Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Mühendislik Fakültesi > Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü > Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi

Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü hakkinda Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi ile ilgili bilgiler


[coverattach=1]Makina elemanları kendilerinden beklenilen fonksiyonları yerine getirirken, parçaların yüzeyleri iç kısımlarına nazaran daha yüksek gerilme ve daha yüksek aşındırıcı kuvvetlere maruz kalır. Bu gerilme ve kuvvetler malzemenin yüzey dayanım sınırını

Like Tree2Likes
  • 1 Post By aşk falı
  • 1 Post By aşk falı

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 28.04.09, 23:48
aşk falı - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1.390
aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi

[coverattach=1]Makina elemanları kendilerinden beklenilen fonksiyonları yerine getirirken, parçaların yüzeyleri iç kısımlarına nazaran daha yüksek gerilme ve daha yüksek aşındırıcı kuvvetlere maruz kalır. Bu gerilme ve kuvvetler malzemenin yüzey dayanım sınırını aşınca malzeme yüzeyinde kırılmalar başlar ve böylece aşınma ve korozyon oluşur. Bu nedenle daha uzun bir ömür için bu tür etkilere maruz kalan malzemelerin yüzey dayanımları arttırılmalıdır. İyon (plazma) nitrürleme yöntemi bu amaçla kullanılan bir yöntemdir. Özellikle otomotiv sanayinde, metalurji sektöründe ve takım imalat sanayinde uygulama alanı bulan iyon (plazma) nitrürleme yöntemi, çeliklerin yüzey sertleştirilmesinde yaygınca kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı plazma nitrürleme yönteminin temel prensiplerini, avantajlarını, uygulama sınırlarını ve yöntemle ilgili güncel gelişmeleri incelemektir.

The surfaces of parts manufactured from steels and other alloys are subjected to higher stresses, greater abrasive forces and more direct environmental exposure than are the part interiors. When aggressive forces reach the limits of a material's resistance, surface initiated fracture, fatigue, wear and corrosion occur. For these reasons, surface modification and enhancement have long been applied to steels. Ion (plasma) nitriding is one of the most widely used advanced surface modification techniques applied to steels. It has been used in the fabrication of components for the automobile industry, metallurgical industry and tool manufacturing. The purpose of this paper is to briefly review the plasma nitriding which is now being applied to steels. In particular, the benefits, limitations and processing principles are described.

Kaynak
Ufuk ÖZDEMIR------------------Muzaffer ERTEN
Hava Harp Okulu Dekanlığı-----İTÜ Makina Fakültesi
Yeşilyurt-İstanbul-------------Gümüşsuyu-İstanbul

Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg plasma-.jpg (18,2 KB (Kilobyte), 1510x kez indirilmiştir)
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 28.04.09, 23:50
aşk falı - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1.390
aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi

1.GİRİŞ
Kullanım amaçlarına bağlı olarak; yüzeyi sert ve aşınmaya dayanıklı, buna karşılık iç yapılarının sünek olması arzu edilen çelik malzemelerde yüzey sertleştirme yöntemi uygulanır. Bunun için, malzeme yüzeyinde istenilen derinliğe kadar sertleşme sağlayan, sünek iç yapıyı etkilemeyen değişik yüzey sertleştirme yöntemleri geliştirilmiştir.
Yüzey sertleştirme yöntemleri incelendiğinde; sertleştirilen malzeme özellikleri, arzu edilen sertlik değeri ve derinliği, uygulanabilirlik, malzemenin kullanım şartları ve gelişen teknolojiye bağlı olarak çok değişik yüzey sertleştirme yöntemlerinin kullanıldığı görülmektedir. Örneğin; normal şartlarda yeterli düzeyde sertlik elde edilemeyen çeliklerin yüzeyine karbon verilerek sertleştirmenin yapıldığı sementasyon yöntemi, iyi sertleşme kabiliyeti olan çeliklerin arzu edilen sertleşme derinliğine kadar olan kısmının ostenitleştirme sıcaklığına kadar ısıtılıp aniden soğutulduğu alevle yada indüksiyonla yüzey sertleştirme, yüzeye sertlik arttırıcı element atomlarının nüfuz ettirildiği nitrürayon yöntemi bunlardan bazılarıdır. Bunların dışında; yüzeyin sert bir malzeme ile kaplanması, yüzeye çelik püskürtülerek veya haddelenerek yüzey sertliğinin arttırılması da uygulanan yöntemler arasındadır.
Bu çalışmada yüzey sertleştirme yöntemlerinden biri olan nitrürasyon yönteminin yeni ve özel bir uygulaması olan plazma (iyon) nitrürleme yönteminin uygulama esasları, bu yöntemin uygulamasındaki yeni gelişmeler ve uygulanabilirliği hakkında yapılan araştırmanın sonuçları verilmiştir.

