Çinliler

#1 25.08.07, 18:00

01) M.Ö. 210-200 yılları arasında Çin...
02) Sıfır yılında Çin nüfusu kaç kişiydi?
03) Çinliler Avrupa'ya neden saldırmadı?
04) Mani dini Çin'e ilk kez ne zaman ve kim tarafından getirildi?
05) İslâmiyet Çin'e nasıl girdi?
06) Çince'de özgürlük kavramını karşılayan bir sözcük yoktu...
07) Çinliler pamuk bitkisini görünce ne sandılar?
08) Kardeşlik Çinliler'e bir şey ifade eder mi?
09) Dai Markisi'nin karısı niçin öldü?
10) Tung-chih ne demektir?
11) Ma ne demektir?
12) Mai ne demektir?
13) She ne demektir?
14) Shi ne demektir?
15) Tao ne demektir?
16) Tou ne demektir?
17) Çen-li ne demektir?
18) Bir chang ne kadar uzunluktadır?
19) Bir ch'in ne kadar uzunluktadır?
20) Bir li ne kadar uzunluktadır?

M.Ö. 210-200 arasında Çin…
“… Çin’de acımasız kanlı iç savaşlar vukuu buldu. Her ne kadar orta vaha birlikleri zafer elde ettilerse de, yarı barbar Ts’in hükümdarlığı halkın üçte ikisini götürünce, sayıları ne kadar olduğu bilinmeyen fatihler yani Ts’in müstevlilerine karşı çıkan ülke asileri demografik bir gerileme yaşadı.
Ts’in savaşçıları bütün esirleri diri diri toprağa gömdülerse de, köylü ordularının kumandanı Lu Ban bütün rakiplerini alt edip M.Ö.202’de Hang İmparatorluğu’nun temelini atıncaya kadar isyancılar direnişlerini sürdürdüler.”
(L.N.Gumilöv, Hazar Çevresinde Bin Yıl, S.101-102)

Milad arifesinde Çin nüfusu ne kadardı?
“Milad arifesinde Çin nüfusu 59.594.978* kişiydi. Hunlar ise topu topu 300 bin kişiydiler ve iki tarafın askeri gücü birbiriyle kıyaslanmayacak farklı rakamlara sahipti.”
(*Bu rakamı yazar tarafından verilmektedir. İstatistikçiler bu rakamı olağanüstünün de ötesinde bulmaktadır.)
(L.N. Gumilöv, Hazar Çevresinde Bin Yıl, S.103)

Çinliler Avrupa’ya neden saldırmadı?
“Şayet yolları Hang İmparatorluğu’nun baş düşmanı Hunlar tarafından kesilmemiş olsaydı, onlar elbette bunu yaparlardı.”
(L.N.Gumilöv, Hazar Çevresinde Bin Yıl, S.74)

Mani dini Çin'e ilk kez ne zaman ve kim tarafından getirildi?
“Genel inanışa göre 719 yılında Şang’an’a Tokharistan’dan bir elçi gelir, yanında Tu-mu-çe adında bir manici vardır; T-mu-çe ‘mani dinini’ Çin’e ilk sokan kişidir. Aslında Turfan’da bulunan bir metne göre Mani dini Çin’e 675 yılında girer ve 694’de başka bir görevlinin geldiği söylenir. 731’de imparatorluk emriyle Manici bir rahip tarafından yazılan ‘Işık Buda’nın Din Kitabı’ başlıklı bir metin Bezeklik’te bulunmuştur; bu, yetkililere Manicilik üzerine bilgi vermeyi ve Taoculuk’u, Budizm’i ve özgün Manicilik’i birbirine ustaca karıştırıp bir sentez yaratarak bu dinin kolay kabul edilmesini amaçlayan derlemedir. Bu amaca, resmen tanındığı, yarni hareket özgürlüğüne kavuştuğu 739 yılında ulaşılır.”
(Roux, Orta Asya, S.202)

