Nüve Forum

Nüve Forum > kütüphane > Toplum ve Yaşam > Toplum bilimi > Kriminoloji > Patlayıcı Maddeler-Kriminalistik

Kriminoloji hakkinda Patlayıcı Maddeler-Kriminalistik ile ilgili bilgiler


Tarihçesi Kara barutun elde edilmesi ile ilgili ilk yazılı belge 1225 yıllarında İngiliz papaz Roger Bacon'a aittir. Karabarut bazı kaynaklara göre Çinliler, bazı kaynaklara göre Araplar, bazı kaynaklara göre ise

Like Tree1Likes
  • 1 Post By kanlica

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 16.09.07, 17:29
Güvenilir
 
Üyelik tarihi: May 2006
İletiler: 1.739
kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.kanlica için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Patlayıcı Maddeler-Kriminalistik

Tarihçesi
Kara barutun elde edilmesi ile ilgili ilk yazılı belge 1225 yıllarında İngiliz papaz Roger Bacon'a aittir. Karabarut bazı kaynaklara göre Çinliler, bazı kaynaklara göre Araplar, bazı kaynaklara göre ise Hintliler tarafından bulunmuştur. 13. yüzyılda taş fırlatmada kullanılan karabarut o asırdan itibaren ateşli silahlarda kullanıldı.
Kara barutun patlayıcı madde olarak 1627 yılında Macarlar tarafından kullanıldığı yazılı belgelerden anlaşılmaktadır. 1689'dan sonra düzenli olarak İngiliz maden ocaklarında patlayıcı madde olarak kullanıldı.

Bazı Tarifler
Patlayıcı Maddeler: Hararet veya şok tesiri ile kimyasal değişikliğe uğrayan, yüksek derecede ısı, çok hacimde gaz meydana getiren, katı, sıvı veya gaz halindeki kimyasal maddelerdir. Kuvvetli patlayıcıların pek çoğu kapalı bir sistemde olmadıkları veya bir şok tesirine maruz kalmazlarsa tutuşturuldukları zaman patlamazlar sadece yanarlar. Patlayıcı maddeler, kararsız haldeki kimyasal madde veya madde karışımları olup, darbe veya kıvılcım gibi bir etkiye maruz kalması sonucu kendi kendine ilerleyen son derece hızlı kimyasal reaksiyonlarla kararlı bileşiklere dönüşürken yüksek ısı, ses, darbe etkisi ve gazlar ortaya çıkarırlar. Yanma süresi çok hızlı olduğundan yanma için gerekli oksijen havadan sağlanamaz. Bu nedenle patlayıcı maddenin yapısında oksijen ihtiva eden madde bulunması gerekir.

Bomba: Patlayıcı maddeden yapılan malzemelerdir. Patlayıcı madde dışında bir başlatma, ateşleme sistemine ihtiyaç vardır. Başlatıcının görevi patlayıcı maddeyi ateşlemektir. Ayrıca patlayıcı maddeyi içine alan plastik kap, şişe, teneke vb. kutuya ihtiyaç vardır.
Bomba = Patlayıcı Madde + Başlatıcı + Muhafaza Kabı

Patlama Nedir? : Katı, sıvı ve gaz halindeki patlayıcı maddelerin, kıvılcım (ateş), reaksiyon (mesela asit ile) ve şok (güç kaynağı) etkisiyle ateşlenmesi sonucu yüksek derecede ısı, ışık, gaz, ses ve basınç meydana getirerek aniden ve şiddetle yayılması olayına patlama denir.
Nispi Etkinlik Faktörü : Patlayıcı maddeler yalnızca infilak nispet ve hızlarında (saniyede metre olarak) değil, aynı zamanda kesici, parçalayıcı ve çukur açıcı tesirlerine etki eden, yoğunluk ve enerji üretimi gibi diğer özellikleri itibariyle de farklılık gösterirler. Kesici ve parçalayıcı etki ile ilgili çoğu askeri tahriplerde olduğu gibi kullanılan patlayıcı madde miktarı; TNT'nin kırıcılık ve parçalama etkisine bağlı olan nispi bir etkinlik faktörüyle düzenlenmiştir. Yüksek bir patlayıcı maddenin parçalama (kırıcılık) etkisi, o maddenin infilak hızıyla bağlantılıdır. Mesela saniyede 8040 m/s patlama hızı ile C4 bileşiminin patlama hızı 6900 m/s olan TNT ile nispi etkinlik faktörü 1,34 'dür.
Çukur Açma Etkisi: Yüksek patlayıcı maddelerin çukur açma etkileri, çukurdaki kırık parçaları dışarıya atmayı sağlayan toplam enerji miktarına bağlıdır. Parçalama etkisinin (infilak nispeti) bu etki ile doğrudan bir ilgisi yoktur. Gerçekte kırıcılığı az patlamaların çukur açma yetenekleri genellikle daha iyidir. Bu nedenle bir patlayıcı maddenin çukur açma için gerekli miktarının belirlenmesi nispi etkinlik faktörleriyle düzenlenmez. Yol çukurları ve hendeklerin açılması çok miktarda patlayıcı madde gerektirdiğinden; çukur açma etkisi diğer askeri patlayıcı maddeler kadar, nispeten daha ucuz ve ana maddesi amonyum nitrat olan patlayıcı maddeler standart çukur açma maddesi olarak kullanılmaktadır.
Emniyet Uzaklığı :
a) Ağırlığı 12 kg veya daha az olan imla hakları için en az parça tesiri uzaklığı 300 m. dir.
b) Ağırlığı 12 - 195 kg. arası olan imla hakları için açıkta bulunan personelin nispeten emniyette olabileceği uzaklık
Emniyet Mesafesi (m) = 130 x
formülü ile hesaplanabilir.
c) Ağırlığı 195 kg dan fazla olan imla hakları için emniyet uzaklığı ~750 metredir.

Patlayıcı maddeler güçlerine göre ikiye ayrılır.
Patlayıcı Maddeler güçlerine göre iki grupta incelenebilirler. Alçak patlayıcılar, Yüksek patlayıcılar
A) Alçak (düşük güçte) Patlayıcılar : Alçak patlayıcı maddeleri, nispeten yavaş olarak infilak eder veya belirli bir dayanma süresinden sonra katı halden, gaz haline dönüşür (saniyede 400 metreye kadar). Buna dumansız ve kara barutlar örnek olarak verilebilir.
B) B) Yüksek (güçte) Patlayıcılar : Bu tip patlayıcı maddelerdeki gaz haline dönüşmede patlama hızı saniyede 1000 m den 8500 m ye kadar olmak üzere hemen aniden meydana gelerek bu paralama etkisinin gerektiği bazı mayın mermi ve bomba vb yerlerde kullanılır (TNT, C3, C4 gibi).

Patlayıcı maddeler imalat şekillerine göre iki gruba ayrılırlar. Fabrikasyon, El yapımı.
Fabrikasyon olanlar da ikiye ayrılır: Ticari, Askeri.
1. Fabrikasyon Patlayıcılar : İnfilak hız ve işaretlerine (saniyede metre olarak) ve aynı zamanda parçalama etkisi gibi uygun özelliklerine bağlı olarak ikiye ayrılırlar.
Fabrikasyon patlayıcılar üç halde imal edilir
a) Sıvı halde olanlar; Nitro gliserin,
b) Katı halde olanlar; Dinamit, TNT
c) Gaz halde olanlar; Likit gazları, buharlaşmış nitro gliserin gibi.

DİNAMİTLER
Askeri dinamitlerin dışında kalan dinamitlerin çoğu nitrogliserin + değişik emici bileşimleri, oksitleyicileri, asit gidericileri ve donma özelliğini azaltıcıları kapsar.
Dinamitlerin güçlü ve duyarlı oluşları diğer faktörlere de bağlı olmakla beraber daha çok ihtiva ettikleri Nitrogliserin yüzdesine bağlı olarak büyük farklılıklar gösterir.

Dinamitler ikiye ayrılır. Ticari dinamitler, Askeri dinamitler
Ticari Dinamitler
a) Tipler : Ticari dinamitler darbe ve sürtünmeye karşı bir dereceye kadar duyarlıdır. Bu nedenle genellikle ileri muharebe bölgelerinde kullanılmazlar, ancak elde daha uygun patlayıcı maddeler bulunmadığı acil durumlarda kullanılabilirler. Ayrıca ele geçirilen ticari dinamitler ve diğer patlayıcı maddeler eldeki askeri dinamitler ve patlayıcı maddelerin kısıtlı olduğu zamanlarda, gereken emniyet önlemleri alınmak şartıyla ihtiyaç olan yerlerde uzman tahrip personeli tarafından kullanılabilir. Ticari dinamit tipleri şunlardır:
b) Patlama : Ticari dinamitler 6 numara veya daha büyük ticari tahrip kapsülleriyle, elektrikli veya elektriksiz askeri tahrip kapsülleriyle veya infilak fitiliyle ateşlenmek suretiyle patlatılabilir.
c) Depolanma : Saf dinamit depo edildiği zaman, bileşimindeki nitrogliserin, çubukların tabanlarına doğru çökmeye başlar. Buna göre bu çökme durumunu önlemek için, saf dinamit sandıkları sık olarak ve eşit aralıklarla ters çevrilmelidir.
d) Eski Dinamit : Dinamitin eskiliği, kasası veya sandığının üstünde toplanan yağdan veya tahta ambalajın üstündeki lekelerden anlaşılır. Bu lekelere, nitrogliserinin gözeneklerden sızması neden olur. Bu durumdaki dinamit haddinden fazla hassas olup kullanılmamalıdır.
1- Saf Dinamit : Patlayıcı olmayan bir cisme emdirilmiş Nitrogliserin sıvı maddesinden oluşur. Bu dinamit yüksek bir infilak hızına sahip olduğundan tahrip etkisi kırıcı ve paralayıcıdır. Suya direnci azdır. Bu nedenle sualtı tahriplerinde 24 saat içinde ateşlenmelidir.
2- Amonyum Dinamit : Esas patlayıcı unsur olarak Nitrogliserini ve ilaveten amonyum nitrat tahrip maddesini ihtiva eder. Bileşim yüzdesi saf dinamitinkine benzer bir usulle hesaplanır. İnfilak hızı orta derecede olduğundan daha çok gevşetici bir tahrip etkisi meydana getirir. Sualtı tahrip çalışmaları için uygun değildir.
3- Jelatin Dinamit : Nitrogliserin içinde eritilmiş pamuk barutundan oluşan plastik (pelte) bir dinamit olup, suya direnci oldukça yüksektir. Sualtı tahriplerinde, arazi temizlemede, çukur açmada ve sert kayalıklı taş ocaklarında kullanılmaya elverişlidir.
4- Amonyum - Jelatin Dinamit : Amonyum nitrat katılmış nitrogliserinlerinin pamuk barutunda eritilmesinden oluşan plastik bir dinamittir. Su altında kullanılmaya uygundur.