__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 28.04.09, 23:53
aşk falı - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1.390
aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi

2.NITRÜRASYONLA YÜZEY SERTLEŞTİRME İŞLEMİ
Yüzey sertleştirme yöntemlerinin büyük çoğunluğu ısıl işlemle gerçekleştirilmektedir. Isıl işlem; metalsel malzemelerde, katı haldeki sıcaklık değişmeleri yoluyla bir yada birbirine bağlı birkaç işlemle, amaca uygun özellik değişmelerinin elde edilmesi şeklinde tanımlanabilir. Bu tanımdan anlaşılacağı üzere; ısıl işlem, parçaların belli bir sıcaklığa kadar ısıtılması, bu sıcaklıkta uygun bir süre bekletilmesi ve belli bir programa uygun olarak sıcaklığın oda sıcaklığına düşürülmesi şeklinde üç kademede gerçekleştirilir. Nitrürasyon işleminin uygulanması sırasında da benzer prosedür takip edilir.
Nitrürasyonla yüzey sertleştirme işlemi ile çeliğe kazandırılan özellikler şöyle sıralanabilir:
1- Yüksek bir yüzey sertliği ve aşınma mukavemeti,
2- Temperlenmeye karşı yüksek direnç ve yüksek sıcaklık sertliği,
3- Yüksek yorulma mukavemeti ve düşük yorulma çentik hassasiyeti,
4- Paslanmaz olmayan çelikler için iyileşmiş korozyon direnci,
5- Diğer yüzey sertleştirme yöntemlerine göre yüksek boyutsal kararlılık.
Nitrürasyonla yüzey sertleştirme işleminde, çeliğin yüzeyine difüzyon ile azot verilerek, malzemenin yüzeyindeki özellikler değiştirilir. Azotun atom çapı karbona göre daha küçük olduğundan demir kafesine nüfuz etmesi daha kolay olur. Azotun alınması, yüksek sıcaklıklarda ostenitik katı çözeltisinde çok hızlı olur. Ancak azot bağlantılarının (nitrür) dış cidarda yığılması, yüzeyde kırılgan bir yapının oluşmasına neden olur. Ayrıca; ostenit-ferrit dönüşümünden dolayı hacim değişmesi de meydana gelir ve bu tabaka parçalanarak pul pul dökülür. Bu nedenlerden dolayı azot, yüksek alaşımlı çelikler hariç ostenitik yapıya değil, ferritik yapıya nüfuz ettirilir. Bu esnada, oldukça ince ve kırılgan bir yapı oluşur ve azot içeren bölgede nitrürler çökelir. Çökelmede oluşan alaşım nitrürleri, martenzit sertliğinden de fazla sertliği olan bir tabaka meydana getirir.
Kullanılabilir, kırılgan olmayan ve sert olan azotu zenginleştirilmiş yüzey tabakası, sadece ferritik bölgedeki azot difüzyonu ile sağlanabildiğinden, difüzyon sıcaklığının Ac1 (ötektoid sıcaklığı) sıcaklığının altında olması zorunludur. Ancak azot elementinin bu sıcaklığı düşürdüğü de dikkate alınmalıdır. Azot-demir sisteminde ötektoid sıcaklığı 590 0C'dır. Bu noktanın üzerinde (ferrit+ostenit bölgesi) azot difüzyonu yapılacak olursa azot difüzyonu ile birlikte sürekli ve artarak ferrit-ostenit dönüşümü olur. Bu durum yüzeyde kırılgan bir tabaka oluşmasına neden olur. Bu nedenle nitrürasyon uygulaması, yapıda ostenitin bulunmadığı düşük sıcaklıklarda yapılmalıdır.
Alaşımsız ve düşük alaşımlı çeliklerde 590 0C'ın altındaki difüzyon sıcaklıklarında yüksek sertlik değerine ulaşılır, ancak sıcaklık düşük olduğundan difüzyonda yavaş olur. Ayrıca, düşük sıcaklıklarda nitrürlerin çökelmesi çok ince olur. Difüzyon sıcaklığının düşüklüğü, çökelen nitrürlerle azot difüzyonunun zorlaşması nedenlerinden dolayı, sementasyonda elde edilen sertleşme derinliklerine ulaşılmak istenirse uzun süre beklemek gereklidir. Şekil 1'de 500 0C nitrürasyon sıcaklığında zamana bağlı olarak elde edilen nüfuz derinliği verilmiştir [1].
Yüksek sıcaklıklara çıkıldığında, aynı süreler için daha fazla sertlik elde edilebilir. Ancak çok uzun işlem sürelerinde sertlikte azalma olur. Örneğin 20 saatlik nitrürasyon süresi için 500 0C'de 0,3 mm'lik nitrürasyon derinliğine ulaşılırken 550 0C'de 0,45 mm'lik nitrürasyon derinliğine ulaşılmaktadır. Ancak bu durumda sertlik 100-200 Vickers Sertlik Değeri kadar azalır. Daha yüksek sıcaklıklara çıkıldığında sertlik azalması daha fazla ve ferritin ostenite dönüşme tehlikesi daha büyüktür.

Şekil 1. Zamana Bağlı Olarak Nitrürasyon Derinliği

Gaz, banyo ve iyon (plazma) nitrürasyon olmak üzere değişik nitrürasyon teknikleri vardır.
Gaz nitrasyon yöntemiyle çok sert nitrür tabakaları oluşturmak mümkündür. Çok sert nitrürler; alüminyum, titan, molibden, vanadyum ve kromla 500±10 oC sıcaklıklarda elde edilebilir. Ancak bu sıcaklıklar difüzyonu olumsuz yönde etkilediğinden, çok derin nüfuz derinliklerine ulaşmak zordur. Difüzyon hızı düşük olduğundan, işlem için gereken sürede oldukça fazladır. Gaz nitrasyonda, azot içeren gaz olarak genellikle amonyak (NH3) kullanılır. Parçalar, kontrol atmosferli gaz sızdırmaz fırın içerisinde 500-520 oC kadar yavaş yavaş ısıtılır. Gerekli işlem süresi sonunda, parça tekrar yavaş yavaş soğutulur. Nitrasyondan önce, yüzey tabakasında oksitlenmiş, karbonu azalmış, yağlı bir durum olmamalıdır.
Banyo nitrasyon, yüksek miktarda siyanat içeren siyanürlü tuz banyolarında yapılır. Bu ortamda, yüksek sıcaklıklarda siyanürden (CN) karbon ayrışmasına benzer olarak, düşük sıcaklıklarda azot ayrıştırılarak çeliğe verilir. Banyo nitrasyonun gaz nitrasyona göre üstün tarafı, banyo nitrasyonunda 500 oC gibi düşük sıcaklıklarda daha yüksek sertliğe ulaşılabilmesi ve küçük nüfuz derinliklerinde, eşit derinliğe daha kısa sürede ulaşılabilmesidir. Parçaların tuz banyolarına daldırılıp alınması da, gaz fırınlarındaki nirtasyona nazaran daha kolaydır. Ayrıca koruyucu kaplama yapılmaksızın, bölgesel olarak kısmi daldırma yapılarak, bölgesel nitrasyon yapılabilir. Ancak dezavantajı, hızlı ısınma nedeniyle daha çok deformasyon tehlikesi oluşma ihtimalinin olmasıdır. Hız çeliklerinin dışında, banyo nitrasyonu daha az kullanılır. Daha çok, yüksek aşınma dayanımlı yüzey elde etmek veya değişken zorlanma hallerinde yüksek sürekli dayanım oluşturmak için tercih edilir. Banyo nitrasyon % 25-50 siyanür ve % 50 siyanat içeren siyanür banyolarında yapılır. Banyo sıcaklığı genellikle 500-580 oC arasındadır. Nitrasyon süresi, normal olarak 2 saattir. Nitrasyon sonrası parçalar suda ani olarak soğutulurlar. Büyük gerilmelerin oluşmasını engellemek için 80 oC'ye kadar ısıtılmış banyolarda kullanılabilir. Bazı durumlarda havada soğutma da uygulanabilir. Bu nitrasyon yöntemi özellikle aşınmaya karşı dayanımın yüksek olması istenilen yerlerde tercih edilen bir yöntemdir.

Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg 1.JPG (8,9 KB (Kilobyte), 70x kez indirilmiştir)
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 28.04.09, 23:56
aşk falı - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1.390
aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi

3. PLAZMA (İYON) NİTRÜRLEME
Çeliklerin yüzeylerine azot verilerek uygulanan nitrürasyon işleminde uygulama süresinin çok uzun olması, bu sürenin kısaltılması yönünde araştırmacıları sürekli meşgul etmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda, 1960'lı yıllardan itibaren endüstriyel anlamda kullanım alanı bulan plazma nitrürasyon yada diğer ismiyle iyon nitrürleme yöntemi geliştirilmiştir. Plazma nitrürasyon yönteminde azot difüzyonu, metal yüzeyinde ve yüzeye çok yakın bölgede termo-kimyasal reaksiyonlarla gerçekleştirilir. Azot difüzyonuyla teşekkül eden nitrürler ve malzemenin özelliklerine etkisi, alışılmış diğer nitrürasyon yöntemlerinde olduğu gibidir. Termo-kimyasal reaksiyonların oluşması için gerekli azot, azot gazının ya da azot içeren bir gaz veya gaz karışımının yüksek gerilimli doğru akım ile iyonlara ayrıştırması ile elde edilmektedir. Bu yöntemde gaz olarak genellikle azot yada amonyak kullanılmaktadır. Nitrür partiküllerinin oluşması için gerekli olan aktifleşme enerjisi ise, fırın cidarı ile parça arasında oluşturulan yüksek gerilim ile azot verilecek parçaya doğru ivmelendirilen iyonların parça yüzeyini bombardımanı sonucunda açığa çıkmaktadır.
Şekil 2'de plazma nitrürasyon yönteminin gerçekleştirildiği sistemin şematik resmi verilmiştir. Plazma nitrürleme sistemi; vakum fırını, gaz dağıtım sistemi ve elektrik güç kaynağı olmak üzere üç ana donanımdan meydana gelmektedir. Güç kaynağının kapasitesi, nitrürasyon yapılacak yüzey alanına bağlıdır. 400-800 V arasında doğru akım alınabilen transformatörlerde akım yoğunluğu 1 mA/cm2 seviyesindedir. Gaz jeneratöründe üretilen gazda N2/H2 oranı genellikle % 2 ile % 25 aralığında değişmektedir. Vakum pompası 1-10 torr basınç aralığında çalışabilmektedir. Nitrürasyon işlemi sırasında yüzeyin sıcaklığı ölçülmektedir.
Nitrürasyon yapılacak parçanın yüzeyi yağ ve kirlerden temizlendikten sonra, vakum fırınına katot (negatif) olacak şekilde yerleştirilir. Fırın duvarları anot (pozitif) görevi yapar. Fırın 0,01 mbar basıncına kadar bir rotasyon pompası ile vakuma alınır. Fırın duvarları ile iş parçası arasında 100-1500 V arasında bir doğru akım uygulandıktan sonra, fırın içerisine azot yada amonyak gazı, fırın basıncı 1-10 mbar düzeyine gelene kadar yavaş yavaş verilir. Başlangıçta 1000 V değerine kadar yükselen gerilim farkı, artan gaz miktarı ile azalarak 600-700 V civarında istenilen basınç ve sıcaklık sağlandığında sabit duruma gelir. Bu sırada, iyonlaşmış gazın akkor ışını, katotik pozisyonda olan iş parçasını tamamen sarmış ve parıltılı boşalım adı verilen ayrışmış gaza ait iyonların parça yüzeyine bombardımanı başlamıştır. Bu iyon bombardımanı ile iş parçasında mükemmel bir yüzey temizliği sağlanır. Nitrürasyon için gerekli azot difüzyonu ise, difüzyon için gerekli sıcaklığa ulaşıldığında başlar.
Plazma nitrürasyon uygulanan yüzeylerde elde edilen sertlik profili, diğer nitrürasyon yöntemlerine benzer. Ancak gerek yüzeyde gerekse yüzeye yakın bölgelerde, işlem daha düşük sıcaklıklarda gerçekleştiği için daha yüksek yüzey sertlikleri elde edilebilir. Benzer nedenden dolayı, ölçü değişimi ve deformasyon en az iyon nitrürasyon yönteminde meydana gelir. Ayrıca nitrürasyon uygulanmış yüzeyde geçiş bölgesinin çok ince olması yorulma dayanımının artmasına katkıda bulunur.
Plazma nitrürasyon yönteminin, diğer nitrürasyon yöntemlerine göre sağladığı üstünlükler şöyle sıralanabilir:
a- Sadece iş parçasının ısıtılması nedeniyle enerji tasarrufu sağlanır ve ısıl verim yüksektir.
b- İşlem süresi açısından değerlendirme yapıldığında; diğer nitrürasyon yöntemlerine göre aynı sıcaklık ve derinlik için işlem süresi yaklaşık %50-70 daha kısadır.
c- İşlem sırasında ölçü değişimi ve deformasyon riski minimum düzeydedir.
d- Düşük basınçlarda çalışıldığında gaz tasarrufu sağlanabilir.
e- Sert ve daha az kırılgan bir yüzey elde edildiği için, yüzey bitirme işlemlerine daha az gereksinim duyulur.
f- Nitrürasyon yapılmak istenilmeyen yüzeylerin mekanik olarak izolasyonu mümkündür.

