Ontolojik* estetik kabaca şu alt başlıklardan oluşur ve bir yapıtın bu başlıklara artı yanıt vermesi karşılığında ona sanat eseri denir.
1-) Teke tek ilişki kurduğumuz eser tamamlanmış mı? (Yani; başı, ortası, sonu var mı? Bitmemiş bir yapıtın ontolojisi yapılamaz.)
2-) Özgün, tek ve yeni mi?
3-) Sanatçısı var mı? (Yani onu yapan bir kişi, özne var mı?)
4-) Suje**
4-) Sujenin eleştirmiş mi? Bir yargı var mı?***
5-) Bu yargı ifade edilmiş mi?
*Ontoloji varlık felsefesi demektir. Ve varolan her şeyin felsefesi yapılır.
**Bir sanat eseriyle teke tek ilişki kuran bir kimse o nesne karşısında 3 konumda bulunur:
Sanatsever: Bir rastlantı sonucu bir sanat eseriyle ilişki kurar ve bu ilişkiden bir hoşlanma durumu elde eden kişidir.
Alıcı: Kendi ifadesiyşe bir sanat eseriyle teke tek ilişki kurar ve bu ilişkiden hem bir öğrenme durumu, hem de bir hoşlanma elde eden kişidir.
Suje: Teke tek ilişki kurduğu bir sanat eserinden fikir üretebilen kişidir. Yani sanat eserini sanatbilim aracılığı ile eleştirebilen kişi.
***Eleştiri övmek ya da yermek değildir. Eleştiri bir sanat eserini bilen ve anlayan kişinin o sanat eserini bilmeyen ya da anlamayan kimselere, o sanat eserinin niteliklerinden hareketle ve kişisel yargılardan uzak olarak aktarması demektir. Eleştiride "bence, bana kalırsa" gibi ifadelere yer yoktur.
Sıtkı M. Erinç'in Estetik Değerlendirme dersinden....









Normal