Halen Makine Kimya Endüstrisi Kurumunca Üretilen Patlayıcılar

- MAKKİM - EL 70: Makine - Kimya Kurumunun ticaret amacı ile ürettiği bir patlayıcıdır. Nitro Gliserin, TNT (Trinitrotoluen) ve Amonyum Nitrat (NH4NO3) ihtiva eder.
- MAKKİM - EL 80: Bileşiminde NG (Nitro Gliserin), DNT (Di Nitro Tolüen) ve Amonyum Nitrat ihtiva eden bir dinamittir.
- Granür Klorür Dinamiti: Bileşiminde Amonyum Nitrat, NG, NC ve NaCl (Sodyum Klorür) ihtiva eder. Bu dinamitin içinde bulunan NaCl maden ocaklarında grizu patlamasına neden olan metan gazı çıkışını önler.
- Elmonit - 1 - Dinamiti: Bileşiminde NG, NC ve TNT ihtiva eden patlayıcıdır. Bu tür dinamitlerin gücü saniyede 2500 - 6000 m/sn. dir.
- GOM - 1 Dinamit: Bileşiminde NG, NC ve CaCO3 ( Kalsiyum Karbonat) bulunur.
- GOM - 2 Dinamit: Bileşiminde NG, NC, CaCO3, NaNO3 (Sodyum Nitrat) ve odun unu vardır.
- GOM 2A - 1 - Dinamiti: Bileşiminde NG, NC, Amonyum Nitrat, CaCO3 ve odun unu ihtiva eder.
- Jelatinit Dinamit: Bileşiminde NG, NC, Amonyum Nitrat, Kalsiyum Karbonat, DNT (Di Nitro Tolüen) ve Odun Unu bulunur.
- Grizitün Klorür: Bileşiminde NG, NC, Amonyum Nitrat, Kalsiyum Karbonat, Sodyum Nitrat ve Odun Unu bulunur.
- Sismik Dinamit: Bileşiminde NG, NC, Kalsiyum Karbonat, Sodyum Nitrat, Odun Unu ve D-1 Amonyum Fosfat bulunur.
Askeri Dinamitler
% 75 RDX, % 15 TNT ve % 10 duyarlılığı azaltıcı ve yoğuruculardan (plastik maddelerden) meydana gelen bir patlayıcı madde bileşiğidir. Kuvvet bakımından ticari dinamitlerin % 60' ına eşittir. Bileşiminde hiç NG bulunmadığından ticari dinamitlere nazaran muhafaza etmek ve taşımak bakımından daha fazla dayanıklı ve emniyetlidir.
- Askeri Dinamit, M1: RDX + TNT + Makine Yağı + Guar Unu'ndan ibarettir. İçinde hiç nitrogliserin bulunmadığından depo edilmesi, taşınması ve nakliyesi ticari dinamite nazaran daha emniyetli bir patlayıcı maddedir. M1 askeri dinamitinin çapı3,2 cm uzunluğu 20 cm olup, 225 gramlık parafin kaplı silindirik kağıttan kartuşlarda paketlenmiştir. 6100 m/s patlama gücüne sahiptir. Nem çekici özelliği yoktur. Çok soğukta ve çok sıcakta depo edilmez. 1,25x8 inç' lik 50 poundluk kartuşlarda kullanıma sunulmuştur.
- Askeri Dinamit, M2: Askeri dinamit M1'den farkı sadece boyutlarıdır 1,5x8 inç.
- Askeri Dinamit, M3: Askeri dinamit M1'den farkı sadece boyutlarıdır 1,5x12 inç.
Kullanılışı: Askeri inşaatlarda, taş ocaklarında, hendek açmada ve diğer yardımcı tahrip çalışmalarında % 60 oranında ticari dinamitin yerine kullanılmak üzere hazırlanmış orta infilak hızına sahip bir tahrip maddesidir. Sualtı tahriplerinde kullanılmaya uygundur.
Üstünlükleri: Askeri dinamit soğukta donmayacağı gibi sıcakta da sızıntı yapmaz. Bileşimi havadaki nemi emmez ve tutmaz. Ambalaj kapları depolamada alt üst etmeyi gerektirmez. Nakliye depolama ve taşınma bakımından ticari dinamitten % 60 daha emniyetlidir. Savaş alanlarında kullanılabilir.
Dezavantajları: Sualtında yalnız 24 saate kadar bozulmadan kalabilir. Duyarlılığının az oluşu nedeniyle, askeri dinamit çubuklarının hepsinin aynı anda infilak ettirilebilmesi için iyice sıkılanmaları gerekir. Taş ocaklarındaki imla haznelerinin doldurulmasında hiçbir boşluk bırakılmamalıdır. Bu özellik askeri dinamitin kapalı bir yerde ateşlendiğinde sonuçta infilak edeceği gerçeğiyle birleştiği zaman; yerleştirmede boşluk bırakılmış bir imla haznesinin ikinci bir patlamaya yol açmasına neden olur. Böyle ikinci bir patlamanın olması ilk infilaktan 15 dakika sonraya kadar uzayabilir. Orta patlama hızından ve silindirik şeklinden dolayı, kesici ve parçalayıcı imla hakkı olarak kullanılması verimli değildir.
Ticari Patlayıcılar
Ticari amaçlar için üretilirler. Bunlardan bazıları.
- Cıva Fülminat: Beyaz, gri, kahve renklerinde bulunur. Kullanım sahası; infilak kapsülü ve ateşleme kapsülü olarak kullanılır. Patlama hızı: 8000 m/sn. dir.
- Kurşun Azodür: Patlama hızı : 8000 m/sn. dir.
- Kurşun Nitrit: Patlama hızı : 8000 m/sn. dir.
- Nitro Gliserin: Güçlü patlayıcıdır. Saf halinde sıvı şeklinde bulunur. Sıvı olarak muhafazası güç olduğundan amonyum nitrat odununa emdirilmek suretiyle muhafaza edilir.
- Karabarut: Bilinen en eski infilak ve sevk maddesidir. Potasyum veya sodyum nitratın kömür ve kükürtle karıştırılmasından elde edilen bir karışımdır. Karabarut, saniyeli fitil ve bazı ateşleyiciler ve fünyelerde kullanılır.
Potasyum Nitrat (KNO3) + Karbon (C) + Kükürt (S)
3C + S + 2KNO3  3CO2+ N2 + K2S + ısı
potasyum sülfid
- Dumansız Barut: Nitrat + Nitro Selüloz + Nitro Gliserin. (Nitrogliserinli barutların artıkları, silahta rutubeti saklar ve namluyu paslandırır.
Askeri Patlayıcılar
Özellikleri :
Askeri harekatta kullanılan patlayıcı maddelerin seçim ve standardizasyonları için aşağıdaki özelliklere gerek vardır.
1. Hammaddesi kendi kaynaklarımızdan elde edilebilmeli ve maliyeti ucuz olmalıdır.
2. Darbe ve sürtünmeye karşı nispeten emniyetli olmalı, hafif silah mermilerinin isabeti ile infilak etmemeli, buna mukabil her türlü ateşleme gereçleri ile kolaylıkla ve garantili olarak infilak ettirilebilmelidir.
3. İnfilak hızı yüksek olmalıdır.
4. Tahrip kuvveti (şiddeti) yüksek ve yeterli enerji birikimine haiz olmalıdır.
5. Yoğunluğu yüksek olmalıdır (Birim hacim başına düşen ağırlık).
6. -62 0C ve 74 0C sıcaklık dereceleri arasındaki hava şartlarına depolandığında uygun bir süre için kullanılabilecek dayanıklılıkta olmalıdır.
7. Su altı tahriplerinde ve rutubetli iklimlerde kullanılmaya uygun olmalıdır.
8. Muhafaza edildiği, taşındığı ve infilak ettirildiğinde en az zehirlilikte olmalıdır (toksin tesiri).
9. Birliklerin kullanımına uygun ambalajlama, depolama, dağıtım ve yerleştirme özelliklerine haiz olmalıdır.
- Bütün patlayıcı maddeler infilak ettirildiğinde veya yandıklarında zehirli duman çıkarırlar. Patlayıcı maddelerin yapımında kullanılan kimyasal maddelerin kendileri zehirlidir. Bu nedenle personel, dumanların teneffüs edilmesi ve patlayıcı maddelerin vücuda girmesine karşı özellikle dikkatli olmalıdır. Patlayıcı maddeler kapalı yerlerde veya yeraltında kullanıldığında, araştırma yapmadan önce dumanın dağılması için yeterli zaman bırakılmalıdır. Patlayıcı maddelerin amaç dışında kullanılması dikkatle kontrol altına alınmalıdır (Mesela ısı kaynağı olarak yakma ve yemek pişirme gibi).
- Patlayıcı maddeler kendi oksitleyicilerini yanlarında bulunduruyorlarsa, yandıkları zaman üzerine bir şey örtmek suretiyle söndürülmeleri mümkün değildir. Patlayıcı maddeler yandıklarında patlama tehlikesi var demektir. Profesyonel tavsiye ve yardım olmadan yanmakta olan patlayıcı maddeleri personel kendi kendine söndürmeye kalkışmamalıdır.
Bazı Askeri Patlayıcılar
- Amonyum Nitrat: Askeri tahrip maddeleri içinde en duyarsızı olup, başarıyla infilak ettirilebilmesi için yemleme imla hakkıyla ateşlenmelidir. Alçak olan duyarlılığından dolayı amonyum nitrat daha duyarlı patlayıcı maddelerle birleştirilerek çokça kullanılmaktadır. Kesici olması ve düşük maliyeti nedeniyle, esas olarak çukur ve hendek açma imla hakkı olarak kullanılmaktadır. Ticari olarak taş ocaklarında çokça kullanılır. Amonyum nitrat aşırı derecede nem çekici olduğundan hava geçirmez kaplarda korunmalıdır. Amonyum nitrat veya bileşiği olan patlayıcı maddeler su geçirmez bir ambalajla muhafaza edilmedikçe veya yerleştirildikten hemen sonra infilak ettirilmedikçe su altında kullanılmaya uygun değildir.
- PETN (Penta Erythrite Tetra Nitrat): Oldukça duyarlı ve en güçlü askeri patlayıcılardan biri olup, kuvvet bakımından RDX ve nitrogliserinle kıyaslanabilir. PETN yemlemelerde, infilaklı fitiller ve bazı tahrip kapsüllerinde kullanılır. Bundan başka TNT ile birleşik patlayıcı maddelerde veya M118 tahrip maddesinde olduğu gibi nitroselülozla birlikte tahrip imla hakkı olarak kullanılmaktadır. PETN suda çözünmez olduğundan, sualtı tahriplerinde kullanılabilir. Beyaz renklidir. Şok ve darbelere hassastır. 8300 m/s hızına sahiptir. Az miktarda PETN ateşle karşılaştığında önce eriyerek ateş alıp sessiz ve dumansız bir ateşle yanar. 100 0C'in üzerindeki sıcaklıklarda, kırmızı duman çıkartarak yanar. 210 0C civarında ise şiddetli şekilde ateş alır. Yanmaya karşı çok hassastır. 0,01 g kurşun azidle yanar.
- RDX, (Cyclonite),(siklo trimetilen trinitramin: Oldukça duyarlı ve yüksek patlayıcı (yüksek parçalama etkisi) olup, en güçlü askeri patlayıcılardan biridir. RDX tek başına M6 elektrikli ve M7 elektrikli olmayan tahrip kapsüllerinde esas imla hakkı olarak kullanılır. Hassasiyeti alındığında tali yemleme, yemleme paralama imla hakkı ve tahrip imla hakkı olarak kullanılır. RDX esas olarak A, B, C tipi patlayıcı madde bileşiklerinin bileşimlerinde bulunmaktadır. Beyaz kristaller halinde bulunur. PETN ile hemen hemen aynı güce sahiptir (8500 m/s). Suda çözünür. Eter, alkol, kloroform, aseton, petrol eteri ve karbon tetraklorürde çözünmez. Sıcak benzen ve kaynar ksilen karışımında çözünür.
-TNT (Tri Nitro Tolüen): En çok bilinen askeri Patlayıcı madde olup, tek başına veya patlayıcı madde bileşiklerinin bir kısmı olarak yemleme imla hakkı, paralama imla hakkı ve tahrip imla hakkı olarak geniş şekilde kullanılmaktadır. Askeri yüksek infilaklı tahrip maddeleri sınıfına giren diğerlerine karşı, standart patlayıcı madde olarak kullanılmaktadır. Genellikle el bombaları yapımında kullanılır. Tolüenin nitrolanması ile elde edilir. Saf TNT 230 0C'de yanar veya patlar. 6900 m/s infilak hızı ile yüksek infilaklı tahrip maddelerinden birisidir. Muhafaza kabından çıkartıldığı zaman parlak sarı renklidir fakat güneş ışığının etkisiyle yavaş yavaş açık kahverengine döner. Gevşek halde 5200 m/s, sıkışık halde 700 m/s hızındaki darbelere dayanıklıdır. Özel tahrip kapsülleriyle patlatılır İnfilaktan sonra oksijen yetersizliğinden dolayı siyah bir duman bırakır. Oksijen noksanlığını karşılamak amacı ile amonyum nitrat veya sodyum nitrat karıştırılır.
- TNT, Tahrip Kalıpları: Suda çözünmez. Darbelere karşı nispeten dayanıklıdır. Tek tüfek mermisi isabetiyle patlamasa da, makinalı tüfek ateşiyle patlayabilir. Her iklimde ve hava şartlarında bozulmadan uzun süre depo edilmeye elverişlidir.
- Tetril ( 2,4,6 trinitro fenil metil nitramin ): Tek başına yemleme imla hakkı olarak veya bazı bileşik patlayıcı maddelerde de paralama veya tahrip imla hakkı olarak kullanılmaktadır. En çok kullanılan askeri patlayıcılardandır. Patlama gücünü artırmak için kullanıldığında genellikle tabletler halinde bulunur. Tetril TNT ve Pikrik Asitten daha duyarlı ve güçlü olmasına rağmen; tetril ve içinde tetril bulunan bileşik patlayıcı maddeler yerlerini daha güçlü ve kırıcı olan RDX ve PETN esas maddeli patlayıcı maddelere bırakmışlardır.
- Nitrogliserin: En güçlü yüksek patlayıcılardan biri olup, RDX ve PETN ile kıyaslanabilir ve ticari dinamitlerde temel patlayıcı madde olarak kullanılmaktadır. Nitrogliserin oldukça duyarlıdır. Aşırı sıcaklık derecelerinden etkilenir. Duyarlılığından ve taşıma zorluklarından dolayı nitrogliserin muharebe bölgesinde askeri patlayıcı maddeler arasında
- Amatol: Amonyum nitrat ve TNT karışımı olup, paralama hakkı olarak TNT yerine kullanılmaktadır. 80 - 20 amatol (% 80 amonyum nitrat ve % 20 TNT) bazı eski tip bangalore torpidolarda kullanılmıştır. Amatol, amonyum nitrattan oluştuğundan nem çekici özelliği vardır. Bu nedenle hava geçirmez kaplarda bulundurulmalıdır. Gerektiği şekilde ambalajlandığında amatol duyarlılık, etki ve dayanıklılığından hiçbir şey kaybetmeden uzun zaman depo edilebilir. Bakır ve pirinçle temas ettiğinde tehlikeli olmaktadır

- A3 Bileşimi: % 91 RDX ve RDX parçacıklarını ihtiva eden, duyarlılıklarını azaltan ve bir arada bağlı tutma görevlerini yapan % 9 balmumundan oluşan bileşik bir patlayıcıdır. A3 bileşiği yemleme olarak bazı yeni boşluklu imla haklarında ve bangalore torpidolarında kullanılmaktadır. Ayrıca yüksek patlayıcı plastik (HEP) mermilerinde de ana imla hakkı olarak kullanılır.
- B Bileşiği: Takriben % 60 RDX, % 39 TNT ve % 1 balmumu ihtiva eden bileşik bir patlayıcı maddedir. Paralama gücü ve yüksek infilak hızından dolayı B bileşiği; bazı model boşluklu imla haklarında yemleme imla hakkı olarak kullanılır.
- B4 Bileşiği: % 60 RDX, % 39,5 TNT ve % 0,5 kalsiyum silikattan oluşur. Bangalore torpidolar ve boşluklu imla haklarının yeni modellerinde ana imla hakkı olarak kullanılmaktadır.
- C2 Bileşiği (Plastik Tahrip Maddesi ): C2 Bileşiği % 80 RDX ve % 20 patlayıcı plastik madde ihtiva eden bir bileşik patlayıcı maddedir. Patlayıcı plastik madde, TNT ve diğer patlayıcı madde unsurlarını ihtiva eder.
- C3 Bileşiği (Plastik Tahrip Maddesi): C2 Bileşiği yerini, bileşiminde % 77 RDX ve içinde TNT, Tetril, Nitroselüloz ve diğer patlayıcı madde unsurlarından birini bulunduran % 23 oranında plastik patlayıcı maddeden oluşan C3 bileşiğine bırakmıştır. Her iki bileşik de 29 0C ile + 52 0C arasında esnek ve şekil verilebilir özelliktedir. Yüksek infilak hızından ve paralama etkisinden dolayı her iki bileşik tahrip imla hakları olarak kullanılmaktadır. Suda çözünmedikleri için C2 ve C3 bileşiklerinin, blok tahrip imla hakları sualtı tahriplerinde kullanılmaya elverişlidir. C2 ve C3 bileşiklerinin 49 0C üzerindeki sıcaklıkta muhafazası veya aşırı şekillendirme bu bileşiklerden bazı yağların ve gazların çıkmasına neden olabilir. Ağır tatlım tırak kokusu vardır. Ele ve elbiseye temas ettiğinde bulaşır. Sarı renklidir.
- C4 Bileşiği (Plastik Tahrip Maddesi): % 91 RDX ve % 9 patlayıcı olmayan plastik madde ihtiva eden bir patlayıcı maddedir. C4 bileşiği giderek tahrip imla hakkı olarak C3 bileşiğinin yerini alacağı gibi paralama hakkı olarak ta kullanılmaktadır. C3 bileşiğinden daha kırıcı ve daha geniş bir sıcaklık derecesi spektrumunda (-57 0C'den +77 0C'ye kadar) şekil verilebilir olup, daha dayanıklı ve sualtı tahriplerinde kullanıldığında su aşındırmasının daha az olabileceği bir bileşiktir. Beyazdan kahverengiye kadar değişen renklerde olabilir. Kokusu yoktur. Ele ve elbiseye bulaşmaz. M5 Plastik Tahrip Kalıbı da C4 patlayıcı maddesinden yapılmıştır.
- Tetritol: Tetril ve TNT'nin bileşiği (% 75 tetril ve % 25 TNT) olup tahrip imla hakkı olarak kullanılmaktadır. Diğer karışımları paralama hakkı olarak ta kullanılmaktadır. Tetritol, TNT'den daha güçlü ve parçalayıcı olup, tetrilden daha az duyarlıdır. Su altı tahriplerinde kullanılabilir. Kalıpları 5 cm*5 cm*28 cm ebadında ve 1134 gr. ağırlığındadır.
- Pentolit: Bir PETN ve TNT karışımıdır. 50-50 lik bir pentolit karışımı (% 50 PETN ve % 50 TNT) yüksek gücünden ve infilak hızından dolayı boşluklu imla haklarının belli modellerinde yemleme imla hakkı olarak kullanılmaktadır. Beyaz, sarı ve gri renklerde bulunur. Patlama hızı 7450 m/s dir.
- Pikrik Asit: Sarı kristaller halinde bir yapıya sahiptir. Fenolün saflaştırılıp daha sonra nitrolanması ile elde edilir. Pikrik asit TNT'ye benzer özelliktedir. Ancak Pikrik Asit maddeleri paslandırır ve bu da aşırı duyarlı bileşimler oluşturur. Paslı veya çürümüş kaptaki bir pikrik asit patlayıcı maddesi kullanılmamalıdır. Gerçekte imha edilmek üzere çok dikkatli bir şekilde imha bölgesine götürülmek dışında ona hiçbir şekilde el sürülmemelidir.
- Yabancı Ülkelerin Patlayıcı Maddeleri: Yabancı ülkelerce kullanılan patlayıcı maddeler genellikle TNT, Pikrik asit, amatol ve pamuk barutunu ihtiva ederler.
- D Bileşimi (Amonyum Pikrat): Suda çözünen, turuncu sarı renkte kristal yapıya sahip bir maddedir.300 0C de infilak eder. Sürtünme ve darbeye karşı en hassas olan patlayıcı maddedir.
- Pikratol (% 52 D patlayıcısı + % 40 TNT)
- Tritonal (% 80 TNT + % 20 Alüminyum tozu): Büyük infilak basıncı vardır.
- Trimonit (% 80 Pikrik asit+ % 12 amono nitro naftalin)
- EDNATOL (Etilen di nitro amin + TNT): Çok kuvvetli patlayıcılardandır. Roketlerde, el bombalarında, tanksavar tahrip mermilerinde kullanılır
- Tetracente: Ateş etkisiyle hemen patlar. Siyah duman çıkartır. Çok gürültülü bir sesle patlar. 160 0C'de 5 saniyede patlar. Renksiz veya soluk sarı renkte bir patlayıcıdır.
- Nitro Guanidin (NO2-NH-C(NH)-NH2): Guanidin nitratın Sülfürik Asitte (H2SO4) çözünmesinden elde edilir. Bu halde iken patlayıcı olarak kullanılır.
b nitrosoguanidin a bileşiğinin guanidin sülfat ve Amonyum sülfat karışımı ile nitrolanmasından elde edilir. 1,5 g cıva fülminat ihtiva eden bir ateşleyici ile 1. Dünya Savaşı'nda Almanlar % 50 nitro guanidin + % 30 Amonyum nitrat ve % 20 parafin ihtiva eden patlayıcı kullanmışlardır. Nitro guanidin 650 kg/cm2 ‘lik basınç altında sıkıştırıldığında ve 0,2 g nitro guanidin ihtiva eden monomerik bir bomba içinde 1 g kara barutla yakıldığında 1737 kg/cm2'lik basınç etkisi yapar. 1000 kg/cm2 'lik basınçla sıkıştırılmış aynı miktar nitro guanidin 1975 kg/cm2 basınç etkisi yapar.
- NO Patlayıcısı (% 78,7 Amonyum nitrat + % 21,8 TNT)
- N4 Patlayıcısı ( % 90 Amonyum nitrat + % 5 Potasyum nitrat + % 5 Trinitro naftalin)

