Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Mühendislik Fakültesi > Çevre Mühendisliği Bölümü > Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

Çevre Mühendisliği Bölümü hakkinda Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı ile ilgili bilgiler


Cografi Bilgi Sistemlerinin (CBS) çevre problemlerinin çözümünde kullanimi, en güçlü ve en basarili uygulama alanlarindan biridir. Çevre problemlerinin izlenmesi, degerlendirilmesi ve çözümünde Cografi Bilgi Sistemleri yurtdisinda etkili bir sekilde kullanilmaktadir.

Like Tree8Likes
  • 1 Post By world
  • 1 Post By world
  • 1 Post By world
  • 1 Post By world
  • 1 Post By world
  • 1 Post By world
  • 1 Post By world
  • 1 Post By akguney

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 19.09.08, 09:14
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

Cografi Bilgi Sistemlerinin (CBS) çevre problemlerinin çözümünde kullanimi, en güçlü ve en basarili uygulama alanlarindan biridir. Çevre problemlerinin izlenmesi, degerlendirilmesi ve çözümünde Cografi Bilgi Sistemleri yurtdisinda etkili bir sekilde kullanilmaktadir. Çevre problemleri yillarca göz ardi edilen, birikmis çevre problemleriyle karsi karsiya olan ülkemizde de etkili ve dogru kararlar alabilmek ve çevre problemlerini en aza indirgemek için CBS'nin sagladigi izleme, analiz edebilme, modelleyebilme ve harita üzerinde gösterebilme kabiliyeti kullanilmalidir.
Bu çalismada; ülkemizde çevre mühendisleri açisindan yeni bir çalisma alani olan CBS'nin çevre problemlerinin çözümünde kullanim alanlarindan olan, kati atik deponi alanlari yer tespiti,hava kirliliginin izlenmesi ve modellenmesi, gürültü kirliligi, yeralti suyu yönetimi ve modellenmesi ve çevresel etki degerlendirmesi çalismalarinda kullanimina deginilmistir.

APPLICATION OF GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEMS TO SOLVE
ENVIRONMENTAL PROBLEMS

One of the strongest and most successful application areas for GIS has been in addressing problems of the environment. The Application of GIS on monitoring and evaluating the environmental problems are also used widely around the World.
GIS which are capable of monitoring, analyzing and models and presents on the map, should be used in Turkey to solve all kind of environmental problems.
In this paper, application GIS which is appeared to be a new technique on the Environmental Engineering field, are summarized especially on monitoring the air pollution and its modeling, noise pollution, ground water management and its modeling and to find out the location of landfill as well as environmental impact assessment.
Key Words: GIS, environmental pollution, noise, solid waste, air pollution, environmental impact assessment, ground water.
Kaynak
Dr. Bilgehan NAS, Doç.Dr. Ali BERKTAY
Selçuk Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlik Fakültesi,
Çevre Mühendisligi Bölümü, 42031 KONYA.

Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 19.09.08, 09:27
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

1. GIRIS
Coğrafi bilgi sistemleri (CBS), bir çok problemin hizli ve etkili bir şekilde çözülmesinde önemli bir araç haline gelmistir. Cografi bilgi sistemlerinin çevre problemlerinin çözümünde kullanimi, en güçlü ve en basarili uygulama alanlarindan biridir (Goodchild ve ark 1993; Lyon ve McCarthy, 1995).

Çevre problemlerinin çözümünde bilgisayar kullanimi verimli bir birliktelik olmustur. Çevre modellemede bilgisayar teknolojisinin kullanimi sadece daha hizli sonuca ulasilmasini saglamamis ayni zamanda analiz, modelleme ve farkli senaryolari degerlendirebilme imkani da saglayarak karar vericiler için önemli bir karar destek mekanizmasi haline gelmistir.

Ülkemizde çok farkli disiplinlerde ve alanlarda CBS kullanimi yayginlasmaya baslamis ancak CBS'nin çevre mühendisligi uygulamalari henüz yok denilecek kadar azdir.

