iconBütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 06:23 . | Nüve Foruma Hoşgeldiniz! Forumumuzdan yararlanmak için lütfen Üye Olun !

» Nüve Forum » kütüphane » Kültür » Sanat » Geleneksel sanatlar » Ortaoyunu » Orta oyununun bölümleri - Giriş, muhavere, (karşılıklı konuşma) fasıl ve bitiş

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 03.02.08, 15:21
Standart Orta oyununun bölümleri - Giriş, muhavere, (karşılıklı konuşma) fasıl ve bitiş

03.02.08, 15:21




Ortaoyunu, her oyunda aynı olan dört bölümden oluşur:
Giriş, muhavere, (karşılıklı konuşma) fasıl ve bitiş.

GİRİŞ
Zurnanın pişekâr havasım çalmasından sonra elindeki şakşakla palangaya giren Pişekâr, seyircileri temenna ile selamlar ve Zurnacıyla karşılıklı konuşarak, oyunun adını duyurur.

Büyücü Hoca oyunundan bir giriş örneği:
"Pişekâr: Efendim, cümleten sa falar geldiniz. (Zurnacıya dönerek) Aman benim pehlivanım! Zurnacı: Buyur benim şahbazım! Pişekâr: Bu da hesap değil. Pişekâr:Efendim, nedir hesabın? Pişekâr: Burnunu ye kasabın... "Büyücü Hoca "nın taklidini aldım. Çal da oyunumuz başlasın. Tenezzülen teşrif buyuran zevat-ı muhtereme zevkyâb olsunlar."
Kimi oyunlardaki ara fasıl bölümünde Pişekâr, zenne havasıyla giren Zenneler ve Kayarto'yla söyleşir.

MUHAVERE
Zurnacının çaldığı kavuklu havasından sonra, Kavuklu palangaya girer. Arkasında Kavuklu-arkası vardır. Muhavere bölümü de ikiye ayrılır: Arzbar; tekerleme. Arzbar bölümünde Kavuklu ve Kavuklu-arkası birbirleriyle çekişerek konuşurlar, sonra Pişekâr'm farkına vararak onunla konuştuktan sonra tanış çıkarlar. Birbirlerine kim olduklarım açıklarken, seyirci de oyunun baş kişileri konusunda bilgi edinmiş olur.
Tekerleme bölümü Kavuklu'nun söylediği bir tekerlemeyle başlar, sonra Kavuklu inanılmayacak bir olayı anlatır. Bu arada Pişekâr, kimi kez anladığını belirten yanıtlar verir, kimi kez sorular sorarak açıklanmasını ister. Daha sonra, Kavuklu'nun anlattıklarının uydurma ya da düşsel olduğu anlaşılır.
Arada bir, ikisi çene yarıştırırlar, çekişirler. Muhavere bölümündeki bu esprili çene yarıştırma ve söz çekişmesi özelliğinden dolayı, kimi araştırmacılar ortaoyununun oynandığı meydanı, "meydan-ı suhan (söz meydanı)" diye anmışlardır.
Ortaoyununun en önemli bölümü olan muhavere bölümünde anlatılanlar daha çok Kavuklu'nun hazırcevaplığı ve espri gücünü göstermek üzere düzenlenir, asıl oyun olan fasılla bir ilgisi yoktur.
Kavuklu'ya çıkan sanatçının sanat gücünü, konuşmadaki ustalığı kadar, bildiği tekerleme sayısı da belirler.

FASIL
Tekerlemeden sonra gelen fasıl bölümünde, Pişekâr'm aracılığıyla ev ya da dükkân kiralayan Kavuklu, sürekli meydanda kalarak, sırasıyla girip çıkan Zenne, Çelebi, Kayserili, Rum, Acem, Laz, Matiz gibi taklit tipleriyle çene yarıştırır. Oyunun adı da Kavuklu'nun işiyle ilgüi olur (Fotoğrafçı, Eskici Abdi, vb.). Palangaya sırayla girip çıkan çeşitli tipler belirgin özellikleriyle taklit edilerek canlandırılır. Fasıl bölümünde canlandırılan tiplerin ve olayların birbiriyle ilgisi
pek yoktur. Eksen kişi olarak Kavuklu, bunları birbirine bağlar ve oyunun süreklüiğini sağlar.

BİTİŞ
Pişekâr, bu bölümde oyunun bittiğini, kimi oyunlarda da bir sonraki oyunun adım ve yerini büdirir. Temenna ile seyircileri selamladıktan sonra, öteki oyuncularla birlikte palangadan çıkarken zurna, Ey Gazüer, İzmir Marşı gibi havalardan birini çalar.

Konu başlıkları

Ortaoyunu Teriminin Ortaya Çıkışı
Ortaoyununun Tarihçesi
Ortaoyununun özellikleri
Orta oyununda oyun kaynakları
Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne
Ortaoyununun tekniği - karagözün tekniğine benzer


kaynak 3
8.cilt / s.3208-3209
__________________

Konu lolipop tarafından (03.02.08 saat 15:41 ) değiştirilmiştir..
Digg this Post!Add Post to del.icio.usBookmark Post in TechnoratiFurl this Post!
Alıntı ile Cevapla
Sponsorlar
Cevapla

Tags
pisekar, kavuklu

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may post new threads
You may post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık
Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz