Nüve Forum

Nüve Forum > kütüphane > Din ve Felsefe > Dini İnanç Gelenek ve Akımlar > Müslümanlık > İslam dininde ahiret > İblis’in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

İslam dininde ahiret hakkinda İblis’in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair ile ilgili bilgiler


[coverattach=1]İblis, şeytanın özel ismidir. Müslüman filologlar bu kelimenin, “Allah’ın rahme-tinden tümüyle ümit kesmek” anlamında b-l-s kökünden türemiş olduğu kanaatin-dedirler. İblis “Allah’ın düşmanı” ve/veya sadece “Düşman” diye de isimlendirilir. Fakat genellikle

Like Tree32Likes

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 30.12.08, 10:05
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis’in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

[coverattach=1]İblis, şeytanın özel ismidir. Müslüman filologlar bu kelimenin, “Allah’ın rahme-tinden tümüyle ümit kesmek” anlamında b-l-s kökünden türemiş olduğu kanaatin-dedirler. İblis “Allah’ın düşmanı” ve/veya sadece “Düşman” diye de isimlendirilir. Fakat genellikle “Şeytan” diye anılır. İblis Kur’an’da âlemin yaratılışıyla ilgili olarak iki noktada karşımıza çıkar. Şöyle ki Allah Adem’i çamurdan yaratır ve ona hayat nefesini üfler. Ardından meleklere bu ilk insana saygı göstermelerini (secde) emreder. Fakat İblis, “Ben kararmış bir çamurdan yarattığın bu insana saygı göstermem” diye itiraz eder. Bunun üzerine Allah, “Defol oradan. Artık sen kovuldun. Kıyamete kadar sana lanet olsun” (al-Hijr 15/33-35) der. Bu arada İblis, cezasının kıyamete kadar tehir edilmesini ister. Allah onun bu talebini kabul eder ve ona gerçek iman ve ibadet sahibi olmayan herkesi saptırma gücü bahşeder. Evet, Allah İblis’e kıyamet gününe kadar insanları ayartma izin verir; ancak onun Allah’a gerçekten kulluk edenler üzerinde hiçbir nüfuzu yoktur. İblis ilk olarak Adem ve Havva’yı Allah’ın emrine karşı gelme hususunda ayartıp onları ölümsüzlük ağacının meyvesinden yemeleri için kışkırtır. İblis kıyamet koptuktan sonra kendi yandaşları ve günahkârlarla birlikte cehenneme atılır.

[coverattach=2]Tragi(cal) Story of Iblis
Abstract: Iblis is a proper name of the devil. The Arab philologists consider that Iblis derives from the root b-l-s, “because Iblis has nothing to expect (ublise) from the mercy of God”. He is also known as “Aduww Allah” (The enemy of God) and “al-Aduww” (The Enemy). Finally he is given the common name of “al-Shaytan”. In the Qur’an he appears at two points in the story of the beginning of the world; when God he created Adam from clay and had breathed into him spirit of life, He ordered the angels to bow down before the first man, but Iblis refused to bow down before this mortal “created from malleable clay”, and God cried, “Then go thou forth hence, thou art accursed, and my recejtion shall be thy due until the Day of Judgement” (al-Hijr 15/33-35). At his own reguest, the punisment promised to Iblis is then deferred until the Day of Judgement, and he is given power to lead astray all those who are not faitfull servants of God. Thus until the Day of Judgement God allows Iblis to tempt men, but not the true believers the servants of God. The first of his misdeeds was to tempt Adam and Eve in the Garden to incite them to disobey God, and to eat the fruit “Tree of immortality”. And the end of time Iblis is to be thrown into the fire of hell, with his host and with the damned.


Makale Yazarı:Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÖZTÜRK
Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalı
.
Eklenmiş Resimin Önizlemesi
Ýblis’in Trajik Hikayesi-Allah, Þeytan, Ýnsan ve Kötülüðe Dair-nuremberg_chronicles_-_devil_and_woman_on_horseback_.jpg   Ýblis’in Trajik Hikayesi-Allah, Þeytan, Ýnsan ve Kötülüðe Dair-gustavedoreparadiselostsatanprofile.jpg  
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf Ç.Ü. İlahiyat Fak. Dergisi 2005.pdf (1,70 MB (Megabyte), 246x kez indirilmiştir)
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 30.12.08, 10:06
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

Kur***8217;an***8217;daki anlatıma göre İblis-Şeytan, insanın kozmik kaderinde çok esaslı bir unsurdur. Çünkü o, insanın çetin imtihanında saptırıcı, ayartıcı bir rol istemiş; Allah da buna müsaade etmiştir. Nitekim ilk denemesinde başarılı olup Âdem ve eşinin cennetten kovulmasına vesile olmuştur. İlâhî müsaadenin süresi kıyamet gününde dolduğu için İblis-Şeytan ve zürriyeti hâlen iş başındadır. Bu yüzden, insan kadim düşmanına karşı her dâim tetikte olmalı, onun şerrinden ve fitlemesinden Allah***8217;a sığınmalıdır. Çünkü o daima Allah***8217;ın inkâr edilmesini ister, insana boş vaatlerde bulunur, günahları cazip kılar, içki ve kumar gibi kötü alışkanlıklarla insanların arasına düşmanlık ve nifak sokar.
Hâsılı, insanı aldatma ve ayartmaya mezun olduğu için şeytan sürekli olarak kötülüğü empoze eder. Ama onun sözü -ancak- rabbiyle ilişkisi ya tamamen kopuk veya zayıf olan insanlara geçer. O, dünyadaki yoldaşlarını ahirette terk eder ve uhrevî finalde şöyle der: ***8220;Gerçek şu ki, Allah size gerçekleşmesi mukadder bir söz vermişti. Bense [her fırsatta] size birtakım vaatlerde bulundum, ama [sonunda] sizi yüzüstü bıraktım. Sizin üzerinizde hiçbir nüfuzum yoktu. Ben sizi sadece [kötülüğe] çağırdım; siz de bu çağrıya icabet ettiniz. Bu yüzden beni suçlamayın, yalnızca kendinizi suçlayın. [Şimdi] ne ben sizi kurtarabilirim ne de siz beni. Doğrusu ben, sizin vaktiyle beni Allah***8217;a ortak koşmanızı [da] reddetmiştim.***8221;
Kur***8217;an***8217;da zikri geçen İblis ve/veya Şeytan***8217;a ait hususiyetlerin özeti budur. Ancak bu özet, onun hikayesinin -tabiri caizse- gelişme ve sonuç kısmına aittir. Çünkü İblis***8217;in trajik hikayesi Allah***8217;ın, ***8220;Âdem***8217;e secde edin***8221; emrine karşı çıkışla başlamaktadır. Hikayenin başlangıcıyla ilgili Kur***8217;ânî ifadeler zâhirî manâsına hamledildiğinde bilhassa kader veya ilâhî takdir temelinde bazı teolojik problemler ortaya çıkmaktadır. Hal böyle iken tefsir literatüründe konuyla ilgili ayetlerin genellikle literal anlam düzeyinde yorumlandığı görülmekte; ayrıca hemen bütün müslümanların Allah-İblis diyalogunu içeren pasajları ya gerçekten vukû bulmuş bir konuşma olarak algıladıklarına ya da gerçek manâ ve mahiyetini anlamadıkları halde anlamış gibi davrandıklarına tanık olunmaktadır.


Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 30.12.08, 10:08
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

Kur***8217;an***8217;da Allah-İblis Diyalogu
Muhtelif surelerde esasa müteallik olmayan bazı nüanslarla yedi kez tekrarlanan İblis***8217;in hikayesi, Allah***8217;ın meleklere ***8220;Âdem***8217;e secde edin***8221; hitabıyla başlar. Meleklerin tümü bu ilâhî emre uyar, fakat İblis böbürlenip rabbinin emrine karşı çıkar. Bu arada Allah İblis***8217;e, ***8220;Ben emrettiğim halde seni [Âdem***8217;e] saygı göstermekten alıkoyan nedir?***8221; diye sorar. İblis, ***8220;Ben ondan daha üstünüm. Çünkü sen beni ateşten, onu çamurdan yarattın.***8221; diye cevap verir. Bunun üzerine Allah, ***8220;Defol git oradan/cennetten. Senin orada büyüklük taslaman söz konusu olamaz. Çık git! Artık sen aşağılanmış bir varlıksın.***8221; buyurur. İblis bu ilâhî paylamanın ardından, ***8220;Bana insanların tekrar dirilecekleri/diriltilecekleri zamana kadar mühlet ver.***8221; diye müsaade ister. Allah, ***8220;Peki sana mühlet verildi***8221; diyerek İblis***8217;in isteğine icabet eder. Ayrıca İblis, ***8220;Beni sen azdırdın***8221; diye sitem eder ve bu azdırmaya mukabil kendisinin de insanları yoldan çıkarmak için elinden geleni yapacağına dair yemin eder: ***8220;Beni azdırmana karşılık ben de onları saptırmak için senin dosdoğru yolunun üzerinde konuşlanacağıma and içerim. Onların önlerinden, ardlarından, sağlarından, sollarından sokulacağım ve sen onların pek çoğunun şükreden kullar olmadığını göreceksin.***8221;
İblis***8217;in bu serzenişine karşılık Allah, ***8220;Şimdi yerilmiş ve kovulmuş olarak oradan/cennetten çık git! Andolsun ki insanlardan her kim sana tâbi olursa tümünüzü cehenneme dolduracağım***8221; buyurur ve çok ciddi bir tehdit içeren bu hitabın ardından Âdem ve eşine dönerek cennette diledikleri gibi yiyip içmelerini, sadece bir tek ağaca yaklaşmamalarını, aksi halde kendilerine yazık etmiş olacaklarını söyler. Derken, şeytan ilk icraatını gerçekleştirir. Âdem ve eşinin edep yerlerini birbirlerine göstermek için vesvese verir ve ***8220;Rabbiniz size bu ağacı birer melek olursunuz veya ebedî kalırsınız diye yasakladı***8221; der. Bu sözlerini, ***8220;Ben gerçekten size öğüt vermekteyim***8221; diye teyit eder. 20/Tâ-hâ 120. ayete göre, ***8220;Ey Âdem! Sana ebedîlik ağacı ile sonu gelmez bir saltanatı göstereyim mi?***8221; diyen İblis, sonunda Âdem ve eşini ayartarak kendisiyle birlikte onların da cennetten kovulmalarına vesile olur.
Kıssanın Hicr suresindeki varyantında, ***8220;Ben kuru bir çamurdan, kokuşmuş kara balçıktan yaratılmış insana saygı göstermem***8221; diyen İblis***8217;in kıyamet gününe kadar lanetlendiği belirtilir. Ayrıca İblis, kendisini bizzat Allah***8217;ın azdırdığı iddiasını burada da tekrarlar. İblis***8217;in hikayesi, 17/İsrâ 61-65. ayetlerde daha kısa bir şekilde anlatılır ve hikayenin bu versiyonunda İblis, ***8220;Ben çamurdan yaratmış olduğun bir varlığın karşısında saygıyla eğileceğim öyle mi?!***8221; dedikten sonra daha da küstahlaşarak, ***8220;Benden üstün kıldığın şu varlığa bak! Şayet bana kıyamete kadar mühlet tanırsan, and içerim, onun zürriyetini -pek azı hariç- kendime râm ede-ceğim***8221; iddiasında bulunur. Allah, ***8220;Defol git! İnsanlardan her kim sana uyarsa, tümünüzün cezası kesinlikle cehennem olacaktır***8221; der ve ekler: ***8220;Onlardan gücünün yettiği kimseleri davetinle yoldan çıkar. Süvarilerinle ve yayalarınla onları istila et. Mallarına ve çocuklarına ortak ol. Onlara vaatlerde bulun. Ne ki, şeytan, insanlara ancak boş vaatlerde bulunur. Hem sonra şu muhakkak ki samimi kullarım üzerinde senin hiçbir nüfuzun olmayacaktır. Vekil (koruyucu) olarak rabbin yeter.***8221;
Kıssanın 38/Sâd 71-85. ayetlerdeki varyantı da diğerleriyle hemen hemen aynıdır. Zira burada da Allah İblis***8217;e, ***8220;Ey İblis! İki elimle yarattığım bu varlığa secde etmekten seni alıkoyan nedir? Kibre mi kapıldın, yoksa çok mu yüceldin?***8221; diye sorar. İblis ise, ***8220;Ben ondan daha hayırlıyım. Çünkü sen beni ateşten, onu çamurdan yarattın***8221; diye cevap verir. Bu diyalogun ardından Allah İblis***8217;e cennetten kovulduğunu ve kıyamete kadar lanetlendiğini bildir. İblis kıyamete kadar mühlet ister ve Allah onun isteğini kabul eder. Nihayet İblis, ihlaslı kullar dışında tüm insanları azdıracağını söyler; Allah da buna karşılık İblis***8217;i ve ona uyanların tümünü cehenneme doldurmakla tehdit eder.


Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 30.12.08, 10:11
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