Environmental Protection Agency (EPA), 1987 yilinda Ulusal Cografi Bilgi Sistemi Programini kurmus, CBS'nin çevre problemlerinin çözümünde kullanimi ile ilgili olarak 1994 ve 1999 yillarinda iki ulusal konferans düzenlemistir. Çevre problemlerinin tanimlanmasinda, degerlendirilmesinde ve çözümünde CBS'nin nasil kullanilabilecegi tartisilmistir. (U.S. EPA
1994, 1999)
CBS; çevre problemlerinin çözümünde asagida belirtilen alanlarda kullanilabilmektedir.
Dogal kaynaklarin yönetimi
Atik yönetimi
Çevresel etki degerlendirme
Bitki örtüsü haritalarinda
Su havzalarinin yönetimi
Yeralti suyu yönetimi ve modellenmesi
Yüzeysel su kaynaklarinin yönetiminde
Taskin suyu yönetiminde ve drenajinda
Su kalitesi izlenmesi
Tehlikeli atiklarin izlenmesi, yeralti deponilerinin yönetimi
Sulak alanlarin yönetimi
Özel çevre koruma alanlarinin izlenmesi
Kiyi alanlari yönetimi
Hava alanlarinda olusan gürültünün izlenmesi
Ekosistem yönetimi
Içmesuyu toplanmasi, aritilmasi ve dagitilmasi
Atiksularin toplanmasi, aritilmasi, desarj edilmesi ve yeniden kullanilmasi
Hava kirliliginin izlenmesi ve modellenmesi
Kati atik deponi alanlarinin tespiti

Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 19.09.08, 09:28
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

2. ÇEVRE PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE CBS UYGULAMALARI

CBS'nin çevre mühendisleri açisindan çok genis bir kullanim alani bulunmakla beraber bu çalismada, yaygin kullanimlari nedeniyle kati atik deponi alanlari yer tespiti, hava kirliliğinin izlenmesi ve modellenmesi, gürültü kirliligi, yeralti suyu yönetimi ve modellenmesi ve çevresel etki değerlendirmesi çalismalarinda kullanimi incelenmistir.

Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 19.09.08, 09:31
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

2.1. Kati Atik Deponi Alanlarinin Yer Tespiti
Kati atiklar kaynaklarina göre; evsel kati atiklar, endüstriyel atiklar, açik alanlardan kaynaklanan atiklar, zirai atiklar, hastane atiklari, aritma tesisi atiklari ve radyoaktif atiklar olarak siniflandirilabilir. Kati atiklarin bertaraf yöntemlerinden biriside düzenli depolamadir.

Kati Atiklarin Kontrolü Yönetmeliği, kati atik depo tesislerinin yer seçimi ile ilgili olarak Madde 24'de;

***8226; Depo tesisleri, Müstesarlik veya ilgili belediyeler tarafindan içmesuyu temin edilen ve edilecek olan yüzeysel su kaynaklarinin korunmasi ile ilgili olarak, çikarilan yönetmeliklerde, çöp dökülemeyecegi ve depolanamayacagi belirtilen koruma alanlarinda kurulamaz.
Depo tesisleri, en yakin yerlesim bölgesine uzakligi 1000 metreden az olan yerlerde insa edilemez.
Taskin riskinin yüksek oldugu yerlerde, heyelan, çig ve erozyon bölgelerinde, içme, kullanma ve sulama suyu temin edilen yeralti sulari koruma bölgelerine kati atik depo tesislerinin yapilmasina müsaade edilemez demektedir.

Sekil 1'de kati atik deponi alanin yer seçiminde CBS kullanimina bir örnek verilmektedir. Kentin; arazi kullanimi, yollar, yüzeysel su kaynaklari, toprak, jeolojik yapi, iklim, hidrolojik ve kültürel verileri CBS'ne entegre edilip bindirme (overlay) ve tampon (buffer) analizleri yapilarak kati atik deponi alani olabilecek alternatif alanlar tespit edilerek olusturulan harita karar vericiler tarafindan bir karar destek mekanizmasi olarak kullanilabilir.
Sekil 1. Kati atik deponi alanlarinin yer tespitinde CBS uygulamasi

Buna ilaveten CBS kullanilarak, kati atik toplama, tasima sistemlerinin eniyilenmesi için Network analizi yapilarak en ekonomik çözümün bulunmasi mümkündür.


Konu world tarafından (19.09.08 saat 09:33 ) değiştirilmiştir..
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 19.09.08, 09:40
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

2.2. Hava Kirliliğinin İzlenmesi ve Modellenmesi
Hava kirlenmesi, bina disi açik havada bir veya daha fazla kirleticinin insan, bitki ve hayvan yasamina; ticari veya kisisel esyalara ve yasamaktan zevk duyulabilecek bir çevre kalitesine zarar veren miktar ve sürelerde bulunmasidir (Müezzinoglu, 1987). Havayi kirleten maddeler; Partiküller (tozlar), karbonmonoksit (CO2), kükürt oksitler ( SOx), hidrokarbonlar (Hc) ve azot oksitler (NOx) seklinde sayilabilir

Hava kirliligi kaynaklari mekansal olarak dagilmis durumdadir ve büyük endüstriyel faaliyetler, enerji santralleri gibi noktasal kaynaklar, karayollari gibi çizgisel kaynaklar ve yerlesim alanlari gibi alansal kaynaklardan olusabilir.

Hava kirliliginin izlenmesi ve modellenmesi amaciyla CBS'nin izleme, analiz edebilme, modelleyebilme ve harita üzerinde gösterebilme fonksiyonlari kullanilabilmektedir. Hava kirleticilerin mekansal dagilim çalismalarinda mekansal enterpolasyon yöntemleri kullanilarak kirletici parametrenin kent atmosferindeki dagilimlari izlenebilmektedir. Endüstriyel faaliyetler sonucu atmosfere verilecek kirleticilerin ve kent topografyasinin hava kirliligine etkisi de CBS kullanilarak modellenebilir.

Ferreira ve ark. (2000) Portekiz'in Lizbon kentindeki 8 adet hava kirliligi izleme istasyonunda ölçülen saatlik ortalama NO2 konsantrasyonlarinin zamansal ve mekansal variogramlarinin çizildigi çalismada, kriging teknigi kullanilarak NO2 konsantrasyonunun dagilim haritalari çizilmistir.

Tayanç (2000) Istanbul'a dagilmis durumda bulunan 16 adet hava kirliligi izleme istasyonundan 1993-1996 yillari arasinda günlük olarak ölçülen sülfür dioksit konsantrasyonlarinin mekansal dagilimini belirlemek için kriging teknigi kullanilmistir. Çalismada aylik ortalama degerler kullanilmis ve kontur haritalar olusturulmustur. Sekil 2'de 1994 yili subat ayinda ölçülen sülfür dioksit konsantrasyonunun mekansal dagilim haritasi verilmektedir.


Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg 1.jpg (116,5 KB (Kilobyte), 99x kez indirilmiştir)
Dosya tipi: jpg 2.JPG (32,3 KB (Kilobyte), 83x kez indirilmiştir)
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 19.09.08, 09:50
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

2.3. Gürültü Kirliligi
Gürültü, en basit anlamda arzu edilmeyen seslerin atmosferde yayilmasi olarak tanimlanabilir. Karayolu, hava yolu ve demir yolu trafigi ve endüstrilerden kaynaklanan gürültüler temel gürültü kaynaklari olarak ele alinabilir.

Özellikle kent merkezlerindeki yol ve hava trafigi gürültüsünün artmasi, modern hayata verdigi rahatsizliktan dolayi daha önemli hale gelmeye baslamistir. Gürültü seviyesini azaltmada ilk adim kentin gürültü haritasinin olusturulmasidir. Gürültü haritasi kentin simdiki gürültü durumunu ve gürültü seviyesinin en yüksek oldugu noktalari gösterir. Gürültü haritalari; kentin gelisimini belirlemede, kent trafigini planlamada, ölçülen gürültü seviyelerinin azaltilmasi amaciyla karar destek araci olarak kullanilabilmektedir.