Orduda Kullanılan Başlıca Patlayıcı Maddeler ve Özellikleri
Adı ve bileşimi Görünüşü Patlama Hızı Kullanıldığı yerler
Kurşun azid Beyaz 5100 Kapsül ve detonatör
Kurşun stefanat Esmer - turuncu 5200 “
Nitro - penta (PETN) Beyaz - pembe 8300 Komprime, infilaklı fitil, detonatör
Tetril Açık sarı 7800 Komprime tetritol detonatör
Heksojen Beyaz 8700 Komprime detonatör, patlayıcı madde
Komp A5 Beyaz Komp. ve buster
TNT Açık sarı 5200 - 6900 İmlalar, tahrip kalıbı
Amonyum pikrat Turuncu 7100 APC mermi bomba
Amonyum nitrat 1100 - 2700 40 b. Pat. mad.
Nitro guanidin Beyaz 7650 Top barutu
Nitro gliserin Renksiz sıvı 7700 Barut, dinamit
Komp.B Sarımsı 8000 İmlalar
Oklol “ 8400 Roket imlası
Tetritol 70/30 “ 7300 Paralama hakkı
Komp.A3 “ 8100 HEP mermi imlası
Komp.C Turuncu 8500 Tahrip malzemesi
Komp.C4 Kirli beyaz 8400 “ “
Amatol 50/50 Kirli sarı 6400 Bomba ve bang iml.
Torpeks Gümüşi beyaz 7600 Mayın, Torpido bombasına
Heksal 8000 35 USV mermisi

Not: Tablo MKE dergisinden alınmıştır.

Çeşitli ağırlıktaki bombaların etkileri
Bomba ağ. Kg. Pat. madd. Ağ. Kg. Çukur derinliği Çukur hacmi (lt)
45 20 2 22,5
135 62,5 2,5 66,5
270 130 3,5 192
500 220 4,5 3*8
900 359 5 459
1800 750 6 824

Not: Tablo MKE dergisinden alınmıştır.
2. El Yapımı Patlayıcılar : Çeşitli kimyasal maddeleri belirli oranlarda karıştırmak suretiyle yapılan patlayıcılardır. Mesela, Molotof Kokteyli gibi.

El yapısı Patlayıcı Madde yapımında kullanılan bazı maddeler :
- Potasyum Klorat,
- Sodyum Klorat,
- Gaz yağı,
- Toz şeker,
- Nitrik asit,
- Sülfürik asit,
- Sabun tozu,
- Kükürt,
- Benzin,
- Beyaz ve kırmızı Fosfor,
- Mangal kömürü,
- Odun talaşı,
- Sodyum hidroksit,
- Demir oksit, - Cıva,
- Yumurta akı,
- Alüminyum tozu,
- Amonyum nitrat,
- Potasyum nitrat,
- Sodyum nitrat,
- Potasyum dikromat,
- Potasyum permanganat,
- Kibrit tozu,
- Naftalin,
- Fuel oil,
- Bal mumu,
- Parafin,
- Vazelin vb. maddeler kullanılabilir.

Bazı (El Yapımı) Patlayıcı Karışımları
Klorat ve Perklorat'lı Patlayıcılar: Potasyum Klorat (KClO3) beyaz, kristal halde kimyasal bir maddedir. Havai fişeklerde ve ilaç sanayiinde de kullanılır. Bazı maddelerle karıştırıldığında patlama hızı 6500 m/s ye ulaşan çeşitli patlayıcı maddeleri oluşturur.
Sodyum Klorat (NaClO3) ta aynı Potasyum Klorat gibi beyaz kristaller halinde (toz şeker görünümünde) bulunur. Bu da bazı maddelerle karıştırıldığında patlayıcı madde olarak kullanılır.
- Sodyum Klorat + Şeker
- Potasyum Klorat + Şeker
- Potasyum Klorat + Mangal Kömürü,
- Potasyum Klorat + Kireç Kaymağı (Limed Rosin)
- Potasyum Klorat + Kireç Kaymağı + Alüminyum Plakalar
- Potasyum Klorat + Şeker + Kırmızı Fosfor + Kükürt (Fırlatmayla patlar)
- Potasyum Klorat + Parafin (katı)
- Potasyum Klorat + Sıvı Parafin + Odun(veya kömür) Tozu
- Potasyum Klorat + Vazelin (Plastik Tahrip Maddesi)
- Potasyum Klorat + Potasyum Kromat + Şeker + Mum
- Potasyum Nitrat + Mangal Kömürü + Kükürt,
Amonyum Nitratlı Patlayıcılar: Amonyum Nitrat (NH4NO3) kimyasal bir madde olup daha ziyade zirai amaçla gübre olarak kullanılmaktadır. Patlama hızı 2000 - 5000 m/s arasındadır. Genellikle ANFO tipi patlayıcı Amonyum Nitrat ile Fuel Oil karışımı olan patlayıcıdır. Saf Amonyum Nitrat suda bol çözünür. Nemli halde iken bakır, pirinç bronz gibi metal ve alaşımları ile reaksiyona girdiğinden (Mesela Bakır ile Tetra Amino Bakır Nitrat bileşiğini oluşturur. Bu bileşik darbelere karşı çok hassastır. Bu tip patlayıcıların taşınmasında veya karıştırılmasında bu tip metallerin kullanılmamasına dikkat edilmelidir. Demir, çelik, kurşun, kadmiyum ve çinko için de aynı durum söz konusudur. Amonyum Nitrat yalnız başına infilaklı fitil veya saniyeli fitille ateşlendiğinde, yol tünel veya çukur açma işlerinde patlayıcı olarak ta kullanılır. Amonyum Nitrat Naftalin ve Potasyum Kromat ile karıştırılarak ta düşük güçte (2500 m/s) patlayıcı olarak kullanılabilir. Genellikle koyu gri renkli bir tozdur. Nem çekicidir.

