Nüve Forum


Kariyer & Meslekler hakkinda Şirkette hissesi olan çalışanlar ile ilgili bilgiler


Şirkette hissesi olan çalışanlar 2006-05-09 10:49 Şirkette hissesi olan çalışan işine daha çok bağlanıyor Çalışanların hisse yoluyla bağlı oldukları şirkete ortak olması birçok avantaj sağlıyor. Ancak Batı'daki şekliyle Türkiye'de de

Kariyer & Meslekler Kariyer planları, yöneticilerden çözüm önerileri, liderlik hakkındaki görüşleriniz ve mesleklerle ilgili bilgiler, öneriler...

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 16.07.07, 22:18
nuvekolik
Ziyaretçi
 
İletiler: n/a
Standart Şirkette hissesi olan çalışanlar

Şirkette hissesi olan çalışanlar
2006-05-09 10:49 Şirkette hissesi olan çalışan işine daha çok bağlanıyor
Çalışanların hisse yoluyla bağlı oldukları şirkete ortak olması birçok avantaj sağlıyor. Ancak Batı'daki şekliyle Türkiye'de de uygulanması beklenen bu sistemin iyi işlemesi için şirketlerin ve yasal mevzuatın hazır olması şart.


Çalışanların hisse yoluyla şirketlerine ortak olması, ABD ve İngiltere'de neredeyse yüzyıllık bir geçmişe dayanmasına rağmen Türkiye'deki özel sektör için yeni bir kavram. Hali hazırda pek çok Türk şirketi üst düzey yöneticisine teşvik primi olarak hissedarlık opsiyonu sunuyor. Fritolay, Pepsi, Microsoft, HP gibi Türk şirketleri yurtdışı borsalarında işlem gören hisselerinden üst yönetime pay veriyor. Ancak burada şirket hisselerinin bir yönetim tarzı ve insan kaynakları uygulaması olarak daha alt düzeyde çalışanlara dönük kitlesel bir sahipliğe açık tutulduğu modelden bahsedeceğiz. Bu açıdan dünyanın pek çok ülkesinde ve pek çok büyük şirketinde olduğu gibi bizde de ağırlıklı olarak sermaye ve işgücü, şirket sahipleri ve çalışanlar şeklinde kesin sınırlarla birbirinden ayrılıyor. Dolayısıyla çalışanlar ve işgücü arasında işler iyi gittiğinde ortaya çıkan değerin nasıl paylaşılacağı, işler kötüye gittiğinde ise bedeli kimin ödeyeceği konusu sonsuz bir ihtilaf olarak varlığını bugüne kadar korudu. Eski Arthur Andersen'lı yönetim danışmanı John Smith'in belirttiği gibi, şirketlerin üzerindeki mali baskılar, genellikle iki grubun ortak noktada birleşmesini zorlaştırdı, etkili bir şirket yönetimi için gerekli olan hissedar, yönetici ve çalışanlar işbirliğini imkansız kıldı.

Nakit girişi isteyenlere çok uygun
Ancak yönetim uzmanlarına göre şirketlerin önünde çalışanların hisse sahipliği gibi bir alternatif duruyor. Global pazarlara açılmayı planlayan, hisselerini halka açmak isteyen, şirket kasasına nakit akışı sağlama ihtiyacı duyan ve en önemlisi şirketini etkin bir şekilde yönetmek isteyenlere çalışanlarını birer ortak haline getirmesi öneriliyor. Bu yöntemin en önemli dayanak noktası, uzun vadeli getiri için çalışanlardan fedakarlıkta bulunmayı istemek yerine şirketten hisse almalarını sağlamanın daha etkin bir yönetim yöntemi olması. Bunu ileri sürenlerin iki farklı argümanı var: Bir kere bir adalet sorunu böylece çözümlenmiş oluyor. Belli koşullar üzerine işveren şirketle anlaşma imzalayan çalışanlardan işler kötüye gittiğinde fedakarlık istemek ne kadar adil? Uzmanlara göre çalışanlarına dayatmada bulunarak müzakere stilini benimseyen şirket yönetimleri ciddi bir imgelem yoksunluğu içinde çırpınıyor. Çalışanların ücret ve yan haklarında tek taraflı dayatmayla kısıntıya gitmek daha düşük maliyet yapısıyla sonuçlanabilir ama şirket kültürünüzüninsani tarafına veya güven gibi unsurlara ne gibi etkide bulunacağınızı göz önüne almanız gerekiyor. İkincisi çalışanların şirket hisselerinden pay alması en azından başı dertte olan şirketler için bir rekabet avantajı nedeni olabilir. İşgücü ve sermaye arasında kurulan yapısal ilişki yeni teknolojilere ve iş pratiğine dönük yönelimleri kolaylaştırır. Tabii bu da şirketin değerini artırır.

Alan da memnun satan da
PriceWaterhouseCoopers'ın İnsan Kaynakları Müdürü Murat Demiroğlu, Türkiye'de bu modelin halka açılmalar esnasında nasıl şirketler ve çalışanların lehine işleyeceğini şöyle açıklıyor: Diyelim ki bir şirket halka açılacak. Öncelikle kendi bünyesinde çalışan ve geleceğini bağlayan kişilere alternatifli hisseleri daha iyi koşullarla sunarak bir ortaklık meydana getirirse alan da memnun oluyor satan da. Çünkü bir çalışan olarak ben burada çalışıyorum, şirketimin hisselerinden öncelikli olarak daha uygun koşullarda satın alabiliyorum. Ya da bir plan doğrultusunda hisse değeri yükseldikçe daha çok kazanma şansına sahip oluyorum. Şirket olarak da hem hazır bir müşteri portföyüne anında ulaşmış oluyorum hem de çalışanlarımın uzun vadede bağlılığını ve sadakatini sağlıyorum. Murat Demiroğlu'na göre özellikle halka açılmayı hedefleyen şirketler için bu model çok daha elverişli olabilir. Peki bu yöntemin beraberinde getirdiği avantajlar ve dezavantajlar nedir? Çalışanların şirkete hisse sahibi yoluyla ortak olması motivasyon ve performans yönünde olumlu etkide bulunuyor. Demiroğlu'na göre çalışanların sadakatinin çok önemli olduğu günümüzde bunun bir yan menfaat olarak sunulması daha uzun vadeli bir bağlılığı teşvik ediyor. Çalışanların hissedarlığı iş güvensizliği ile ortaya çıkan tedirginliği de azaltıyor. Şöyle ki, çalışanların hissedarlığı firmayı etkileyen stratejik kararların alınmasında onları da söz sahibi yapıyor. Ayrıca bu tür ödüller, çalışanların kendi yeteneklerinden yaralanmasına bunları geliştirmesine imkan veriyor.

Kolektif işbirliğini kolaylaştırıyor
Bu model, aynı zamanda şirketlerin çalışanlarından kriz zamanlarında uzun vadeli kazançlar karşılığında kolektif işbirliği talep etmelerini kolaylaştırıyor. Uzun vadeli kazancını hesaba katan bir çalışan, maliyetler üzerinde kısıntıya gidilmesine daha sıcak bakabiliyor. Fakat bu sonuç şirketlerde katılımcı bir yönetim anlayışı hakim kılındığında elde edilebiliyor. Çalışanların karar mekanizmasına dahil edilmesi oranında motivasyon artıyor. Keza hisseleri oranında yönetim kurulunda temsil edilmeyen çalışanların bu modele pek sıcak bakmamalarının altında bu yatıyor. Ayrıca ortada bir başka sorun daha var; yeni çalışanlar ne olacak? Her yeni gelen çalışana şirketten hisse verilmesi durumunda diğer eski çalışanların girişim içerisindeki opsiyonu giderek daralacak. Yeni gelenlerin de bu sistemin dışında bırakılması ikili bir yapı oluşmasına neden olacağına göre yöntemin sunduğu avantajlar biraz havada kalıyor. Bunun beraberinde yatırım riski konusunda da çok önemli sorunlar söz konusu. Ücret konusunda bağımlı oldukları bir şirkete çalışanlar finansal varlıklarının büyük kısmını bağlamak isterler mi?

United Airlines'a dikkat
Nitekim bu sorunların tümünü birden Amerikan havayolu şirketi United Airlines yaşadı. Amerikalı havayolu şirketi United Airlines 90'lı yıllarda büyük bir satın alma öncesinde buna benzer problemlerle yüz yüze kaldı. Ücret ve yan haklardan imtiyaz elde etmenin karşılığında çalışanlara şirket hisselerinin yüzde 55'ini satan şirket, aynı zamanda onlara yönetim kurulunda da temsil hakkı verdi. Bir süre her şey iyi gitti ancak 2001'deki 11 Eylül saldırılarında tepe taklak olan şirket - seyahat pazarının daralması nedeniyle- diğer halka açık şirketlerine göre özel bir avantaj elde etmedi. Teknik bölümde çalışanlar aynı zamanda yönetim kurulunda da temsil edildiğinden ücret müzakerelerinde şirketin eli zayıfladı. Ancak UAL deneyiminin çalışanların pay sahibi olma modelinin çöküşüne bir kanıt olamayacağı da ileri sürülüyor. Enron, Tyco, Adelphia gibi halka açık şirketlerde de görevi kötüye kullanma vakalarının örnekleri yaşandı. Uzmanlara göre kurumsal hisse sahipliğinin her tür formunun zayıf ve güçlü yanları var. Mesele eksikliklerini de telafi edecek bir yönetim sistemi tasarlamak. Çalışanların sahipliği geliştirilmeye açık bir model. Çerçeveyi buna göre çizip anahtar kurumsal parametreler etrafında bu çerçevenin içini doldurmak gerekli diyor Colombia Hukuk Okulu'ndan professör Jeffrey Gordon... Murat Demiroğlu da öncelikle şirketlerin yönetim kültürü olarak buna hazırlanmalarının gerektiğini ardından kurumsal yönetişim konusunda yol kat etmemizin şart olduğunu vurguluyor. Demiroğlu'na göre bu modeli mümkün kılacak en önemli zemin ise konuyla ilgili yasal mevzuatın hazırlanmış olması. Dünyadaki deneyimlerden yola çıkarak hazırlanan yasal altyapı bu modelin Türkiye'de de hayata geçme koşullarını hızlandıracak.

Kaynak:İşte İNSAN
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
çalışanlar, hissesi, olan, şirkette

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 21:03 .