Sekil 3'de CBS kullanilarak olusturulan bir gürültü kirliligi haritasi verilmektedir. Karayolu üzerinde daha yüksek gürültü seviyeleri görülürken kent merkezinden ve karayollarindan uzaklastikça gürültü seviyesinin azaldigi görülmektedir. Kaliteli bir gürültü kirliligi haritasi için mobil ölçüm istasyonlarinda uzun vadeli gürültü ölçümleri yapilmalidir.
Yeralti suyu yönetimi ve modellenmesi amaciyla CBS yaygin olarak etkili bir sekilde kullanilmaktadir. Yeralti suyu çalismalarinda CBS uygulamalarinin tipik örnekleri (Engel ve Navulur 1999);
Yer uygunluk analizlerinde,
Su tablasi derinligi, akifer tipi ve malzemesi, akifer beslenme gibi haritalama bilgisinde,
Envanter verilerinin yönetiminde,
Bir bölgeden (Noktasal olmayan kaynaktan) kaynaklanan kirliligin meydana gelme sürecinin mekansal korelasyonunun tahmininde,
Noktasal olmayan kirlilik kaynaklarindan dolayi yeralti suyunun kirlenme potansiyelinin tahmininde,
Mekansal verilerle, mekansal karar destek sistemleri olusturmak için yeralti suyu kalitesi degerlendirme modelleri olusturmada,
***8226; Yeralti suyu hareketinin modellemesinde;
o Adveksiyon ve dispersiyon modellemede, o Partikül hareketini izlemede,
Çözünmüs maddelerin tasinma ve sizma modellemesinde,
Toprak tuzlulugu ve yeralti suyuna tuz tasinmasinin degerlendirilmesinde.
Sekil 4'de Konya kentinde içmesuyu temini amaciyla açilan 198 adet kuyuda yapilan pH ölçümlerinin CBS kullanilarak olusturulan mekansal dagilim haritasi verilmektedir.
ÇED; gerçeklestirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu yada olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alinacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin saptanarak degerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasinin izlenmesi ve denetlenmesinde sürdürülecek çalis malardir.
ÇED çalismalarinda haritaya dayali konumsal veri önemli bir yer tutmaktadir. CBS'nin analitik potansiyeli ÇED açisindan büyük önem tasimaktadir. CBS, ÇED projesi genel formati içinde asagidaki adimlarda kullanilabilir.
Proje için seçilen yerin konumu (Proje yeri ve alternatif alanlarin mevkii, koordinatlari, yeri tanitici bilgiler).
Proje yeri ve etki alaninin mevcut çevresel özellikleri (Önerilen proje nedeniyle kirlenmesi muhtemel olan çevrenin, bilhassa; nüfus, fauna, flora, toprak, su, hava, iklimsel faktörler, mülkiyet durumu, mimari ve arkeolojik miras, peyzaj özellikleri, arazi kullanim durumu, hassasiyet derecesi)
Projenin Önemli Çevresel Etkileri ve Alinacak Önlemler
CBS'nin ÇED çalismalarinda kullanimi genelde karayolları, boru hatlari, konut gelisim projeleri, kiyi ve taskin koruma çalismalari, barajlar, turizm yatirim projeleri, limanlar ve enerji hatlari konularinda yogunluk kazanmistir. CBS'nin ÇED çalismalarinda saglayacagi avantajlar asagidaki sekilde özetlenebilir (Yomralioglu, 2000).
Daha iyi etki ölçme ve degerlendirme olanagi saglayan mekansal analiz ve modelleme yetenegi,
Proje yer seçiminde ve alternatiflerin karsilastirilmasinda kolaylik saglamasi,
Etki degerlendirme alanina ait tanimsal ve grafik veriyi ayni ortamda depolama, düzenleme ve kolayca güncellestirme olanagi saglamasi,
Etkin sunum teknigi ile projenin etki degerlendirme sürecine katilan halk dahil her grup tarafindan daha kolay anlasilir hale gelmesi,
Degerlendirmede insan hatalarini en aza indirerek en dogru sonuçlara kisa zamanda ulasilabilmesinin saglanmasi.



Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg 3.JPG (138,9 KB (Kilobyte), 93x kez indirilmiştir)
Dosya tipi: jpg 4.JPG (48,2 KB (Kilobyte), 75x kez indirilmiştir)
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 19.09.08, 09:53
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 911
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

3. DEGERLENDIRME VE SONUÇ
CBS; konumsal sorgulama, konumsal analiz, karar-verme analizleri, sayisal veri analizi, model analizleri, görüntüleme ve akilli harita fonksiyonlari ile karmasik planlama ve yönetim sorunlarinin çözülmesinde verimli bir sekilde kullanilmaktadir.
Çevre problemlerinin çogu belli bir mekansal boyuta sahiptir. CBS'nin mekansal analiz ve modelleme yeteneginden dolayi en yaygin ve etkili kullanim alanlarindan biri de çevre modelleme ve çevre problemlerinin çözümü olmustur.
Bu çalismada, CBS'nin kati atik deponi alanlari yer tespiti, hava kirliliginin izlenmesi ve modellenmesi, gürültü kirliligi, yeralti suyu yönetimi ve modellenmesi ve çevresel etki degerlendirmesi çalismalarinda kullanimi incelenmistir ancak diger uygulama alanlarinda da özellikle yurtdisinda yaygin olarak çalismalar yapilmaktadir.

Kaynak
Dr. Bilgehan NAS, Doç.Dr. Ali BERKTAY
Selçuk Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlik Fakültesi,
Çevre Mühendisligi Bölümü, 42031 KONYA.

Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf file441.pdf (582,9 KB (Kilobyte), 557x kez indirilmiştir)
Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 19.03.09, 18:32
Acemi
 
Üyelik tarihi: Mar 2009
İletiler: 1
akguney doğru yolda ilerliyor.
Standart Cevap: Çevre problemlerinin çözümünde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı

böyle güzel bir çalışmayı bizimle paylaştıgınız için teşekkür ederiz...ben de bu konu üzerinde çalışmak istiyorum..yalnız elimde detaylı bir kaynak yok...tezinizin tamamını benimle paylaşmanız mümkünmü acaba...

çalışmalarınızda başarılar dilerim..
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
bilgi, coğrafi, çevre, çözümünde, kullanımı, problemlerinin, sistemlerinin

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 10:48 .