Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Mühendislik Fakültesi > Çevre Mühendisliği Bölümü > Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi

Çevre Mühendisliği Bölümü hakkinda Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi ile ilgili bilgiler


Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi-Ecological risk assessment for lake Uluabat Uluabat Gölü birçok ekolojik işlevi barındıran bir sulakalan olarak değerlidir. 30 yıl öncesine ka¬dar Bursa ilinin içme suyu kaynağı

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 22.09.09, 16:00
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: May 2006
İletiler: 1.665
kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi

Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi-Ecological risk assessment for lake Uluabat

Uluabat Gölü birçok ekolojik işlevi barındıran bir sulakalan olarak değerlidir. 30 yıl öncesine ka¬dar Bursa ilinin içme suyu kaynağı olarak düşünülen ancak zamanla su kalite özelliklerini kaybe¬den Uluabat Gölü, çeşitli çevresel riskler altındadır. Gölün mevcut durumu, göldeki biyoçeşitliliği sürdürebilecek bir koruma sağlayamamaktadır. 14 yıl içinde gölün kapladığı alanda, tarımsal alan¬lardan gelen drenaj sularıyla ve yan derelerle taşınan sediment yükü etkisiyle %12'lik bir azalma olduğu bulgulanmıştır. Ekolojik önemi nedeniyle Uluabat Gölü 1998yılında, T.C. Çevre Bakanlığı tarafından Türkiye'deki 9 Ramsar alanından biri olarak kabul edilmiştir. Bu küresel koruma statü¬sü Uluabat Gölü için bir çevre yönetim planının geliştirilmesini gerekli kılmıştır. Bu çabaların bir parçası olarak Ekolojik Risk Değerlendirmesi (ERD) -Problem Tanımlama çalışması geliştirilmiş¬tir. Bu makalede Uluabat Gölü 'ne Uygulanan Ekolojik Risk Değerlendirmesi-Problem Tanımlama çalışması sonuçları sunulmaktadır. Yapılan çalışmayla mevcut riskler tanımlanmış, kavramsal mo¬del çıkarılmış ve eylem planlaması aşamasında ele alınması gereken risk unsurları öncelik sırala¬masına sokulmuştur. Ekolojik risk değerlendirmesi sürecinde Amerika Çevre Koruma Kurumu (EPA) tarafından belirlenen yöntem uygulanmış ve öncelik sıralaması için de bulanık mantık teori¬sine dayalı bir yaklaşım benimsenmiştir. Çalışma sonucunda Uluabat Gölü üzerinde risk oluşturan baskı unsurlarının etki sırasına göre 1. Askıda Katı Maddeler, 2. Kimyasal Maddeler, 3.Besi Mad¬deleri ve 4. Avlanma olduğu tespit edilmiştir. Çalışma süreci içerisinde, çevre yönetim kararlarının alınmasında, bilimsel bilgiyi sürecin içine alan ERD gibi araçların kullanılmasının çeşitli kolaylık¬lar sunduğu görülmüştür.

Lake Uluabat is valuable as a wetland with various ecological functions. Uluabat Lake, which has been considered as a fresh water source for the City of Bursa approximately 30 years ago and lost its water quality characteristics in time, is now under several serious environmental risks. The present situation of the lake can not provide the essential protection to sustain the biodiversity at the lake. It has been pre¬viously found that the land that the lake covers has been reduced by approximately 12% in 14 years, with the effect of the drainage waters from agricul¬tural lands and industry, and the sediment load from the rivers around. Uluabat residents who used to maintain life by hunting fish is having economical problems because of the decrease in fish potential and this problem is associated with the lake's water pollution. Because of its ecological importance, Uluabat Lake has been designated as one of the 9 Ramsar sites in Turkey by Turkish Ministry of Envi¬ronment, in 1998. This global protection status ne¬cessitated the development of an environmental management plan for Lake Uluabat. As a part of this effort, the Ecological Risk Assessment-Problem Formulation study that is presented in this paper was conducted.

