TARİHTE VİKİNGLER
Vikingler iki buçuk yüzyıl boyunca yayılmalarını sürdürdüler ve Batı Avrupa'da Hıristiyan krallıkların gelişimelerini engelleyen bir egemenlik kurdular. Kuzey Denizi'nde, Baltık denizinde, Manş denizi ve Gascogne körfezinde, Rusya ırmaklarında ulaşımın denetimini ellerinde tuttular. Girişimleri sonucu Vikingler batıda Grönland'a (ve büyük bir olasılıkla Amerika'ya), doğuda Karadeniz'e ve Kafkasya'ya kadar uzandılar. Akdeniz'de, Sicilya Kralhgı'm kurdular, Bizans'a, Kuzey İran'a, hatta belki de Türkistan'a kadar ulaştılar.
Vikinglerin ilk akınlarından biri 793'te Lindisfarne'daki (ya da Holy Is-land) İrlanda Manastırı'na karşı oldu. Iona adasındaki Saint-Colomban Manastırı, iki yıl sonra yerle bir edildi. Akınlar her yıl İrlanda'da ve komşu ülkelerin kıyılarında yinelendi: Bireysel korsanlık girişimlerine,düzenli bir yayılma siyasetine koşut olarak, küçük İskandinav kralları, bazıları, sayıları 200 drakkara (Viking gemisi) varan gerçek istila filoları oluşturdular. Böylece, Karolenj sülalesi egemenliğini kıta üstünde düzenlerken, Viking-ler denizlerin denetimini ele aldılar.
Charlemagne'm Saksonya'nın fethinden sonra Danimarka'yı kaygılandıran gücü, Vikinglerin saldırılarının bir süre
için durmasına neden oldu. Ama 814'te Charlemagne'm ölmesiyle Vikingler, imparatorluğun dağılmasından yararlanarak çok sayıda çıkarmalar yaptılar, köylere baskınlar düzenlediler, zengin manastırlara saldırmak ve kentleri kuşatmak
için ırmakları aştılar.
834'ten başlayarak, Friesland kıyısına, Ren'in ağzına, Quentovicus gibi limanlara, vb'ne saldırdılar. Yerleşme evresi yavaş yavaş biçimlenmekle birlikte, baskınlar ve kıyımlar sürdü:
Rouen'in yağmalanması (841); Quentovicus'un yıkılması (842); Noirmoutier ve Nantes'm yağmalanması (843); Lizbon, Sevilla saldırıları (844). Ragnar Lodbrok 845'te Paris ve Hamburg'u yağmaladı.
Öbür akınlar İtalya'da Pisa'ya yapıldı (859). Charles III, 911'de, Saint-Clair-sur-Epte'te Viking önderi olan Rollon'la karşılaştı ve ona, feodal bağlılık sözleşmesi karşılığında Normandiya'yı verdi.
iskandinav korsanları batıda çok uzak noktalara kadar gittiler. Birbiri ardına işgal ettikleri Orkney, Shetland, Faeröerne adaları, Vikinglerin İzlanda ve Grönland (Kızıl Erik 985'te buraya ulaştı) kolonisinin ara noktalarını oluşturuyordu. Britanya adaları Vikinglerin ilk hedefleriydi. Bütün manastırların yıkılmasından sora, ilk krallık İrlanda'da Armagh bölgesinde kuruldu (839), bunu Dubblin ve Man adasındaki Norveç kırallıklarmın kurulması izledi (842). Danimarkalılar, Anglosakson prenslerin rekabetinden yararlandılar ama İngiltere'nin yöneticisi olmakta güçlük çektiler; 980'e kadar akınlar ve çete savaşlarını sürdürdüler. Fetih, Sven I ve bütün ülkeyi yönetecek ilk kral olan oğlu Büyük Knud (1016-1035) tarafından 1016'da tamamlandı. Vikinglerin Hıristiyan topraklarında yerleşmelerinin başlıca sonuçlarından biri, İskandinav ülkelerininHıristiyanlaş-masma yol açan din değiştirmeleri oldu.
Bir başka yayılma dalgası, Varegler denen İsveçli Vikingler tarafından gerçekleştirildi. Bu yayılma dalgası, tarihsel belgelerin ve belirgin arkeolojik kanıtların yokluğundan dolayı, birçok sorunun ortaya çıkmasına yol açtı. IX. yy. başında Holmgard (Nov-gorod) ve Aldeigjuborg (Staraya Lado-ga), İsveç Vikinglerinin acenteleri olarak kuruldu. 911'de Karadeniz'e kadar gelen bu tüccar Vikingler, Bizans yönetimiyle bir ticaret anlaşması imzaladılar. Ama durum, 980'de, Valde-mar Fin, kardeşi Kiev büyük knyazı Sviatopolok'u yenerek egemenliğini Baltık denizinden Dnieper'e kadar kurduğu dönemde değişikliğe uğradı. Sonuçta, Vikingler yerel uygarlıkla uyum sağladılar, birleştiler ve ortadan kalktılar.
Çeşitli olaylar, akınlarının durmasıy-la aynı zamana rasladı: İskandinavya dışında fethedilmiş ülkelerde yerleşmiş olan grupların yerleşik hal almaları; Avrupalı ulusal bütünlerin ortaya çıkması; İskandinavyalıların din değiştirmeleri; Danimarka ve Norveç krallıklarının kurulması; roman sanatının ortaya çıkışı.
Nüve Forum » kütüphane » Toplum ve Yaşam » Toplum bilimi » Etnik gruplar