İslamiyet Çin’e nasıl girdi?
“Çinliler’in savaş yolu ile İslamiyet’le ikinci defa karşılaşmaları (birinci kez Talas Savaşı’nda, b.n.) An Lu-shan isyanı ile olmuştur. Bu savaşın diğer savaşlardan farkı, savaşın tamamen Çin’in iç bölgelerinde geçmiş olması ve dolayısıyla İslamiyet’in Çin’e girmesine büyük ölçüde yardımcı olmasıdır.
A Shıh-te ailesine mensup bir şaman anneden doğan An Lu-shan, Kitanlar’la 744 senesinde yapacağı savaş sebebiyle 150.000 kişilik bir ordunun başına geçmiş ve Kitanlar’ı mağlup etmiştir. Bu arada, Çin’de iç karışıklıklar yüzünden mücadeleler devam ediyordu ve imparator ailesinden Yen, An Lu-shan üzerine bir ordu göndermiştir.
Bunun üzerine An Lu-shan, Ch’ang-an şehrini zaptetmiş ve imparator da tahttan çekilmek zorunda kalmıştır. İmparatorun oğlu Su-sung bu durum üzerine Uygurlar’dan ve Araplar’dan yardım istemiştir. Abbasi halifesi Abu Cafer Mansur tarafından Çinliler’e yardımda bulunmak üzere bir ordu hazırlatılıp Çin’e yollanmıştır.
Aynı zamand Uygurlar da daha büyük bir kuvvetle Çin’in yardımına gitmiştir. Neticede, 757 senesinde An Lu-shan isyanı bastırılmış ve kendisi de öldürülmüştür.
Bu isyanın bastırılmasında büyük yardımları geçen Uygurlar’a Çinliler mükafat olarak 10.000 top ipek vermişler ve ayrıca yılda 20.000 top ipek vermeyi de vaat etmişlerdir.
Ayrıca Çinliler kendilerine yardımda bulunan Araplar’a da büyük yakınlık göstermişler ve kendilerinin Çin’de kalmalarına müsaade etmişlerdir. Böylece Çin’de kalan Araplar Çin kızları ile evlenmiş ve bunların büyük bir kısmı Sian-fu şehrine yerleştirilmiştir. Bu şehirde yerleşen aileler, Çin sarayından aylık almışlar ve kendi ülkelerine dönmemişlerdir.”
(Prof. Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S33-34)

Çince’de “özgürlük” kavramını karşılayan bir sözcük yoktu!
“Yeniçağ’a kadar, Çince’de ne felsefî ne de siyasal anlamda ‘özgürlük’ kavramını karşılayan bir sözcük olmaması çok ilginçtir; eskiden olduğu gibi bugün de kullanılan sözcüğün olumsuz bir çağrışımı vardır ve daha çok ‘salıverilmiş, azat edilmiş, dizginlerinden kurtulmuş’ anlamında kullanılır.”
(W.Eberhard, Çin Simgeleri Sözlüğü, S.20)

Çinliler pamuk bitkisini görünce ne sandılar?
“...Benim ilk aklıma gelen şey, koyun ağacı. Pamuğu gördükleri zaman onun bir bitki olduğunu bilmiyorlar ona koyun ağacı diyorlar.”
(İsenbike Togan, ODTÜ Tartışmaları, Bölüm 37, 5.11.2000)

Kardeşlik Çinliler’e bir şey ifade etmez!
“Hıristiyanlık’tan bu yana Batı’da önemli bir ilke olan ‘kardeşlik’ Çin halkına bir şey ifade etmez, çünkü birey burada ailenin bir parçasıdır ve ailesinden olmayan kişilere karşı hiçbir zorunluluğu, görevi yoktur. Konfüçyüs akımının temel toplumsal öğretisi, insanların haklarından çok birbirine karşı görevlerini düzenler. Görgü kurallarını yakından izleyen davranış her zaman olduğu gibi eğitimdir.”
(W.Eberhard, Çin Simgeleri Sözlüğü, S.20)

Dai Markisi’nin karısı niçin öldü?
“M.Ö. ikinci yüzyılın Çini’nde Dai Markisi’nin şişman karısı büyük bir karpuzu yalayıp yuttuktan bir saat kadar sonra (mumyalanmış cesedinin midesinden ve bağırsaklarından 138 karpuz çekirdeği çıkmıştır) safra taşlarının keskin acısının neden olduğu bir kalp krizinden ölmüştür.”
(P.Bahn, Arkeoloji’nin ABC’si, S.49)