Ecological Risk Assessment (ERA) is applied in various fields, especially in the developed countries. ERA is defined as a process needed to collect, or¬ganize, and present scientific information to develop environmental management decisions. United States Environmental Protection Agency (EPA) organizes the ERA in 3 main stages: 1. Problem formulation, 2.Analysis, 3.Risk identification. The methodology proposed by the EPA was applied and the first main stage, Problem Formulation was conducted in this study. In the concept of the problem formulation, the adverse conditions that the site had been exposed to, and the risks that had arisen were determined. The problem formulation studies were first initiated with the management objectives that had been deter¬mined during the workshops with the interested groups (the experts working on the lake, representa¬tives from the related public enterprises, the resi¬dents, representatives from related non¬governmental organizations, etc.). The two man¬agement objectives determined were; 1. To promote the biodiversity at Uluabat Lake Ramsar site, 2.To improve the physical and chemical quality of the wa¬ter of the lake. At the second step of the problem formulation, the stressors of the ecosystem were identified by using the information from site visits, existent information, and views of the experts work¬ing on the lake. Stressors are defined as the physi¬cal, chemical, or biological components that may cause the ecosystem to react adversely. The stress¬ors defined for Lake Uluabat can be considered as an expression of the anthropogenic factors that could affect the Uluabat Lake ecosystem. The stress¬ors were identified as: 1. Suspended matters, 2.Chemical substances, 3.Nutrients, and 4.Hunting. As the third step, 8 assessment endpoints were de¬termined to represent the water quality, aqueous life, and other ecological functions of the Lake Uluabat. The assessment endpoints are: 1.Lily beds, 2. Water quality, 3.Dynamic water level, 4. Fish diversity, 5.Habitats at delta, 6.Flora diversity, 7.Bird diver¬sity, 8.Trophic level of the lake. Assessment end¬points are the ecological entities that worth protec¬tion. At the fourth stage, a conceptual model dis¬playing the relationship between the stressors and assessment endpoints was developed. As the final step, all the information including the management objectives, stressors, assessment endpoints, and conceptual model were used to make a prioritization among the stressors to focus on. A fuzzy-based ap¬proach was used as the method for prioritization.

The ERA-problem formulation study conducted for Lake Uluabat presented the problem thoroughly, and suggested a background for the subsequent ac¬tion planning. According to the results of this study, Lake Uluabat is under various risks that could be prioritized. The conceptual model, one of the prod¬ucts of conceptual model, facilitated the communica¬tion among the interested groups. The fuzzy based prioritization method provided the essential method¬ology to scientifically integrate expert views into the risk assessment process. Adoption of a similar ap¬proach in the environmental management of sites with special protection status, would provide the risk managers and interested groups consider the prob¬lem with equal and sufficient information. Ecologi¬cal risk assessment provides a scientific background while selecting the most appropriate management choice. However, the tool would show its concrete benefits when the environmental management deci¬sions are applied.

Giriş
Çevre yönetim araçları bilgi ve verilerin topla¬nıp değerlendirilerek halka, yöneticilere, karar mekanizmalarına, iş dünyasına iletilmesini sağ¬lar (Storsdieck ve Zimmermann, 1994; Erdmenger, 1998). Ekolojik Risk Değerlendir¬mesi (ERD), nihai problem çözümü olmasa da (Bartell, 1997) çeşitli ekosistemlere uygulanabi¬len en önemli çevre yönetim araçlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır (Lemly, 1997; Yin vd., 1999; Wenger vd., 2000; Serveiss, 2002). Risk değerlendirme tahminlerinin güvenilirliği hakkındaki tartışmalar devam etse de (Power ve Adams,1997; Power ve McCarty,1997), bu alanda yapılan çalışmaların çoğu ERD'nin fay¬dalı bir süreç olduğu konusunda aynı fikirdedir (Adams ve Power,1997). ERD, çevre yönetim kararlarını geliştirmek için, bilimsel bilgiyi top¬lamak, organize etmek ve sunmak için gere¬ken bir süreç olarak tanımlanmaktadır (Van Leeuwen, 1997; Serveiss, 2002).

Amerika'da (ABD) ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde ERD, gerekli yasal ve kurumsal altyapıya sahip, iyi geliştirilmiş bir araç olarak değer görmektedir (USEPA, 1994; Van Leeuwen, 1997; USEPA, 1998). ABD Çevre Koruma Kurumu (USEPA) ERD'yi Şekil 1'de görüldüğü gibi 3 ana aşamada organize etmektedir: Problem tanımlama, analiz ve risk belirleme (USEPA, 1998). ERD'nin uygulandığı alanlara örnek olarak içmesuyu havzaları (Lemly, 1997), sulakalanlar (USEPA, 1996 a; Serveiss, 2002), ormanlar (Hogsett vd., 1997), körfezler (Harris vd., 1994), taşkın
alanları (Kooistra vd., 2001), vadiler (USEPA, 1996b), nehirler (USEPA, 2000) verilebilir.
1.JPG
Şekil 1. Ekolojik risk değerlendirmesi için genel çerçeve
ERD'nin bu ekosistemlere uygulanmasını geliş¬tirmek için coğrafi bilgi sistemini (CBS) ve eko¬loji bilimini araç olarak daha fazla kullanmayı sağlayacak çalışmalar sürdürülmektedir (Hogsett vd., 1997; Lemly, 1997; Kooistra vd., 2001; Preston, 2002; Solomon ve Sibley, 2002).

Bu çalışmada ERD, Uluabat Gölü'ne uygulan¬mıştır. Çalışma sonuçlarına göre, çevre yönetim planlarına somut boyutlar kazandırabilmek için, ERD gibi detaylı unsurlar içeren ve önceden de¬nenmiş (USEPA, 1998; Serveiss, 2002) bir sü¬recin, plan çerçevesine dahil edilmesi faydalı olmaktadır. Çalışma kapsamında, Uluabat Gölü için yapılan yönetim planına, ERD'nin ilk adımı olan "Problem Tanımlama"nın dahil edilmesi¬nin bilginin yerinde kullanımını kolaylaştırdığı görülmüştür (Çelik, 2000; Salihoğlu ve Karaer, 2004). Problem tanımlama için gereken sürenin bütün ERD süreci için gerekenden daha az ol¬duğu, ortaklık yapılarının, bilimsel bilgi girişi¬nin ve öncelik sıralaması yöntemlerinin kulla¬nılmasıyla da planlamanın hızlandığı görülmüş¬tür (Çelik, 2000; Salihoğlu ve Karaer, 2004).

Makale Yazarları
Güray SALİHOĞLU*, Feza KARAER
Uludağ Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, 16059, Bursa
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 22.09.09, 16:01
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: May 2006
İletiler: 1.665
kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi-Ecological risk assessment for lake Uluabat

Materyal ve yöntem
Bu araştırmada, 30 yıl öncesine kadar Bursa ili¬nin içme suyu kaynağı olarak düşünülen ancak zamanla su kalite özelliklerini kaybeden, Türki¬ye'nin önemli kuş alanlarından ve ekolojik değerlerinden biri olan Uluabat Gölü'ne ERD uygulanmıştır.

Uluabat Gölü, önemli ölçüde çevresel tehdit al¬tındadır. Gölün mevcut durumu, göldeki biyoçe-şitliliği sürdürebilecek bir koruma sağlayama¬maktadır. Uluabat Gölü birçok ekolojik işlevi ve değeri barındıran bir sulakalan olarak değerlidir (Çevre Bakanlığı, 1992). Çalışma kapsamında, alanın değerlerinin maruz kaldığı olumsuz şart¬lar ve bunlardan kaynaklanan riskler belirlen¬miştir. Bu belirleme, alan araştırması, mevcut bilgilerin değerlendirilmesi, hipotez etki matrisi ve bulanık mantık teorisinin kullanılması ve kavramsal modelin geliştirilmesi adımlarıyla gerçekleştirilmiştir.