Şekil 2. Plazma Nitrürasyon Tertibatının Şematik Gösterimi
g- Gaz veya diğer atıklarla çevreyi kirletmez, insan sağlığı açısından zararlı değildir.
h- Otomasyona uyumludur. Sistem değişkenlerin kontrol altında tutulması kolaydır.
i- İş parçası üzerindeki tüm girinti, çıkıntı ve delikler üzerinde homojen bir azot difüzyonu sağlanabilir.
j- Reaksiyonun gerçekleştiği fırında hareketli parçalar söz konusu olmadığından fırım bakım masrafları daha düşüktür.
k- Nitrürlenecek parçanın büyüklüğü ve ağırlığı önemli değildir.
Plazma nitrürasyon yönteminin avantajları olmasına rağmen birtakım dezavantajları da mevcuttur. Bu dezavantajlar şöyle sıralanabilir:
a- İlk yatırım maliyetleri yüksektir. Bu nedenle sadece seri üretimde ekonomiktir.
b- Nitrürlenecek parçanın hacmine, dolayısıyla reaksiyon fırının hacmine bağlı olarak 40 kW ila 1000 kW arasında enerji gereksinimine ihtiyaç vardır.
c- Aynı şarjda; sadece aynı boyut ve kesitteki parçalara nitrürasyon uygulanabilir.

Şekil 3. Alaşım elementlerinin çeliğin nitrürasyonu sonrası sertliğe

Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg 2.JPG (22,7 KB (Kilobyte), 75x kez indirilmiştir)
Dosya tipi: jpg 3.JPG (14,9 KB (Kilobyte), 72x kez indirilmiştir)
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 28.04.09, 23:58
aşk falı - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1.390
aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi

4. NITRURLENEBILIRLIK
Nitrürlenebilirlik; çeliğin azotu absorbe edebilme kabiliyeti ve azotun sağladığı sertlik artışı olarak ifade edilir. Alaşım elementlerinin çeliğin nitrürasyonu sonrası sertliğine etkisi şekil 3'de verilmiştir [2].
Yüksek yüzey sertliği istenen nitrürlenecek bir çeliğin bileşimi üzerinde karar verileceği zaman, seçim, genellikle Al, Cr ve Mo gibi nitrür oluşturan elementler üzerinde yapılır. Şekil 3 'deki diyagramdan da görüleceği gibi; yüzey sertliği üzerinde en büyük etkiye sahip Al'dur. Bunu sırasıyla Ti, Cr, Mo ve V takip eder. Ni'in etkisi sade karbonlu çeliklerde oluşan yüzey sertliği kadardır.
Nitrürasyon derinliği Şekil 4'de görüleceği gibi alaşım elementi miktarının artmasıyla azalır [2]. Sertlik artışında en büyük etkiye sahip olan Al ve Ti aynı zamanda azotun difüzyonuna en fazla geciktirici etkiyi gösterir. Bu elementlerin miktarı arttıkça, azotun çeliğin bünyesine alınması zorlaşır. Optimum sertlik ve nitrürasyon derinliğinin sağlanması için tavsiye edilen Al oranı % 1 civarındadır. Karbonun da benzer şekilde azot difüzyonuna karşı kuvvetli bir engelleyici özelliği vardır. Alaşım elementlerinin difüzyona karşı etki göstermelerinin nedeni, azotla beraber nitrürler oluşturmalarıdır.