Diyalog Üzerine Birkaç Mülahaza
İblis***8217;in Kur***8217;an***8217;daki hikayesine muttali olduktan sonra, bu hikayedeki ilginç diyalogun gerçekten vukû bulup bulmadığı meselesini tartışmak gerektiği kanaatindeyiz. Müfessirlerin yazdıklarına bakılırsa Allah ile İblis karşılıklı konuşmuştur. Hatta müfessirler Allah***8217;ın İblis ile bizzat konuştuğuna o kadar inanmışlar ki, bu konuşmanın ne anlama geldiğini kavramak için zihinlerini epeyce yormuş-lardır. Mesela Fahreddîn er-Râzî (ö. 606/1209) kendince çok önemli olan şu soruyu cevaplamaya çalışmıştır: ***8220;Büyük peygamberlerden hiçbiri İblis***8217;in konuştuğu kadar Allah***8217;la konuşamamıştır. Oysa Allah Musa***8217;yı, ***8216;Ne zaman ki Musa belirlediğimiz vakitte geldi ve rabbi ona hitap etti.***8217; (7/A***8216;râf 143) ve ***8216;Allah Musa ile konuştu***8217; (4/Nisâ 164) demek suretiyle ona kendisiyle konuşmasından ötürü değer atfetmiştir. Allah ile konuşmak büyük bir şeref-onur sahibi olmak anlamına geliyorsa, bu büyük onur niçin en yüksek düzeyde İblis***8217;e verilmiştir? Yok eğer bu büyük bir şerefe nâiliyet değilse, Allah bunu niçin Musa için tam bir teşrif sadedinde zik-retmiştir?***8221;
Râzî hikayeyi gerçekten vukû bulmuş bir diyalogun aktarımı olarak telakki ettiği için ister istemez şunları da söylemek zorunda kalmıştır: ***8220;İblis***8217;in Âdem***8217;e saygı göstermeye yanaşmaması ve ona düşmanlığı sebebiyle lanetlenmesinden dolayı Âdem İblis***8217;i çok iyi tanımasına rağmen nasıl oldu da aynı yer ve ortamda İblis***8217;in sözüne kandı ve nasıl oldu da rabbi ve yardımcısı olarak bildiği Allah***8217;ın sözüne kulak asmadı? Her kim bu mesele üzerinde kafa yorarsa derin hayretlere düşer ve sonuçta kıssanın şu gerçeği vurguladığını idrak eder: Delil (kılavuz-akıl) ne kadar açık ve güçlü olursa olsun, Allah takdir etmedikçe hiçbir fayda sağlamaz.***8221;
İblis***8217;in hikayesi lafzen yorumlandığında Razî***8217;nin ulaştığı sonuç mukadder-dir. Fakat, kullukla sınanma tecrübemizin startını ilâhî iradenin tamamen keyfî tasarrufuna ircâ etmek, dolayısıyla İblis ve Âdem***8217;i irade ve eylem yönünden görünüşte hür ama gerçekte mecbur olan birer piyon mesabesinde görmek ve nihayet işin içinden çıkamayıp, ***8220;Ne yapalım, Allah böyle takdir etmiş***8221; demek, hem insanı zavallı bir varlık durumuna düşürmekte, hem de bu dünyadaki varoluş tecrübemizi anlamsız kılmaktadır. Oysa hakikat böyle değildir. Daha açıkçası, ibadet ve ubûdi-yetle imtihanımızın menatı, Allah ile İblis arasında cereyan eden polemiğe indir-genebilecek kadar basit ve yüzeysel olmamalıdır. Bu sebeple, söz konusu kıssa/ hikaye literal düzeyde anlaşılmamalıdır. Aksi halde İblis***8217;in, adeta bir Bektâşî man-tığıyla ürettiği şu çetin sorulara cevap bulma zarureti hâsıl olur:
İblis [meleklere]: ***8220;Ben Allah Teâlâ***8217;nın hem benim hem de insanların ilahı olduğunu, O***8217;nun [her şeyi] bildiğini ve her şeye gücünün yettiğini, kudret ve meşîetinden sual olunmadığını, bir şeyi yaratmayı dilediğinde ona sadece ***8220;Ol***8221; dediğini ve o şeyin vücut bulduğunu ve O***8217;nun hikmet sahibi olduğunu kabul ettim. Ancak Allah***8217;ın hikmetine ilişkin bazı so-rularım var.***8221; deyince melekler, ***8220;Soruların nedir ve kaç tanedir?***8221; diye karşılık verir. Bunun üzerine İblis ***8220;yedi tane***8221; der ve şöyle devam eder:
1) Her şeyden önce, Allah, yaratmadan önce ne yapıp edeceğimi bildiği halde beni niçin yarattı? Beni yaratmasındaki hikmet nedir?
2) İradesinin muktezasınca beni yarattı. Peki, [Allah açısından] itaatimin bir faydası, isyanımın da bir zararı olmadığı halde beni niçin kendisini bilip tanımak ve itaat etmekle mükellef kıldı? Böyle bir mükellefiyetin hikmeti nedir?
3) Beni yarattı ve mükellef kıldı. Ben de mükellefiyetim gereği O***8217;nun [ulûhiyyetini] tanıdım ve itaat edilmesi gerektiğini anladım. Peki öyleyse beni niçin Âdem***8217;e secde etmekle yükümlü kıldı? Benim Allah***8217;ı bilip tanımama hiçbir katkı (ziyadelik) sağlamadığı halde böyle bir özel tek-life muhatap olmamın hikmeti nedir?
4) Beni yarattı ve genelde [kendisini bilip tanımakla] mükellef, özelde de Âdem***8217;e secde etmekle mükellef kıldı. Peki Âdem***8217;e secde etmeyince beni niçin lanetledi ve cennetten kovdu. Tek günahım (!) ***8220;Senden başka hiçbir varlığa secde etmem***8221; demek olduğu halde Allah***8217;ın beni lanet-leyip cennetten kovmasının hikmeti nedir?
5) Beni yarattı ve hem genel hem de özel olarak mükellef kıldı. İtaat etmeyince de lanetleyip [cennetten] kovdu. Peki öyleyse beni niçin ikinci kez cennete girip Âdem***8217;e ulaşmama ve onu vesvesemle aldatmama izin verdi? Eğer beni cennete girmekten men etseydi, Âdem kesinlikle benden yana rahat eder ve orada ebedî yaşardı. Böyle olmadığına göre bu işin hikmeti nedir?
6) Beni yarattı ve hem genel hem de özel olarak mükellef kıldı. Beni lanetledi ve ardından [tekrar] cennete girmeme müsaade etti. Kapatıl-ması gereken hesap Âdem ile benim aramda iken niçin onun evladına beni musallat etti? Hem de öyle bir musallat etme ki, ben onları [insanları] beni görmedikleri yerden görüyor, onlara vesvesemle tesir ediyorum. Buna karşılık onlar, sahip oldukları güç ve kuvvetle bana hiç bir tesirde bulunamıyorlar. Allah insanları kendilerini aldatacak/ayartacak bir varlığın bulunmadığı bir ontik düzlemde selim fıtrat üzere yaratsa ve onlar da tamamen itaatkar kullar olarak yaşasaydı, bu durum elbette çok daha hikmetli olurdu? Böyle olmadığına göre bu işin hikmeti nedir?
7) Tut ki bütün bunları, yani Allah***8217;ın beni mükellef kılmasını, kendisine itaat etmeyince lanetleyip cennetten kovmasını, cennete girmek isteyince oraya girmeme müsaade etmesini, Âdem***8217;e ilişmeme imkan vermesini, onun evladına musallat etmesini anladım ve kabul ettim. Peki öyleyse ben izin isteyince niçin bana mühlet verdi ve ben, ***8220;İnsanların diriltilecekleri güne kadar bana mühlet ver***8221; deyince bana niçin, ***8220;Sen bilinen vakte/kıyamet gününe kadar mühlet verilenlerden-sin***8221; diye mukabele etti? Beni şu an yok ettiği takdirde Âdem ve diğer insanların derin bir ***8220;oh***8221; çekeceğine, âlemde kötülükten eser kalmayacağına ve dahi âlemin bekası da hayır ve güzelliklerle dolu bir nizamla kâim olduğuna göre, [benden sâdır olan] kötülüklerin kol gezdiği bu âlemin mevcudiyetindeki hikmet nedir?
İblis***8217;in kıssasında lafzî manâya itibar edildiğinde bu sorulara -ki bu sorular gerçekte insanoğluna aittir- verilecek yegane cevap, ***8220;Ben kâdir-i mutlak Allah olarak yapıp ettiklerimden hiç kimseye hesap vermem***8221; şeklinde olur. Nitekim Şehristânî de (ö. 548/1153) bu pasajı naklettiği yerde Allah***8217;ın aynen böyle bir cevap verdiğini belirtmiştir. Hiç kuşku yok ki, bu cevap Allah***8217;ın değil, İslâmî gelenekte Allah***8217;ı mutlak kudretle özdeşleştiren Eş***8216;ârî kelamcılarına aittir. Zira Eş***8216;arîlere göre iyilik ve kötülük akılla değil, nakille (sem***8216;-vahiy) bilinir. Buna göre iyi ve kötü gibi değerler ancak Allah***8217;ın beyanıyla sabit olur. Sözgelişi Allah, ***8220;zina etmek güzeldir; hırsızlık yapmak fazilettir***8221; deseydi, zina ve hırsızlık bu ilâhî beyan üzere pekâla hasen (güzel) olurdu. O***8217;nun kudreti hiçbir sınır tanımadığı için fiillerinde sebeplilik (hikmet, illet) yoktur. Yapıp ettiklerinden hiç kimseye hesap vermediği ya da O***8217;nu hesaba çekecek hiçbir merci bulunmadığı için, sözgelişi, cenneti hak etmiş bir mümini cehennemde yakabilir. Adalet, cenneti hak edeni cennete göndermek değil, Allah***8217;tan sâdır olan fiilin kendisidir. Yani O ne yapıyorsa adalet odur. Nitekim sıkı bir Eş***8216;arî taraftarı olan Fahreddîn er-Râzî de Bakara suresindeki Âdem kıssasının tefsirinde İblis***8217;in yukarıdaki sorularına cevap meyanında aynen böyle söylemektedir. Bu konuyla ilgili sözlerine, ***8220;Geçmiş ve gelecekteki tüm insanlar bir araya gelip iyilik ve kötülüğün (hüsun-kubuh) aklen bilinebilir olduğuna hükmetseler, yine de [İblis***8217;in dile getirmiş olduğu] şüphelerden kurtulacak bir sığınak bulamazlar.***8221; ifadesiyle başlayan Râzî***8217;ye göre bu şüpheleri bertaraf etmenin tek formülü, Allah***8217;ın İblis***8217;e verdiği cevaptaki, ***8220;Ben, kendisinden başka hiçbir ilah bulunmayan Allah***8217;ım ve yaptıklarımdan dolayı sorgulanmam***8221; (lâ üs***8217;el ***8216;ammâ ef***8216;al) cümlesinde saklıdır. Zira Allah nasıl ki vâcibü***8217;l-vücut (varlığı zorunlu) bir varlıktır; yani varlığı kendinden olup bir başkasına muhtaç değildir; aynı şekilde fiillerinde de her türlü müessir ve müreccihten bağımsızdır. Böyle olması hasebiyle O***8217;nun fiillerinde sebeplilik (hikmet, illet, menât) söz konusu olamaz; neyi niçin, ne maksatla yarattığı sorgulanamaz ve hiçbir itirazda bulunulamaz. Hâsılı, Allah***8217;ın ulûhiyyeti Mutezile***8217;nin akıl terazisinde tartılamaz.

Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 30.12.08, 10:16
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

Son cümleden Mutezile***8217;ye cevap verme gayretinin ürünü olduğu anlaşılan bu görüş, ne yaptığı ve ne yapacağı belli olmayan bir tanrı tasavvurunu telkin etmesi ve aynı zamanda mutlak cebr ve kadercilik (fatalizm) fikrini işrap etmesi hasebiyle asla makul ve makbul görülemez. Kaldı ki, iyilik ve kötülük (hüsun ve kubuh), esas itibariyle akılla bilinebilir bir mahiyete sahiptir. Yani adalet, ihsan, fazilet gibi kavramların hasen (güzel); zulüm, nankörlük, haksız yere adam öldürme ve yalan söyleme gibi fiillerin kabih (çirkin) olduğu, aklen zorunlu bilgilerle sübut bulur. İşte bu anlayışı savunmakla değerleri görecelikten kurtaran Mutezile, akıl ve dinin fiillere değer yüklemediğini, sadece onlarda mevcut olan aslî ve zâtî nitelikleri beyan ettiğini söylemiştir. Buna göre, iyilik ve kötülük bir şeyin mahiyetine dahil olup onun özsel bir vasfını teşkil eder. İlâhî adalet prensibi bunu iktiza eder. Çünkü, söz konusu prensibe göre insan hür iradeye sahip bir varlıktır ve bu iradesini iyilik yönünde kullanabilmesi için aklî yetisiyle iyiyi kötüden ayırt etmesi gerekir. Ayrıca, aklın değerlere ilişkin bilgisinin kesin ve güvenilir bilgilerden sayılması için bu değerlerin, ait oldukları fiillerin değişmez nitelikleri olması gerekir. Özetle, iyi veya kötü olarak nitelendirilen bir şey, sırf Allah emredip yasakladığı için değil, o şeye ait özsel bir vasıftan dolayı iyi veya kötüdür. Şayet, ***8220;iyi ve kötünün illeti ilâhî emir ve nehiy olsaydı, Allah insafı ve adaleti nehyettiği zaman bu iki erdemin kötü (kâbîh) olması gerekirdi. Keza, Allah, yalan ve zulmü emrettiğinde bunların da iyi olması iktiza ederdi. Çünkü illet her ikisinde de aynıdır. Oysa hepimizce malumdur ki, din dışı bir hayatı tercih eden insanlar (mülhidler), ilâhî yasaktan ve yasaklayandan bihaber oldukları halde zulmün ve yalanın kötü olduğunu pekâla bilmektedirler.***8221;
Mutezile, adl prensibi kapsamında insanın kendine ait fiilin yaratıcısı (muhdis) olduğu ve Allah***8217;ın insanlara irade özgürlüğü tanıdığı fikrini de savunur. Buna göre adl prensibi, insana ait kötü fiillerin sorumluluğunu Allah***8217;tan insana havale etme amacı taşır. Çünkü ilâhî adalet, günah işleyeni cezalandırmayı, iyilik yapanı da mükafatlandırmayı gerektirir. Diğer bir deyişle, adil olan Allah, mümine verdiği sözünde sâdık olmak, kafire yönelik azap tehdidini de tahakkuk ettirmek zorundadır. Bu, ilâhî adaletin gereğidir. Ancak, bu adaletin fiilen gerçekleşmesi için insanın yapıp ettiklerinde hür olması, dolayısıyla kendi fiilinden mesul tutulması gerekir. Bunun aksi düşünüldüğü, yani insanın yapıp etme kudreti nefyedildiği takdirde onun sevab ve ikâba müstehak olmasından söz edilemez. Kaldı ki, yaptığı işlerde hür iradesi bulunmayan bir varlığı Allah***8217;ın cezalandırması apaçık bir zulümdür. Hülasa, insanın özgürlüğü ile Allah***8217;ın adaleti, madenî bir paranın iki yüzü gibidir. Bunlardan birini yok saymak, zorunlu olarak diğerini de yok saymayı gerektirir ve bu durum hem beşerî varlığın hem de ilâhî fiilin abesleşmesi gibi bir sonuca müncer olur.
Bütün bu mülahazalardan sonra bir kez daha belirtelim ki İblis***8217;in Kur***8217;an***8217;daki hikayesini kesinlikle temsîlî addetmek gerekir. Kanaatimizce, insanın doğasında zaten mevcut olan iyilik ve kötülük dürtüsü (takva-fücur yahut hayır-şer) arasındaki dâimî çatışmaya işaret eden bu hikaye ilk hitap çevresindeki kültür, bilgi ve algı düzeyine uygun şekilde kompoze edilmiş olup gerçekte tamamen sembolik ve/veya metaforik bir karaktere sahiptir. Hiç şüphesiz, Kur***8217;an mahz hak ve haki-kattir; fakat onun bize sunduğu hakikat, Allah katındaki gaybî hakikatin ancak bir görüngüsü ya da solgun bir gölgesi olabilir. Başka bir deyişle, Kur***8217;an vahyi insan idrakinin kavrayabildiği kadar tamdır; ne ki insan dilinin, konuşma yetisinin ve kavramlarının yetersizlikleriyle malül bir varlıktır. Bu yüzden, Allah insana hitap ederken, bizim iyiliğimizi isteyen Melek ve bizi kötüye sevk eden Şeytan gibi kavramlar kullanır. İblis ve/veya Şeytan gerçekte bir metafordur. Onun ne yapıp et-tiğini biz ancak psikolojik deneyimlerle anlarız. İblis***8217;in Âdem***8217;e secde etmeyi reddetmesiyle ilgili hikaye, aklın emirlerine boyun eğme tutkusunu reddetmenin bir metaforu olarak da anlaşılabilir. İblis insanı Allah***8217;tan uzak tutan ve gerçekte bizim kendi günahımızdan ibaret olan mânianın kişileştirilmesidir.
Kaldı ki İblis***8217;in hikayesi Kur***8217;an***8217;a özgü de değildir. Çünkü buna benzer hikayeler kadim Mezopotamya***8217;daki mitoloji edebiyatının yanısıra Yahudi ve Hıristiyan geleneğinde de mevcuttur. Mesela Hıristiyan kültürüne ait bir metinde geçen hikayeye göre Mikail, melekleri Âdem***8217;e secde etmeye çağırır. Fakat İblis Âdem***8217;in kendisinden daha aşağı ve daha toy bir varlık olduğunu ileri sürer ve yandaşlarıyla birlikte secdeyi reddeder. Bunun üzerine İblis ve yandaşları yer-yüzüne sürülür. Yine Hıristiyan geleneğine ait bir hikayeye göre Allah Âdem***8217;e bütün mahlukat üzerinde hakimiyet bahşeder. Bunun üzerine tüm melekler ona secde eder; fakat İblis onu kıskanır ve ***8220;Aslında onun bana secde etmesi gerekir; çünkü ben ışık ve havayım; halbuki o sadece topraktır***8221; diyerek secdeyi reddeder. Bu küstah tavrı yüzünden yandaşlarıyla birlikte cennetten kovulur ve o zamandan itibaren şeytan, cin vb. adlarla tesmiye olunur.

Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 30.12.08, 10:17
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

İblis ve Şeytan Kelimelerinin Kökeni
Kur***8217;an***8217;da İblis kelimesi onbir ayette geçer. Bu ayetlerin tümünde tekil olarak zikredilen kelimenin orijini tartışmalıdır. Müfessirlerin ekseriyetine göre gayri munsarif bir kelime olan İblis Arapça***8217;da ***8220;ümit kesmek***8221; anlamına gelen iblâs kökünden türetilmiş bir isimdir. Buna karşılık Ebû Ubeyde (210/825), İbnü***8217;l-Enbârî (ö. 328/940) ve Zeccâc (ö. 311/923) gibi bazı filolog müfessirler kelimenin Arapça kökenli olmadığını söylemişlerdir. Bazı Batılı araştırmacılara göre ise bu isim ***8220;karşı çıkmak***8221;, ***8220;engellemek***8221; yahut ***8220;suçlamak***8221; anlamına gelen İbranca bir kelime kökünden türetilmiştir. Jeffrey Burton Russel***8217;e göre Hz. Muhammed***8217;in muhtemelen Aramca konuşan Hıristiyanlardan öğrendiği İblis kelimesi, Yunan-ca***8217;ya ***8220;hasım***8221; anlamına gelen diabolos sözcüğüyle çevrilmiş, oradan Latince***8217;ye diabolus, Almanca***8217;ya teufel ve İngilizce***8217;ye de devil sözcükleriyle aktarılmıştır. Bu kelime esas itibariyle ***8220;rakip***8221; anlamına gelir ve bu aslî anlamıyla Eski Ahit***8217;te birkaç kez cins isim olarak geçer.
Kur***8217;an***8217;da kimi zaman İblis***8217;e, kimi zaman da şer üreten tüm cin ve insanlara atfen kullanılan başka bir isim daha vardır: Şeytan (çoğulu: Şeyâtîn). Batılı bazı araştırmacılara göre kelimenin tarihsel ve dilsel kökeni İslam öncesi Yahudi ve Arap kaynaklarına uzanmaktadır. Buna göre kelime ***8220;habîs***8221; (kötü) anlamında İb-ranca kökenli, ***8220;insanüstü varlık***8221; anlamında da Arapça kökenli olmalıdır. Müs-lüman dilciler, Kur***8217;an***8217;da genellikle insanları aldatma ve ayartma ile bağlantılı olarak İblis***8217;ten daha sık geçen şeytan kelimesinin kökenine dair iki ihtimal üzerinde durmuşlardır. İlkine göre şeytan, ***8220;uzak***8221; veya ***8220;ırak olmak***8221; anlamındaki ş-t-n keli-mesinden türemiş ve hayırdan yahut ilâhî rahmetten uzak manâsında özel isim olmuştur. Kur***8217;an***8217;da şeytanın sıfatı olarak geçen ve ***8220;kovulmuş***8221; anlamına gelen racîm kelimesi bu ihtimali güçlendirmektedir. İkinci ihtimale göre ise kelime ***8220;yanmak***8221; veya ***8220;öfke ateşiyle yanıp tutuşmak***8221; anlamındaki ş-y-t kökünden türe-tilmiştir. Bu ihtimal, şeytanın ateşten yaratılmış olduğunu bildiren ayetlerle teyit edilmiştir. Ancak Mecduddîn İbnü***8217;l-Esîr ilk ihtimalin daha doğru olduğuna dikkat çekmiştir.
Şeytan, İslâm öncesi Arap toplumunda mevcut olan bir kavramdır. Zira ilgili kaynaklarda câhiliye döneminde şeytanların erkek ve dişisinin bulunduğuna ilişkin bir inancın mevcudiyetine işaret edilmiş; ayrıca ***8220;Cessâse Hadisi***8221; diye bilinen bir rivayette, dişi bir şeytan olduğu düşünülen, vücudu kıllarla kaplı çok garip bir yaratıktan söz edilmiştir. Yine câhiliye döneminde Araplar, kan damarlarını kes-meden hayvan boğazlamayı, ***8220;şeytan yarması***8221; diye nitelendirmişlerdir.
Şeytanın Kur***8217;an***8217;da hem insanlar hem cinlere ait bir sıfat olması ve çok kere çoğul şekliyle kullanılması, bunun nesnel gerçekliği bulunan bir varlığa işaret etmekten ziyade, soyut kötücül güçleri ve/veya kötülük üreten çeşitli unsur ve faktörleri imlediğini düşündürmektedir. Ebû Ubeyde***8217;nin, ***8220;cin, insan ve hayvan türünden bütün azgın varlıkların ortak ismi***8221; olarak tanımladığı şeytan, aynı zaman-da insandaki her türlü kötü huy için de kullanılan bir isimdir. Nitekim bir hadiste, ***8220;Kıskançlık şeytandır, öfke şeytandır***8221; (el-Hasedü şeytânun ve***8217;l-ğadabu şeytânun) denmiştir.
Ebû Hilâl el-Askerî***8217;nin (ö. 400/1009***8217;dan sonra) şu izahı da şeytanın aslında bir kötülük imgesi olduğuna işaret etmektedir: ***8220;Şeytan, gözle görülmeyen bir kötücüllüktür. Bu yüzden şer üreten insana şeytan denir ama bu tür bir insan cinnî olarak nitelendirilmez. Çünkü şeytan lafzı kötülük manâsı içerir. Oysa cinnî, sadece gizli oluşu ifade eder. Bu nedenle, ***8216;Allah şeytanı lanetledi***8217; dendiği halde, ***8216;Allah cini lanetledi***8217; şeklinde bir ifade kullanılmaz. Çünkü cin bir cins isimdir, şeytan ise bir sıfattır.***8221;
Bazı müfessirler, İblis***8217;in isyan etmesinin bir sonucu olarak şeytan adını aldığını, bazıları ise Allah ile ilişkisinde İblis adının, insanlarla ilişkisinde ise şeytan sıfatının kullanıldığını ileri sürmüşlerdir. Buna göre İblis ve Şeytan aynı varlığı imlemektedir. Nitekim 2/Bakara 34. ayette Allah***8217;ın secde etme emrine karşı gelen varlığın ismi İblis olarak geçmekte, aynı surenin 36. ayetinde ise Âdem ve eşinin cennetten kovulmasına vesile olan varlığın adı Şeytan olarak zikredilmektedir. Sonuç olarak, İblis ve Şeytan, bilincimizin dışında algılanan düşman ya da kötücül bir gücün veyahut yıkıcılığın kişileştirilmesi, nesnelleştirilmesidir. Buradaki kişileş-tirmenin insan tarafından algılanabilen somut bir karşılığı olmasa da kötülüğün ontolojik gerçekliğini inkar etmek mümkün değildir. Bu itibarla, şeytan eski moda bir figür değil, insan ruhunda kendisini hissettiren etkin ve sürekli bir güç olgusudur. Kur***8217;an***8217;daki hikaye ise bu olgunun mitik bir dil dizgesi içinde tasvir edilmesinden ibaret olsa gerektir.

Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 30.12.08, 10:18
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

