Afiş - Afişin Rolü ve İşlevleri - Afişin Gelişmesi - Propaganda Afişi - Afiş Sanatı | Afiş ve Afişin Özellikleri | Istanbul kültür kenti afiş yarışması birincisi | Poyrazoğlu kırcayı dava ediyor.Afiş nişan bozdu! | Istanbul haritası online sokak sokak |

Sokağın dili ve süsü
Afiş;Reklam amacıyla herkesin görebileceği yerlere atılan resimli ve yazılı kâğıt.

Büyük caddelerde, ara sokak­larda, yol boylarında, trende, va­purda, otobüste, kısası her yerde, her gün gördüğümüz afişler far­kında olmadan yaşantımızın bir parçası olmuştur. Asıl görevi zevk­lerimize yön vermek, gideceğimiz eğlence yerlerini, veya satın alaca­ğımız eşyayı seçerken bizi etkile­mek olan afişler, aynı zamanda sokaklarımızın süsüdür. Bu renk renk süsler olmasa şehirlerin du­varları pek sıkıntılı ve tekdüze kalacaktı, denebilir.
Tarihçiler afişin XV. yüzyılda mat­baanın icadıyla birlikte doğduğunu söyler. Kâğıt afişlerden önce, parşö­men üstüne yazılan «bildiri»leı var­dı. Yabancı kaynaklı tarihî filimler-de hepiniz görmüşsünüzdür: miinadî denilen haberciler bu parşömen bil­dirileri önce köy meydanlarında yük­sek sesle okur, sonra duvarlara asar­lardı. Sonra kâğıt afişler ve bildiriler duvarlara asılmağa ve yapıştırılma­ğa başladı. XVIII. yy. yazarlarından biri, tıpkı bugün söyleyeceğimiz gibi, «Afişler Paris'i örter, renklendirir ve giydirir» diye yazıyordu.

Afiş asma
Afiş asma hakkı, her ülkede belli kurallara ve yasalara bağlanmıştır. İsteyen, istediği yere, istediği afişi a-samaz. Afiş asma her şeyden önce bir ticarî iştir, kentlerde bu iş için ay­rılan yerler belediyeninse belediye ta­rafından, özel kişilerinse sahipleri ta­rafından isteyenlere kiralanır. Çok iş­lek yerlerde çok pahalı fiyatlar öde­nir, bunun için yapılan gizleyen tah­ta perdelerden bile yararlanılır. Si­yasî özdeyişler, veya eylemci grupla­rın sloganları da afiş sayılır.
Ustalıkla kullandıktan çok Uzun saplı fırçalarıyla afiş yapıştıncılar zaman zaman süresi biten afişlerin ye­rine yenilerini asarlar. Bu sürekli de­ğişim sokakların dekorunu canlandı­rır, yeniler.

Afişler
En çekici afişler, kuşkusuz, ilân ni­teliğinde olan bildiriler değildir. Ge­nellikle beyaz üstüne siyah basılan bu bildiriler bize sadece basit metin­ler sunar: «Burada park etmek yasak­tır» veya «sola dönüş yoktur» gibi. Seçim dönemlerinde duvarlar çeşitli ' partilerin veya bağımsız adayların bil­dirileriyle dolar. Savaş çıkması ihti­mali varsa, genel seferberlik kararna­meleri en küçük köylere kadar du­varlara asılır. .

Ama, asıl afişler, amacı herhangi bir şeyi tanıtmak, haber vermek, sat­tırmak olan reklam afişleridir. Yeni bir filim, çamaşırınızı «bembeyaz» ya­pabilecek bir çamaşır tozu veya bi­riktirdiğiniz parayla ilgilenen bir ban­kanın adını duyuran afişler, kendi ko­nusuna uygun desenler veya fotoğ­raflarla resimlenir. Bir de, son yıl­larda gençlerin, odalarının duvarına «raptiyeledikleri» sadece süsleyici amaç güden afişler vardır. Gençler arasında çok moda olan bu afişler İn­gilizce adıyla tanınır: poster.

Sokak ressamları
Afiş yaratıcıları çoğu zaman gerçek birer sanatçıdır. Sırf kendi zevkleri için, veya hayatlarını kazanmak için, ya da sergilerini haber vermek için, afişçilerin ustası ünlü ressam Tou-louse-Lautrec'i (1864-1901) örnek ala­rak afişler çizerler.
Cumhuriyet döneminde türk afiş sanatının ilk ustaları jthap Hulusi ve Kenan Temizan'dır. Yurdaer Altın­taş, Mesut Manioğlu, Mengü Ertel, Selçuk Önal ise günümüzün ünlü afişçileridir.

» Nüve Forum » kütüphane » Kültür » Sanat » Görsel sanatlar » Güzel Sanatlar » Diğerleri »

kaynak12
1.cilt / s.23-24-25