Şekil 4. Alaşım elementlerinin 400 HV sertlik değerinde ölçülen nitrürasyon derinliğine etkisi (Nitrürasyon işlemi 520 0C'de 8 saat süreyle yapılmıştır)
Özbaysal ve arkadaşları [3] yaptıkları çalışmada diğer çalışmalarda elde edilen sonuçlara benzer olarak; yüzey sertliğinin nitrürleme zamanının bir fonksiyonu olduğunu, difüzyon derinliğinin zamanla parabolik olarak arttığını, nitrürlenme kabiliyetinin çeliğin bileşimine bağlı olduğunu, mikroyapıdaki karbürlerin nitrür oluşumunu geciktirdiğini, ancak mekanizmayı etkilemediğini, yüksek alaşımlı çeliklerde nitrojen tüketiminin daha fazla olduğunu ve karbon miktarının artmasıyla nitrojenin çelik matrise difüzyonu için gerekli olan aktivasyon enerjisinin arttığını göstermişlerdir.
Sun ve Bell [4]; düşük alaşımlı çeliğin nitrürlenmesiyle ilgili olarak yaptıkları çalışmalar sonucunda yorulma dayanımını nitrür derinliği, çap ve arayüzey gerilme değerinin bir fonksiyonu olarak tanımlamışlardır.
Karamış [5]; plazma nitrürlenmiş En40B çeliğinin yüksek sıcaklıktaki aşınma davranışını incelemiş, kuru ve aşındırıcı içeren yağlama koşullarında aşınma karekteristiklerini yük, zaman ve beyaz tabaka kalınlığının fonksiyonu olarak tanımlamıştır. Yaptığı çalışma sonucunda; plazma nitrürlemeyle aşınma direncinin arttığını, uzun nitrürleme sürelerinin sertleştirilmiş tabaka kalınlığını arttırdığını, mikroyapının oluşturulan sert tabaka üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ve kalın beyaz tabakanın ince beyaz tabakaya göre daha kolay parçalanarak aşınma hızının artmasına neden olduğunu göstermiştir.
Karamış ve Gerçekçioğlu [6]; plazma nitrürlenmiş AISI H13 ve 722M24 çeliklerinin oda sıcaklığında ve yüksek sıcaklıklardaki davranışını ve beyaz tabaka soyulmasını incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; gevrek olan beyaz tabaka nedeniyle başlangıçta hızlı bir aşınmanın olduğunu, beyaz tabakanın işletme öncesi yapıdan uzaklaştırılmasıyla veya oluşumunun engellenmesiyle daha iyi aşınma şartlarının oluşturulabileceğini belirtmişlerdir.
Berg ve arkadaşları [7]; nitrürleme işlem parametrelerini sistematik olarak değiştirerek 4 farklı çeliği plazma nitrürlemişlerdir. Nitrürlemeden sonra bileşim tabakası kalınlığı ve difüzyon bölgesini kapsayan mikroyapısal incelemeler yaparak, sertlik derinlik profillerini elde etmişler, sertlik profilinden etkili difüzyon sabiti ve buna karşılık gelen aktivasyon entalpilerini bulmuşlardır.
Alves ve arkadaşları [8]; karmaşık bir geometriye sahip bir iş parçası üzerinde plazma nitrürlenmiş tabakaların büyüme davranışını sistematik olarak incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; nitrürleme parametrelerinin bir fonksiyonu olarak farklı derinlik ve sertlik değerlerini elde etmişler ve 570 oC'de nitrürleme istisna olmak üzere nitrürlenen tabaka kalınlığının numunenin yüksekliği ile arttığını göstermişlerdir.
Jeong ve Kim [9]; plazma nitrürlemede tabaka oluşum davranışı üzerinde işlem parametrelerinin etkisini incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; bileşim tabakası ve difüzyon bölgesi kalınlığının gaz basıncıyla birlikte arttığını ve düşük basınçlarda bileşim tabakasının oluşmadığını belirtmişlerdir.
Çelik ve Karadeniz [10]; AISI 4140 çeliğinin plazma nitrürlenmesinde oluşan bileşim tabakasının yapısını incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; en kalın bileşim tabakasının 550 oC'de elde edildiğini, daha yüksek sıcaklıklarda azaldığını, çok yüksek sıcaklık ve uzun işlem sürelerinde çok ince bir beyaz tabaka elde edilebildiğini, ancak bu durumun yüzey sertliğinin azalmasına neden olduğunu belirtmişlerdir.
Park ve arkadaşları [11]; sinterlenmiş çeliklerin plazma nitrürlenmesi sonucunda elde edilen tribolojik özelliklerini ve mikroyapılarını incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; plazma nitrürlemeyle sinterlenmiş parçaların aşınma özelliklerinin iyileştiğini ve sürtünme sırasında adhezyon ile abrazyon aşınması karışımı bir aşınma mekanizmasının etkili olduğunu belirtmişlerdir.
Michel ve arkadaşları [12]; plazma nitrürleme mekanizmasını, hirojen etkisini ve plazma-katı etkileşimini incelemişlerdir. Yapılan çalışma sonucunda; oldukça karmaşık bir yapıya sahip olan plazma nitrürlemenin, elektronlarla gaz molekülleri arasındaki elastik çarpışmalar sonucunda oluşan ürünlerin kimyasal yapısı, aktivasyon enerjisi ve konsantrasyonu ile kontrol edilebileceği gösterilmiştir.