- Amonyum Nitrat + Alüminyum Tozu, (3500 m/s)
- Amonyum Nitrat + Alüminyum Tozu + Stearik Asit,
- Amonyum Nitrat + Alüminyum Tozu + Potasyum Kromat (4500 m/s)
- Amonyum Nitrat + Potasyum Kromat + Naftalin(2500 m/s)
- Amonyum Nitrat + Fuel Oil (6500 m/s)
- Nitrik Asit + Selüloz Maddeler,
- Nitrik Asit + Üre,
- 7,5 ölçü Potasyum Nitrat (veya sodyum nitrat) + 1,5 ölçü kömür tozu + 1 ölçü kükürt. Karışım saç veya demir kutulara konur
- Tuzlu Tuzak: Toz halinde TNT ile Magnezyum tozu karıştırılarak büyükçe bir torba içine un, nişasta, kömür tozu veya benzin gibi yanıp dağılabilen veya buharlaşan yardımcı malzeme ile beraber koymak suretiyle kullanılabilir. Benzin kullanılıyorsa 12 litreden fazla olmamalıdır. Magnezyum yerine Termit kullanılabilir.
Nitro Benzen Karışımlı Patlayıcılar: Geniş çapta kullanılmaktadır. Nitro benzen renksiz, sıvı bir maddedir. Kokusundan tanınabilir. Sabun veya ayakkabı boyası yapımında kullanılır. Nitro benzen karışımlı patlayıcılar depolanmaları sırasında bozulabilir ve hatta sıcak hava şartlarında şiddetle patlamaya neden olabilirler. Potasyum Klorat veya Sodyum Klorat + Nitrobenzen'den oluşan bir karışım daha çok ANFO tipi patlayıcıları ateşlemede kullanılır. Daha çok IRA teröristleri tarafından kullanılmaktadır.
Yangın Çıkarıcılar
- NAPALM: Sabun ve petrol karıştırılarak napalma benzer bombalar yapılabilir. Bu cins yangın çıkarıcıların yanma süresi ağırlıklarıyla doğru orantılıdır (Her 454 g için 20 dakika). Bu karışımın içinde sabun tozu + Petrol (veya Parafin) bulunur. Ağırlıkça petrol yerine petrol ürünü olan Diesel Krosen, Terebentin, Benzolde kullanılabilir. Bu yangın çıkartma Sodyum Hidroksit (NaOH), petrol reçinesi ve su kullanılarak ta yapılabilir Potasyum Permanganat (KMnO4)'lı ani flaş yangın çıkarıcı bir karışım hacimce eşit Potasyum Permanganat ve Alüminyum tozunun karıştırılmasıyla yapılabilir. Şeker + klorat karışımı daha ziyade bir patlayıcıyı ateşlemede kullanılır. Potasyum Permanganat + Şeker karışımından yangın çıkarıcılar yapılabilir. Saniyeli fitil ile ateşlenir. Gecikme isteniyorsa karışıma birkaç damla gliserin veya antifriz (Etilen Glikol) konur.
- Sabun Sistemi: 36 hacim benzin + 1 hacim Etil Alkol + Rendelenmiş Sabun.
- Sodyum Hidroksit Kokteyli: 60 hacim Benzin + 1 hacim Sodyum Hidroksit + 3 hacim Etil Alkol + 14 hacim Yağ (genellikle zeytin yağı). Bu iki sistem Ateş Makarası (Ateş makarası 4-5 m uzunluğunda yumuşak ip 1/1 oranındaki klorat - şeker karışımına batırılıp kurutularak elde edilir) ile ateşlenir.
- Klorat + Şeker Karışımı: Sodyum Klorat veya Potasyum Klorat, Şeker ile eşit miktarda karıştırılarak yangın çıkarıcı ve diğer patlayıcıları ateşleyici olarak kullanılabilir. Yeterli miktarda balmumu veya parafin eritilmiş mumla karıştırılır. Ortasına bir ateşleme kanalı açılır. Bu sisteme Kartopu Bombası da denir.
- Kül Suyu Kokteyli: 60 hacim Benzin + 2 hacim Sodyum Hidroksit + 15 hacim Reçine ve Hint Yağı. Paçavra ile ateşlenerek yakılır. Söndürülmesi güç, yanıcılığı devamlıdır. Karışımın rengi kül renginde olduğundan bu adı alır.
- Yumurta Akı Kokteyli: 14 hacim benzin + 14 hacim yumurta akı + 1 hacim tuz veya 3 hacim kahve, (kahve yerine kuru çay yaprağı, kakao, şeker, sodyum karbonat, çamaşır sodası gibi maddeler kullanılabilir.
- Potasyum Permanganat + Şeker Sistemi: 9 kısım potasyum permanganat + 1 kısım şeker. Saniyeli fitil ile ateşlenir. Karışımın alevinin süresi azaltılmak isteniyorsa birkaç damla gliserin ilave edilebilir.
- Alüminyum Tozu + Potasyum Permanganat Sistemi: Alüminyum tozu + Potasyum Permanganat + Parafin. Saniyeli fitil ile ateşlenir. Çok yüksek bir sıcaklıkla yanar ve söndürülmesi kolay olmayan yanıcı bir maddedir.
- Talaş Kundağı: Yeterli miktarda Talaş + Eritilmiş Balmumu + Parafin + Kalın Yağ (margarin vb.) + Katran karıştırılıp bir kutuya konur. Saniyeli Fitil veya herhangi bir kıvılcımla ateşlenebilir.
- Tuğla Yangın Maddesi: 1 birim Alüminyum tozu + 1 ölçü su + 1 ölçü Alçı karıştırılarak hamur haline getirilir. Bu karışım donmadan bir kutu içine konulur. Tuğla kurumadan tuğlanın ortasına delik açılır. Bu kanalın içine C4 patlayıcı maddesi konur
Tutuşturucular
- Potasyum Klorat + Şeker karışımı bir kutuya konularak parafinlenir (nem çekmemesi için). Saniyeli fitil, elektrik kontağı yada asitle ateşlenebilir. Bütün yanıcıları ateşlemede kullanılabilir.
- Amonyum Nitrat + Kükürt karışımı da saniyeli fitille ateşlenmek suretiyle tutuşturucu olarak kullanılır. Amonyum Nitrat yerine, Sodyum Nitrat veya Potasyum Nitratta kullanılabilir. Bu karışıma un, kömür tozu, nişasta veya talaş ta ilave edilebilir.
- Alüminyum Tozu + Demir Oksit (Fe2O3) karışımı da tutuşturucu olarak kullanılabilir.
- Alüminyum tozu + Magnezyum tozu + Demir Oksit. Bu çeşit termit (klorat + şeker)'li patlayıcılarla birlikte kullanılır. Karışımların konduğu kutu parafinlenir ve saniyeli fitil ile ateşlenir.
- Potasyum Permanganat + Alüminyum Tozu
- Sigara ile yapılan gecikmeli tutuşturucu: Saniyeli fitil barutu dışarıdan görülebilecek şekilde meyilli kesilir. Sigaranın üzerine kibrit sıkıca bağlanarak kibritin başı fitilin kesilen kısmındaki barutun üzerine gelecek şekilde hazırlanır. Sigara ateşlendikten sonra yanarak gelip kibriti tutuşturacak, yanan kibrit de fitili ateşleyecektir.
- Molotof Kokteyli: Bir litrelik bir şişeye % 10'u boş kalacak şekilde önce Sülfürik Asit (13 mm'lik seviyede) + % 50 - % 50 benzin ve parafin karışımı konur. Bir miktar Sodyum Klorat/Şeker karışımı bu benzin/parafin karışımına emdirilir ve şişenin ağzı iyice kapatılır. Fırlatmak suretiyle hedefe ulaşır. Şişe kırıldığı an asitle ateşlenmiş olur. En çok bu şekli kullanılır.
Diğer Türleri: Büyükçe bir şişeye aynı ölçüde gaz / benzin karışımı doldurulur. Şişenin ağzı kapatılır. Şişenin dışına içindeki malzeme emdirilmiş bez paçavra sarılır. Bez paçavra ateşlenir. Şişe kırılacak şekilde hedefe fırlatılır.
FİTİLLER
Fünyeleri elektriksiz olarak ateşlemeye yarar. Kullanılma amacı elektriksiz olan fünyeye devamlı ve sabit bir ateş ulaştırmaktır. Yaklaşık kurşun kalem kalınlığındadır. Turuncu, siyah, beyaz veya görülmesini önlemek için zemin rengine uygun renklerde imal edilebilir. İçinde çeşitli patlayıcılar olabilir. Dışında ise yanıcı bazı kimyasal maddeler emdirilmiş pamuk ipi bulunabilir.
Fitiller saniyeli ve infilaklı fitil olmak üzere ikiye ayrılır.
1. Saniyeli Fitil: İçerisinde kara barut vardır. 1 saniyede 1 cm yanar Özel olarak yapılanlar ise 1 saniyede 50 cm. ye kadar yanabilir. İsteğe bağlı olarak yanma hızı ayarlanabilir.
Merkez(karabarut)
Su geçirmez kısım
Dış kılıf

Saniyeli fitilin kesiti.
2. İnfilaklı Fitil: İçerisinde PETN isimli hassas patlayıcı madde vardır.

Merkez (PETN)
Su geçirmez kısım
Dış kılıf

İnfilaklı fitilin kesiti.
İnfilaklı fitil düğümlenip patlayıcının içine gömülerek te ateşleyici olarak kullanılabilir. İnfilaklı fitilin içindeki patlayıcı madde çıkartılıp patlayıcı madde olarak kullanılabilir.
Elde fitil yapımı
1. Potasyum Klorat + Toz şeker sıvı zamk içerisinde eritilir. Pamuk ipliğine emdirilir. Kurutulur.
2. Sıvı zamkta karabarut eritilir. Pamuk ipliğine emdirilir ve kurutulur.
3. Potasyum permanganat + Kükürt, gazoz karışımına doldurulur. Pamuk ipliğine emdirip kurutulur.

