Tapmak-mağaralar iki türdür:

"Vihara"lar ya da konut mağaraları;
"şayta"lar ya da toplantı mağaraları .
Toplam sayısı on dokuz olan bu oyma mağaralardan LX. ve X. "şayta"nın duvarlarım süsleyen freskler çok eski Satavhana (bir Dekkan sülalesinin adı) sanatının tek kalıntısıdır.

ilk olarak kazılmış "şaytalar'ın her iki yanına sonradan oyulmuş "şaytalar"sa Gupta resminin en yüksek aşamasını gösteren örneklerle süslüdürler (I., II., XVI. ve XVIII. "şaytalar"ın duvarları olağanüstü fresklerle kaplıdır).

Bu mağaralarda uygulanan teknik, Batı'da secco (tutkallı boya) diye nitelenen fresk tekniğinden pek farklı değildir:

Harçla düzleştirilen doğal kayanın üstüne yapılan resimlere destek olması için beyaz kilden bir sıva sürülmüştür. Mavi, yeşil ve kahverenginin açık ve koyu tonlarından seçilen renkler, fildişiyle özel olarak parlatılmış, soğuk ve sıcak renklerin karşıtlığı, iç duvarlar boyunca uzanan resimler,tapmaklara olağanüstü bir hava vermiştir. Bu duvar resimlerinde Buddha'nın yaşamının çeşitli bölümleri ve geleneksel din efsaneleri,başı ve sonu olmayan uçsuz bucaksız bir kesit biçiminde sergilenir.

Bu sanat, figüratif olmasına ve çeşitli olayları öykülemesine karşın, olağanüstü bir gerçekdışı ortam yaratır. Kişilerin çokluğu, ilk bakışta insanı etkiler ve büyüler; ama bu kişiler öylesine bilinçli bir kesinlikle düzenlenmiştir ki her sahnenin kendi içinde bir bütünlüğü vardır.

Birbirinin yanında yer alan olay örgüleri arasındaki bağlantı ikinci dereceden konularla sağlanır: Ellerindeki yelpazelerle sinek kovan kadınların, resimlerdeki temel kişilerin çevresine yerleştirilmiş olması, seyircilerin dikkatlerini ister istemez o kişilere yöneltir.
Eşsiz güzellikteki kadın figürleri, o dönemin Sanskrit tiyatrosundaki kahramanları anımsatır. Buddha'nın Şeytana Uyması sahnesindeki Naranın Kızları ve tapınağın girişindeki büyük Bodhisattvalar.

Ajanta fresklerindeki gözleri yarı kapalı, hayale dalmış kişilerin yüzlerindeki duruluğu,hüznü yansıtan en belirgin örneklerdir.




kaynak 3
1.cilt / s.48-49