Pranevicius ve arkadaşları [13]; ostenitik paslanmaz çeliklerin plazma nitrürlenme mekanizmalarını, nitrojen dağılım profilini ve yüzey prüzlülüğünü incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; nitrojence zengin değişim tabakası büyümesinin termal difüzyondan daha ziyade yüzeydeki atomların yer değişimi ile kontrol edildiğini, iyon nitrürlemenin başlangıcında yüzey boşlukları nedeniyle prüzlerin arttığını, işlem süresiyle birlikte nitrojen atomlarının matris atomlarıyla olan karışımının arttığını ve nitrojen derinlik profilinin yüzey şartlarına bağlı olduğunu belirtmişlerdir.
Fancey ve arkadaşları [14]; çeliğin plazma nitrürlenmesinde nitrojene eklenen argon, neon ve hidrojenin plazma nitrürlemeye etkisini incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; tabaka sertliğinin iyon tipinden önemli ölçüde etkilenmediğini, bununla birlikte özellikle pis yüzeylerin nitrürlenmesinde iyonların sputtering oluşturabilecek kütlede olması gerektiğini, kritik bir nitrojen yoğunluğunun altında etkili bir nitrürleme için nitrojen yetersizliğinin söz konusu olduğunu ve bu kritik değerin üzerindeki nitrojen oranlarında beyaz tabakanın oluştuğunu belirtmişlerdir.
Lee ve Shih [15]; 304 ile 410 paslanmaz çelikleri ve 4140 düşük alaşımlı çeliğin plazma nitrürlenme davranışını ve mikroyapısını incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; aşınma hızı ve sürtünme katsayısı büyüklük sıralamasının nitrürlemeden önce 4140>410>304 şeklindeyken nitrürlemeden sonra 304>410>4140 şeklinde değiştiğini göstermişlerdir.
Çelik ve arkadaşları [16]; değişik çalışma koşulları altında AISI 8620 çeliğinin iyon nitrürlenme davranışını incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonunda; maksimum yüzey sertliğinin 500 oC'de 8 saat süreyle nitrürleme için elde edilebildiğini, en büyük difüzyon tabakası kalınlığının ise 600 oC'de 8 saat süreyle nitrürleme için elde edilebildiğini, düşük sıcaklık ve kısa işlem sürelerinde bileşim tabakasının oldukça ince olduğunu, ancak 600 oC'de işlem süresi 4 saatten 8 saate çıktığında bileşim tabakası kalınlığının azaldığını belirtmişlerdir.
Alsaran ve Çelik [17]; farklı işlem parametreleri altında AISI 5140 çeliğinin iyon nitrürlemesini yaparak faz kombinasyonu, sertlik profili ve tabaka kalınlığını incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; tabaka kalınlıklarının zaman, sıcaklık ve gaz karışım oranıyla arttığını, yüzey sertliğinin büyük ölçüde sıcaklığa bağlı olduğunu ve maksimum yüzey sertliğinin 450 oC'de 4 saatlik zaman ve 0,33'lük gaz karışımıyla elde edilebildiğini belirtmişlerdir.
Musil ve arkadaşları [18]; dubleks bir kaplama sağlayan yüksek basınçta derin bir katot boşalmayla birleştirilmiş yeni bir plazma nitrürleme yöntemi ileri sürmüşlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; bu yöntemin konvansiyonel plazma nitrürleme yöntemlerine göre parça yüzeyinde daha fazla bir iyileşme sağlandığını, gaz karışımındaki H2 varlığı nedeniyle işlemin etkinliğinin arttığını ve belli şartlarda beyaz tabaka oluşmadığı için özellikle ön nitrürleme yapılarak iyi bir adhezyon oluşmasının arzu edildiği uygulamalar için oldukça uygun olduğunu belirtmişlerdir.
Alsaran ve arkadaşları [19]; sıcaklık, zaman ve gaz karışım oranı gibi parametrelerin değişik kombinasyonları ile AISI 5140 düşük alaşımlı çeliği iyon nitrürlemişler ve optimum çalışma şartlarını araştırmışlardır. Yaptıkları çalışma sonucunda; yüzey sertliğinin maksimum olması için en etkin parametrenin işlem sıcaklığı olduğunu, beyaz tabaka kalınlığını minimum yapan parametrenin de işlem sıcaklığı olduğunu ve difüzyon tabakası kalınlığı için en etkin parametrenin işlem süresi olduğunu belirtmişlerdir.
Metin ve İnal [20]; plazma nitrürleme sırasında oluşan demir nitrürlerin oluşma ve büyüme kinetiğini incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; her zaman plazma nitrürlemenin başlangıcında demir nitrürlerin oluştuğunu, bunların artan işlem süresiyle Y' fazına dönüştüğünü, tane büyüklüğünün küçük olması nedeniyle yüksek bir konsantrasyon eğiliminin söz konusu olduğunu, nitrür tabakası kalınlığının büyümesinin zamana göre parabolik olduğunu ve saf nitrojene kıyasla nitrojen-hidrojen karışımında daha derin bir tabakanın elde edilebildiğini belirtmişlerdir.
Çelik ve arkadaşları [21]; AISI 8620 çeliğini farklı gaz karışım oranlarında nitrürleyerek gaz karışım oranının sertlik, difüzyon tabakası ve beyaz tabaka üzerindeki etkisini incelemişlerdir. Yaptıkları çalışma sonucunda; gaz karışımındaki hidrojenin artmasıyla yüzey sertliği ve difüzyonun arttığını ve beyaz tabaka kalınlığının azaldığını, gaz karışımına argon ilavesinin sertlik artışında sınırlı bir etki yaptığını ve beyaz tabaka kalınlığının azalmasında hidrojenden daha az bir etkiye sahip olduğunu, ancak hidrojen gazının maliyeti ve taşınması dikkate alındığında azotla birlikte argon gazının kullanılabileceğini belirtmişlerdir.

Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg 4.JPG (10,0 KB (Kilobyte), 66x kez indirilmiştir)
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 28.04.09, 23:59
aşk falı - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1.390
aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Plazma (İyon) Nitrürleme Yöntemi Özellikleri Üzerindeki Etkisi

5.SONUÇ
1960'lı yıllardan itibaren uygulama alanı bulan plazma nitrürleme, diğer yüzey sertleştirme yöntemlerine göre nisbeten yeni bir yöntem olmakla birlikte günümüze pek çok alanda uygulanmaktadır. Bunun temel nedeni diğer yüzey sertleştirme yöntemlerine göre sağlamış olduğu üstünlüklerdir. Bu üstünlükler içinde en önemlileri kuşkusuz sadece iş parçasının ısıtılması ve aynı yüzey sertliği için işlem süresinin daha kısa olması nedeniyle sağlanan enerji tasarrufudur. Bunun yanısıra; işlem sırasında ölçü değişimi ve deformasyon riskinin minimum düzeyde olması, düşük basınçlarda çalışıldığından gaz tasarrufunun maksimum düzeyde olması, nitrürasyon yapılması istenilmeyen yani sertleşmesi istenilmeyen yüzeylerin mekanik olarak izolasyonunun mümkün olması, gaz veya diğer atıklarla çevreyi kirletmemesi, insan sağlığı açısından zararlı olmaması, otomasyona uyumlu olması, iş parçası üzerindeki tüm girinti, çıkıntı ve delikler üzerinde homojen bir azot difüzyonunun sağlanabilmesi, nitrürlenecek parçanın büyüklüğü ve ağırlığının önemli olmaması da bu yöntemin sağlamış olduğu diğer avantajlardır. Bu üstünlüklerin yanısıra iyon nitrürlemenin de bir takım dezavantajları mevcuttur. Bunlar; nitrürleme sisteminin kurulabilmesi için ilk yatırım masraflarının yüksek olması, nitrürleme kamarasında aynı anda sadece aynı boyut ve kesitteki parçaların nitrürlenebilmesi ve nitrürlenecek parçanın dolayısıyla reaksiyon fırınının hacmine bağlı olarak yüksek enerji gereksinimlerine ihtiyaç duyulabilmesidir. Bu dezavantajların ortadan kaldırılması veya minimuma indirilmesi durumunda iyon nitrürleme uygulamalarının artacağı ve diğer yüzey sertleştirme yöntemlerine nazaran daha geniş uygulama alanı bulacağı şüphesizdir.

Kaynak
Ufuk ÖZDEMIR------------------Muzaffer ERTEN
Hava Harp Okulu Dekanlığı-----İTÜ Makina Fakültesi
Yeşilyurt-İstanbul-------------Gümüşsuyu-İstanbul

Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf 08.pdf (134,8 KB (Kilobyte), 23x kez indirilmiştir)
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
(ıyon), etkisi, nitrürleme, özellikleri, plazma, üzerindeki, yöntemi

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 19:16 .