Uluabat Gölü'nün tanıtımı
Göl, Susurluk Havzası'nın Bursa ili içerisindeki en büyük parçasıdır. Kendisini besleyen Musta¬fakemalpaşa Çayı ve iki kolu Emet ve Orhaneli (Adranos) Çaylarıyla, göl yıllık toplam 2060 hm3 su potansiyeline sahiptir. Bu miktarın 1960 hm3'ü (%95'i) akışla; 100 hm3'ü ise gölün hav¬zası ve yüzeyine yağışla gelmektedir (Torunoğlu vd., 1989). Uluabat Gölü idari ola¬rak Bursa ilinin Karacabey ve Mustafa Kemal¬paşa ilçeleri içerisinde yer almaktadır (Çevre Bakanlığı, 1998). Uluabat Gölü haritası Şekil 2'de görülmektedir. Uluabat Gölü yüzölçümü 13.500 ha, rakımı 9m'dir ve diğer adının Apolyont Gölü olduğu bilinmektedir (Yarar ve Magnın, 1997). Gölün boşalımı, üyesi bulundu¬ğu Susurluk Havzasının Marmara Denizi'ne ulaştığı Karacabey Boğazı'nda Kocasu Dere va-sıtasıyladır. Ancak, boşalım ayağı her zaman gölü drene edemez, bazı özel hallerde Kocasu Dere'nin akışı, gölü besler yönde ters doğrultu¬dadır (Bursa Valiliği, 1991; 1997).

Uluabat Gölü'nün ortalama derinliği 3 m ol¬makla birlikte yaz aylarında 0.8-1'ye kadar ka¬dar düşmektedir. Önceki yıllarda yapılan bazı çalışmalara göre gölün, 1984'de 133.1 km2, 1993'de 120.5 km2 ve 1998'de 116.8 km2 alan kapladığı bilinmektedir (Aksoy vd., 1997; Ak-soy ve Özsoy, 2002). Bu da 14 yıl içinde gölün kapladığı alanda, tarımsal alanlardan gelen dre¬naj sularıyla, yan dereler ve özellikle Mustafa¬kemalpaşa Çayı'yla taşınan sediment yükü etki¬siyle %12'lik bir azalma anlamına gelmektedir. Mustafakemalpaşa Deltası alanında da tarımsal alanların oranı artış göstermiştir (Aksoy vd., 1997; Aksoy ve Özsoy, 2002).

Göl Bursa'nın gelecekteki içme suyu kaynağı olma özelliğini, maruz olduğu çevresel kirletici etkiler dolayısıyla kaybetmiştir. Yaşamını gölde su ürünleri avcılığına dayalı sürdüren Gölyazı (tarihi Apolyont) köyü insanının, gölde su ürün¬leri potansiyelinin azalmış olması dolayısıyla içerisine düşmüş oldukları ekonomik sıkıntı ve bu sorunun kirlenmeye dayandırılmış olması ekolojik risk değerlendirmesi ve sonuçlarla yü¬rütülecek bir risk yönetimi programı ihtiyacını
ortaya çıkarmaktadır (DHKD, 1999).
2.JPG
Şekil 2. Uluabat Gölü
Ekolojik önemi nedeniyle Uluabat Gölü 1998 yılında, T.C. Çevre Bakanlığı tarafından Türki¬ye'deki 9 Ramsar alanından biri olarak kabul edilmiştir. Bu küresel koruma statüsü Uluabat Gölü için bir çevre yönetim planının geliştiril¬mesini gerekli kılmış, Çevre Bakanlığı'nın ve Doğal Hayatı Koruma Derneği (DHKD) başta olmak üzere bazı sivil toplum kuruluşlarının konuyla daha yakından ilgilenmelerine sebep
olmuştur. 1998 yılında DHKD, Uluabat Gölü
yönetim planının oluşturulabilmesi için Çevre Bakanlığı'yla ortak bir proje başlatmıştır. Proje çerçevesinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Uludağ Üniversitesi ve ilgili kuruluşların tem¬silcileriyle Uluabat Gölü Yürütme Kurulu oluş¬turulmuştur. Çalışmalar kapsamında biyolojik çeşitlilik, su kalitesi, sosyo-ekonomi gibi konu¬larda alana ait çeşitli altyapı verileri toplanmıştır (DHKD, 2001). Bu çabaların bir parçası olarak ve toplanan bilgiler ışığında ERD-problem ta¬nımlama çalışması geliştirilmiştir.
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 22.09.09, 16:04
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: May 2006
İletiler: 1.665
kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi-Ecological risk assessment for lake Uluabat

Bulgular ve tartışma
Hedefler, baskı unsurları, değerlendirme uç
noktaları ve kavramsal model
Uluabat Gölü problem tanımlaması, Uluabat Gölü ilgi gruplarıyla (gölle ilgili çalışan uzman¬lar ve risk yöneticisi konumunda gözüken ku¬rum temsilcileri, gölle doğrudan ilişkili yöre halkı, sivil toplum kuruluşu temsilcileri vb.) ya¬pılan çalışmalar esasında belirlenen yönetim he¬defleriyle başlatılmıştır. Yönetim hedefleri, de¬ğerlendirme uç noktaları, kavramsal model ve analiz planının geliştirilmesi için kullanılmıştır. Yönetim hedefleri, yönetim aktivitelerinin yapı¬landırılmasında temel altyapıyı sunarlar (McDaniels, 2000). Tablo 1'de 4 ana hedefle özetlenmiş yönetim hedefi ve bu doğrultuda be¬lirlenmiş uygulama hedefleri verilmektedir.

Baskı unsurları ekosistemin olumsuz bir tepki¬sine neden olacak herhangi bir fiziksel, kimya¬sal veya biyolojik unsur olarak tanımlanabi-lir(USEPA,1998).

Uluabat Gölü için belirlenmiş baskı unsurları, Uluabat Gölü ekosistemini etkileyen insan kay¬naklı faktörlerin bir ifadesi olarak görülebilir¬ler. Tablo 2'de baskı unsuru kaynakları görül¬mektedir.
Uluabat Gölü için belirlenmiş 4 baskı unsuru Tablo 3'te görülmektedir.
t1.JPG
Tablo 1. Uluabat Gölü ilgi gruplarının çevre yönetim planı çalışmalarında belirlenen ana hedefler ve uygulama hedefleri

t2.JPG
Tablo 2.Uluabat Gölü ekosistemini etkileyen baskı unsuru kaynakları

t3.JPG
Tablo 3. Uluabat Gölü ekosisteminin baskı unsurları ve baskı unsuru profilleri

Değerlendirme uç noktaları, korunmaya değer görülen ekolojik varlıklar olarak tanımlanırlar (Suter II, 2000). Uluabat Gölü'nün su kalitesini, sucul hayatını ve diğer ekolojik fonksiyonlarını temsil etmek üzere seçilen 8 değerlendirme uç noktasının yönetim hedefleriyle ilişkisi Tablo 4'te görülmektedir.
Kavramsal model, havzadaki insan faaliyetleri sonucu, değerlendirme uç noktaları üzerinde çe¬şitli ekolojik etkiler yaparak ortaya çıkan baskı unsurları arasındaki ilişkileri gösteren genel bir sunumdur (Suter II, 1996). Kaynaklar, baskı un¬surları ve değerlendirme uç noktaları tanımlan¬dıktan sonra kavramsal model için gerekli un¬surların hazır olduğu kabul edilmektedir (Salihoğlu ve Kararer, 2004).

Kavramsal modelin asıl amacı, Uluabat ekosis-tem ilişkilerinin, ilgi grupları arasında aynı te¬mel bakış açısıyla kavranmasını sağlamak, yö¬netim planıyla ilgili bugünkü ve gelecekteki ile¬tişimi kolaylaştırmaktır. Şekil 3'te Uluabat Gölü kavramsal modeli görülmektedir.
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 22.09.09, 16:10
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: May 2006
İletiler: 1.665
kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi-Ecological risk assessment for lake Uluabat

Karşılaştırmalı risk analizi ve öncelik sıralaması
Bu çalışmada öncelik sıralaması için, uzman görüşlerine dayandırılan bir yöntem (Harris vd., 1994; USEPA, 1996a; Wenger vd., 2000) kullanılmıştır. Bulanık mantık teorisinden çıkarılan bu çok kriterli karar verme tekniği, kıyaslana-mayan alternatifleri öncelik sıralamasına sok¬mak için (Yin vd., 1999) kullanılmakta ve çev¬resel riskleri ekosisteme sunduğu risklere göre karşılaştırma imkanı vermektedir (Harris vd.,1994).

Tablo 5'te, kavramsal modelden çıkartılan bir hipotez etki matrisi görülmektedir. Her sütun bir değerlendirme uç noktasını ve her satır bir baskı unsurunu temsil etmektedir. Hücrelerde belirtilmiş her değer uzman görüşlerini yansıt¬maktadır.

Her baskı unsuru j'nin, değerlendirme uç nokta¬sı k üzerindeki etkisi, baskı unsuru i'nin etkisin¬den çıkarılarak matris tamamlanmıştır.

Dk(i,j) = Xik - Xjk

Matris R= ( r ij) aşağıdaki gibi oluşturulmuştur.
t 4-5.JPG
Tablo 4. Değerlendirme uç noktalarının yönetim hedefleriyle ilişkisi
Tablo 5. Hipotez etki matrisi

3.JPG
Şekil 3. Uluabat Gölü Kavramsal Modeli

R matrisinin satır toplamları, baskı unsurlarının önceliklendirilmesi için kullanılmıştır. Satır top¬lamının büyük olması, baskı unsurunun ekosis-teme sunduğu riskin göreceli bir ifadesidir. Ta¬mamlanmış R matrisi aşağıdaki gibidir:
4.JPG

S1, S2, S3, S4 sırasıyla ***8220;Besi Maddeleri***8221;, ***8220;Kimyasal Maddeler***8221;, ***8220;Askıda Katı Maddeler***8221;, ***8220;Avlanma Baskısı***8221;***8217;nı simgelemektedir. Sonuçlara göre Uluabat Gölü için en büyük riski ***8220;Askıda Katı Maddeler***8221; baskı unsuru oluşturmaktadır. Bu nedenle en acil önlemler, eylem planı içerisinde bu baskı unsuruna yönelik oluşturulmalıdır. Bu baskı unsurunu sırayla ***8220;Kimyasal Maddeler***8221;, ***8220;Besi Maddeleri***8221; ve ***8220;Avlanma Baskısı***8221; izlemektedir. Baskı unsurları arasındaki normalleştirilmiş rölatif ilişki Şekil 4***8217;de görülmektedir.
5.JPG
Şekil 4. Sundukları rölatif risk derecelerine göre Uluabat gölü baskı unsurları
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 22.09.09, 16:11
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: May 2006
İletiler: 1.665
kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Uluabat gölü için ekolojik risk değerlendirmesi-Ecological risk assessment for lake Uluabat

Sonuçlar
Uluabat Gölü ekosistemi için yürütülen ERD¬problem tanımlama çalışması, sorunu ortaya koymakta ve daha sonra izlenmesi gereken ey¬lem adımlarını belirlemek için bir altyapı sun¬maktadır. Bu çalışma sonuçlarına göre, Uluabat Gölü ve havzası öncelik sırasına sokulabilecek kurmalarını kolaylaştırmaktadır. Bulanık mantık teorisine dayalı öncelik sıralama çalışması ise eylem planlama için gerekli meto¬dolojiyi sunmaktadır. Türkiye'de risk altındaki özel koruma alanları, Ramsar alanı olarak ulus¬lararası önemi vurgulanan alanlar için bu yakla¬şımın benimsenmesi, risk yöneticileri ve ilgi gruplarının konuya aynı temel bilgi düzeyinden bakmalarını sağlayacaktır.

Türkiye gibi kaynakları henüz büyük oranda tü¬kenmemiş, ancak çeşitli potansiyel riskler arz eden hassas alanlara sahip ülkeler için, uzun va¬deli bu tür sistematik yaklaşımların merkezi yö¬netim politikası olarak benimsenmesinde fayda vardır. Çevre Yönetim Planlaması çalışmaların¬da diğer bir önemli husus da sivil toplum kuru¬luşlarının rolleridir. Uluabat örneği, bu kuruluş¬ların önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Çalışma başlangıcında yapılan planlama çalış¬malarında, sadece sivil toplum kuruluşlarının değil bütün ilgi gruplarının, uzmanların ve yetki sahiplerinin biraraya gelmesi, daha sonraki uy¬gulamaların gerekliliği ve hayata geçmesi açı¬sından önemlidir.

Ekolojik Risk Değerlendirmesi, yönetim karar¬ları arasından seçim yapılabilmesi için bilimsel dayanak sunmaktadır. Ancak somut faydasını hayata geçirildiğinde, çevre yönetim kararların¬da etkin bir şekilde kullanıldığında sunabilir.
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf itu-e_2005_15_13_G_Salihoglu.pdf (456,2 KB (Kilobyte), 52x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
değerlendirmesi, ekolojik, gölü, risk, uluabat

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 22:07 .