Tung-chih ne demektir?
“Tung-chih ise kış dönencesinde yani 21 Aralık’ta yapılan bir kutlamadır. Bu da aynı yaz dönencesinde olduğu gibi fakat daha büyük bir kutlama ile gerçekleşirdi. Bu festivalin önemi, Yin ve Yang prensiplerinin yer değiştirmesidir. Çinliler’in inanışlarına göre Yang, erkek, uğurlu, kuvvetli, parlak ve sıcaktır. Yin ise, dişi, uğursuz, zayıf, donuk ve soğuktur.
Yang sıcaklığından, parlaklığından dolayı İlkbahara tekabül eder. Sonbahar ise artık soğuk bir mevsime girildiğinden Yin’e tekabül eder. İşte bu sebepten dolayı Tung-chih festivali önem kazanmaktadır.
Bu festivalin Çin’de kutlanışında imparator ve onun memurları günlük faaliyetlerine ara verir ve bulutların rengine bakarak gelecek seneye ait kehanette bulunurlardı.”
(Prof. Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.59)

Ma ne demektir?
“Ma (Çince, b.n.) kenevir demektir.”
(Prof. Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.45)

Mai ne demektir?
“Mai (Çince, b.n.) buğday demektir.”
(Prof. Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.45)

She ne demektir?
“She toprağa kurban vermedir. Toprağa kurban verme yaz dönencesinde gerçekleşir. Shindler’in ifadesinde bu, toprağın ruhu’dur. James Legge ise she için şunları söylemektedir: ‘Yeryüzünün ruhu ya da ruhları’.
Legge buna ilaveten ‘İmparatorluğun güney kesiminde K’ang-ch’ang, gökyüzü için kış dönencesinde, kuzey kesimi ise toprak için yaz dönencesinde kurban ifa etme etmekteydi’ demektedir.”
(Prof. Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.59)

Shi ne demektir?
“Shi (Çince, b.n.) darı demektir.”
(Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.45)

Tao ne demektir?
“Tao (Çince, b.n.) pirinç (ürünleri) demektir.”
(Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.45)

Tou ne demektir?
“Tou (Çince, b.n.) Baklagiller demektir.”
(Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.45)

Çen-li ne demektir?
“Çen-li, Tengri’nin Çince yazılışıdır, Tengri Türk-Moğolca bir sözcük olup Gök-Tanrı kavramlarını birleştirir, ama tam olarak anlamı çıkarmak güçtür; ‘kutsanmış’, ‘mutluluk’ anlamlarına gelebilir; bunlar kutsal özelliklerdir ya da ‘oğul’, ‘türeyiş’ anlamlarına gelebilir, Hiong-nular’ın kralı Çinliler’in kralları gibi Göğün Oğlu’dur, daha sonra hemen hemen bütün Moğol ve Türk prensleri de Göğün Oğlu olarak kabul edileceklerdir. Her biçimde bu unvan krallık ile tanrı arasında doğrudan bir ilişki olduğunu ortaya koyar.”
(Roux, Orta Asya, S.89)

Bir chang ne kadardır?
Çin ölçü birimi. “Chang, 3.11 metrelik ölçü birimidir.”
(Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.67)

Bir ch’in ne kadar uzunluktadır?
Çin ölçü birimi. “Bir ölçü birimi olan ch’ih, 12.244 inç yahut 31.1 cm.dir.”
(Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.45)

Bir li ne kadar uzunluktadır?
Çin ölçü birimi. “Li bir Çin mesafe ölçü birimidir. 559 metredir.”
(Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.56)

#2 25.08.07, 18:00

Bir P’i ne kadar uzunluktadır?
Çin ölçü birimi. “P’i, 12.44 metrelik bir ölçü birimidir.”
(Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.66)

Çin Seddi’nin yeni bölümü bulundu!
“Çin Seddi’nin şimdiye kadar bilinmeyen yeni bölümü bulundu. Şinhua Ajansı’nın haberine göre, 80 kilometre uzunluğundaki bölümü, kuzeybatıya düşen Ningsia bölgesinde, Helan Dağı’nın kumları altında gömülü halde keşfedildi.
Uzmanlar, seddin yeni bulunan bölümünün 1531 yılında yapıldığını ve 9 yıl sonra buraya üç gözetleme kulesinin inşa edildiğini tespit ettiklerini söyledi.
En son ağustos ayında yine kuzeybatıdaki Gansu Eyaleti’nde 30 gözetleme kulesi, iki burç ve iki başka binanın kalıntıları ortaya çıkarılmıştı.
Şimdiye kadar 2 bin 450 kilometresi açığa çıkarılan Çin Seddi’nin tamamının 6 bin kilometre dolayında olduğu tahmin ediliyor.”
(Yayımlandığı yer: Anadolu Ajansı, 9.Ekim.2002, 14.59)

#3 25.08.07, 18:02

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Bunlara Baktınız mı?