Nüve Forum

Nüve Forum > kütüphane > Kültür > Sanat > Geleneksel sanatlar > Ortaoyunu > Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne

Ortaoyunu hakkinda Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne ile ilgili bilgiler


Karagözde olduğu gibi, ortaoyununda da tipler, Pişekâr ve Kavuklu adlı iki eksen tip ile öbür tipler olmak üzere iki bölümde toplanabilir. Ortaoyununun tipleri şunlardır: Pişekâr: Karagözdeki Havicat'a benzeyen Pişekâr, ortaoyununun

Like Tree2Likes
  • 2 Post By lolipop

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 03.02.08, 15:32
lolipop - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Editör
 
Üyelik tarihi: Apr 2006
Nereden: Ankara
İletiler: 7.385
lolipop isimli üye tecrübe puanını kapatmıştır.
Standart Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne

Karagözde olduğu gibi, ortaoyununda da tipler, Pişekâr ve Kavuklu adlı iki eksen tip ile öbür tipler olmak üzere iki bölümde toplanabilir. Ortaoyununun tipleri şunlardır:

Pişekâr:
Karagözdeki Havicat'a benzeyen Pişekâr, ortaoyununun bir tür yönlendiricisidir. Elinde pastal ya da pastav denen bir şakşak tutan Pişekâr, dört dilimli (kırmızı, mavi, sarı ve siyah renkli) bir başlık, mavi ya da sarı çuhadan, siyah kürkle süslü bir cübbe ve çakşır giyer.
Ayağında sarı mest pabuç vardır. Genellikle, bilgiç, akılhocası bir tiptir. Zurnacıyla söyleşerek oyunu açmak, oyundan sonra, yapılan kusurlar için özür dileyerek gelecek oyunun adını ve yerini bildirmek onun görevidir. Muhavere bölümünde de Kavuklu'nun esprileri için zemin hazırlar. Pişekâr'ın sürekli olarak elinde bulundurduğu pastav, konu gereği çıkması gereken kapı vurulması, tokat, vb. sesleri çıkarmakta kullanılır.

Kavuklu:
Nekre (güldürücü, komik) ve İbiş adlarıyla da anılan ve karagözdeki Karagöz tipini andıran Kavuklu, ortaoyununun ikinci önemli kişisidir. Dilimli ve sarıklı bir kavuk, kırmızı çuhadan bir kaftan giyer. Oyunun asıl güldürme yükü onun üzerindedir. Kaba ama içten bir kişiliği vardır. Muhavere bölümünde Pişekâr'la söz çekişmesi yapıp ev ya da dükkân kiraladıktan sonra, sürekli meydanda kalır ve sırayla girip çıkan öteki tiplere laf yetiştirerek güldürme görevim yerine getirir. Kimi araştırmacılara göre, ortaoyununun ilk zamanlarında yalnız Pişekâr bulunmaktadır,
Kavuklu daha sonra ortaya çıkmıştır.

Cüce ya da Kambur:
Muhavere bölümünde, Kavuklu'yla birlikte sahneye gelen Cüce ya da Kambur, Pişekâr'la karşılaşmadan önce, Kavuklu'yla çekişerek konuşma yapar. Kimi zaman Kavuklu'nun oğlu, evlatlığı ya da komşu çocuğudur. Kambur, cüce ya da çok kısa boylu biri tarafmdan canlandırılan bu tip, akılca da gelişmemiştir. Giyimi gülünç bir biçimde Kavuk-lu'ya benzer ve ortaoyununda Kavuklu-arkası diye anılır. Elinde bir fener taşır.

Zenne:
Ortaoyununda erkek oyuncu-larca canlandırılan zenneler, oyunun kadm tiplerini oluştururlar. Oyunda alışveriş ya da sevda ilişkisi içindedirler. Zenne grubu, önde bir kocakarı, ardında kızı ya da gelini ve en arkada da koltuğunun altında bir bohça ile zenci halayıktan oluşur. Zenci halayığa Kayarto adı verilir. Zennelerin de meydana çıkmasmdan sonra taklitler başlar.
Bunlardan başka, zengin, mirasyedi, kadına düşkün olan Çelebi, aptal biri olan Denyo (Denüo) ve taklitler vardır. Taklitlerin başlıcaları Hırbo da denen Türk, Acem, Azeri, Kürt, Ak ve Kara Arap, Laz, Rumelili, Âşık, Tiryaki, Balama da denen Frenk, Matiz de denen Sarhoş, Cûd denen Yahudi, Tatar, vb 'dir.
Bütün bu tiplerin Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasını temsil ettiği açıktır. Taklitlerin kendilerine özgü yöresel giyimleri vardır ve yöresel ağızla konuşurlar.
Her biri, çalgı takımının çaldığı kendilerine özgü hava ile palangaya girerler. Çeşitli araştırmacılar bu tipleri çeşitli biçimlerde sınıflandırmışlardır.
Selim Nüzhet Gerçek'in saptamasına göre, ünlü Pişekâr ve Kavuklular şunlardır:

Pişekârlar:
Abdi Efendi; Frenk Mustafa Efendi; Hamamcı Süleyman Efendi; Kadir Ağa; Kanbur İzzet Efendi; Mehmet Çavuş; Mutaf Mustafa Efendi; Terlikçi Ahmet Efendi; Tosun Efendi; Uzun Halil Efendi. Kavuklular: Abdürrezzak Efendi; Agâh Efendi; Aktar Şükrü Efendi; Çolak İbrahim Efendi; Demirci İbrahim Efendi; Hacı Hasan Efendi; Hamdi Efendi; İmam Hakkı Efendi; Kâmil Ağa; Kanbur Rıza Efendi; Karagöz Mehmet Efendi; Kör Mehmet Efendi; Küçük Ayı Mehmet Efendi; Meddah İsmet Efendi; Misk Yağcı İzzet Efendi; Muhallebici Mehmet Ali Efendi; Rıfat Efendi; Sepetçi Ali Rıza Efendi. Öte yandan, XX. yy'daki başlıca orta oyunu sanatçıları arasında Naşit'i ve İsmaü Dümbüllü'yü belirtmek gerekir.

Konu başlıkları

Ortaoyunu Teriminin Ortaya Çıkışı
Ortaoyununun Tarihçesi
Ortaoyununun özellikleri
Orta oyununun bölümleri - Giriş, muhavere, (karşılıklı konuşma) fasıl ve bitiş
Orta oyununda oyun kaynakları
Ortaoyununun tekniği - karagözün tekniğine benzer


kaynak 3
8.cilt / s.3210
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları

Konu lolipop tarafından (03.02.08 saat 15:42 ) değiştirilmiştir..
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 29.03.10, 20:47
Nüvekolik
Ziyaretçi
 
İletiler: n/a
Thumbs up Cevap: Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne

çok teşekkürler.
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 05.05.10, 21:10
Nüvekolik
Ziyaretçi
 
İletiler: n/a
Wink Cevap: Orta oyununun tipleri - Pişekâr ve Kavuklu - Cüce ya da Kambur -Zenne

cok tsk ederm cok lazımdı ve gercekten aydınlattınız bizleri
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
-zenne, cüce, kambur, kavuklu, orta, oyununun, pişekâr, tipleri

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 22:55 .