|
#1
|
|
03.02.08, 15:21
Ortaoyunu, her oyunda aynı olan dört bölümden oluşur: Giriş, muhavere, (karşılıklı konuşma) fasıl ve bitiş. GİRİŞ Zurnanın pişekâr havasım çalmasından sonra elindeki şakşakla palangaya giren Pişekâr, seyircileri temenna ile selamlar ve Zurnacıyla karşılıklı konuşarak, oyunun adını duyurur. Büyücü Hoca oyunundan bir giriş örneği: "Pişekâr: Efendim, cümleten sa falar geldiniz. (Zurnacıya dönerek) Aman benim pehlivanım! Zurnacı: Buyur benim şahbazım! Pişekâr: Bu da hesap değil. Pişekâr:Efendim, nedir hesabın? Pişekâr: Burnunu ye kasabın... "Büyücü Hoca "nın taklidini aldım. Çal da oyunumuz başlasın. Tenezzülen teşrif buyuran zevat-ı muhtereme zevkyâb olsunlar." Kimi oyunlardaki ara fasıl bölümünde Pişekâr, zenne havasıyla giren Zenneler ve Kayarto'yla söyleşir. MUHAVERE Zurnacının çaldığı kavuklu havasından sonra, Kavuklu palangaya girer. Arkasında Kavuklu-arkası vardır. Muhavere bölümü de ikiye ayrılır: Arzbar; tekerleme. Arzbar bölümünde Kavuklu ve Kavuklu-arkası birbirleriyle çekişerek konuşurlar, sonra Pişekâr'm farkına vararak onunla konuştuktan sonra tanış çıkarlar. Birbirlerine kim olduklarım açıklarken, seyirci de oyunun baş kişileri konusunda bilgi edinmiş olur. Tekerleme bölümü Kavuklu'nun söylediği bir tekerlemeyle başlar, sonra Kavuklu inanılmayacak bir olayı anlatır. Bu arada Pişekâr, kimi kez anladığını belirten yanıtlar verir, kimi kez sorular sorarak açıklanmasını ister. Daha sonra, Kavuklu'nun anlattıklarının uydurma ya da düşsel olduğu anlaşılır. Arada bir, ikisi çene yarıştırırlar, çekişirler. Muhavere bölümündeki bu esprili çene yarıştırma ve söz çekişmesi özelliğinden dolayı, kimi araştırmacılar ortaoyununun oynandığı meydanı, "meydan-ı suhan (söz meydanı)" diye anmışlardır. Ortaoyununun en önemli bölümü olan muhavere bölümünde anlatılanlar daha çok Kavuklu'nun hazırcevaplığı ve espri gücünü göstermek üzere düzenlenir, asıl oyun olan fasılla bir ilgisi yoktur. Kavuklu'ya çıkan sanatçının sanat gücünü, konuşmadaki ustalığı kadar, bildiği tekerleme sayısı da belirler. FASIL Tekerlemeden sonra gelen fasıl bölümünde, Pişekâr'm aracılığıyla ev ya da dükkân kiralayan Kavuklu, sürekli meydanda kalarak, sırasıyla girip çıkan Zenne, Çelebi, Kayserili, Rum, Acem, Laz, Matiz gibi taklit tipleriyle çene yarıştırır. Oyunun adı da Kavuklu'nun işiyle ilgüi olur (Fotoğrafçı, Eskici Abdi, vb.). Palangaya sırayla girip çıkan çeşitli tipler belirgin özellikleriyle taklit edilerek canlandırılır. Fasıl bölümünde canlandırılan tiplerin ve olayların birbiriyle ilgisi pek yoktur. Eksen kişi olarak Kavuklu, bunları birbirine bağlar ve oyunun süreklüiğini sağlar. BİTİŞ Pişekâr, bu bölümde oyunun bittiğini, kimi oyunlarda da bir sonraki oyunun adım ve yerini büdirir. Temenna ile seyircileri selamladıktan sonra, öteki oyuncularla birlikte palangadan çıkarken zurna, Ey Gazüer, İzmir Marşı gibi havalardan birini çalar. Konu başlıkları Ortaoyunu Teriminin Ortaya Çıkışı Ortaoyununun Tarihçesi Ortaoyununun özellikleri Orta oyununda oyun kaynakları Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne Ortaoyununun tekniği - karagözün tekniğine benzer kaynak 3 8.cilt / s.3208-3209 Konu lolipop tarafından (03.02.08 saat 15:41 ) değiştirilmiştir.. |
| Sponsorlar |
| |
![]() |
| Tags |
| pisekar, kavuklu |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|