İblis***8217;in Mahiyeti
Kur***8217;an***8217;daki anlatının zâhirine göre İblis objektif gerçekliği bulunan bir varlıktır. Ancak onun ontik hüviyeti çok açık değildir. Gerçi 18/Kehf 50. ayette İblis***8217;in cinlerden olduğu belirtilir. Ancak, Allah-İblis diyalogunun aktarıldığı bütün pasajlarda, onun Âdem***8217;e saygı göstermemesi Allah***8217;ın meleklere yönelik emriyle aynı bağlamda söz konusu edilmektedir. Buradan hareketle denebilir ki İblis aslında bir melektir. Fakat, İblis***8217;in ateşten yaratıldığını bildiren ayetler (7/Â***8216;râf 12, 38/Sâd 76) ile cinlerin ahlâkî ikircikliğine mukabil meleklerin günahsız oldukları ve Allah***8217;ın emirlerini harfiyen yerine getirdikleri dikkate alındığında, onun bir melek olmadığı sonucuna varılır. Bununla birlikte, meleklerin ***8220;nûr***8221;dan (ışık) cinlerin ***8220;nâr***8221;dan (ateş) -ki bu iki kelime hem ses hem de etimoloji bakımından birbiriyle ilişkilidir- yaratıldığına ilişkin bilgiler esas alındığında, ontik bir hısımlıktan söz edilebilirse de problem yine de tam olarak çözümlenmiş olmaz. Çünkü Muhammed Abduh ve Reşid Rıza***8217;nın da dikkat çektikleri gibi, melekler ile cinleri özsel olarak birbirinden tefrik-temyiz etmemizi mümkün kılacak bir delile sahip değiliz. Nitekim Yunan-Roma felsefesi, Yahudilik ve Hıristiyanlıkta olduğu gibi İslam***8217;da da çeşitli ruhlar ve ruhânî varlıklar arasındaki ilişkiler oldukça bulanıktır.
Buna mukabil, çoğunluk İslam uleması İblis***8217;in melek tâifesinden olduğu kanaatindedir. İbn Abbas***8217;a isnat edilen bir rivayete göre onun asıl adı Azâzîl***8217;dir. Başlangıçta dört kanatlı büyük bir melek iken Allah***8217;ın emrine karşı çıktıktan sonra bu konumunu kaybetmiş ve ***8220;Şeytan***8221; diye adlandırılmıştır. Sahabe ve tâbiînden gelen rivayetler arasında İblis***8217;in asıl isminin Hâris olduğu, cennette bekçilik yaptığı, dünya semasında görevli meleklerin reisi olduğu, yahut yeryüzünde meskun bulunan cinlerden biri olduğu ve gençlik çağında Allah tarafından gönderilen azap meleklerince esir alınarak göklere götürüldüğü, Allah tarafından cinlere hakem veya yönetici olarak tayin edildiği ve bu görevini bin yıl sürdürdüğü, sonra gurura kapılıp bin yıl boyunca cinler arasında fesat çıkardığı, Allah***8217;ın cinleri yok eden bir ateş göndermesinin ardından İblis***8217;in göğe iltica ettiği ve Âdem***8217;in yaratılışına kadar çok sâdık bir kul olarak kaldığı, meleklerin en çalışkanı ve en bilgilisi olduğu, bu nedenle gökyüzü ile yeryüzündeki tüm varlıkları sevk ve idare ettiği, nihayet bütün bu üstün meziyetlerinden dolayı kibre kapılarak Allah***8217;ın emrine itiraz ettiği ve böylece rabbinin rahmetinden kovulmuş bir şeytan sıfatıyla mânevî-rûhânî âlemden yeryüzüne sürüldüğü yolunda da bilgiler mevcuttur.
İblis***8217;in bidayette yüksek rütbeli bir melek olduğuna inananlara göre, ***8220;İblis cinlerdendi***8221; bilgisini içeren 18/Kehf 50. ayet, onun asıl tabiatının bir melek oldu-ğunu nakzetmez. Şöyle ki, İbn Abbas***8217;a göre İblis aslında melek familyası içinde yer alan bir kabileye mensuptur. Cin diye adlandırılan bu kabile zehirli ateşten, diğer melekler ise nurdan yaratılmıştır. Dolayısıyla, melekler ve cinler, hısımlık dereceleri tam olarak bilinmemekle birlikte, en azından soyut-ruhani varlıklar olma-sı hasebiyle birbirine yakındırlar. Nitekim nâr ve nûr arasındaki benzerlik de bu ya-kınlığa işaret etmekte, ayrıca ***8220;cin***8221; kelimesinin en genel çerçevede ***8220;gözle görüle-meyen gayri maddî varlık***8221; anlamına gelmesi, melek ve cin arasındaki bir diğer ortak yönü imlemekte ve muhtemelen bu sebeple İblis, 2/Bakara 34. ayette melek-lere hitap bağlamında anılmaktadır.
Ne var ki, İslam alimleri, cinlerin son tahlilde meleklerden ayrı olduğuna dikkat çekerek cin kelimesinin insan ve meleklerden ayrı bir varlık türünün, yani duyularla idrak edilemeyen, insanlar gibi irade sahibi olan, ilâhî emirlere uymakla mükellef kılınan bir varlık türünün adı olarak kullanılması gerektiğini belirt-mişlerdir. Bilindiği gibi, muhtelif ayetlerde cinlerin dumansız ateşten (alev) yara-tıldığı bildirilmiştir. 15/Hicr 27. ayette ise cinlerin, insanın varlık âlemine çık-masından önceki bir zamanda zehirli ateşten yaratıldığı belirtilmiştir. Bu beyanlar son devirdeki bazı müslüman araştırmaları, cinlerin mahiyet itibariyle karbon asidinden, ışınlardan, enerjiden, ufolardan yahut mikroplardan ibaret olduğuna ilişkin birtakım teoriler geliştirmeye sevk etmiştir.
Haddizatında cin, farklı isimlendirmeler altında kadîm Sümer medeniye-tinden bu yana varlığını sürdüren bir kavramdır. İslam öncesi muhtelif din ve kül-türlerde edimmu, utukku, daimon-demon, genius, kuei, deva, kara neme-yek, leviathan, dibbuk gibi çok farklı isimlerle anılan cinler, İslam öncesi Arap top-lumunda da çok yaygın bir inanışa mevzu teşkil ediyordu. Bu inanca göre bazı taş-lar ve ağaçlarda, kuyu, mağara ve benzeri yerlerde insan hayatına tesir eden varlıklar mevcut idi. Ruhlar âleminin iyi ve faydalı olanlarını meleklerle cinlerin bir kısmı, kötü ve zararlı olanlarını da şeytanlar ve cinlerin diğer kısmı teşkil ediyordu. Câhiliye dönemi Arapları cinleri yeryüzünde oturan ilahlar olarak kabul ediyor, birçok olayın onlar tarafından gerçekleştirildiğine inanıyorlardı. Ayrıca, Allah ile cinler arasında nesep bağı kuruyor, cinleri Allah***8217;a ortak koşuyorlardı. Yine cahilî Arap kültüründe cinlerin de kabile ve gruplar hâlinde yaşadıklarına, birbirleriyle savaştıklarına, fırtına gibi bazı tabiat olaylarının cinlerden kaynaklandığına ina-nılıyordu. Ayrıca, cinlerin insanları öldürdükleri, bazı cinlerin ise insanlara yardım ettikleri ve hatta cinlerle evlenen insanlar olduğu düşünülüyordu. Bütün bunların yanında cinlerin yılan başta olmak üzere çeşitli hayvanların suretine bürün-düklerine, genellikle karanlık ve izbe yerlerde yaşadıklarına, insanlar gibi yiyip içtiklerine, hastalıkların onlardan kaynaklandığına ve nihayet delilerin cinlerin istilasına uğramış kişiler olduklarına inanılıyordu.
Cinlerle ilgili bu inanışların hemen tamamıyla Anadolu Türk-İslam kültü-ründe de mevcut olması çok dikkat çekicidir. Oysa Kur***8217;an***8217;da cin kavramı daha ziyade dinî-ahlâkî bir çerçevede ele alınmış ve bu bağlamda cinlerin de insanlar gibi Allah***8217;a kulluk etmeleri için yaratıldıkları, kendilerine peygamber gönderildiği ve fakat bir kısmının küfrü tercih ettiği bildirilmiştir. Bunun yanında, ilk hitap çev-resindeki insanlarca bilinen kimi efsaneleri hatırlatmak maksadıyla da cinlerden söz edilmiş, ayrıca, gökten haber çalma meselesinde olduğu gibi, bazı ayetlerde de câhilî Arap kültürünün cinler hakkındaki birtakım yanlış inançları tashih edilmiştir. Buna mukabil, cinlerden söz eden hadislerde İslam öncesi Arap kültürüne ait birçok inanışa yer verilmiştir. Zira her insanın yanında bir cin bulunduğu, cinlerin şekil değiştirdiği, müminin namazını bozmaya çalışan cinlerin olduğu, hatta Hz. Pey-gamber***8217;in namaz bozmaya çalışan bir cini yakaladığı ve onu ashaba göstermek için bir yere bağlamak istediği, ancak bu kararından -her nedense- vazgeçtiği, bir cinin meşaleyle Hz. Peygamber***8217;in yüzünü dağlamak istediği, Nusaybin cinlerinin Hz. Peygamber***8217;e bir heyet gönderdikleri, evlerdeki çöplerin cinlerin toplantı salonu mesabesinde olduğu, cinlerin de evlenip çoluk çocuğa karıştıkları gibi bilgiler, kısmen de olsa İslâm öncesi Arap kültüründeki cin telakkisini yansıtmaktadır.

Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 30.12.08, 10:19
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

Diğer taraftan özellikle İblis***8217;in kimliğiyle ilgili tefsir rivayetlerindeki bilgiler de büyük ölçüde Yahudi ve Hıristiyan kültüründen tedarik edilmiştir. Mesela İblis***8217;in asıl adının Azâzîl olduğuna ilişkin bilgi aslında Yahudi geleneğine aittir. Zira Kur***8217;an***8217;da ve muteber hadis kitaplarında zikredilmeyen Azâzil (Azâzil) keli-mesi İbranca***8217;da ***8220;Tanrının kuvvet verdiği***8221; anlamına gelmekte ve bu konuyla ilgili en eski rivayet, mevsuk sayılmayan Enoch (Hanok veya İdris) kitabında yer almaktadır. Bu rivayette Azâzil ismi, insan türünden olan kızların güzelliğine kapılarak yeryüzüne inmiş iki yüz meleğin reisleri arasında zikredilmektedir. Muh-temelen bu hikaye, Tekvin***8217;in altıncı babındaki ***8220;Allah***8217;ın Oğulları***8221; kıssasıyla ilgi-lidir. Bu kıssaya göre insan türünden olan kızlar ile birleşmelerinden peyda olan devlerin (Nefilim) yeryüzüne saçtıkları kötülükler yüzünden tufan suları dünyayı kaplamadan önce Allah bu melekleri cezalandırmış, bu arada Azâzil***8217;in ellerini ve ayaklarını büyük meleklerden Rafael***8217;e bağlatarak Dudael***8217;deki bir çukura attır-mıştır.Yahudiler arasında mevcut olup İsrâiliyyât edebiyatı vasıtasıyla câhiliye dö-nemi Arapları arasında da yayılan, karanlık gecelerde yolculara türlü eziyetler eden sayısız çöl cinlerinden birinin Azâzil olduğuna dair inanış da muhtemelen yine bu kıssaya dayanmaktadır.
Özetle İblis, Azâzil ya da Mastema, Yahudi kültüründe Bene-ha-elohimden (Tanrı***8217;nın oğulları) biridir ve dolaylı da olsa Tanrı***8217;nın bir tezahürüdür. Bene-ha-elohim Tanrı***8217;nın panteonunu oluşturur. Ancak bu panteondaki meleklerden bazıları cismânî arzu ve gurur nedeniyle günah işlemişler ve bu yüzden cennetten sürül-müşlerdir. Daha sonra günahlarının cezasını çekmek üzere derin çukurlara atıl-mışlar ve böylece ya yeryüzünde (toprağın altında) ya da göklerin karanlıklarında tutsak edilmişlerdir. Bu günahkar melekler yalnızca günah işlemekle kalmazlar, in-sanlığı da günah işlemeye kışkırtırlar. Kimi zaman bütün günahlar sürgündeki me-leklerin lideri olan Azâzil***8217;e atfedilir. Tanrı Yehova ona dünya üzerindeki kötülük-lerini sürdürme hakkı tanımıştır. Buna göre Azâzil ilâhî rızadan ne denli uzak görü-nürse görünsün, son kertede Tanrı***8217;nın hizmetkarı ve silahı olup O***8217;nun bir yönünü temsil etmektedir.


Alıntı ile Cevapla
  #9  
Alt 30.12.08, 10:20
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

İblis***8217;in Azma Sebebi veya Azdırma Fiilinin Gerçek Faili
İblis***8217;in hikayesiyle ilgili ayetler literal düzeyde yorumlandığında karşımıza çıkan problemlerden biri, 7/A***8216;râf 16 (fe-bimâ ağveytenî) ve 15/Hicr 39. (rabbi bi-mâ ağveytenî) ayetlerde geçen ***8220;iğvâ***8221; (azdırma, saptırma) fiilinin gerçekte kime ait olduğu meselesidir. İblis***8217;in sözüne bakılırsa azdırma-saptırma fiilinin fâili Allah***8217;tır. Öyleyse İblis***8217;in azmama gibi bir şansı hiç olmamıştır. Sünnî ve bilhassa Eş***8216;arî müfessirler, ilgili ayetleri zâhirî manâsına hamlettiklerinden İblis***8217;in Allah tarafın-dan bir piyon olarak kullanıldığı fikrini teyit eden yorumlar üretmekte hiçbir sakın-ca görmemişlerdir. Mesela Fahreddîn er-Râzî İblis***8217;in, ***8220;[Rabbim,] beni azdırmana karşılık***8221; sözünü tefsir ederken şunları söylemiştir:
Bilmelisin ki, biz bu ayette geçen iğvâ kelimesiyle ***8220;saptırmak***8221; anla-mının kastedildiğini söylemekle mübalağa etmiş olmuyoruz. Çünkü bi-zim sözümüzün özü İblis***8217;in hüccet mesabesindeki sözüne râcidir. Biz, İblis***8217;i saptıran öznenin Allah Teâlâ olduğu hususunda birtakım aklî deliller de sunabiliriz. Şöyle ki, hareket eden varlığın bir muharriki, sakin olan varlığın bir durdurucusu ve hidayete ermiş olanın bir hidayet edicisi bulunduğuna göre, doğru yoldan sapan bir varlığın da mutlaka bir saptırıcısının mevcut olması gerekir. İblis azıp saptığına göre onu saptıran birinin bulunması gerekir. Onu saptıran ya bizzat kendisi, ya başka bir mahluk ya da Allah***8217;tır. Birinci şık yanlıştır. Çünkü aklıselim sahibi bir varlık, bile bile azgınlık ve sapkınlığı tercih etmez. İkinci seçenek de yanlıştır. Aksi halde teselsül ve/veya fasit döngü kaçınılmaz olur. Doğru seçenek üçüncüsüdür. [Yani İblis***8217;i azdırıp saptıran Al-lah***8217;tır]. Vallâhu a***8216;lem.
Kurtubî de (ö. 671/1273) buna benzer şekilde şunları dile getirmiştir: ***8220;Ehl-i Sünnet***8217;in görüşü şudur: Allah onu [İblis***8217;i] saptırmış ve onda küfrü yaratmıştır. Bu yüzden iğvâ (azdırma-saptırma) fiili Allah***8217;a nisbet edilmiştir ki, doğrusu da budur. Çünkü varlık âleminde Allah***8217;ın mahlûku olmayan ve O***8217;nun iradesinden sudûr etmeyen hiçbir şey yoktur. İmâmiyye, Kaderiye (Mutezile) ve diğer bazı mezhepler bu görüşe karşı çıktılar. Ne ki onlar, akıl hocaları İblis***8217;in kendilerine tezyin ettiği her hususta ona itaat ettikleri halde bu meselede itaatten çark ederek şöyle dediler: İblis yanlış yapmıştır. Her ne kadar ***8216;azdırma***8217; fiilini rabbine nisbet etmiş olsa da -ki Allah bundan münezzehtir- o bilerek-isteyerek hata yapmıştır. Söz konusu mez-heplerin bu iddiasına şöyle cevap verilir: Diyelim ki İblis bilerek ve isteyerek hata yaptı; peki mükerrem ve masum bir peygamber olan Nûh***8217;un (a.s.) kavmine söy-lemiş olduğu şu söz hakkında ne buyurursunuz: ***8220;Eğer Allah sizi azdırmak (iğvâ) istiyorsa ben size öğüt vermek istesem de, öğüdümden sizin için hiçbir fayda hâsıl olmaz. O sizin rabbinizdir ve nihayet O***8217;na döndürüleceksiniz.***8221; (11/Hûd 34). Bir rivayete göre Mescid-i Haram***8217;da Tâvus***8217;un yanına kaderi reddetmekle itham edilen ve büyük fıkıhçılar arasında gösterilen bir adam gelir. Adam meclise gelip oturunca Tâvus ona, ***8216;Ayağa kalkıyor musun yoksa kaldırılıyor musun? [Sen, yapıp ettik-lerinde gerçek özne misin yoksa nesne misin?]***8217; diye sorar [ve bu söz üzerine adam ayağa kalkar.] O sırada Tâvus***8217;a, ***8216;Sen bu soruyu fakih bir adama mı soruyorsun?***8217; denir ve bunun üzerine Tâvus, ***8216;İblis bu adamdan daha fakih olduğu halde, ***8216;Rabbim beni azdırmana karşılık***8217; dedi. Bu adam ise, ***8216;Kendi kendimi azdıran-saptıran benim***8217; diyor.***8221;
Görüldüğü gibi, kıssayı zâhirî anlamına hamleden Sünnî müfessirlere göre İblis***8217;i azdıran özne bizzat Allah***8217;tır. Nasıl olmasın ki, Allah mutlak güç ve kudretle özdeş bir varlıktır. Bu anlayış, Allah***8217;ı bağlayan hiçbir ahlâkî ilkenin bulunmadığını ve dolayısıyla O***8217;nun -İblis örneğinde olduğu gibi- dilediği her şeyi yapmakta serbest olduğunu varsayar. Bu konuda ahlâkîliği ön planda tutan Mutezilî gelenek ise Allah***8217;ı her türlü çirkin fiilden tenzih etmek gerektiği prensibinden hareketle yukarıdaki yoruma şiddetle karşı çıkar. Nitekim Zemahşerî (ö. 538/1143), Tâvus***8217;a isnat edilen rivayetin bir düzmece olduğuna dikkat çektikten sonra Mücebbira ola-rak tavsif ettiği Ehl-i Sünnet***8217;in (Eş***8216;arîyye) ***8220;azdırmak***8221; ve ***8220;hakikatten saptırmak***8221; gibi son derece çirkin fiilleri Allah***8217;a izafe edecek ve Hz. Peygamber, sahabe ve tâbiîn uleması adına birçok iftira (uydurma hadis) üretecek kadar gözü dönmüş olduğunu söyler.
Mutezilî alimlere göre ***8220;Rabbim beni azdırmana karşılık***8221; ifadesi Allah***8217;ın değil, İblis***8217;in sözüdür. İblis inkar ve cehaletin Allah tarafından yaratıldığına inandığı için böyle söylemiş olabilir ama onun bu sözü kesinlikle hüccet değildir. Bir başka tenzihçi yoruma göre İblis***8217;teki azgınlık ve sapkınlık, Allah***8217;ın Âdem***8217;e secde edilmesi emriyle birlikte zuhur etmiştir. Dolayısıyla, iğvâ fiili, azgınlığın ortaya çıkması manâsında Allah***8217;a izafe edilmiştir. Nitekim ***8220;Seni dövmemi gerek-tiren bir hareket yapma***8221; anlamında, ***8220;Beni sana dayak atmaya zorlama***8221; demek de tıpkı bunun gibidir. Bir diğer yoruma göre ise buradaki iğvâ, helak etmek manâsın-dadır. 11/Hûd 34. ayetteki, ***8220;Eğer Allah sizi azdırmak (iğvâ) istiyorsa***8221; ifadesinde geçen iğvâ da yine aynı anlamdadır. Netice itibariyle, bütün bu Mutezilî yorumlar da İblis***8217;in hikayesini lafzî manâya hamleden bir anlayışın ürünüdür; ama en azın-dan Sünnî yorumdan çok daha tutarlı ve makuldür.


