ve orografik özellikleri nedeniyle, Türkiye’nin farklı bölgeleri iklim değişikliğinden farklı biçimde ve değişik boyutlarda etkilenecektir. Örneğin, sıcaklık artışından daha çok çölleşme tehdidi altında bulunan Güney Doğu ve İç Anadolu gibi, kurak ve yarı kurak bölgelerle, yeterli suya sahip olmayan yarı nemli Ege ve Akdeniz bölgeleri daha fazla etkilenmiş olacaktır.
Meydana gelecek iklim değişiklikleri, tarımsal faaliyetlerde hayvan ve bitkilerin doğal yaşam alanlarında değişikliklere yol açacak, özellikle yukarıda belirtilen
bölgelerimizde, su kaynakları bakımından önemli sorunlar ortaya çıkacaktır
Hemen bütün iklim bilimcilerinin üzerinde birleştiği ortak nokta ise gelecekte
olabilecek iklim değişikliğinin, atmosferdeki sera gazı emisyonlarındaki artıştan
kaynaklanan küresel ısınmadan olacağı şeklindedir.

I- Geçmişte İklim
Yaklaşık 4,5 milyar yıllık bir yaşa sahip olan dünyamızda, belirli dönemlerde, unsurları arasındaki doğal dengenin çeşitli nedenlerle bozulmasına bağlı olarak iklimde büyük değişmeler olmuştur. Ancak, etkileri bilinen iklim değişiklikleri, dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) olan değişmelerdir.
İnsanların tarih sahnesine çıkışına kadar olan süreçte, dünyanın coğrafyası bir çok defa değişmiştir (Şekil 1). Bu değişiklikler; iklim sistemini oluşturan güneş, atmosfer ve yerküre arasındaki ilişkilerin, doğal mekanizmalarla bozulması sonucu ortaya çıkmıştır. İnsanların tarih sahnesine çıkışından, Sanayi Devrimine kadar olan süreç içerisinde değişmelere, 19. yüzyılın ortalarından itibaren, insan etkilerinin de katkısı olduğu
kesindir.
Bugün hemen bütün iklim bilimciler tarafından, dünya iklimi sisteminde bir
bozulmanın olduğu kabul edilmektedir. Doğal dengenin bozulmasına neden olan
insanların, gerekli önlemler alınmadan çeşitli etkinliklerinin devam etmesi hâlinde, iklimdeki bu bozulmaların artarak, sonucu çok olumsuz olabilecek, küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliklerinin yaşanacağı, kesin bir dille ifade edilmektedir. Çünkü beşerî nedenlerle, atmosferdeki sera gazı birikimlerinde ve partiküllerde meydana gelecek artış, doğal çevrenin tahribi, ozon abakasındaki incelme, küresel boyutta sıcaklık artışına neden olacaktır.
Türkiye karmaşık iklim yapısı içinde, özellikle küresel ısınmaya bağlı olarak,
görülebilecek bir iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkelerden birisidir. Doğal olarak üç tarafından denizlerle çevrili olması, arızalı bir topografyaya sahip bulunması ve orografik özellikleri nedeniyle, Türkiye’nin farklı bölgeleri iklim değişikliğinden farklı biçimde ve değişik boyutlarda etkilenecektir. Örneğin, sıcaklık artışından daha çok çölleşme tehdidi altında bulunan Güney Doğu ve İç Anadolu gibi, kurak ve yarı kurak bölgelerle, yeterli suya sahip olmayan yarı nemli Ege ve Akdeniz bölgeleri daha fazla etkilenmiş olacaktır.
Meydana gelecek iklim değişiklikleri, tarımsal faaliyetlerde hayvan ve bitkilerin doğal yaşam alanlarında değişikliklere yol açacak, özellikle yukarıda belirtilen
bölgelerimizde, su kaynakları bakımından önemli sorunlar ortaya çıkacaktır
Hemen bütün iklim bilimcilerinin üzerinde birleştiği ortak nokta ise gelecekte
olabilecek iklim değişikliğinin, atmosferdeki sera gazı emisyonlarındaki artıştan
kaynaklanan küresel ısınmadan olacağı şeklindedir.

I- Geçmişte İklim Yaklaşık 4,5 milyar yıllık bir yaşa sahip olan dünyamızda, belirli dönemlerde, unsurları arasındaki doğal dengenin çeşitli nedenlerle bozulmasına bağlı olarak iklimde büyük değişmeler olmuştur. Ancak, etkileri bilinen iklim değişiklikleri, dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) olan değişmelerdir.
İnsanların tarih sahnesine çıkışına kadar olan süreçte, dünyanın coğrafyası bir çok defa değişmiştir (Şekil 1). Bu değişiklikler; iklim sistemini oluşturan güneş, atmosfer ve yerküre arasındaki ilişkilerin, doğal mekanizmalarla bozulması sonucu ortaya çıkmıştır.
İnsanların tarih sahnesine çıkışından, Sanayi Devrimine kadar olan süreç içerisinde meydana gelen iklim değişmelerini de yine doğal nedenlere bağlamak gerekir. 19. yüzyılın ortalarından itibaren doğal etkenlerle ilişkili olan değişmelere, insan etkilerinin de katkısı olduğu kesindir.

Devamı
kaynak PDF