FÜNYELER
Fünyeler: Patlayıcının ucuna takılıp, fiziksel bir şok vererek onların patlamalarına neden olan patlayıcı aygıtlardır. Bunlar metalleri parçalayabilecek kadar kuvvetli patlayıcılar ihtiva ederler. Fünyeler çok hassas oldukları için taşıma ve muhafazalarında dikkatli olmak gereklidir. Bir radyo (telsiz) vericisinin veya kuvvetli bir manyetik alan üreten herhangi bir aletin bir elektrikli fünyenin kablolarında indüksiyon akımı meydana getirerek fünyeyi patlatabileceği ihtimalini bile göz ardı etmemek gereklidir. elektrikli fünyeler iki elektrot, bunların yanında bir hassas patlayıcı, bunları kapatan bakır bir gövde, plastik bir tıpa ve elektrotlara bağlı yeteri kadar uzunlukta iletken kablolardan ibarettir. İletken kablolar yardımıyla elektrotlara uygun bir voltaj tatbik edilir. İki türlü fünye mevcuttur.
Fünyeler Adi (Normal) F. ve Elektrikli Fünye olmak üzere ikiye ayrılır.
1. Adi (normal) Fünye: İçerisinde tetril, kurşun azodür veya cıva fülminat maddesi vardır. Alüminyum veya bakırdan mamuldür.
2. Elektrikli Fünye: İçerisinde Tetril, Kurşun Azodür veya Cıva Fülminat maddesi vardır. İlaveten iki değişik renkte kabloları olup, Alüminyum veya Bakırdan mamuldür. Her ikisi de son derecede hassas patlayıcı maddelerdir.
BOMBALAR
Bomba Nedir ? : Patlayıcı maddenin istenilen ortamda, istenilen şekilde ve istenilen zamanda patlamasını sağlamak amacıyla bir kısım unsurların birleştirilmesiyle hazırlanan düzenlerdir.
İki çeşit bomba vardır. Fabrikasyon, el yapımı.
1- Fabrikasyon Bombalar
- Askeri el bombaları,
- Roketler,
- Havan topları,
- Bazukalar,
- Tüfek bombaları,
- Mayınlar vb.
2- El Yapımı Bombalar
Teröristin istediği yerde, istediği zamanda, istediği şekilde patlatabileceği biçimde hazırlanan ve terörist tarafından imal edilen bombalar bu sınıfa girer. Teröristler bombasını gizlemek için akla gelebilecek her şeyi tuzaklayabilmektedirler. Mesela hediye paketi, mektup, telefon, oyuncak, çöp kutusu, ekmek, radyo, otomobil vb.
Bombaları ateşlenmelerine göre üç grupta incelemek mümkündür. 1.Anında ateşlenen, Gecikmeli ateşlenen, Ateşlenmesi bir harekete bağlı olan.
1. Anında ateşlenen (Ör. kablo kumandalı, radyo kontrollü) bombalar.
2. Gecikmeli ateşlenen (Ör. saatli, mekanik gecikmeli, fiziksel gecikmeli elektronik gecikmeli, kimyasal gecikmeli) bombalar.
3. Ateşlenmesi bir harekete bağlı bombalar (Ör. basınçtan kurtulmalı, gergiden kurtulmalı, çekme, basma, sallama, devirme ve her türlü hareketle patlayabilen bubi tuzaklarıdır.
Bombalar Nelerden Oluşur ?
- Genellikle patlayıcı madde,
- Elektrikli veya elektriksiz fünye,
- Saniyeli ve infilaklı fitil,
- Saat,
- Pil,
- Kutu,
- Kablo,
- Elektronik malzemeler,
- Günlük hayatımızda kullandığımız her türlü eşya,
BOMBANIN ETKİLERİ
Bombaların etkileri iki ana guruba ayrılır ;
Bombanın Etkileri

Birincil Etkiler İkincil Etkiler

Basınç Yakma Parça

Pozitif Negatif
1- Birincil Etkiler: Bomba patladığı anda meydana getirdiği etkilerdir
a) Basınç Etkisi: Patlayıcı madde ambalajında veya bir kap içerisinde ateşlenince patlama merkezinden itibaren 360 derecelik her açıya basınç dalgaları gönderir. Bu dalgaların parçalama şiddeti patlayıcının cinsine, miktarına, kalitesine ve patlama olan mekana göre değişir. Öncü şok dalgasını basınç dalgası (pozitif basınç) takip eder.
Pozitif Basınç: Bu pozitif basınç dalgası dışa doğru ani saçılma, önüne gelen nesneleri dışa doğru sürükleme etkisi gösterir. Bu pozitif basınç dalgası sönümlenene kadar çevreye yayılmaya devam eder.
- Negatif Basınç: Patlamayı takiben patlama merkezinde çevreye göre kısmi basınç düşmesi meydana gelir. Bu kısmi vakum çevreden merkeze doğru hızlı bir hava akımına neden olur. Önceki basıncın ters istikametinde meydana gelen bu basınca negatif basınç denir. Ters yöndeki hava akımının hızı her ne kadar pozitif basıncın neden olduğu hava akımı kadar hızlı olmasa da, gene de oldukça yüksektir. Ve süresi pozitif akımın süresinin yaklaşık üç katına eşittir. Yüksek patlayıcıların en güçlü ve tahrip edici etkisi, basınç etkisidir.

Basınç Pozitif basınç

Negatif basınç zaman

b) Yakma Etkisi: Patlama anında çok kısa bir süre için de çok yüksek derecede ısı ve alev meydana gelir. Patlamanın olduğu yere bağlı olarak bu etki devam ederek yangın meydana gelir. Hatta bombayı yapan bu etkiyi arttırmak için bombaya gaz yağı, benzin ve benzeri dolu şişe veya tüp bağlayabilir.
c) Parça Etkisi: Bombanın içindeki maddelerin büyük bir hızla etrafa yayılarak yaptığı etkidir. Bu etkiyi arttırarak daha fazla canlıları öldürmek, cansızları tahrip etmek amacı ile teröristler patlayıcı madde içine demir, çivi vs. malzemeler koyar veya patlama etkisiyle parçalanıp çevreye dağılacak kaplar (demir, pik, boru vs.) içerisine patlayıcı maddeyi yerleştirmek suretiyle bomba hazırlarlar. Askeri amaçlarla imal edilmiş parça tesirli el bombaları bu sınıfa girerler.
2- İkincil Etkiler: Bomba patladıktan sonra çevrede meydana getirdiği etkilerdir.
a) Kırılan camların etrafta meydana getirdiği etkiler,
b) Binaların duvar ve kolonlarında meydana gelen hasar ve zafiyetlerle binanın bilahare yıkılma durumu,
c) Yangına müsait bir ortam ise yangının başlaması,
d) Kopan elektrik kablolarından dolayı kaçak ve yangın tehlikesi,
e) Gaz borularının patlaması sebebiyle gaz kaçakları yangın tehlikesi
f) Su ve kanalizasyon borularının patlaması nedeniyle su baskınları,
g) Patlamanın meydana getirdiği panik nedeniyle kalabalık ve kapalı yerlerde kaçmak isteyenlerin birbirini ezmesi vb. Mesela 22700 g bir patlayıcı 3 m derinliğe toprağa gömülüp ateşlendiğinde yaklaşık 10 m uzaktaki demir borular kırılabilmekte tuğla duvar başları yıkılabilmekte, 12 m uzaktaki beton kanalizasyon tertibatı kırabilmekte, 15 m uzaktaki binaların temelleri hasar görebilmektedir.
Bombanın etkileri suda ve toprakta farklılık göstermektedir. Toprak, atmosfer gibi sıkıştırılamadığından basınç etkisi kısa süreli şiddetli deprem dalgasıyla kıyaslanabilir. Bu şok dalgası topraktan ve sudan da aynı havada olduğu gibi geçer ve cisimlere, binalara vb. çarparak depremin verdiği gibi zarar verir. Bütün bina temelinden çatıya kadar şoktan etkilenir. Su boruları ve beton bazı duvarlar yukarıya doğru çıkabilir. Camlar kırılabilir.
Su altında ateşlenen bir patlayıcı daha büyük uzaklıklarda zarar meydana getirir. Çünkü su toprak ve hava gibi sıkıştırılamadığından absorbladığı enerjiyi çok daha geniş bir alana yayabilir.
Bir bina içinde patlayan bir bomba sık sık yangınlara sebep olur. Yangın genelde patlayıcının ateşinden değil, kısa devre olan elektrik kablolarından, patlayan havagazı veya doğal gaz borularından, gaz veya yakıt kaplarının delinip çevreye yayılmasından meydana gelmektedir.
Bazı Ateşleme Sistemleri
Mekanik Olanlar :
- Çamaşır mandalının arasına bir yalıtkan koyup, bu yalıtkanın çekilmesiyle ateşleme.
- Konserve kapaklarından birini delip aralarına kağıt koyarak üstüne basınca ateşleme.
- Cıvalı anahtarla ateşleme (sarsıntıya hassas).
- Bilyalı anahtarla ateşleme (harekete hassas).
- Basınç değişmesiyle ateşleme (barometre kullanarak).
- Sıcaklık değişmesiyle ateşleme (termometre ile).
- Yağmur yağmasıyla ateşleme (suya hassas maddelerle).
- Zamanlayıcı kullanarak ateşleme (mesela saat).
- Paketin (çantanın veya kitabın) açılmasıyla ateşleme.
- Kapının açılmasıyla ateşleme.
Elektronik olanlar :
- Işık görmeyle ateşleme (fotosel veya fotoresistansla).
- Karanlık olmasıyla ateşleme (" " " ).
- Sabit bir ışık demetinin kesilmesiyle ateşleme.
- Ses duyulmasıyla ateşleme.
- Dokunmayla ateşleme.
- Bir canlı yaklaşmasıyla ateşleme (kapasitif etkiyle).
- Titreşim hissedicilerle ateşleme.
- Canlıların yaydığı kızılötesi ışınları hissederek ateşleme.
- Hesap makinesinin içine zamanlayıcı devre ilavesiyle ateşleme.
- Uzaktan kumanda aletleriyle (radyo dalgalarıyla) ateşleme.
- Arabanın kontağını çevirmeyle ateşleme.
- Radyonun düğmesini çevirmeyle ateşleme.
- Kablolarını kesince veya pillerini çıkartınca ateşleme
Dikkat Edilmesi Gereken Bazı Hususlar
- Karanlık bir yerde bomba taraması yapılması gerektiğinde (fotoselli ateşleyici ihtimaline karşı) kimyasal ışık kullanılabilir (özellikle mavi renkte olanı).
- Hiçbir şüpheli paketi suya sokmayın.
- Tellerini, iplerini, bantlarını kesmeyin, çekiştirmeyin.
- Yerinden oynatmayın.
- Bombayı yerinde patlatmak en garantilisi.
- Fitilini almayın, çekmeyin.
- Yangın söndürme cihazını kullanmayın.
- Pillerini çıkartmaya çalışmayın.
- Kapı tokmağına cıvalı bomba konulabilir.
- Şüpheli yerlerde ışıkları açmayın veya kapatmayın.
- Buzdolabının kapağını açmayın.
- Ayağa takılabilecek kablolara dikkat edin.
- Çok ince tellere dikkat edin.
- Radyo, TV gibi aletleri açmayın veya kapatmayın.
- Zulaların ağzına (bağlı) yılan da kullanabilirler.
- Kutuların içine yılan da koyabilirler ( röntgende görülmez.
- Başa çivili ağaçlar düşebilir.
- Yerde kuyular olabilir.
- Telefonları kullanmayın.
- Paket, mektup, kitap, çanta vb. açmayın, açıksa kapatmayın.
- Şüpheli paket (veya çantanın) yanında telsiz muhaberesi yapmayın.