Alıntı ile Cevapla
  #10  
Alt 30.12.08, 10:22
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 1.692
Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!Fehmide Zeytuna çok güzel bir geleceğe sahip olacak.Bu şimdiden belli oluyor!
Standart İblis***8217;in Trajik Hikayesi-Allah, Şeytan, İnsan ve Kötülüğe Dair

İblis, Kötülük ve Teodise Sorunu
Kötülük sorunu, Yahudilik ve Hıristiyanlıkta olduğu gibi İslam***8217;da da içkin ve yaygın bir sorun olmakla birlikte her üç dinî gelenekte de kötülüğün tanımı ve buna bağlı olarak kaynağı ve gerçek mahiyeti gibi temel konularda farklı yak-laşımlar mevcuttur. Bu farklılık aslında kötülüğün algılanışından kaynaklanmakta ve bu yüzden tatmin edici bir biçimde tanımlanamamaktadır. Haddizatında kötülük insan tarafından nasıl algılanıyorsa öyledir. Yine kötülük hiçbir zaman soyut değil-dir ve bu yüzden insanın çektiği acı temelinde kavranması gerekir. Bu bakımdan, ***8220;kötülük aslında iyiliğin yokluğu ya da hiçliktir***8221; gibi sükseli mülahazaların dikkate alınacak bir tarafı yoktur. Çünkü kötülük, Russel***8217;in deyişiyle, gerçek ve dolaysız olup, esas itibariyle, hissedebilen ya da acı duyan bir varlığın incitilmesidir. Burada önemli olan, acının kendisidir. Kötülük dolaysız bir biçimde zihin tara-fından kavranır ve yine dolaysız bir biçimde duyusal olarak yaşanır. Kötülüğün varlığı bunun dışında bir kanıt gerektirmez.
Kötülük, çoğu toplumda amaçlı bir güç olarak algılanmasına koşut olarak kişileştirilir. Muhtemelen bu tür bir kişileştirme olan İblis ya da Şeytan, Kur***8217;an***8217;daki hikayenin zâhirine göre kutsalın bir tezahürü ve/veya tanrısalın bir par-çası olarak karşımıza çıkar. Bu noktada çözümü zor birkaç sorun tebarüz eder. Birinci soru/sorun, insanlığın ilk günahından büyük ölçüde Şeytan mı sorumludur, yoksa onun zorunlu olmayan dolaylı bir rolü mü vardır? Bundan daha çetin bir başka sorun ise İblis ya da Şeytan***8217;ın temsil ettiği kötülüğün ne ölçüde ilâhî planın bir parçası olduğudur. Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam dini için kötülük sorununun en yakıcı tarafı Tanrı***8217;nın gücünü ve iyiliğini kötülüğün varlığıyla bağdaştırmaktır. Bu, felsefi açıdan da çok anlamlı bir dilemma olup ateizmin en temel gerekçesini oluşturur. Şöyle ki, 1) Tanrı mutlak kudret sahibidir. Dolayısıyla, içinde kötülük bulunmayan bir kozmos yaratma kudretine de sahiptir. 2) Tanrı hep iyidir ve bu yüzden kötülüğün mevcut olmadığı bir kozmos yaratmak ister. 3) Bu nedenle kötülük var olmaz. 4) Oysa kozmos kötülük içinde yüzmektedir. 5) Şu halde tanrı yoktur.
Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam, her şeye kâdir ve her şeyi bilen bir tek Tanrı***8217;da ısrar eder. Özellikle İslam inancına göre Allah***8217;ın mutlak kudreti her şeyi kapsayıcıdır; O***8217;nun iradesi dışında hiçbir şey gerçekleşmez. Öyleyse, hayrın yanı sıra şer, acı ve ıstırap da Allah***8217;tandır. İşte tam bu noktada, ceza ve belâ (sınama-imtihan) Kur***8217;an***8217;ın acı ve ıstırabı Allah***8217;ın merhametiyle uzlaştırmasının iki yolu olarak karşımıza çıkar. Istırap günahlarımızın bir cezasıdır. Allah rahmândır, rahîmdir ama aynı zamanda adildir. Günahkarın acı çekmesi adl-i ilâhînin gereğidir. Hayatlarını Tanrı***8217;ya adayanlar bile bir imtihan olarak dünyevî ıstıraba katlanmak zorundadır. Istıraba en uygun yanıt İslam***8217;dır, yani tam bir teslimiyet, boyun eğme ve sabırdır. Çünkü Allah, insanlara bu dünyada cennet sözü vermemekte, tam tersine imtihanın çok çetin olduğuna dikkat çekmektedir. Yani, ***8220;Biz sizi ölümle, açlıkla, dünya malının, canın ve alınteri ürünlerin/kazanımların kaybı ile imtihan edeceğiz***8221; (2/Bakara 155) demekte ve bu ayetin sonunda, zorluklara sabredenlerin müjdelenmesini salık vermektedir.


Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
dair, hikayesi-allah, kötülüğe, trajik, ıblis’in, ınsan, şeytan

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 15:04 .