PATLAYICI MADDE OLAYLARINDA OLAY YERİ İNCELENMESİ
Şüpheli Paket Veya Patlamamış Bomba Durumunda
a) Amirin Görevleri:
- Olay yerine ekip sevk ederek bombanın etki alanının boşaltılması sağlanır. Yani çevre güvenliği sağlanacaktır.
- Bomba uzmanını süratle haberdar edip, olay yerine gideceği en yakın yolu tespit ederek açık kalmasını sağlamak üzere trafik ekiplerine emir verecektir.
- Uzman gelinceye kadar hiç kimse bombaya yaklaştırılmayacaktır.
- Teknik büronun parmak izi ve fotoğraf ekibini olay yerine sevk edecektir.
- Gerekirse itfaiye, ambulans ve diğer kuruluşları uyaracaktır.
b) Olaya El Koyanın Görevleri:
(Olay yerine değişik birimlerden bir ekip önce gelmesi muhtemeldir. Bu mıntıka karakolunun ekibi, Asayiş ekibi, I. Şube ekibi veya başka bir ekip olabilir. Hangisi olursa olsun yapacağı işler aşağıda belirtilmiştir)
- Bombanın bulunduğu yer süratle insanlardan boşaltılacaktır.
- Boşaltma sırasında insanlar bombanın yanından geçirilmeyecektir.
- Bomba yola yakın ise (1-40 m) yol yaya ve araç trafiğine kapatılacaktır.
- Olayı görenler tespit edilip Bomba Uzmanının sorgulama yapmasına hazır bekletilecektir.
- Çevre kordon altına alınacak, Bomba Uzmanı dışında hiç bir görevlinin kordon içine girmesine izin verilmeyecek, uzmanın rahat çalışması sağlanacaktır.
- Özellikle basın mensupları kordona dahi yaklaştırılmayacaktır. Çünkü fotoğraf çekerlerken kullandıkları flaş ışıkları uzmanın gözünü etkilemekte, geçici olarak görmesini engellemektedir. Daha da kötüsü bazı bombalar uzman yanında iken gazete cinin flaşı ile patlayabilmektedir.
c) Bomba Uzmanının Görevleri :
- Aletlerin sağlam ve yeterli olduğunu kontrol edecek ve her zaman hizmete hazır bulunduracaktır.
- Emir alınca süratle olay yerine hareket edecektir.
- Olayı gören şahitleri öncelikle sorgulayarak bomba hakkında mümkün olduğu kadar çok bilgi edinecektir. (Kim koydu, nasıl koydu, yanında ne kadar durdu vb. gibi)
- Bomba ve ona yaklaşım yolu hakkında uzaktan ön keşifte bulunacaktır Bombaya ne zaman, nasıl, neyle müdahele edeceğine kendisi karar verecektir Bu konuda uzmana hiç bir emir verilemez.
- Kendi can güvenliği yönünden "Emniyet Bekleme Süresi" uygulayacaktır.
- Bomba uzmanı bombanın çevresi insanlardan boşaltılmamışsa bombaya müdahale etmeyecektir.
- Bomba elbisesi, çelik - yelek, başlık gibi koruyucu teçhizat kullanacaktır.
- İp, kanca, av tüfeği, infilaklı fitil ve bomba imha aleti (AK-ER) veya robot kullanıp uzaktan müdahale edecektir.
- Bomba emniyete alınıncaya kadar elle müdahele yapmayacaktır.
- Emniyete alınmış bombayı muhakkak surette zararsız hale getirecektir.
- Olay yerinin krokisini çizecektir.
- Bombaya ait parçaları (delilleri) usulüne uygun olarak toplayacaktır.
d) Teknik Büro Görevlisinin Yapacağı İşler:
- Olay yerinde bomba uzmanının istediği resimleri çekecektir.
- Elde edilen artıklar üzerinde parmak izi araması ve bulunduğunda failin tespiti için iz araması yapacaktır.
- Bomba artıkları ve izlerin resimlerini çoğaltıp uzmana verecektir.
Patlamış Bomba Durumunda
a) Amirin Görevleri :
- Olay yerine ekip sevk ederek, olay yerini kordon altına alıp insanlardan boşaltılmasını sağlayacaktır.
- Bomba uzmanını süratle haberdar edip, olay yerine gideceği en kısa yolu tespit ederek yolun açık kalmasını sağlamak üzere trafik ekiplerine emir verecektir.
- Teknik Büro, Parmak izi ve fotoğraf timini olay yerine gönderecektir
- Gerekiyorsa itfaiye, ambulans ve diğer kuruluşları haberdar ederek olay yerine intikallerini sağlayacaktır.
b) Olaya El Koyanın Görevleri :
- Olay yeri kordon altına alınıp, süratle insanlardan boşaltılacaktır
- Yaralı kişiler varsa hemen hastaneye sevk edecektir.
- İz ve delillerin kaybolmaması için, kordon içine bomba uzmanları dışında hiçbir görevlinin girmesine izin verilmeyecektir.
- Etrafın karıştırılması önlenecektir. Çünkü patlayan bombanın parçalarını bomba uzmanı dışında hiçbir görevli tam olarak bilemez ve bulamaz. Sadece bakmak için kordon içine giren kişi bilmeden ayakları ile delilleri ezecek veya toprağa
gömecektir.
- Bombanın parçaları ve tahrip ettiği şeyler, taşıt veya yaya trafiği olan yola sıçramış ise, yol derhal trafiğe kapatılacaktır. Gerekli trafik tedbirlerinin alınması için yöneticiye bilgi verecektir. Aksi halde teröristin yakalanmasını
sağlayacak deliller, yayaların ayakları altında ezilecek veya tekerleklerle başka yerlere sürüklenecektir.
- Olayı gören kişiler tespit edilip muhafaza edilecektir
- Çevrede kordon devam ettirilecek ve uzmanın rahat çalışması sağlanacaktır.
- Bomba uzmanının görevi bitip, gerekli delil toplama işlemleri tamamlandıktan sonra kordon kaldırılacaktır.
c) Bomba Uzmanının Görevleri :
- Çevrede başka bomba olup olmadığını araştıracaktır.
- Olay yerinin krokisini çizecektir.
- Olay yerinde usulüne uygun araştırma yapıp, sadece bomba ile ilgili artıkları usulüne uygun olarak toplayacaktır.
- Diğer delilleri ilgililere bırakıp dokunmayacaktır.
- Elde ettiği deliller üzerinde gerekli "Parmak izi aramasını" yaptıracaktır.
d) Teknik Büro Görevlisinin Yapacağı İşler :
- Olay yerinde bomba uzmanının istediği resimleri çekecektir.
- Elde edilen bomba artıkları ve diğer şubelerin gerekli gördüğü eşyalar üzerinde parmak izi araştırması yapacaktır.
- Resimler çoğaltılıp ilgililere verilecektir.

Patlayıcı Madde Olayında Neler Delil Olabilir ?
Üzerinde fiziksel incelemelerin, kimyasal analizlerin, parmak izi incelemelerinin ve diğer laboratuar tetkiklerinin yapılacağı, bombadan arta kalan, bombanın yapımında kullanılmış veya bomba imal edildiğinden şüphelenilen her yerde
aranılması gereken tel, kablo, fitil, elektrikli - elektriksiz el yapısı fünyeler, patlayıcı maddeler, patlayıcı madde imalinde kullanılan kimyasal veya diğer maddeler, bomba resimleri, şemaları, bant, pil, elektronik malzeme ve çeşitli tuzak anahtarları vb. birer delildir.

Delillerin Toplanması :
Bomba ister kendiliğinden patlamış olsun, ister bomba uzmanının müdahele etmesinden sonra patlamış olsun; bombanın etrafa dağılan parçalarının toplanması işlemi aynı teknikle yapılır.
1. Bomba Uzmanı, olay yerinde ikinci veya üçüncü bomba var mı, yok mu onu arar. Varsa önceki patlamaya ait delillere yeni bomba parçalarının karışmasını önleyecek şekilde AK-ER İmha Aletini yönlendirerek kullanır ve bombayı etkisiz hale getirir. Her bir bomba ayrı olay telakki edilerek delil toplama işlemi ayrı ayrı uygulanır.
2. Kordon içine alınan olay yerine, sadece Bomba Uzmanları girer. Patlama merkezinden 3-5 metre yarıçapında bir daire belirleyerek birinci delil alanı tespit edilir, sonra en uzak noktaya gitmiş parçalar tespit edilerek ikinci arama
alanının dairesi belirlenir.
3. Her iki daire içinde delillerin yerleri tebeşirle işaretlenir.
4. İşaretlenilen delillerin merkeze uzaklığı ölçülür.
5. Çizilen kroki üzerinde her delilin yeri işaretlenir.
6. Delillerin yerleri belli olduğu için fotoğrafçının kordon içine girmesinde bir sakınca kalmamıştır. Zira delillerin yerleri işaretli olduğu için o da görecek ve üzerine basmayacaktır. Bomba uzmanının istediği her şeyin fotoğrafını çeker.
Olay yerinin her açıdan fotoğrafını çeker. Gerekiyorsa video kamera ile olay yerini tespit eder.
7. Etrafa dağılan parçalar çok fazla ise Bomba Uzmanı toplama işinde kendisine yardımcı olacak sayıda polis memuru ister. Bu memurlar Bomba Uzmanının topladığı biçimde delil toplama işine yardımcı olmak üzere kordon içine girerler. Ancak
genellikle her uzman rahatça çalışabileceği ortam temin edildiği zaman kendi işini kendi görür.
8. Deliller üzerinde bulunabilecek " parmak izlerini " bozmamak için toplama işlemini yapan herkes plastik, naylon eldiven giyer, veya cımbız, pens vb. yardımcı aletler kullanır.
9. Olay yeri yangından, meraklılardan, yağmacılardan, nem, yağmur, kar, patlamış su boruları ve delilleri bozabilecek etmenlerden korunur (Bazı patlayıcı artıkları suda çözünebilir nitelikte olabilir).
10. Toplanan delilleri koruyabilmek için başına bir nöbetçi konur.
11. Eğer bombalanan yer bir araç ise parçaları tanıyabilmek için eğer mümkünse aynı vasıtadan bir tane olay yerine getirmek iyi olur.
12. İkinci aramaya gerek bırakmayacak şekilde arama yapılmalıdır.
13. Gereksiz aramaların önüne geçmek için (parçaların) muhtemel uçuş yolu tespit edilir.
14. Arama sırasında ağaçlar, çalılar, telefon direkleri, binaların çatıları, düz çıkıntıları, oluk, su yolu gibi kısımlar araştırılır.
15. Bazı fiziksel deliller, bazı araçların yarık ve çatlaklarından girerek olay yerinden uzaklaşabilir.
16. Eğer ikinci bir tarama isteniliyorsa, arama öncekinin zıt yönünde olmalıdır.
17. Bölgeye yabancı olan ve mahiyeti anlaşılamayan bütün parçalar delil olarak toplanır.
18. Mümkün ise her bir delil ayrı bir naylon torbanın içine konur ve kim topladı ise etiketini doldurur.
19. Deliller ister tek tek, ister topluca bir torba içine konmuş olsun, mutlaka olay yerinden ayrılmadan etiketi doldurulup imzalanmalı ve torbanın ağzı havası boşaltıldıktan sonra birkaç defa katlanarak bant ile yapıştırılmalıdır.
20. Delil etiketi üzerinde bulunan boşluklar doldurularak imzalanır.

Olay Tarihi :.............................................
Olay Yeri :.............................................
Olay Saati :.............................................
DELİLİ TOPLAYANIN
Adı ve Soyadı :.............................................
Sicil No :.............................................
İmzası :.............................................

21. Bomba Uzmanı; patlama merkezinden toprak, taş, moloz kalıntılarını toplar, ayrı bir torbaya koyar ve etiketinin üzerine "patlama merkezi" diye yazar.
22. Gözle görünen delillerin toplanmasından sonra olay yeri sert süpürge ile iyice süpürülür. Toplanan artıklar her uzmanda mevcut olan " Mekanik Elek" ile olay yerinde hemen elenir. Bu sistemle bombaya ait ve gözle görülmeyen en küçük artıklar bile elek setleri üzerinden toplanır.
Patlama çok güçlü olmuş ise ; yıkıntı ve molozlar çok fazla ise bunlar her Bölge Kriminal Polis Laboratuarında mevcut olan güçlü "Elektro Mekanik Elekler" yardımı ile kısa sürede elenir. Eleme işlemlerini bizzat Bomba Uzmanı yapar. Elekleri kendisi kontrol eder, delil yok ise diğer artıkları atar. Topladığı delilleri de etiketleyerek torbalar.
23. Ağzı bantla kapatılmış torbadaki deliller parmak izi araştırması yapılabilecek yüzeye sahipse, ağzı kapalı vaziyette parmak izi uzmanlarına teslim edilir. Neticesi alınınca diğer delillerle birlikte büyük bir naylon torbaya konur, etiketi Bomba Uzmanı tarafından doldurulur. Ağzı kapatılan torba laboratuar dışında hiç bir şekilde, hiç bir yerde açılamaz. Delilleri kimse kurcalayamaz.
24. Bütün deliller, olay yeri tutanağı, olay form raporu, olay yeri krokisi ile birlikte Genel Müdürlük Kriminal Polis Laboratuarları Daire Başkanlığı'na gönderilir. Eğer patlayıcının cinsinin acilen bulunması gerekiyorsa (Mesela örgüt evinde bir patlayıcı bulunmuşsa ve mukayesesi acilen isteniyor ise) Bomba Uzmanı kimyasal incelemede fiziksel yapısı bozulmayacak bazı delilleri en yakın Bölge Kriminal Polis Laboratuarına gönderir. Daha sonra bu parçayı da Merkeze yollar.
Ancak bombalar hakkındaki Türkiye çapında bütün bilgiler Merkez Laboratuarındaki Milli Bomba Bilgi Merkezi' nde (MBBM) olduğu için ve delilleri inceleyerek ne olduğunu belirleyecek Uzman Personel bu merkezde bulunduğu için bütün deliller kurcalanmadan buraya gelmelidir.
25. Patlama nedeni ile ölen ya da yaralananlar varsa yaralının vücudundan hastanede çıkartılan bomba parçaları alınır, zabıt tutulur. Diğer delillerle birlikte Merkeze gönderilir. Ölü şahsın bütün vücudunun röntgeni çekilerek nerede bomba parçası varsa tespit edilir, otopsi sırasında çıkartılarak zabıtla Merkez Laboratuarlara incelemeye gönderilir.
26. Her türlü inceleme bittikten sonra artıklar savcılıkça istenmiş ise geri gönderilir. Aksi takdirde Milli Bomba Bilgi Merkezi arşivinde demirbaşa kaydedilerek muhafaza altına alınır.

Delillerin Değerlendirilmesi
Gerek patlamamış bomba artıkları, gerekse patlama sonrası elde edilen ve Merkez Laboratuara gönderilen artıklar üzerinde değerlendirme çalışmaları şu şekilde yapılır.
1. Delil paketini açacak görevli daha önce hiç kullanılmamış bir naylon eldiven giyer.
2. Bütün deliller temiz bir masa üzerinde daha önce hiç kullanılmamış büyük beyaz bir kağıt üzerine yayılır. Cinslerine göre tasnif edilir.
3. Gerekiyorsa artıklar üzerinde parmak izi araştırması yaptırılır.
4. Delillerin yanına cetvel ve olayın etiketi konularak, renkli, siyah - beyaz ve slayt filmleri çekilir.
5. Kullanılan patlayıcı madde elde edilememişse artıkların kimyasal analizi ile patlayıcının ne olduğu tespit edilmeğe çalışılır.
6. Bombanın ateşleme sistemi, dış ambalajı, pil, kablo, bant vs. gibi kullanılan tüm malzemeler ayrı ayrı tespit edilir.
7. Bomba imalatında özel alet veya tezgahın (torna, freze, testere, kaynak vs. gibi) alet ve malzemelerin kullanılıp kullanılmadığı mikroskopla tespit edilir.
8. Kablo bağlama, lehimleme, bağlantı uç ve biçimleri, bant sarma gibi alışkanlıklar tespit edilir.
9. Ateşleme ve gecikme sisteminde özel bir malzeme kullanılıp kullanılmadığı araştırılır.
10. Kullanılan malzemenin (saat, bilye, roleler, elektronik veya mekanik parçalar) marka, cins ve diğer özellikleriyle, temin yerleri tespit edilmeğe çalışılır.
11. Sistemin şeması çizilir.
12. O yerde daha önce bu tür ve sistemde benzerlik olan bomba kullanılıp kullanılmadığı tespit edilir.
13. Eldeki bütün bilgiler Milli Bomba Bilgi Merkezindeki bilgisayara yüklenir. Önceki olaylarla irtibatı olup olmadığı bilgisayar yardımı ile araştırılır, elde edilen bilgi ile olayların irtibat raporları hazırlanır.
14. Bu raporlar aynı bomba olayının olduğu illere gönderilerek kendi aralarında bilgi alışverişi yapıp, imalci veya örgüte inilmesinde yardımcı olunur.
15. Bu illerden bombalar ve yapımcıları hakkında elde edilmiş yeni bilgiler varsa istenir ve bilgisayara yüklenir.
Şu Sorulara Cevap Aranır
- Patlayıcı için ne tür bir malzeme kullanılmıştır?
- Şüphelinin tecrübe ve hünerleri nelerdir?
- Bombanın hedefi neresidir?
- Patlama kasten mi, yoksa kazaen mi olmuştur?
- Bombanın yapım merkezi neresidir?
- Bomba nereye yerleştirilmiştir?
- Şüpheli materyal nereden elde edilmiştir?
- Mağdur veya kastedilen mağdur kimdir?
- Bombayı kim yapmış ve kim yerleştirmiştir?
- Bomba zamanlaması (ateşleme sist.) nasıl yapılmıştır?
Olay Yerine Götürülecek Malzeme
- Kürek, tırmık, süpürgeler, cıvata kesiciler, tel makasları, balyoz, çekiç, tornavida, İngiliz anahtarı, çelik kalem, testere, mıknatıs, cep feneri, bıçak, 15-20 metre çelik metre, enkaz elemek için elek, el arabası metal parçaları koymak için uygun kutu, elektrikli testere, alevli kesme cihazı, el merdiveni, portatif aydınlatma cihazları, metal detektörleri, plastik tabaka (levha)lar, fotoğraf cihazları.
- Kamyon, buldozer, kepçe.
- Güvenlik şapkaları, güvenlik gözlükleri, eldivenler, bozuk hava elbiseleri, iş ayakkabıları.
- Fiziksel delilleri toplama, koruma ve belirleme malzemeleri.

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
maddeler-kriminalistik, patlayıcı

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 12:23 .